Buyela kuBhulogi

I-B-BBEE Construction Sector Code: Umhlahlandlela Wabakhi

Wakha Team
I-B-BBEE Construction Sector Code: Umhlahlandlela Wabakhi

Ukuntula noma ukungabi nembeje kokuthobela i-B-BBEE ngaphansi kwe-Construction Sector Code kudala izinkampani zokwakha zilahlekelwe amatenda, kuzehlise ibanga ekuqinisekisweni, futhi kunciphisa ukufinyelela emsebenzini kahulumeni nasezinkampanini ezinkulu. Abakhi nabakontraka abaningi bafuna ukuthobela kodwa babhekana nenkinga yokuqonda ukuthi ikhodi yomkhakha isebenza kanjani, ukuthi ikhadi lamaphuzu lidinga ini ngempela, kanye nendlela yokulandelela ukuthengwa kwezimpahla nokuthuthukiswa kwamakhono ngaphandle kokuthi amaspredishithi angahambisani.

I-B-BBEE Construction Sector Code akuyona ikhodi evamile. Ibeka imigomo eqondene nomkhakha: ukuthengwa okuphakeme kwezimpahla ezivela kubahlinzeki abangabantu abamnyama, ukuthuthukiswa kwamakhono okugxile ekwakheni, kanye nokulandelela okusekelwe kumaphrojekthi okubonisa ukuthi osonkontraka nabathuthukisi basebenza kanjani ngempela.

Lo mhlahlandlela uhlanganisa ukuthi iyini i-Construction Sector Code, ukuthi likhadi lamaphuzu kanye nezinto ezibalulekile zisebenza kanjani, kanye nendlela yokugcina ukuthobela ukuze uhlale ulungele amatenda.

Kungani i-B-BBEE Ibaluleke Kakhulu Ezinkampanini Zokwakha e-SA

Ukuthobela i-B-BBEE kubaluleke kakhulu ezinkampanini zokwakha ngoba:

Amatenda kahulumeni ayakudinga, Cishe wonke amaphrojekthi okwakha kamasipala nakahulumeni (omasipala, imnyango kahulumeni, izinkampani zombuso) adinga ubufakazi besimo se-B-BBEE. Izinga lakho le-B-BBEE lithinta ngokuqondile amandla akho okufaka itenda, futhi amazinga aphakeme athola amaphuzu okuncoma ekuthengweni.

Amakhasimende ezinkampani ayakulindela, Izinkampani ezinkulu ziya ngokuya zidinga izitifiketi ze-B-BBEE kubahlinzeki bazo. Amatenda amaningi ezinkampani afaka izinga le-B-BBEE njengesici sokunikeza amaphuzu, lapho izinkampani zeZinga 1 neZinga 2 zithola amaphuzu amaningi kakhulu kunamazinga aphansi.

Ukwaziswa kokuthenga okuncomekayo, Izinga lakho le-B-BBEE lilinganisela iphesenti lokwaziswa kokuthenga amakhasimende angalibiza uma ethenga kuwe. Izinkampani zeZinga 1 zithola ukwaziswa okungu-135%, iZinga 2 lithola u-125%, iZinga 3 lithola u-110%, njalo njalo. Lokhu kukwenza uthandeke kakhudlwana kumakhasimende aqaphela i-B-BBEE.

Ukufinyelela amathuba, Amaphrojekthi amaningi okwakha agodliwe ezinkampanini ezithobela i-B-BBEE, noma afaka izidingo ze-B-BBEE ezimfanelweni zawo zetenda. Ngaphandle kokuthobela, uyavinjelwa ezingxenyeni ezibalulekile zemakethe.

Ushintsho lwemboni, Umkhakha wezokwakha unemigomo eqondile yoshintsho ngaphansi kwe-Construction Sector Code, ebonisa indima yembono ekuguqukeni komnotho nasekuthuthukisweni kwamakhono.

Ukuqonda nokugcina ukuthobela i-B-BBEE akumane kube ukuphawula ibhokisi, kodwa kumayelana nokufinyelela amathuba, ukuncintisana ngempumelelo, nokuxhasa ushintsho lomnotho waseNingizimu Afrika.

Iyini i-Construction Sector Code?

I-Construction Sector Code iyikhodi ye-B-BBEE eqondene nomkhakha, ekhishwe ngaphansi koMthetho we-Broad-Based Black Economic Empowerment (uMthetho 53 wango-2003). Yashicilelwa okokuqala ngo-2009 futhi yachitshiyelwa ngoNovemba 2017 (i-Government Gazette Nombolo 41287).

Kungani Ezokwakha Zinekhodi Yazo

Umkhakha wezokwakha unezici ezingavamile ezisekela ikhodi ehlukile:

  • Umsebenzi osekelwe kumaphrojekthi, Izinkampani zokwakha zisebenza kumaphrojekthi ahlukene anezikhathi ezahlukahlukene, okwenza ukulandelela ukuthobela okuqhubekayo kube nzima kunasezimbonini zokukhiqiza noma ukudayisa.

  • Ukuthembela kakhulu kosonkontraka abancane, Ezokwakha zithembela kakhulu koosonkontraka abancane, okudinga ukulandelela okuthuthukisiwe kokuthenga ukuze kuqinisekiswe ukuthi imigomo yokusetshenziswa kwemali ye-B-BBEE iyafinyelelwa.

  • Kudinga amakhono amaningi, Umkhakha udinga ukuthuthukiswa kwamakhono amaningi okubalulekile, okuhlanganisa ama-learnership, ukuqeqeshwa kwongoti, kanye nokuthuthukiswa kobungcweti, okubhekwa ikhodi ngokukhethekile.

  • Umthelela omkhulu woshintsho, Amaphrojekthi okwakha adala amathuba emisebenzi, athuthukisa amakhono, futhi adlulisa ubunikazi ngezindlela ezihambisana nezinjongo ze-B-BBEE, ngakho ikhodi ifaka imigomo eqondile kulezi zindawo.

  • Ubunzima bokuthenga, Ukuthenga kwezokwakha kubandakanya izinsimbi, abasebenzi, osonkontraka abancane, izinsizakusebenza, kanye nezinsiza, okudinga ukulandelela okuningiliziwe ukuze kufinyelelwe imigomo yokuthenga.

I-Construction Sector Code iyakuqaphela lokhu okungavamile futhi ibeka izidingo ezifezekayo ezinkampanini zokwakha, kuyilapho iqhubeka nokuqhuba ushintsho olunenjongo.

