Imfuno Ye-invoyisi Yentela ye-SARS Yamarestaurant | Isikhokelo sase-SA
Ukuba uqhuba irestaurant eMzantsi Afrika, imfuno ye-invoyisi yentela ye-SARS ayikhethekile. I-South African Revenue Service ilindele yonke ibhizinisi ebhaliselwe i-VAT — kuquka amarestaurant — ukukhupha iinvoyisi zentela ezilungileyo kwaye igcine iirekhodi ezinokumelana ne-audit. Nemiqathango ye-e-invoicing isondeleyo nokuxela i-VAT ngokwenene kuza, ukufumana ukufaka iinvoyisi ze-SARS kwamarestaurant ngokulungileyo ngoku kuyasindisa iintloko, iziyalezo, nokudideka kokugqibela. Esi sikhokeli siquka yonke into ofanele ukuyazi ngemfuno ye-invoyisi yentela ye-SARS yamarestaurant: xa kufuneka ubhalisele i-VAT, oku kufuneka kubonakale kwinvoyisi yentela, umahluko phakathi kweenvoyisi ezipheleleyo neezifutshane, indlela iirisipti zedijithali (SMS, i-imeyile, i-WhatsApp) zihambelana, nokutshintshayo nge-e-invoicing nokuxela ngokwenene. Sichaza nemigaqo yokugcina iirekhodi nendlela inkqubo ye-POS njengeTafela inokugcina uhambelana nomthetho ngaphandle komthwalo wolawulo.
Ukubhalisa i-VAT: Ingaba Irestaurant Yakho Idinga Ukubhalisa?
Phambi kokukhathazeka ngokubeka kwe-invoyisi, ufuna ukwazi ukuba uyimfuneko na ukuhlawula i-VAT.
Ukubhalisa i-VAT okumandatory
Kufuneka ubhalisele i-VAT ukuba i-turnover yakho erhwayo (ukuthengisa ukutya, iziselo, nezinye izinto erhwayo) idlulile i-R1 yezigidi kuyo nayiphi na i-period yeenyanga ezilishumi elinesibini ezilandelanayo, okanye ukuba ulindela ngokufanelekileyo ukuba idlule i-R1 yezigidi kwii-12 ngenyanga ezizayo. Nje ukuba udlula eso siqalo, unemihla engama-21 ukusuka ekupheleni kwenyanga apho kwenzeke khona ukufaka isicelo sokubhalisa i-VAT. Amarestaurant akhulile ngokukhawuleza — okanye aqhuba idibaniso lokudla etafuleni, iitakeaway, nokucatering — ngokuvamile afikelela oku ngokukhawuleza kunoko balindelayo.
Ukubhalisa ngokuzithandela ngaphantsi kwesiqalo
Ukuba i-turnover yakho ingaphantsi kwe-R1 yezigidi, usenokubhalisa ngokuzithandela i-VAT — umzekelo ukuze ucela i-VAT yokungena kwimpahla neempahla, okanye kuba abathengi beenkampu balindela inombolo ye-VAT. Ukubhalisa ngokuzithandela kuza nemfanelo ezifanayo: khupha iinvoyisi zentela, thumela ii-VAT returns, kwaye ugcine iirekhodi ezilungileyo.
Iziphumo zokungabhalisi xa kufuneka
Ukuba uyimfuneko ukubhalisa kwaye awubhalisi, i-SARS inokukubhalisa ngokubuyisela emva kwaye ifune i-VAT kwi-turnover yangaphambili, ibeke iiziyalezo neentloliso, kwaye ikuthathe njengongahambelani nomthetho. Ukuba ungaqiniseki, thetha nengcali yentela okanye sebenzisa isikhokelo sokubhalisa i-VAT se-SARS. Ukufumana oku ngokulungileyo yisisiseko sokufaka iinvoyisi ze-VAT yorestaurant eMzantsi Afrika.
Oku Kufuneka Kubonakale KwInvoyisi Yentela
I-SARS icacisa ngokuchanekileyo oku kufuneka kube kwinvoyisi yentela esebenzayo. Ukusilela izinto kunokuthetha ukuba umxholo awamkelwa, kuthintela ukukwazi komthengi wakho ukucela i-VAT yokungena ne-audit trail yakho.
