Tlhelela eka Bulogi

Ma Standard ya GRAP xa Masipala: Xikelelano xa Ku Implementa ka Praktiki

Dolobha Team 17 timinete ku hlaya
Ma Standard ya GRAP xa Masipala: Xikelelano xa Ku Implementa ka Praktiki

Eka 2022–23 municipal audit cycle, ma endlelo ya audito ya masipala ya Auditor-General ma kombise leswaku masipala manganci ya Afurika ya Dzonga ma sala ma lwa na ku tirhisiwa ka Generally Recognised Accounting Practice (GRAP) hi ndlela yo lulamisa. Ma asset yo misstatement, ma disclosure yo hetelanga, na ma accounting policy yo nga landzelani i xiphemu xa ma finding ya vuyelaka lama tiseriwaka qualified kumbe adverse opinions. Eka ma CFO ya masipala na vatirhi va mali, ma standard ya GRAP xa masipala a ma optional: i reporting framework leyi Municipal Finance Management Act (MFMA) na National Treasury va lavaka xa annual financial statements. Xikelelano lexi xi hlamusela GRAP i yini, hikwalaho yi bulela eka masipala, ma standard yihi lama tirhaka xivangelo, GRAP yi hambana njhani na IFRS, na ku implementa na ku tisa GRAP compliance eka praktiki — ku katsa ndlela municipal finance software yo lulamisa yi seketera ku tirhisiwa ko landzelanaka na ma finding ya audito yo tala.

GRAP i Yini na Hikwalaho yi Bulela eka Masipala?

Generally Recognised Accounting Practice (GRAP) i seti ya ma accounting standard lama entity ya public-sector ya Afurika ya Dzonga yi fanele yi tirhisa loko yi lungisa annual financial statements ya yona. Yi nyikiwa hi Accounting Standards Board (ASB), leyi tirhaka hi le kasi ya Financial Reporting Standards Council. GRAP i public-sector equivalent ya IFRS (International Financial Reporting Standards) leyi tirhisiwaka eka private sector. Kwihi IFRS yi tsariwile eka ma entity lama nhloso ya wona i profit, GRAP yi tsariwile eka ma entity lama nga na profit tanihi nhloso ya wona ya ntlhanu — ku katsa ma department ya tiko na ya profinsi, ma entity ya pfalala, na masipala na ma municipal entity.

Eka masipala, GRAP yi bulela hikwalaho ka nkombo.

Legal requirement. MFMA na Municipal Budget na Reporting Regulations va lava annual financial statements ku lungiseriwa ku landzelana na ma standard ya generally recognised accounting practice. Eka praktiki, leswo swi vula GRAP. Ku nga landzeleli i reporting failure na compliance finding leyi Auditor-General a nga yi nyika.

Comparability na credibility. Loko masipala un’we na un’we a tirhisa accounting framework yo fana, ma financial statement ma nga ringaniswa eka masipala na ma hlengeletiwa eka level ya profinsi na ya tiko. AFS yo tiyisaka yi seketera oversight hi ma council, National Treasury, na vanhu; na wona yi seketera ku boleka, ma application ya grant, na planning ya nkarhi wo leha.

Audit outcomes. AG u ringeta leswaku AFS ma lungiseriwe ku landzelana na framework leyi tirhaka. Ku tirhisiwa ka GRAP ka ndlela yo keke kumbe ko hetelanga ku tisa material misstatements, qualified kumbe adverse opinions, na ma finding ya vuyelaka. Ku kuma GRAP hi ndlela yo lulamisa hikuva yi xiyimo eka how to achieve a clean municipal audit.

Hi ku pfupi: GRAP i rulebook ya ndlela masipala ma fanele ma tivisa, ma ringeta, ma kombisa, na ku pfalala ma transaction na ma event eka ma financial statement ya wona. Ku twisisa na ku yi tirhisa hi ndlela yo lulamisa i responsibility ya core ya municipal finance function.