Ukuthi Ihlukaniswa Kanjani Namakhodi Avamile

I-Construction Sector Code ihlukile emakhodini avamile ngezindlela eziningana:

  • Imigomo yokuthenga enamazinga amaningi, Esikhundleni sephesenti elilodwa elifanayo, ikhodi ibeka imigomo emihlanu ehlukene yokuthenga (u-80% wesamba sokusetshenziswa kwemali kubaHlinzeki Abanikwe Amandla, u-15% kubahlinzeki be-EME, u-15% kubahlinzeki be-QSE, u-20% kubahlinzeki abangenani ababenayo abantu abamnyama ngo-51%, u-12% kubahlinzeki abangenani ababenayo abesifazane abamnyama ngo-35%), okubonisa uhlobo lomkhakha oluthembele kakhulu ekuthengweni.

  • Ukugxila ekuthuthukisweni kwamakhono, Ikhodi igcizelela ama-learnership, ukuqeqeshwa kwongoti, kanye nokuthuthukiswa kwamakhono aqondene nezokwakha, iqaphela izidingo zamakhono zomkhakha.

  • Ukulandelela okusekelwe kumaphrojekthi, Ikhodi ivumela ukulandelela ukuthobela okusekelwe kumaphrojekthi, iqaphela ukuthi izinkampani zokwakha zingaba namazinga ahlukene okuthobela kumaphrojekthi ahlukene.

  • Ukwaziswa kosonkontraka abancane, Ikhodi ifaka izinhlinzeko eziqondile zokwazisa ukusetshenziswa kwemali ye-B-BBEE koosonkontraka abancane, okubalulekile ezinkampanini zokwakha.

  • Utshalomali oluphoqelekile, Ikhodi ifaka izidingo zotshalomali oluphoqelekile ezinkampanini zokwakha ezinikwe abantu abamnyama, okuxhasa ushintsho lomkhakha.

Ukuqonda lokhu kwahluka kubalulekile ezinkampanini zokwakha, ukusebenzisa izidingo zekhodi evamile kungaholela ekungathobeleni noma emathubeni alahlekile.

Landa mahhala — I-B-BBEE Construction Expert Guide (i-PDF). Ukuthi i-Construction Sector Code isebenza kanjani, ukuthi amaphuzu okuthenga abalwa kanjani, kanye namarekhodi okumele uwagcine elungele ngaphambi kwetenda lakho elilandelayo. Landa umhlahlandlela.

Ikhadi Lamaphuzu Le-Construction Sector Code Lichazwe

Ngokusho kwe-Amended Construction Sector Code ngokwayo (Isitatimende CSC000, esishicilelwe ku-Government Gazette Nombolo 41287 ka-1 Disemba 2017), Ikhadi Lamaphuzu Lezinkampani Ezinkulu kuSonkontraka linezingxenye ezinhlanu ezihlanganisa amaphuzu ayisisekelo angu-105, kanye namaphuzu engeziwe afika ku-18 (amaphuzu angu-123 njengesigcino esiphakeme). Ochwepheshe Bendawo Eyakhiwe (ama-BEP, isb. abaklami bezakhiwo, onjiniyela, izazi zokulinganisa izinga) balinganiswa ngekhadi elifana kodwa elingafani ncamashi: isamba esifanayo sisekelo (105) kanye nesamba sokwengeza (17), kodwa amasondo ahlukene angaphakathi Okuthuthukiswa Kwamakhono kanye Nokuthenga Okuncomekayo Nokuthuthukiswa Kwabahlinzeki. Lo mhlahlandlela usebenzisa izibalo zoSonkontraka kuwo wonke umbhalo, ngoba yibona abafunda kakhulu; izibalo zama-BEP zizovezwa lapho zihluka ngokubalulekile. Izinga lakho le-B-BBEE (Izinga 1-8, noma Ongathobeli) linqunywa isamba sakho sonke (isisekelo kanye namaphuzu owonke amengeziwe owatholile).

Isici 1: Ubunikazi (amaphuzu ayisisekelo angu-27 + 4 okwengeza)

Ubunikazi kulinganisa iphesenti lenkampani yakho elinikwe abantu abamnyama, abesifazane abamnyama, kanye namaqembu akhethiwe abamnyama, okubalelwa amaphuzu ayisisekelo angu-27 (kanye namaphuzu engeziwe afika ku-4) kusamba sonke sekhadi lamaphuzu. Ngokwe-Code series CSC100 (i-Statement CSC100, i-Government Gazette No. 41287 yango-1 Disemba 2017), amaphuzu ayisisekelo angu-27 kosonkontraka ahlukaniswa kanje:

Amalungelo Okuvota (amaphuzu angu-6.5 kwangu-27):

  • Amalungelo Okuvota Okusebenzayo asezandleni zaBantu Abamnyama: amaphuzu angu-4.5, amaphuzu aphelele afinyelelwa ku-32.5% (ku-35% kusukela onyakeni wesi-4)
  • Amalungelo Okuvota Okusebenzayo asezandleni zabesifazane Abamnyama: amaphuzu angu-2, amaphuzu aphelele afinyelelwa ku-10% (ku-14% kusukela onyakeni wesi-4)

Isabelo Sezomnotho (amaphuzu angu-14.5 kwangu-27):

  • Isabelo Sezomnotho abaNikwe sona aBantu Abamnyama: amaphuzu angu-4.5, amaphuzu aphelele afinyelelwa ku-32.5% (ku-35% kusukela onyakeni wesi-4)
  • Isabelo Sezomnotho abesifazane Abamnyama abanikwe sona: amaphuzu angu-2, amaphuzu aphelele afinyelelwa ku-10% (ku-14% kusukela onyakeni wesi-4)
  • Isabelo Sezomnotho samaQembu Akhethiwe Amnyama kanye nabantu Abamnyama ababambe iqhaza Ezinhlelweni Zamasheya Abasebenzi, Ezinhlelweni Zobunikazi Obubanzi, noma Ezinhlanganweni Zokubambisana: amaphuzu angu-3, amaphuzu aphelele afinyelelwa ku-10% (ku-12% kusukela onyakeni wesi-4)
  • Abangena Abasha Abamnyama: amaphuzu angu-5, amaphuzu aphelele afinyelelwa ku-5%

Inani Lenene (amaphuzu angu-6 kwangu-27): amaphuzu okugcina, abalwa ngokwe-Annexe CSC100(E) — okuyisona sibonisi Senani Lenene esiphethe isilinganiso esincane sesici esibaluleke kakhulu Sobunikazi esichazwa kamuva kule ncwajana.

Amaphuzu Okwengeza (amaphuzu angu-4): iphuzu elilodwa lamaLungelo Okuvota asezandleni zaBantu Abamnyama ngaphezu kuka-50%, amaphuzu amabili amaLungelo Okuvota asezandleni zaBantu Abamnyama ngaphezu kuka-75%, kanye neliphuzu elilodwa lamaLungelo Okuvota asezandleni zabesifazane Abamnyama ngaphezu kuka-50%.