Imfuno ye-invoyisi yentela epheleleyo
Invoyisi yentela epheleleyo kufuneka iquke:
- Amagama “Tax Invoice” — achaziweyo ngokucacileyo.
- Igama, idilesi, nenombolo yokubhalisa i-VAT yomniki (irestaurant yakho).
- Igama, idilesi, (nokuba umthengi ungumniki we-VAT) inombolo ye-VAT yomthengi.
- Inombolo ye-invoyisi — ehlukileyo nelandelelanayo, okanye uphawu olunye olunokulandelelwa.
- Umhla apho invoyisi ipapashwa khona.
- Incazelo yempahla okanye iinkonzo — ininzi inaneleyo ukuchaneka oko kunikiweyo.
- Inani okanye ivolumu yempahla okanye iinkonzo.
- Ixabiso lokunikezela (ngaphandle kwe-VAT) — ixabiso elirhwayo.
- Izinga le-VAT (umz. 15%) nexabiso le-VAT.
- Ixabiso lipheleleyo elihlawulwayo (kuquka i-VAT), okanye isimemezelo esicacileyo sokuba ixabiso liquka i-VAT.
I-SARS inokwamkela utshintsho oluncinci ekubekeni, kodwa konke okungasentla kufuneka kube khona kwaye kunokuginisekiswa. Ngokucaciswa okupheleleyo, bona Isikhokelo se-SARS VAT 404.
Invoyisi yentela efutshane (ngaphantsi kwe-R5,000)
Kunikezelo olunye lwe-R5,000 okanye ngaphantsi (kuquka i-VAT), unokukhupha invoyisi yentela efutshane. Kufuneka iquke: “Tax Invoice” (okanye “Abridged Tax Invoice”); igama lakho, idilesi, nenombolo yokubhalisa i-VAT; inombolo ye-invoyisi; umhla; incazelo; nexabiso lipheleleyo elihlawulwayo kunye nexabiso le-VAT, isimemezelo sokuba ixabiso liquka i-VAT nge-15%, okanye ukubonakala okucacileyo kokuba i-VAT iqukiwe. Akufuneki ubonise igama nidilesi yomthengi okanye umgca “wexabiso ngaphandle kwe-VAT” ohlukileyo — oku yenza iinvoyisi ezifutshane zilungele iirisipti zetill neentengiso eziqhelekileyo.
Kutheni oku kubalulekile kwamarestaurant
Iibill ezininzi zokuhlala ngaphantsi ze-R5,000, ngoko invoyisi yentela efutshane ngokuvamile yaneleyo kwintengiso yemihla ngemihla. Kwicatering, iifunction, okanye ama-akhawunti eenkampani ngokuvamile ufuna invoyisi yentela epheleleyo ukuze umthengi akwazi ukucela i-VAT yokungena. Isigaba esilandelayo siquka xa usebenzisa nganye.
Iinvoyisi Zentela Ezipheleleyo vs Ezifutshane Zamarestaurant
Ukukhetha uhlobo lwe-invoyisi olulungileyo kugcina uhambelana nomthetho kwaye kugcina abathengi bakho (nee-accountant zabo) bonwabile.
Xa usebenzisa invoyisi yentela efutshane
Sebenzisa invoyisi yentela efutshane xa:
- Ixabiso lipheleleyo lokunikezela li-R5,000 okanye ngaphantsi (kuquka i-VAT).
- Ukukhupha islip yetill okanye irisipti ekuhlawuleni — umz. i-bill yetafile, i-odolo ye-takeaway, okanye ikhoffi nepastry.
Iimeko: I-bill yesupper yombini ye-R850, i-takeaway ye-R320, okanye i-bill yetafile ye-R4,200 zonke ze ngaphantsi kwe-R5,000 — sebenzisa invoyisi yentela efutshane (umz. islip yetill ene-”Tax Invoice,” iinkcukacha zakho, inombolo ye-VAT, umhla, incazelo, itotali kuquka i-VAT). Amarestaurant amaninzi asebenzisa i-POS yabo ukuprinta okanye ukuthumela i-imeyile invoyisi yentela efutshane ngokwenzekelayo kwintengiso nganye; ikhawuleza, ihambelana nomthetho, kwaye isusa amaphepha ngesandla.