Ma GRAP Standard yo Lava lama Fambelanaka na Masipala

Masipala ma laviwa ku tirhisa seti hinkwayo ya ma standard ya GRAP lama fambelanaka na ma transaction na ma balance ya wona. Leswi landzelaka i xiphemu xa leyi tirhisiwaka xivangelo na leyi tlhela yi nghenisiwa eka ma finding ya audito. Ma katsa presentation, cash flows, ma policy, assets, liabilities, na disclosure.

GRAP 1 — Presentation ya Ma Financial Statement

GRAP 1 yi tisa structure na content hinkwayo ya ma financial statement. Yi hlamusela AFS yo hetile yi katsa yini: statement ya financial position, statement ya financial performance, statement ya ma change eka net assets, cash flow statement, na ma note. Yi laula na ma line item yo tala na ma requirement ya disclosure xa statement yin’we na yin’we na yi lava leswaku ma financial statement ma kombise fairly financial position, financial performance, na cash flows ya entity. Masipala lama siyaka ma statement lava laviwaka, ma tirhisa ma format yo keke, kumbe ma pfumala ku pfalala information leyi laviwaka ma thula GRAP 1. Standard leyi i siseko: u kuma presentation wrong na AFS yin’wana yi hungutiwa.

GRAP 2 — Ma Cash Flow Statement

GRAP 2 yi lava ma entity ku kombisa cash flow statement leyi hlanganisaka cash flows ku sukela eka ma operating, investing, na financing activity. Eka masipala, leswo swi vula ma cash receipt na payment hinkwawo ma fanele ma categorisiwa hi ndlela yo lulamisa. Ma error ya xivangelo ma katsa ku hlanganisa grant receipts wrong (operating vs financing), ku avanyisa capital expenditure wrong exikati investing na operating, na ku pfumala ku ringanisa cash flow statement na statement ya financial position. Cash flow statement xivangelo yi ringetiwa hi AG hikuva ma error laha ma nga komba ma control kumbe classification issue yo nonoha.

GRAP 3 — Ma Accounting Policy, Ma Change eka Ma Accounting Estimate na Ma Error

GRAP 3 yi languta ku kheta na ku tirhisa ma accounting policy, ma change eka ma policy, ma change eka ma estimate, na ku lunghisa ma error ya period ya khale. Masipala ma fanele ma amukela ma policy lama humesaka information yo fambelanaka na yo tiyisaka na ma tirhisa hi ndlela yo landzelanaka. Loko policy yi vekiwa (ntsena loko yi laviwa hi standard yintshwa kumbe loko yi humesa information yo tiyisaka), change yi fanele yi tirhisiwa retrospectively na ku pfalaliwa. Ma error ya period ya khale ma fanele ma lunghiwa retrospectively. Eka praktiki, ma finding manganci ya audito ma humela ku tirhisiwa ko nga landzelanaka ka ma policy lembe ni lembe, kumbe ku sukela eka ma change ya ad hoc ngaphandle ka disclosure yo lulamisa kumbe restatement.

GRAP 17 — Property, Plant na Equipment

GRAP 17 yi lawula ku tivisa, ku ringeta, na ku pfalala property, plant na equipment (PPE). Masipala ma tisa ma amount yo kulu ya infrastructure na PPE yin’wana: ma road, water na sewerage networks, ma building, ma vehicle, na equipment. Hi le kasi ya GRAP 17, ma item ya PPE ma ringetiwa eka ntlhanu hi cost na kambe hi cost less accumulated depreciation na impairment kumbe hi ku tirhisa revaluation model. Depreciation yi fanele yi ri systematic eka useful life; useful lives na residual values ma fanele ma ringetiwa nkarhi na nkarhi.

Ma asset register ma fanele ma hetile na ma ringanisiwa na AFS. Ma register yo hetelanga, classification yo keke (xik. infrastructure yi nga avanyisiwi kwihi ku laviwaka), useful lives yo keke, na depreciation yo pfumala kumbe yo keke i mimpfumawulo leyi tlhela yi humesa qualified opinions. GRAP 17 i yin’we ya ma standard ya material eka masipala hikokwalaho ka xiyimo xa ma PPE balance ya wona.