Izidingo ezibalulekile:

  • Ubunikazi kumele bube nengqondo, ababambe amasheya abamnyama kumele babe nozinzo lomnotho oluqinisekile kanye namalungelo okuvota
  • Ubunikazi bungaba obuqondile (amasheya abanjwe ngokuqondile) noma obungaqondile (ngezinkampani ezinikwe abantu abamnyama)
  • Ukubalwa kwenani lenene kubheka inani lobunikazi babantu abamnyama ngemuva kwesikweletu

Utshalomali oluphoqelekile: I-Construction Sector Code ifaka izidingo zotshalomali oluphoqelekile, izinkampani zokwakha kumele zitshale iphesenti lemali engenayo yonyaka ezinkampanini zokwakha ezinikwe abantu abamnyama noma kubahlinzeki abanikwe abantu abamnyama. Lokhu kuxhasa ushintsho lomkhakha ngokudala amathuba amabhizinisi anikwe abantu abamnyama.

Izinselelo ezivamile:

  • Ukuthola abalingani abamnyama abafanele ezakhiweni zobunikazi
  • Ukwakha ubunikazi ukuze kufinyelelwe izidingo kuyilapho kugcinwa ukulawula komsebenzi
  • Ukulinganisa ubunikazi ngokunembile ekubalweni kwenani lenene
  • Ukufinyelela izidingo zotshalomali oluphoqelekile

Ukuthuthukisa amaphuzu obunikazi:

  • Ngenisa ababambe amasheya abamnyama (ngokuqondile noma ngezinkampani ezinikwe abantu abamnyama)
  • Khulisa ubunikazi babesifazane abamnyama ukuze uthole amaphuzu okwengeza
  • Yakha ubunikazi ukuze kwenyuke inani lenene kubabambe amasheya abamnyama
  • Finyelela izidingo zotshalomali oluphoqelekile

Isici 2: Ukulawula Kwabaphathi (amaphuzu ayisisekelo angu-18 + 4 okwengeza)

Ukulawula Kwabaphathi kulinganisa ukumelwa kwabantu abamnyama ezikhundleni zokuphatha, okuhlanganisa amalungu ebhodi, abaphathi abakhulu, kanye nabaphathi abaphezulu. Ngokwe-Code series CSC200 (i-Statement CSC200, i-Government Gazette No. 41287 yango-1 Disemba 2017), amaphuzu ayisisekelo angu-18 kosonkontraka ahlukaniswa kanje:

Ukubamba Iqhaza Ebhodini (amaphuzu angu-7 kwangu-18):

  • Amalungelo Okuvota amalungu ebhodi amnyama: amaphuzu angu-3, umgomo ungu-50%
  • Amalungelo Okuvota amalungu ebhodi abesifazane abamnyama: iphuzu elilodwa, umgomo ungu-20%
  • Abaqondisi Abaphezulu Abamnyama njengephesenti labo bonke Abaqondisi Abaphezulu: amaphuzu angu-2, umgomo ungu-50%
  • Abaqondisi Abaphezulu abesifazane abamnyama njengephesenti labo bonke Abaqondisi Abaphezulu: iphuzu elilodwa, umgomo ungu-20%

Abanye Abaphathi Abakhulu (amaphuzu angu-3 kwangu-18):

  • Abanye Abaphathi Abakhulu Abamnyama: amaphuzu angu-2, umgomo ungu-60%
  • Abanye Abaphathi Abakhulu abesifazane abamnyama: iphuzu elilodwa, umgomo ungu-30%

Abaphathi Abaphezulu (amaphuzu angu-2.5 kwangu-18): Abasebenzi abamnyama, amaphuzu angu-2 ngomgomo ongu-60%; Abasebenzi abesifazane abamnyama, amaphuzu angu-0.5 ngomgomo ongu-30%.

Abaphathi Abaphakathi (amaphuzu angu-1.5 kwangu-18): Abasebenzi abamnyama, iphuzu elilodwa ngomgomo ongu-75%; Abasebenzi abesifazane abamnyama, amaphuzu angu-0.5 ngomgomo ongu-30%.

Abaphathi Abancane (amaphuzu angu-1.5 kwangu-18): Abasebenzi abamnyama, iphuzu elilodwa ngomgomo ongu-88%; Abasebenzi abesifazane abamnyama, amaphuzu angu-0.5 ngomgomo ongu-35%.

Abasebenzi Abanokukhubazeka Kanye Nochwepheshe Abamnyama (amaphuzu angu-2.5 kwangu-18): Abasebenzi abamnyama abanokukhubazeka njengephesenti Labasebenzi abasehhovisi, amaphuzu angu-0.5 ngomgomo ongu-2%; Abasebenzi abamnyama ababhalisiwe njengochwepheshe, amaphuzu angu-2 ngomgomo ongu-50%.

Amaphuzu Okwengeza (amaphuzu angu-4): iphuzu elilodwa ngayinye ngokweqa imigomo yoMqondisi Ophezulu Omnyama nowesifazane oMnyama engenhla (2.1.3 no-2.1.4), kanye namaphuzu amabili ngokumelwa “kwentsha” emnyama (njengoba kuchazwe yi-National Youth Commission Act, 1996) ngomgomo ongu-30%, okulinganiswa kusetshenziswa i-Adjusted Recognition for Gender.

Izidingo ezibalulekile:

  • Izikhundla zokuphatha kumele zibe izikhundla zangempela ezinamandla okuthatha izinqumo
  • Ukumelwa kwabantu abamnyama kulinganiswa njengephesenti lezikhundla zokuphatha zonke
  • Amaphuzu okwengeza ayatholakala ngabesifazane abamnyama abasezikhundleni zokuphatha

Izinselelo ezivamile:

  • Ukuthola abafuna izikhundla abamnyama abafanelekile bezikhundla zokuphatha
  • Ukugcina ithalente labaphathi abamnyama
  • Ukuqinisekisa ukuthi abaphathi abamnyama banamandla angempela okuthatha izinqumo
  • Ukulandelela ukumelwa kwabaphathi ngokunembile

Ukuthuthukisa amaphuzu okulawula kwabaphathi:

  • Qoka amalungu ebhodi amnyama
  • Khuphula abasebenzi abamnyama baye ezikhundleni zabaphathi abakhulu nabaphezulu
  • Qinisekisa ukumelwa kwabantu abamnyama emisebenzini yokuthenga neye-HR
  • Nikeza amathuba okuthuthuka kubasebenzi abamnyama ukuze bangene ezikhundleni zokuphatha

Isici 3: Ukuthuthukiswa Kwamakhono (amaphuzu ayisisekelo angu-21 kosonkontraka + 5 okwengeza; amaphuzu angu-29 kuma-BEP + 5 okwengeza)

Ukuthuthukiswa Kwamakhono kulinganisa utshalomali lwakho ekuthuthukiseni abasebenzi abamnyama ngokuqeqeshwa, ama-learnership, ukufundela umsebenzi, kanye nokuthuthukiswa kobungcweti. Qaphela ukuthi ama-BEP (abaklami bezakhiwo, onjiniyela, izazi zokulinganisa izinga) asindwa kakhudlwana kulesi sici kunoSonkontraka, okubonisa ukugxila kwamakhono ezinsiza zobungcweti kulowo hlobo lomsebenzi. Ngokwe-Code series CSC300 (i-Statement CSC300, i-Government Gazette No. 41287 yango-1 Disemba 2017), amaphuzu ayisisekelo angu-21 kosonkontraka ahlukaniswa kanje:

Ukusetshenziswa Kwemali Yokuthuthukiswa Kwamakhono (amaphuzu angu-4 kwangu-21): ukusetshenziswa kwemali kubantu Abamnyama, njengephesenti Lenani Elikhokhelwa Intela (iholo), kunoma yiluphi uhlelo ku-Learning Programme Matrix, umgomo ukhuphuka kusukela ku-2% (unyaka wokuqala) kuya ku-2.5% (unyaka wesi-3) kuya ku-3% (unyaka wesihlanu).