Xa usebenzisa invoyisi yentela epheleleyo
Sebenzisa invoyisi yentela epheleleyo xa:
- Ixabiso lipheleleyo lokunikezela lidlula i-R5,000 (kuquka i-VAT), okanye
- Umthengi (ngokuvamile ibhizinisi) ucela invoyisi yentela epheleleyo ukuze bakwazi ukucela i-VAT yokungena bahlangabezane nemfuno yabo ye-audit.
Iimeko: Ukucatering nge-R45,000, ifunction yomtshato nge-R85,000, okanye i-akhawunti yenkampani ebiza u-R12,000 ngenyanga zonke zidinga invoyisi yentela epheleleyo neenkcukacha zomthengi, izinto zomgca, ixabiso ngaphandle kwe-VAT, ixabiso le-VAT, netotali. Nokuba i-bill yetafile enye ingaphantsi kwe-R5,000, umthengi wenkampani anokucela invoyisi epheleleyo; unokukhupha invoyisi epheleleyo nganayo nayiphi na imali, kwaye unee-nketho yokusebenzisa efutshane xa itotali i-R5,000 okanye ngaphantsi.
Itafile yesishwankathelo
| Imeko | Uhlobo lwe-invoyisi | Isizathu |
|---|---|---|
| I-bill yetafile R2,500 | Efutshane | Ngaphantsi kwe-R5,000 |
| I-takeaway R180 | Efutshane | Ngaphantsi kwe-R5,000 |
| Ukucatering R18,000 | Epheleleyo | Ngaphezu kwe-R5,000 |
| Invoyisi ye-akhawunti yenkampani R8,000 | Epheleleyo | Ngaphezu kwe-R5,000; umthengi udinga iinkcukacha ezipheleleyo |
| Itafile enye R4,800, umthengi ucela invoyisi epheleleyo | Epheleleyo | Unokukhupha epheleleyo rhoqo ukuba iceliwe |
Ukufumana oku ngokulungileyo kuhambelana nezinye izinto zokuqhuba eMzantsi Afrika, ezifana nempilo nokhuseleko nokucwangcisa ukucima ugesi nokugcina irestaurant yakho iqhuba.
Ukufaka Iinvoyisi Zedijithali: Iirisipti, I-E-Invoicing, Nento Eza
Abathengi ngokunyuka balindela iirisipti nge-SMS, i-imeyile, okanye i-WhatsApp endaweni okanye ngaphezulu kwephepha. I-SARS yamkela iinvoyisi zentela ze-elektroniki ukuba zihlangabezana nemfuno yomxholo efanayo nephepha kwaye zigcinwa zifumaneke kwe period efunekayo.
Indlela ye-SARS kwiinvoyisi ze-elektroniki
I-SARS ivumela iinvoyisi zentela zikhuphwe zigcinwe nge-elektroniki; akukho mthetho othi kufuneka ziprintiwe. Umxholo kufuneka uhlangabezane nemfuno epheleleyo okanye efutshane; ifomati (PDF, i-imeyile, SMS, WhatsApp) kufuneka iquke okanye idibanise nomxholo ukuze umamkeli akwazi ukuyigcina ayivelise; wena kufuneka ugcine ikopi okanye i-audit trail ephindwayo okungenani iminyaka emi-5 (bona ukugcina iirekhodi ngezantsi).
Imfuno yokulethwa kwedijithali
- I-imeyile: Invoyisi yentela ye-PDF enxulunyaniswe ne-imeyile yamkelwa kakhulu ukuba iquka zonke iindawo ezifunekayo. Ilinki kuportal ekhuselekileyo apho umthengi anokubuka nokulayisha invoyisi nakho yamkelwa.
- SMS: Umxholo kufuneka uquke iinkcukacha eziyinkomba (igama lomniki, inombolo ye-VAT, umhla, incazelo, itotali, nesimemezelo se-VAT) okanye ilinki kwinvoyisi yentela epheleleyo okanye efutshane.
- WhatsApp: Umxholo unokuquka invoyisi njengoxwebhu (umz. PDF) okanye ilinki kuyo; uxwebhu kufuneka uhlangabezane nemfuno yomxholo ye-SARS.