GRAP 102 — Ma Intangible Asset

GRAP 102 yi tirha eka ma intangible asset tanihi software, ma licence, na ma asset man’wana ya non-physical. Masipala lama capitalisaka software, GIS systems, kumbe ma intangibles man’wana ma fanele ma tirhisa GRAP 102 eka recognition, measurement (cost kumbe revaluation), amortisation, na disclosure. Ma issue ya xivangelo ma katsa ku capitalisa ma cost lama faneleke ma expenseiwa (xik. ma development cost yo karhi), ma period ya amortisation yo keke, na ku pfumala ku ringeta ma intangibles eka impairment loko ku na ma indicator. Ku kuma boundary exikati capital na expense hi ndlela yo lulamisa ku lava eka GRAP 102 na eka mSCOA classification, leyi katsaka ndlela expenditure yi voneka eka AFS.

GRAP 21 — Impairment ya Ma Non-Cash-Generating Asset

Masipala ma tisa ma non-cash-generating asset manganci (xik. ma road, ma park, ma building ya admin). GRAP 21 yi lava ma asset lawa ma ringetiwa eka impairment loko ku na indicator ya leswaku carrying amount yi nga tlula recoverable service amount. Loko yi impaired, asset yi fanele yi tsariwa phansi na impairment loss yi tiviwa. Ku pfumala ku endla ma impairment test loko ku na ma indicator, kumbe ku tivisa na ku pfalala ma impairment loss, i finding ya AG ya vuyelaka. Standard leyi yi fambelana ngopfu kambe ma event lama hungutaka utility kumbe service potential ya ma asset (xik. damage, obsolescence, kumbe ma change eka tirhisiwa).

GRAP 104 — Ma Financial Instrument

GRAP 104 yi katsa recognition, measurement, na disclosure ya ma financial asset na ma financial liability. Masipala ma tisa cash, investments, receivables (ku katsa rates na service debtors), na payables; na wona ma nga va na ma borrowing na ma guarantee. GRAP 104 yi lava classification eka ma category yo lulamisa, measurement hi amortised cost kumbe fair value tanihi leyi lulamaka, na disclosure yo enelela ya risk na fair values. Ma error ya xivangelo ma katsa classification yo keke ya ma financial asset, impairment yo keke ya receivables (expected credit losses), na ma disclosure yo pfumala kumbe yo hetelanga. Ku ya hi significance ya receivables na cash eka ma balance sheet ya masipala, GRAP 104 yi na impact yo kulu.

GRAP 25 — Ma Employee Benefit

GRAP 25 yi languta ma short-term benefit (xik. ma salary, leave), ma post-employment benefit (xik. pension na medical aid), na ma benefit man’wana ya long-term. Masipala ma na ma obligation yo kulu ya employee benefit. Ma salary na ma wage ma fanele ma tiviwa loko ntirho wu nyikiwa; leave yi fanele yi accrueiwa; na ma defined benefit plan (ku katsa pension funds na medical aid kwihi masipala ma tisa risk) ma lava ma actuarial valuation na ku tivisa net defined benefit asset kumbe liability. Understatement ya ma leave provision, accounting ya pension fund yo keke, na ma disclosure yo pfumala i ma finding ya xivangelo. GRAP 25 yi technical ngopfu na yi tlhela yi pfuneka ku sukela eka input ya specialist kumbe ma sistema lama landzelelaka leave na payroll hi ndlela yo lulamisa.