Ukusatshalaliswa kwaleyo mali (amaphuzu angu-7 kwangu-21):

  • Ukusetshenziswa kwemali kubantu base-Afrika, kulinganiswa ngokomnikelo wabo ku-Economically Active Population: amaphuzu angu-2
  • Ukusetshenziswa kwemali kubaPhathi Abamnyama ezingeni Eliphezulu, Eliphakathi Nelabaphathi Abaphezulu: amaphuzu angu-2, umgomo ungu-15%
  • Ukusetshenziswa kwemali kubaPhathi Abamnyama ezingeni Elincane: iphuzu elilodwa, umgomo ungu-10%
  • Amabhasari noma izikhwama zemfundo kubantu Abamnyama: amaphuzu angu-2, umgomo ungu-15%

Ama-Learnership, Ubuqeqeshi (Apprenticeships), Ama-Internship Kanye Nokubhalisa Kobungcweti (amaphuzu angu-7 kwangu-21):

  • Abantu Abamnyama ababamba iqhaza ezinhlelweni zokufunda zeSigaba A-D (ngokwe-Learning Programme Matrix, ehlanganisa ubuqeqeshi kanye nokuqeqeshwa kwamakhono ezandla), njengephesenti Labo bonke Abasebenzi: amaphuzu angu-3, umgomo ungu-2.5%
  • Abasebenzi Abamnyama ababhalisiwe njengabaqalayo emazinhlanganweni zokubhalisa ochwepheshe bomkhakha: amaphuzu angu-3, umgomo ungu-60%
  • Abantu Abamnyama abanokukhubazeka ezinhlelweni zokufunda zeSigaba A-D: iphuzu elilodwa, umgomo ungu-5%

Ubuholi Bokuqeqesha (Mentorship) (amaphuzu angu-3 kwangu-21): ukusetshenziswa koHlelo Lobuholi Bokuqeqesha Olugunyaziwe Noluqinisekisiwe.

Amaphuzu Okwengeza (amaphuzu angu-5): iphuzu elilodwa labantu Abamnyama abamukelwa yinkampani ekupheleni kohlelo lokufunda lweSigaba A-D (umgomo ongu-100%), amaphuzu amabili abasebenzi abamnyama abaqedele uhlelo lobuholi bokuqeqesha base bekhushulelwa esikhundleni (umgomo ongu-15%), kanye namaphuzu amabili Abasebenzi Abamnyama ababhalisa njengoChwepheshe emazinhlanganweni zomkhakha (umgomo ongu-60%).

Qaphela ukuthi ikhodi ayibali ukuqeqeshwa kwamakhono ezandla njengento eyodwa ehlukile, kulinganiswa ngaphakathi kwesibonisi sohlelo lokufunda lweSigaba A-D esingenhla (2.1.3.1), kanye nama-learnership, ubuqeqeshi, nama-internship.

Izidingo ezibalulekile:

  • Ukusetshenziswa kwemali yokuthuthukiswa kwamakhono kumele kungenani kube ngu-1.5% wemali yenkokhelo (ezinkampanini ezinkulu) noma u-1% (kuma-QSE)
  • Ukuqeqeshwa kumele kube negunya elifanele noma kwaziswe
  • Ama-learnership kumele abhaliswe ne-SETA (Sector Education and Training Authority)
  • Ukuqeqeshwa kongoti kumele kuholele esitifiketini sokuhlolwa komsebenzi

Ukugxila okuqondene nezokwakha: I-Construction Sector Code igcizelela ukuthuthukiswa kwamakhono aqondene nezokwakha:

  • Ukuqeqeshwa kongoti, Ukuqeqesha ongoti abamnyama emisebenzini yezokwakha (ubuplumber, ugesi, ubuqoli, njll.)
  • Ama-learnership, Ama-learnership abhalisiwe emikhakheni ehlobene nezokwakha
  • Ukuthuthukiswa kobungcweti, Ukuqeqesha abasebenzi abamnyama ekuphathweni kwezokwakha, ekulinganiseni izinga, ubunjiniyela, njll.
  • Ukuqeqeshwa ngezokuphepha, Ukuqeqeshwa ngezokuphepha kwezokwakha kubasebenzi abamnyama

Izinselelo ezivamile:

  • Ukuthola abahlinzeki bokuqeqesha abanegunya elifanele bamakhono aqondene nezokwakha
  • Ukulinganisa izindleko zokuqeqesha nezidingo zebhizinisi
  • Ukuqinisekisa ukuthi ukuqeqeshwa kuholela eziqwini ezaziwayo
  • Ukulandelela ukusetshenziswa kwemali yokuthuthukiswa kwamakhono ngokunembile

Ukuthuthukisa amaphuzu okuthuthukiswa kwamakhono:

  • Khulisa ukusetshenziswa kwemali yokuthuthukiswa kwamakhono kufike kungenani ku-1.5% wemali yenkokhelo
  • Bhalisa ama-learnership ne-Construction SETA
  • Thuthukisa izinhlelo zangaphakathi zokuqeqesha ongoti
  • Nikeza amathuba okuthuthukiswa kobungcweti kubasebenzi abamnyama
  • Nika izikhwama zemali zokufunda abafundi abamnyama abafunda imikhakha ehlobene nezokwakha

Isici 4: Ukuthenga Okuncomekayo Nokuthuthukiswa Kwabahlinzeki (amaphuzu ayisisekelo angu-34 kosonkontraka + 4 okwengeza)

Ukuthenga Okuncomekayo Nokuthuthukiswa Kwabahlinzeki (i-PPSD, ngezinye izikhathi ifinyezwa nge-ESD) yisici esikhulu kunazo zonke ekhadini lamaphuzu, okubonisa ukubaluleka kokuthenga nokuthuthukiswa kwabahlinzeki emkhakheni wezokwakha. Ngokwe-Code series CSC400, ihlukaniswa izigaba ezintathu, ngasinye sinesisindo saso kanye nesilinganiso saso esincane esingu-40%:

Ukuthenga Okuncomekayo (amaphuzu angu-19 kwangu-34):

  • Isamba sokusetshenziswa kwemali yokuthenga i-B-BBEE (bonke abaHlinzeki Abanikwe Amandla, ngokwezinga lokwaziswa le-B-BBEE): kufika kumaphuzu ayi-6, amaphuzu aphelele afinyelelwa ku-80% wesamba sonke sokusetshenziswa kwemali yokuthenga okulinganisiwe
  • Ukusetshenziswa kwemali kubahlinzeki be-Exempted Micro-Enterprise (EME): kufika kumaphuzu ayi-3, amaphuzu aphelele ku-15% wemali esetshenzisiwe
  • Ukusetshenziswa kwemali kubahlinzeki be-Qualifying Small Enterprise (QSE): kufika kumaphuzu ayi-3, amaphuzu aphelele ku-15% wemali esetshenzisiwe
  • Ukusetshenziswa kwemali kubahlinzeki abangenani ababenayo abamnyama ngo-51%: kufika kumaphuzu ayi-4, amaphuzu aphelele ku-20% wemali esetshenzisiwe
  • Ukusetshenziswa kwemali kubahlinzeki abangenani ababenayo abesifazane abamnyama ngo-35%: kufika kumaphuzu ayi-3, amaphuzu aphelele ku-12% wemali esetshenzisiwe
  • Okwengeza: ukusetshenziswa kwemali kubahlinzeki abangenani ababenayo Amaqembu Akhethiwe Amnyama ngo-51% (kufika kumaphuzu ayi-3, umgomo ungu-20%), kanye nokusetshenziswa kwemali kubahlinzeki abangenani ababenayo abesifazane abamnyama ngo-51% (kufika kuphuzu elilodwa, umgomo ungu-8%)

Izinhlelo Zokuthuthukiswa Kwabahlinzeki (amaphuzu angu-5 kwangu-34): izinhlelo ezithobelayo zokuthuthukiswa kwabahlinzeki nabosonkontraka, ezilinganiswa nge-Annexe CSC400(C).

Iminikelo Yokuthuthukiswa Kwabahlinzeki (amaphuzu angu-10 kwangu-34): inani lonyaka leminikelo efanelekile njengephesenti Lenzuzo Yenene Ngemuva Kwentela (kufika kumaphuzu ayi-8, umgomo ungu-3% we-NPAT), kanye neminikelo eqondene nezinhlangano ezingenani ezinikwe abesifazane abamnyama ngo-51% (kufika kumaphuzu ayi-2, umgomo ungu-20% wenani lesibonisi sokuqala).

Izidingo ezibalulekile:

  • Awukho umgomo owodwa ongu-”30%”, ngokungafani nenani elivamile elingu-30%-elivela-kubahlinzeki-abanikwe-abamnyama->51% elivame ukushiwo ngokungagunyaziwe, ikhodi yangempela ibeka imigomo emihlanu ehlukene yokuthenga (u-80% sonke, u-15% i-EME, u-15% i-QSE, u-20% kubahlinzeki abangenani ababenayo abamnyama ngo-51%, u-12% kubahlinzeki abangenani ababenayo abesifazane abamnyama ngo-35%), ngasinye sixhunywe emaphuzwini aso
  • Ukulandelela ukuthenga, sonke isamba sokusetshenziswa kwemali yokuthenga kumele silandelwe futhi sihlukaniswe ngokwezinga le-B-BBEE labahlinzeki ukuze kutholwe amaphuzu maqondana nomgomo ngamunye
  • Ukuqinisekiswa kwabahlinzeki, abahlinzeki kumele babe nezitifiketi ze-B-BBEE ezisebenzayo noma izitatimende ezifungelwe
  • Isilinganiso esincane, isigaba ngasinye kwezintathu ezingenhla (Ukuthenga Okuncomekayo, Izinhlelo Zokuthuthukiswa Kwabahlinzeki, Iminikelo Yokuthuthukiswa Kwabahlinzeki) sinesilinganiso saso esincane esingu-40% (amaphuzu angu-7.6 / 2 / 4 ngokulandelana kosonkontraka) — uma ungafinyelela olulodwa, izinga lakho lonke le-B-BBEE liyehliswa ngezinga elilodwa, ngokwesimiso sokwehlisa se-Statement CSC000

Ukuthenga okuqondene nezokwakha: Ukuthenga kwezokwakha kufaka:

  • Izinsimbi, Isamende, insimbi, izitini, izigodo, izinsimbi zikagesi neze-plumbing
  • Osonkontraka abancane, Osonkontraka bikagesi, be-plumbing, bophahla, bokupenda, kanye nabamathayela
  • Izinsizakusebenza, Ukuqashiswa kwezinsizakusebenza zokwakha, amathuluzi, kanye nemishini
  • Izinsiza, Ubunjiniyela, ukulinganisa izinga, ukuklama izakhiwo, ezomthetho, kanye nezokubala izimali
  • Abasebenzi, Ama-ejensi abasebenzi, abasebenzi besikhashana

Izinselelo ezivamile:

  • Ukuthola abahlinzeki abanikwe abantu abamnyama zonke izigaba zokuthenga
  • Ukulandelela ukusetshenziswa kwemali yokuthenga kumaphrojekthi amaningi
  • Ukuqinisekisa izitifiketi ze-B-BBEE zabahlinzeki
  • Ukufinyelela umgomo ongu-20% wokusetshenziswa kwemali kubahlinzeki abangenani ababenayo abamnyama ngo-51%, kanye nemigomo ehlukile engu-15% i-EME, u-15% i-QSE, no-12% ababenayo abesifazane abamnyama
  • Ukulinganisa izidingo zokuthenga nezindleko kanye nekhwalithi

Ukuthuthukisa amaphuzu e-ESD:

  • Khulisa ukuthenga kubahlinzeki abangenani ababenayo abamnyama ngo-51% (umgomo ungu-20% wesamba sonke sokusetshenziswa kwemali ukuze kutholwe amaphuzu aphelele kulesi sibonisi)
  • Beka phambili ukuthenga kubahlinzeki abanikwe abesifazane abamnyama
  • Thuthukisa ubudlelwane nabahlinzeki abanikwe abantu abamnyama
  • Nikeza usizo lokuthuthukiswa kwamabhizinisi kubahlinzeki abanikwe abantu abamnyama
  • Landelela sonke isamba sokusetshenziswa kwemali yokuthenga ngokunembile ngokwezinga le-B-BBEE labahlinzeki

Isici 5: Ukuthuthukiswa Komphakathi Nomnotho (amaphuzu ayi-5)

Ukuthuthukiswa Komphakathi Nomnotho (i-SED) kulinganisa umnikelo wakho ekuthuthukisweni komphakathi nasezinhlelweni zomphakathi.