Kuzo zonke iimeko, umamkeli kufuneka akwazi ukugcina invoyisi (umz. gcina i-PDF okanye thatha iskrini). Ukuthumela irisipti yedijithali ephanayo okanye engenakugcinwa kunokungahlangabezani ne-SARS okanye ne-auditor yomthengi wakho.
Imfuno yokugcina kwiinvoyisi zedijithali
Kufuneka ugcine ikopi yakho yinvoyisi yentela nganye oyikhuphayo (noyamkelayo) okungenani iminyaka emi-5 ukusuka kumhla we-invoyisi. Ukugcina nge-elektroniki kulungile ukuba kukhuselekile, kufundeka, kwaye kuphindwayo. Bona isigaba sokugcina iirekhodi ngezantsi ngokuninge. I-POS ekhuphayo iinvoyisi ezihambelana ne-SARS ithumela nge-imeyile, SMS, okanye WhatsApp ngelixa igcina ikopi efini — inciphisa ingozi yokulahleka kweeslip nokungahambelani nomthetho.
I-E-Invoicing Nokuxela Ngokwenene: Oku Kuza
I-e-invoicing ayisayimfuneko eMzantsi Afrika, kodwa isiqondiso sicacile. Ukucwangcisa ngoku kuya kwenza utshintsho lube lula.
Indawo yangoku: iinvoyisi ze-elektroniki zidinga igunyazo
Namhlanje, iinvoyisi ze-elektroniki ngendlela ye-elektroniki ecwangcisiweyo zinokudinga igunyazo langaphambili kwi-SARS okanye i-National Treasury. Ii-PDF ezithunyelwe nge-imeyile ngokubanzi zithathwa njengenguqu yedijithali ye-invoyisi yesiqhelo. Utshintsho oluza i-e-invoicing ecwangcisiweyo nokuxela ngokwenene — idatha ye-invoyisi ngendlela eqhelekileyo ezinokuyifunda iinkqubo i-SARS inokuyamkela kwixesha.
Ixesha: 2026–2028
Ukuphuma ngokwecandelo kuqala ngo-2026–2027 nabahlawuli abakhulu; i-e-invoicing yimfuneko ijolise ngo-2028, namashishini amancinci (kuquka amarestaurant amaninzi) enziwa ngokwicebo locandelo. Ke: i-e-invoicing iya kuba yimfuneko nini kwamarestaurant? Akakade — kodwa ukusuka ku-2026 inkqubo iyaphuma, nokubamba inxaxheba okumandatory kubhizinisi ebanzi okujolise malunga no-2028. Lindela izaziso ze-SARS ne-National Treasury ngeemihla zokwenene neziqalo.
Imodeli ye-Five-Corner nokuxela i-VAT ngokwenene
UMzantsi Afrika usiya kwiFive-Corner Model ye-e-invoicing: abathengi nabathengisi badibanisa idatha ye-invoyisi ngamaphoyinti okufikelela aqinisekisiweyo, i-SARS ikwinkqubo ukuze iqinisekise nokuxela ngokwenene. Kwamarestaurant, i-POS yakho okanye i-software ye-accounting ngokunokwenzeka idinga ukudityaniswa nenkonzo eqinisekisiweyo enokuthumela nokwamkela iinvoyisi ze-e ngendlela efunekayo. Ukukhetha i-POS eyakhelwe ngokuhambelana nomthetho ekucingeni kuya kukubeka sesimweni esingcono xa umthetho usebenza.
I-SARS nayo iya kokuxela i-VAT ngokwenene — ukuthumela idatha phakathi kweeyure ezi-24 zokunikezela (necebo lokufutshaneza ukuya kweeyure ezi-6, emva koko eyure enye). Iinkqubo zakho ziya kudinga ukubamba intengiso ne-VAT ngokuchanekileyo ekuhlawuleni kwaye zikwazi ukuthumela loo datha ngokukhawuleza. I-POS esele ikhupha iinvoyisi zentela ezichanekileyo kwaye igcina idatha yentengiso ecwangcisiweyo iya kuba lula ukudityaniswa xa ixesha lifike.