GRAP 19 — Ma Provision, Ma Contingent Liability na Ma Contingent Asset

GRAP 19 yi lava ma provision ku tiviwa loko ku na present obligation (legal kumbe constructive), outflow ya ma resource yi probable, na amount yi nga ringetiwa hi ndlela yo tiyisaka. Masipala ma nga va na ma provision eka litigation, environmental remediation, restructuring, kumbe warranties. Ma contingent liability na ma contingent asset ma fanele ma pfalaliwa loko outflow kumbe inflow yi nga ri probable kumbe amount yi nga ringetiwa hi ndlela yo tiyisaka. Over-provisioning, under-provisioning, kumbe ku pfumala ku pfalala ma contingent item hinkwawo ma nga tisa misstatement. Ku tisa register ya ma provision na ma contingency na ku yi ringeta siku na siku ku pfuneta GRAP 19 compliance.

Tafole ya Reference: Ma GRAP Standard yo Lava xa Masipala

StandardTitleHikwalaho yi Bulela eka Masipala
GRAP 1Presentation ya Ma Financial StatementYi hlamusela structure na content ya AFS; siseko xa ma disclosure man’wana hinkwayo
GRAP 2Ma Cash Flow StatementClassification leyi laviwaka ya cash flows; yi misapplied xivangelo
GRAP 3Ma Accounting Policy, Ma Change eka Ma Estimate na Ma ErrorConsistency, ma change, na ma correction ya period ya khale
GRAP 17Property, Plant na EquipmentXiphemu xo kulu xa municipal balance sheet; depreciation, useful lives, asset register
GRAP 102Ma Intangible AssetSoftware, ma licence; capital vs expense, amortisation
GRAP 21Impairment ya Ma Non-Cash-Generating AssetMa write-down loko service potential yi impaired
GRAP 104Ma Financial InstrumentCash, investments, receivables, payables, borrowings; classification na disclosure
GRAP 25Ma Employee BenefitMa salary, leave, pensions, medical aid; ma provision na ma actuarial valuation
GRAP 19Ma Provision, Ma Contingent Liability na Ma Contingent AssetLitigation, environmental, restructuring; recognition na disclosure

Ma standard man’wana ya GRAP ma nga tirha ku ya hi ma transaction ya masipala (xik. GRAP 9 eka revenue ku sukela eka ma exchange transaction, GRAP 23 eka revenue ku sukela eka ma non-exchange transaction, GRAP 12 eka inventories). ASB na National Treasury va nyika list hinkwayo na xikelelano xa application; ma team ya mali ma fanele ma tisa mapping ya ma standard yihi lama tirhaka entity ya wona na ku tiyisisa hinkwayo ma tirhisiwa hi ndlela yo lulamisa.

GRAP yi Hambana Njani na IFRS

GRAP yi simeke eka conceptual framework yo fana na IFRS na ma standard manganci ma landzelelana. Kambe ku na ma hambano yo lava lama bulelaka vatirhi va mali ya masipala lava nga va na experience ya private-sector.

Ma standard ya sector-specific. GRAP yi katsa ma standard lama nga na IFRS equivalent ngopfu kumbe lama hambanaka eka scope. Xik., GRAP 23 eka revenue ku sukela eka ma non-exchange transaction (xik. grants, subsidies, rates) yi xiyimo eka masipala; IFRS 15 yi tekela xandla eka exchange revenue. GRAP 9 na GRAP 23 hi ku landzelana va lawula municipal revenue recognition hi ndlela leyi kombisaka mix ya exchange na non-exchange revenue leyi masipala yi kumaka.

Terminology na structure. Ma term man’wana ma hambana (xik. “statement of financial performance” eka GRAP vs “statement of profit or loss” eka IFRS; “net assets” vs “equity”). Presentation hinkwayo na milawu manganci ya recognition na measurement ma fana, kambe wording na ma requirement man’wana ya disclosure ma endliwa eka public sector.

Ma asset ya non-cash-generating. GRAP 21 na xikelelano xo fambelanaka ma languta impairment ya ma asset lama nga humesi cash flows. IFRS yi tirhisa model yo hambana (recoverable amount yi simeke eka value in use kumbe fair value less costs of disposal). Masipala ma fanele ma tirhisa GRAP model eka infrastructure ya wona na ma asset man’wana ya non-cash-generating.