Ukwahlulwa kwamaphuzu:

  • Iminikelo ye-SED: Kufika kumaphuzu ayi-5 (kususelwa ephesentini lenzuzo yenene ngemuva kwentela esetshenziswe ezinhlelweni ze-SED)

Izidingo ezibalulekile:

  • Ukusetshenziswa kwemali ye-SED kumele kungenani kube ngu-1% wenzuzo yenene ngemuva kwentela
  • Iminikelo kumele izuzise abantu abamnyama noma imiphakathi emnyama
  • Izinhlelo kumele ziqhubeke futhi zilinganiseke
  • Iminikelo ingaba imali noma ngempahla (izinsimbi, izinsizakusebenza, ubungcweti)

I-SED eqondene nezokwakha: Izinkampani zokwakha zingaphonsa isandla nge:

  • Ingqalasizinda yomphakathi, Ukwakha izikole, amakliniki, izikhungo zomphakathi
  • Ukuthuthukiswa kwamakhono, Ukuqeqesha amalungu omphakathi ngamakhono ezokwakha
  • Ukuthuthukiswa kwamabhizinisi, Ukusekela amabhizinisi okwakha anikwe abantu abamnyama emiphakathini
  • Iminikelo yezinsimbi, Ukupha izinsimbi zokwakha kumaphrojekthi omphakathi
  • Ubungcweti, Ukuhlinzeka ubungcweti bezokwakha kumaphrojekthi omphakathi

Izinselelo ezivamile:

  • Ukuveza izinhlelo ze-SED ezifanele
  • Ukuqinisekisa ukuthi iminikelo iyalinganiseka futhi iyaqhubeka
  • Ukulinganisa ukusetshenziswa kwemali ye-SED nezidingo zebhizinisi
  • Ukulandelela iminikelo ye-SED ngokunembile

Ukuthuthukisa amaphuzu e-SED:

  • Khulisa ukusetshenziswa kwemali ye-SED kufike kungenani ku-1% wenzuzo yenene ngemuva kwentela
  • Gxila ezinhlelweni ze-SED ezihlobene nezokwakha
  • Sebenzisana nezinhlangano zomphakathi
  • Bhala phansi iminikelo ye-SED enemiphumela elinganisekayo
  • Qinisekisa ukuthi iminikelo izuzisa imiphakathi emnyama

Amazinga e-B-BBEE Asebenza Kanjani

Izinga lakho le-B-BBEE (Izinga 1-8, noma Ongathobeli) linqunywa amaphuzu akho onke ekhadini lamaphuzu:

IzingaAmaphuzu OnkeUkwaziswa Kokuthenga
Izinga 1amaphuzu angu-100+135%
Izinga 2amaphuzu angu-95-99125%
Izinga 3amaphuzu angu-90-94110%
Izinga 4amaphuzu angu-80-89100%
Izinga 5amaphuzu angu-75-7980%
Izinga 6amaphuzu angu-70-7460%
Izinga 7amaphuzu angu-55-6950%
Izinga 8amaphuzu angu-40-5410%
Ongathobeliamaphuzu angaphansi kuka-400%

Ukwaziswa kokuthenga kusho ukuthi uma ikhasimende eliqaphela i-B-BBEE lithenga kuwe, lingabiza iphesenti lokusetshenziswa kwemali yakho yokuthenga kwimigomo yalo yokuthenga ye-B-BBEE. Ngokwesibonelo, uma ikhasimende lisebenzisa u-R100 000 enkampanini yakho yeZinga 1, lingabiza u-R135 000 emigonyeni yalo yokuthenga.

Izici ezibalulekile: I-Construction Sector Code inezici ezibalulekile ezintathu, ngasinye sinesilinganiso saso esincane esingu-40% (kosonkontraka, ngaphandle kwamaphuzu okwengeza):

  • Ubunikazi, Isilinganiso esincane sisebenza ngqo esibonisini samanani enene ngaphakathi Kobunikazi: u-40% wamaphuzu ayi-6 = amaphuzu ayi-2.4, ahlolwa nge-Time Based Graduation Factor
  • Ukuthuthukiswa Kwamakhono, Kumele kutholwe okungenani u-40% wamaphuzu ayisisekelo atholakalayo angu-21 = amaphuzu ayi-8.4
  • Ukuthenga Okuncomekayo Nokuthuthukiswa Kwabahlinzeki, Kumele kufinyelelwe u-40% wesigaba ngasinye kwezintathu ngokwehlukana: okungenani amaphuzu ayi-7.6 Ekuthengeni Okuncomekayo (u-40% ka-19), amaphuzu ayi-2 Ezinhlelweni Zokuthuthukiswa Kwabahlinzeki (u-40% ka-5), namaphuzu ayi-4 Eminikelweni Yokuthuthukiswa Kwabahlinzeki (u-40% ka-10) — ukufinyelela u-40% wonke wamaphuzu ahlangene angu-34 akwanele uma esinye isigaba singafinyeleli

Uma ungafinyeleli kunoma iyiphi yalezi zilinganiso ezincane zezici ezibalulekile, izinga lakho le-B-BBEE liyehliswa ngezinga elilodwa, ngisho noma amaphuzu akho onke ayefanelekela izinga eliphakeme.

Amazinga Okwaziswa Kwe-B-BBEE Nokuthenga

Izinga lakho le-B-BBEE lithinta ngokuqondile ukuthandeka kwakho kumakhasimende aqaphela i-B-BBEE:

Izinga 1 (ukwaziswa okungu-135%), Izinga eliphakeme kunawo wonke, elikwenza uthandeke kakhulu kumakhasimende afuna ukwenyusa amaphuzu awo okuthenga e-B-BBEE. Izinkampani zeZinga 1 zivame ukuthola ukuphathwa okuncomekayo emathendeni.

Izinga 2 (ukwaziswa okungu-125%), Izinga eliqinile elikubeka kahle emathendeni amaningi. Amakhasimende amaningi ezinkampani athanda iZinga 2 noma eliphakeme.

Izinga 3 (ukwaziswa okungu-110%), Izinga elihle elifinyelela izidingo eziningi zamatenda. Izinkampani zeZinga 3 zingancintisana ngempumelelo kodwa zingehlulwa yizinkampani zeZinga 1 noma eZinga 2.

Izinga 4 (ukwaziswa okungu-100%), Izinga eliyisisekelo elifinyelela izidingo eziyisicilelo. Izinkampani zeZinga 4 zingabamba iqhaza emathendeni amaningi kodwa zingase zibhekane nobunzima kubancintisana abasemazingeni aphakeme.

Izinga 5-8 (ukwaziswa okusukela ku-80% kuya ku-10%), Amazinga aphansi anciphisa amandla akho okuncintisana. Amatenda amaningi adinga iZinga 4 noma eliphakeme, avimbela izinkampani zamaZinga 5-8.

Ongathobeli (ukwaziswa okungu-0%), Uvinjelwe emathendeni amaningi kahulumeni nawezinkampani. Izinkampani ezingathobeli azikwazi ukuncintisana ngempumelelo emakethe yaseNingizimu Afrika.