Oko amarestaurant kufuneka akwenze ngoku
- Fumana ukufaka iinvoyisi kwangoku ngokulungileyo — iinvoyisi zentela ezipheleleyo neezifutshane, i-VAT elungileyo, nokugcina iirekhodi okulungileyo.
- Sebenzisa i-POS ekhuphayo iinvoyisi ezihambelana ne-SARS kwaye igcina idatha ngendlela ecwangcisiweyo (umz. ifini enee-audit trail ezi cacileyo).
- Lindela iinguqulelo ze-SARS ne-National Treasury ngamacandelo e-e-invoicing neemihla yemfuneko yesegment yakho.
- Buza umniki wakho we-software indlela bazila ngayo ukusekela i-e-invoicing nokuxela i-VAT ngokwenene.
Imfuno Yokugcina Iirekhodi
I-SARS ayikhathali nje ngoko unika umthengi — ikhathala ngoko ugcina.
Imfuno ye-archive yeminyaka 5–7
Kufuneka ugcine iirekhodi zeetransaction zebhizinisi yakho, kuquka iinvoyisi zentela (kokubini ezikhuphiweyo neezamkelweyo), okungenani iminyaka emi-5 ukusuka kumhla wokugqibela kwirekhodi elifanelekileyo. Ngokwenene, abacebisi abaninzi bancoma ukugcina iinvoyisi zentela neerekhodi ze-VAT iminyaka emi-5 ukuya kwezi-7 ukuze ukhuselekile, ngakumbi apho ii-audits okanye ukuphikisana kunokavela kamva. Ezi rekhodi zinokugcinwa ngendlela ye-elektroniki (umz. ii-PDF, ukukhupha kwi-database) ukuba:
- Zipheleleyo — akukho zikhewu okanye iinvoyisi ezilahlekileyo.
- Zifundeka kwaye ziphindwayo — unokuzivelisa ukuba i-SARS icela.
- Zikhuselekile — zikhuselwe ekutshintshweni okungagunyaziwanga nasekulahlekeni (umz. iibhakhaphu).
Oku kufuneka ugcine
| Uhlobo lwerekhodi | Oku kufuneka ugcine |
|---|---|
| Iinvoyisi zentela oyikhuphayo | Invoyisi nganye epheleleyo neefutshane (eprintiweyo okanye yedijithali); ikopi yoko umthengi awamkelayo okanye idatha efanayo kwinqqubo yakho. |
| Iinvoyisi zentela ozamkelayo | Kusuka kubathengisi (stock, impahla, iinkonzo) ukuze usekele izicelo ze-VAT zokungena. |
| Ii-VAT returns | Ii-returns namaphepha asebenzayo. |
| Iirekhodi ezisekelayo | Iimiro zetill, izishwankathelo zentengiso zemihla ngemihla, iistatement zebhanki — nantoni na edibanisa iinvoyisi nentengiso yangokwenene ne-VAT. |
Iziyalezo zokungahambelani nomthetho
Ukungagcini iirekhodi okanye ukuzivelisa xa i-SARS icela kunokuholela kwiiziyalezo zolawulo ngaphantsi koMthetho WoLawulo Lwentela, ii-assessment esekelwe kwingqondo engcono ye-SARS (enokungabi nenzuzo kuwe), okanye ukusolwa kwezomthetho kwimeko ezinzima. Ukugcina iirekhodi efini ngokubhakhaphu okuzenzekelayo ne-audit trail ecacileyo kunciphisa ingozi yokulahleka kweeslip nokungahambelani nomthetho.
Imibuzo Ebuzwa Rhoqo
Ingaba amarestaurant adinga ukukhupha iinvoyisi zentela kwintengiso nganye?
Ukuba ubhaliselwe i-VAT, kufuneka ukhuphe invoyisi yentela elungileyo (epheleleyo okanye efutshane) kwizinto ezirhwayo. Kwintengiso yamarestaurant amaninzi oku kuthetha intengiso nganye apho i-VAT isebenza: efutshane kwi-R5,000 okanye ngaphantsi, epheleleyo ngaphezu kwe-R5,000 okanye xa umthengi uyidinga. Akukho kukhululwa kwintengiso “encinci” yemali; ukuba ungumniki we-VAT, intengiso irhwayo kwaye kufuneka ifakwe ngokuchanekileyo.