Application. Masipala ma fanele ma tirhisa GRAP, a IFRS, eka AFS ya wona. Ku tirhisa IFRS kwihi GRAP yi hambana ku nga tisa misstatement na ku nga landzeleli. Loko u kanetananga, ya eka ma standard ya GRAP ya ASB na xikelelano xa implementation, na eka ma circular ya National Treasury eka municipal reporting.

Ma Step ya Praktiki xa GRAP Compliance

Ku implementa na ku tisa GRAP compliance ku lava ndlela ya structure. Ma step lama landzelaka ma nyika roadmap ya praktiki eka ma CFO ya masipala na ma team ya mali.

1. Komba ma GRAP standard hinkwayo lama tirhaka. Leta GRAP standard yin’we na yin’we leyi tirhaka eka ma transaction na ma balance ya masipala wa wena. Tirhisa tafole ya reference henhla tanihi ku sungula na u engetela man’wana (xik. revenue, leases, related parties). Assigna ownership xa standard yin’we na yin’we — mani laha responsible eka ku tiyisisa ku tirhisiwa ko lulamisa na disclosure.

2. Tsala ma accounting policy. Xa standard yin’we na yin’we leyi tirhaka, tsala ma accounting policy ya masipala wa wena hi ku tsala. Ma policy ma fanele ma landzelelana na GRAP na ma tirhisiwa hi ndlela yo landzelanaka lembe ni lembe. Updatea policy document loko ma standard ma veka kumbe loko ma policy ma vekiwa hi ndlela yo lava (na disclosure yo lulamisa hi le kasi ya GRAP 3). Policy document yi fanele yi pfumeleriwa hi CFO na audit committee na ku kumeka handle eka va lungisi na va auditor.

3. Landzelelana ma sistema na ma process. Tiyisisa general ledger wa wena, asset register, na ma sistema lama seketeraka ma katsa data leyi laviwaka eka GRAP. Xik., asset register yi fanele yi seketera GRAP 17 (cost, useful life, depreciation method, accumulated depreciation); ma sistema ya receivables na revenue ma fanele ma seketera GRAP 104 na ma standard ya revenue. Kwihi mSCOA chart of accounts yi tirhisiwa, tiyisisa classification yi seketera mSCOA reporting na GRAP disclosure requirements. Ku twisisa mSCOA i yini na ku landzelelana na GRAP ku pfuneta ma team ya mali ku pfilata ma classification error. Ehleketa municipal software leyi endliweke eka GRAP na mSCOA leswaku compliance yi akakiwe eka ma process ya siku na siku.

4. Dyondzisa vatirhi va mali. Tiyisisa munhu un’we na un’we laha nghenaka eka ku lungisa AFS u twisisa ma GRAP standard yo fambelanaka na ma policy ya masipala wa wena. Teka xandla eka ma standard lama tlhela ma humesa ma finding eka masipala wa wena kumbe eka sector. Katsa ma workshop ya year-end lama fambisaka note yin’we na yin’we na disclosure requirement yin’we na yin’we.

5. Endla ma pre-year-end na year-end review. Phambi ka ku hetisa AFS, endla checklist review eka GRAP standard yin’we na yin’we leyi tirhaka: ma disclosure hinkwayo lava laviwaka ma endliwe? Recognition na measurement ma landzelana na policy? Ma figure ya period ya khale ma ringaniswa? Ringanisa ma balance yo lava (xik. PPE na asset register, ma provision na ma schedule lama seketeraka) na u lunghisa ma discrepancy. Discipline leyi yi hunguta vukorhokeri bya material misstatement na yi seketera clean audit outcomes.

6. Sala u ya hi ASB na National Treasury. ASB yi nyika ma standard ya GRAP yintshwa na leyi vekiweke; National Treasury yi nyika ma circular eka municipal reporting na ma deadline. Subscribe eka ma update, ringeta impact ya ma standard yintshwa eka masipala wa wena, na u endlela plan implementation hi nkarhi. MFMA compliance requirements na ma format ya reporting na wona ma nga veka; landzelelana GRAP application na ma regulatory expectation ya sweswi.