Imingcele Ye-Qualifying Small Enterprise (QSE) Uma Kuqhathaniswa Nezinkampani Ezinkulu

I-Construction Sector Code ihlukanisa phakathi kwe-Qualifying Small Enterprises (ama-QSE) nezinkampani Ezinkulu:

Imingcele ye-QSE (Osonkontraka):

  • Imali engenayo yonyaka engaphezu kuka-R10 wezigidi kodwa engaphansi kuka-R50 wezigidi (ama-BEP asebenzisa izinga elihlukile: ngaphezu kuka-R6 wezigidi kodwa ngaphansi kuka-R25 wezigidi)
  • Ama-QSE asebenzisa ikhadi lamaphuzu elenziwe lula elinezidingo zamaphuzu aphansi
  • I-QSE engenani inikwe abantu abamnyama ngo-51% noma ngo-100% ifaneleka izinga lesimo esizenzakalelayo (iZinga 2 noma iZinga 1 ngokulandelana) ngaphandle kokuqedela ikhadi lamaphuzu eliphelele, uma nje lisafinyelela isilinganiso sesici esibalulekile Sokuthuthukiswa Kwamakhono noma Ukuthenga Okuncomekayo; i-QSE engaphansi ko-51% enikwe abantu abamnyama kumele iqedele Ikhadi Lamaphuzu le-QSE eliphelele

Imingcele Yezinkampani Ezinkulu:

  • Imali engenayo yonyaka engaphezu kuka-R50 wezigidi (osonkontraka) noma u-R25 wezigidi (ama-BEP)
  • Izinkampani Ezinkulu zisebenzisa ikhadi lamaphuzu eliphelele: amaphuzu ayisisekelo angu-105 kanye namaphuzu engeziwe afika ku-18 (angu-123 njengesigcino) kosonkontraka
  • Izinkampani Ezinkulu kumele zifinyelele zonke izilinganiso zezici ezibalulekile

Ama-Exempted Micro Enterprise (ama-EME):

  • Imali engenayo yonyaka engu-R10 wezigidi noma ngaphansi (osonkontraka) noma u-R6 wezigidi noma ngaphansi (ama-BEP)
  • Ama-EME awadingi ukuqedela ukuhlolwa okuphelele kwekhadi lamaphuzu
  • Ama-EME angathuthukisa izinga lawo ngokuqedela ukuhlolwa kwekhadi lamaphuzu

Kungani imingcele ibalulekile:

  • Ama-QSE anezidingo ezenziwe lula, okwenza ukuthobela kufinyeleleke kalula
  • Izinkampani Ezinkulu zibhekana nezidingo eziqinile kodwa zinemithombo eminingi
  • Ama-EME angagxila ekukhuleni ngaphandle kokuthobela okuphelele kwe-B-BBEE kuze kube yilapho edlula umgcele ofanele wemali engenayo

Ukuqonda isigaba sebhizinisi lakho kukusiza uhlele isu lakho lokuthobela i-B-BBEE ngokufanele.

Ama-Exempted Micro Enterprise (Ama-EME), Imali Engenayo Engaphansi Kuka-R10 Wezigidi

Uma inkampani yakho yokwakha (uSonkontraka) inemali engenayo yonyaka engu-R10 wezigidi noma ngaphansi, uhlukaniswa njenge-Exempted Micro Enterprise (EME). Ngokwe-Construction Sector Code (Isitatimende CSC000, isigaba 4.2), isimo se-B-BBEE esizenzakalelayo se-EME akusona iZinga 4 elifanayo, kuncike ephesentini lobunikazi babantu abamnyama be-EME, kusetshenziswa isimiso sokugeleza:

Ukwaziswa okuzenzakalelayo ngokwephesenti lobunikazi:

  • Ngaphansi kuka-30% okunikwe abantu abamnyama: Onikela KweZinga Lesihlanu (ukwaziswa okungu-80%)
  • Okungenani u-30% kodwa ngaphansi kuka-51% okunikwe abantu abamnyama: Onikela KweZinga Lesine (ukwaziswa okungu-100%)
  • Okungenani u-51% kodwa ngaphansi kuka-100% okunikwe abantu abamnyama: Onikela KweZinga Lesibili (ukwaziswa okungu-125%)
  • U-100% okunikwe abantu abamnyama: Onikela KweZinga Lokuqala (ukwaziswa okungu-135%)
  • Akudingeki ukuhlolwa kwekhadi lamaphuzu kulesi simo esizenzakalelayo; kusebenza unyaka owodwa kusukela osukwini lokukhishwa

Izindlela zokuzikhethela zokuthuthukisa kwe-EME engaphansi kuka-100% okunikwe abantu abamnyama:

  • Qedela Ikhadi Lamaphuzu le-QSE eliphelele bese usebenzisa izinga elilikhiqizayo, noma
  • Thola amaphuzu aphelele (ngaphandle kwawokwengeza) esigabeni sokusetshenziswa kwemali yokuThuthukiswa Kwamakhono kuphela seKhadi Lamaphuzu le-QSE ukuze wenyuke izinga elilodwa, noma
  • Thola amaphuzu aphelele (ngaphandle kwawokwengeza) esigabeni sokusetshenziswa kwemali yokuThuthukiswa Kwabahlinzeki kuphela seKhadi Lamaphuzu le-QSE ukuze wenyuke elinye izinga (lezi ezimbili zokugcina zingahlanganiswa ukuze kuthuthukiswe amazinga amabili)

Izinzuzo zesimo se-EME:

  • Azikho izindleko zokuthobela (azikho izimali zokuqinisekiswa) kuma-EME amancane kakhulu (imali engenayo yonyaka kaSonkontraka engaphansi kuka-R3 wezigidi ayibophezeleki esimisweni sokwehlisa futhi ayidingi isitifiketi sokuqinisekiswa esinegunya nhlobo — isitatimende esifungelwe noma isitifiketi esikhishwe yi-CIPC siyanele)
  • Ukwaziswa okuzenzakalelayo okulingana nobunikazi babantu abamnyama
  • Ukugxila ekukhuleni kwebhizinisi ngaphandle komthwalo wokuthobela
  • Kungathuthukisa izinga ngezindlela zokuzithandela ezingenhla

Uma isimo se-EME siphela:

  • Uma imali yakho engenayo yonyaka idlula u-R10 wezigidi
  • Ubese uba i-QSE futhi kumele uqedele ukuhlolwa kwekhadi lamaphuzu
  • Hlela kusengaphambili, qala ukulandelela ukuthobela ngaphambi kokuthi udlule u-R10 wezigidi

Ukuhlela ukukhula:

  • Qala ukulandelela ukuthobela i-B-BBEE ngaphambi kokuthi udlule u-R10 wezigidi
  • Yakha ubudlelwane nabahlinzeki abanikwe abantu abamnyama kusengaphambili
  • Thuthukisa abasebenzi abamnyama bezikhundla zokuphatha zesikhathi esizayo
  • Cabangela izakhiwo zobunikazi ezixhasa ukuthobela i-B-BBEE

Isimo se-EME sinikeza isikhathi sesihe ezinkampanini ezincane zokwakha, kodwa kubalulekile ukuhlela ukuthobela njengoba ukhula.