Ngumahluko mni phakathi kweinvoyisi yentela epheleleyo neefutshane?
Invoyisi yentela epheleleyo iquka iinkcukacha zomniki nomthengi, iinombolo ze-VAT, inombolo ye-invoyisi, umhla, incazelo, inani, ixabiso ngaphandle kwe-VAT, izinga nexabiso le-VAT, netotali; iyimfuneko kwizinto ezingaphezu kwe-R5,000 naxa umthengi uyidinga. Invoyisi yentela efutshane isebenza kwezinto ze-R5,000 okanye ngaphantsi, ishiya igama/idilesi yomthengi nomgca “wexabiso ngaphandle kwe-VAT” ohlukileyo, kwaye kusafuneka ibonise “Tax Invoice,” iinkcukacha zakho nenombolo ye-VAT, umhla, incazelo, itotali, nesimemezelo se-VAT esicacileyo.
I-e-invoicing iya kuba yimfuneko nini kwamarestaurant?
I-e-invoicing ayisayimfuneko kuzo zonke iibhizinisi. Ukuphuma ngokwecandelo kuqala ngo-2026–2027 nabahlawuli abakhulu; i-e-invoicing yimfuneko ijolise ngo-2028, namashishini amancinci (kuquka amarestaurant amaninzi) enziwa ngokwicebo locandelo. Fumana ukufaka iinvoyisi nokugcina iirekhodi kwangoku ngokulungileyo kwaye ukhethe i-POS enokuguquka xa umthetho usebenza.
Kufuneka ndigcine iinvoyisi zentela ixesha elide kangakanani?
Gcina iirekhodi, kuquka iinvoyisi zentela oyikhuphayo noyamkelayo, okungenani iminyaka emi-5 (abagcini abaninzi bancoma iminyaka emi-5 ukuya kwezi-7). Zinokugcinwa nge-elektroniki (umz. ii-PDF, ukugcina efini) ukuba zipheleleyo, zifundeka, ziphindwayo, zikhuselekile.
Ndingathumela iinvoyisi zentela nge-WhatsApp okanye SMS?
Ewe. I-SARS yamkela iinvoyisi zentela ze-elektroniki ezithunyelwe nge-imeyile, SMS, okanye WhatsApp. Invoyisi kufuneka iquke umxholo wonke ofunekayo (epheleleyo okanye efutshane) kwaye umamkeli akwazi ukuyigcina. Kufuneka nakho ugcine ikopi yakho okungenani iminyaka emi-5.
Isiphelo
Imfuno ye-invoyisi yentela ye-SARS yamarestaurant iphela kokuthi: bhalisa i-VAT xa kufuneka, khupha iinvoyisi zentela ezipheleleyo okanye ezifutshane equka yonke into i-SARS efunayo, uzilethe ephepheni okanye ngedijithali ngendlela abathengi abanokuyigcina, kwaye ugcine iikopi zakho okungenani iminyaka emi-5. Nge-e-invoicing nokuxela i-VAT ngokwenene kuphuma ukusuka ku-2026 ukuya kumthetho ka-2028, ukufumana ukufaka iinvoyisi nokugcina iirekhodi ngokulungileyo ngoku kukubeka sesimweni esiqinileyo. Ukuba useta okanye uphucula iinkqubo zakho, funda uqhathaniso lwethu lwe-POS yamarestaurant eMzantsi Afrika nendlela yokuqalisa irestaurant eMzantsi Afrika ngokungaphezulu.
Ukusebenzisa i-POS eyakhelwe ukuhambelana nomthetho waseMzantsi Afrika — ukubala intela okuzenzekelayo, iinvoyisi ezihambelana ne-SARS ezipheleleyo neezifutshane, ukulethwa kweerisipti zedijithali, nokugcina iirekhodi esekwe efini — kunciphisa iimpazamo nolawulo kwaye kugcina ulungile kwento ezayo. Hlala uhambelana ne-SARS ukususela kusuku lokuqala: bona indlela iTafela isebenza ngayo neenvoyisi zentela nokugcina iirekhodi.
Ibhalwe ngu
Tafela Team