Ma GRAP Error ya Xivangelo eka Municipal AFS

Ma ripoti ya Auditor-General ma komba ma finding ya GRAP ya vuyelaka. Ku ma pfilata ma pattern ku hunguta vukorhokeri bya qualified kumbe adverse opinions.

  • PPE disclosure yo hetelanga kumbe yo keke (GRAP 17). Ma asset register ma nga ringanisiwi na AFS; useful lives na depreciation yo pfumala kumbe yo keke; infrastructure yi nga pfalaliwi hi ndlela yo hambana kwihi ku laviwaka; revaluation yi nga tirhisiwi hi ndlela yo landzelanaka kumbe yi nga pfalaliwi. Lunghisa: Tisa asset register yo hetile, yo lulamisa; ringanisa na general ledger na AFS note; ringeta useful lives na residual values nkarhi na nkarhi.

  • Ma provision yo misstatement kumbe yo pfumala (GRAP 19, GRAP 25). Ma leave provision ma understate; ma obligation ya pension kumbe medical aid ma nga ringetiwi hi ndlela yo lulamisa; ma contingent liability ma nga pfalaliwi. Lunghisa: Tisa ma register ya ma provision na ma contingency; tirhisa actuarial kumbe input yin’wana ya specialist kwihi ku laviwaka; pfalala ma contingent item hinkwayo ya material.

  • Ma error ya revenue recognition (GRAP 9, GRAP 23). Exchange na non-exchange revenue ma nga avanyisiwi hi ndlela yo lulamisa; grants ma tiviwa eka period yo keke kumbe ma hlanganisiwa wrong; rates revenue yi nga landzelani na GRAP 23. Lunghisa: Tsala ma policy ya revenue recognition hi ndlela yo pfalala; tiyisisa ma sistema ma seketera period-end cut-off na classification yo lulamisa.

  • Cash flow misclassification (GRAP 2). Ma flow ya operating, investing, na financing ma hlanganisiwa wrong; ku ringanisa na statement ya financial position ku nga lulamisi. Lunghisa: Tirhisa process yo lungisa cash flow ya structure; ringanisa xiphemu xin’we na xin’we na ma rekhodo lama seketeraka; ringeta ma item ya xandla lo kulu na ya unusual.

  • Ma accounting policy yo nga landzelani (GRAP 3). Ma policy ma tirhisiwa hi ndlela yo nga landzelani lembe ni lembe; ma change ma nga pfalaliwi kumbe ma nga tirhisiwi retrospectively; ma error ya period ya khale ma nga lunghiwi. Lunghisa: Tsala ma policy na u ma tirhisa hi ndlela yo landzelanaka; loko u veka policy kumbe u lunghisa error, landzela GRAP 3 hi ku hetiseka na u pfalala.

  • Financial instrument disclosure yo keke (GRAP 104). Receivables impairment (expected credit losses) ma nga ringetiwi kumbe ma nga pfalaliwi; ma category ya financial instrument na ma risk ma nga pfalaliwi hi ku hetiseka. Lunghisa: Implementa ma calculation ya expected credit loss eka receivables; hetisa GRAP 104 disclosure checklists hinkwayo.

Ku languta ma ndhawu lawa hi ndlela ya sistema, na ownership yo pfalala na review ya siku na siku, ku tisa masipala eka xiyimo xo nonoha xo hlangana na ma requirement ya GRAP na ku antswisa audit outcomes.

Technology yi Seketera GRAP Compliance Njani

Ma process ya manual na ma spreadsheet ma engetela vukorhokeri bya ma GRAP error: ma formula ma phatlalata, logic ya lembe ra khale yi rivaleriwa, na ma disclosure ma siyiwa. Technology yi nga hunguta vukorhokeri lowu hi ku aka GRAP na ma requirement yo fambelanaka eka finance function.

Chart ya maakhonto na segment structure. Municipal software leyi akakiweke eka local government ya Afurika ya Dzonga yi nga pre-configure chart ya maakhonto ku landzelelana na mSCOA na level ya xikelelano leyi laviwaka eka GRAP disclosures. Loko ma transaction ma captureiwa hi ma segment na ma account code yo lulamisa, general ledger yi se yi seketera AFS preparation. A ku laviwi re-allocate kumbe reclassify eka year-end, kwihi masipala manganci ma ngenisa ma error kumbe ma delay.

Asset register na depreciation. Asset register yo tiyisiweke leyi tirhisaka GRAP 17 (cost, useful life, depreciation method, impairment) na leyi khumbanaka na general ledger yi tiyisisa leswaku PPE note yi nga humesa ku sukela eka source yin’we ya ntiyiso. Ma depreciation run ma nga automata na ku ringetiwa; useful lives ma nga tiseriwa eka ndhawu yin’we. Leswo swi hunguta vukorhokeri bya ma register yo hetelanga na depreciation yo misstatement.

Register ya ma provision na ma contingency. Ma sistema lama landzelelaka ma provision (leave, litigation, environmental, na swo tala) na ma contingent liability na documentation leyi seketeraka na ma date ya review ma pfuneta ku tiyisisa GRAP 19 na GRAP 25 disclosures ma hetile na ma lulamile. Ma reminder xa ku ringeta nkarhi na nkarhi ma hunguta vukorhokeri bya ma provision ya stale kumbe yo pfumala.

Ma ripoti na ma disclosure checklist. Software leyi katsakayo AFS templates na ma disclosure checklist lama landzelelanka na GRAP ma nga hlamusela va lungisi eka note yin’we na yin’we ya lava na line item. Loko sistema yin’we yi tisa data leyi nga eka ndzeni, manani ma nga pulliwa ngopfu, ku hunguta ma keying error na ku antswisa consistency exikati ma primary statement na ma note.

Audit trail na version control. Audit trail yo pfalala ya mani a captureaka kumbe a pfumelaka yini, na nkarhi wihi, yi seketera internal control na testing ya AG. Version control xa draft AFS na ma schedule lama seketeraka ku pfuneta year-end workflow na ku tiyisisa version ya xa hetelo yi hetile na yi landzelanaka.

Masipala lama hlanganisaka vutivi byo nonoha bya GRAP na ma sistema ya municipal finance ya sweswi ma veka xiyimo xo nonoha xo humesa AFS lama hlangana na ma standard ya generally recognised accounting practice na ku tisa clean kumbe ma audit outcome yo antsuriweke hi nkarhi.

Xikombiso na Ma Step ya Kambe

Ma standard ya GRAP xa masipala eAfurika ya Dzonga i siseko ya nawu na ya technical ya municipal financial statements yo tiyisaka. Ku twisisa GRAP i yini, ma standard yihi lama tirhaka, ma hambana njhani na IFRS, na ku ma implementa njhani eka praktiki i xiyimo eka ma CFO ya masipala na vatirhi va mali. Hi ku tsala ma policy, ku landzelelana ma sistema, ku dyondzisa vatirhi, na ku pfilata ma error ya xivangelo, masipala ma nga antswisa quality ya AFS ya wona na ku seketera ma audit outcome mancinci.

Ku engetelela eka framework leyo andlala, vona mSCOA i yini, mSCOA chart of accounts, how to achieve a clean municipal audit, MFMA compliance requirements for 2026, na ma endlelo ya audito ya masipala ya Auditor-General. Ku vona Dolobha yi pfuneta njhani masipala ku tirhisa ma standard ya GRAP hi ndlela yo landzelanaka na ku humesa AFS ya audit-ready ku sukela eka source yin’we ya ntiyiso — na mSCOA na MFMA reporting leyi akakiweke — ya eka Dolobha.


Yi tsariwile hi

Dolobha Team