Izinselelo Ezivamile Ze-B-BBEE Ezinkampanini Zokwakha

Izinkampani zokwakha zibhekana nezinselelo eziningana ezingavamile ekufinyeleleni ukuthobela i-B-BBEE:

Inselelo 1: Ubunzima Bokulandelela Ukuthenga

Inkinga: Izinkampani zokwakha zithenga kubahlinzeki abangamakhulukhulu kumaphrojekthi amaningi, okwenza kube nzima ukulandelela ukusetshenziswa kwemali ye-B-BBEE ngokunembile.

Isixazululo: Sebenzisa isoftware yokuphatha ezokwakha enokulandelela ukuthenga kwe-B-BBEE okwakhelwe ngaphakathi. Ukuze uthole indlela yesinyathelo ngesinyathelo yokuhlukanisa ukusetshenziswa kwemali kanye nokwenza imibiko elungele ukuqinisekiswa, bheka Ukulandelela ukuthenga kwe-B-BBEE ezokwakha.

Inselelo 2: Ukuthola Abahlinzeki Abanikwe Abantu Abamnyama

Inkinga: Akuzona zonke izigaba zokuthenga ezinabahlinzeki abanikwe abantu abamnyama abatholakala kalula, ikakhulukazi izinsimbi ezikhethekile noma izinsiza.

Isixazululo: Thuthukisa ngenkuthalo ubudlelwane nabahlinzeki abanikwe abantu abamnyama. Nikeza usizo lokuthuthukiswa kwamabhizinisi ukusiza abahlinzeki abanikwe abantu abamnyama bakhule. Cabangela ukwakha ubudlelwane nabahlinzeki abanikwe abantu abamnyama ukuze kufinyelelwe imigomo yokuthenga.

Inselelo 3: Ukufinyelela Imigomo Encane Yokuthenga

Inkinga: I-Construction Sector Code ibeka imigomo emincane eminingi yokuthenga ngesikhathi esisodwa (u-80% wesamba sonke sokusetshenziswa kwemali nabaHlinzeki Abanikwe Amandla, u-15% nabahlinzeki be-EME, u-15% nabahlinzeki be-QSE, u-20% nabahlinzeki abangenani ababenayo abamnyama ngo-51%, u-12% nabahlinzeki abangenani ababenayo abesifazane abamnyama ngo-35%), okungaba nzima ukufinyeleleka ngesikhathi esisodwa kuzo zonke izigaba zokuthenga.

Isixazululo: Gxila kuqala ezigabeni ezisebenzisa imali eningi (izinsimbi, osonkontraka abancane). Thuthukisa abahlinzeki abanikwe abantu abamnyama kulezi zigaba. Landelela ukuthenga ngokwesigaba ukuze uthole amathuba. Cabangela ukwakha amabhizinisi ahlanganyelwe nabahlinzeki abanikwe abantu abamnyama.

Inselelo 4: Izindleko Zokuthuthukiswa Kwamakhono

Inkinga: Ukuthuthukiswa kwamakhono kudinga utshalomali olukhulu, ikakhulukazi ama-learnership nokuqeqeshwa kongoti.

Isixazululo: Sebenzisa uxhaso lwe-SETA lwama-learnership nokuqeqeshwa kongoti. Sebenzisana nabahlinzeki bokuqeqesha ukuze kuncishiswe izindleko. Gxila emakhonweni aqondene nezokwakha azuzisa ibhizinisi lakho. Landelela ukusetshenziswa kwemali yokuthuthukiswa kwamakhono ngokunembile ukuze kwenyuke amaphuzu ekhadi lamaphuzu.

Inselelo 5: Izakhiwo Zobunikazi

Inkinga: Ukuthola abalingani abamnyama abafanele bezakhiwo zobunikazi kuyilapho kugcinwa ukulawula komsebenzi kungaba nzima.

Isixazululo: Cabangela ubunikazi obungaqondile ngezinkampani ezinikwe abantu abamnyama. Yakha ubunikazi ukuze kwenyuke inani lenene kubabambe amasheya abamnyama. Qinisekisa ukuthi ababambe amasheya abamnyama banozinzo lomnotho oluqinisekile kanye namalungelo okuvota. Funa izeluleko zochwepheshe mayelana nezakhiwo zobunikazi.

Inselelo 6: Izindleko Zokuqinisekiswa

Inkinga: Ukuqinisekiswa kwe-B-BBEE kungaba nezindleko eziphakeme, ikakhulukazi ezinkampanini ezinkulu ezinezakhiwo eziyinkimbinkimbi.

Isixazululo: Khetha inhlangano yokuqinisekisa enegunya le-SANAS enolwazi lomkhakha wezokwakha. Lungiselela imibhalo ngokucophelela ukuze kuncishiswe isikhathi sokuqinisekiswa. Cabangela izivumelwano zokuqinisekiswa zeminyaka eminingi ukuze kuncishiswe izindleko. Sebenzisa isoftware ukugcina imibhalo yokuthobela.

Inselelo 7: Ukugcina Ukuthobela

Inkinga: Ukuthobela i-B-BBEE kuyaqhubeka, kudinga ukulandelela nemibhalo eqhubekayo.

Isixazululo: Sebenzisa isoftware ukuze kuzenzakalele ukulandelela ukuthobela. Gcina imibhalo yokuthobela unyaka wonke, hhayi ngaphambi kokuqinisekiswa kuphela. Buyekeza ukuthobela njalo ngekota ukuze kutholwe izinkinga ekuqaleni. Qeqesha abasebenzi ngezidingo ze-B-BBEE kanye nezinqubo zokulandelela.

Kungani Amaspredishithi Nesoftware Evamile Kungenele

Amaspredishithi kanye nesoftware evamile yokubala izimali akwakhelwanga i-B-BBEE Construction Sector Code. Awuxhumanisi idatha eyinhloko yabahlinzeki namazinga e-B-BBEE, awukwazi ukwahlukanisa ukusetshenziswa kwemali phakathi kokunikwe abantu abamnyama kanye nokunikwe abamnyama ngaphezu kuka-51%, futhi uphoqelela ukuhlanganiswa ngesandla kumaphrojekthi neminyaka yezimali. Ama-ejensi wokuqinisekisa adinga ubufakazi bokuthenga obuhlukanisiwe; ukwenza kabusha amaspredishithi ekupheleni konyaka kuvame ukuba namaphutha futhi kuvame ukuba sekwephuze ukulungisa izikweletu. Izinhlelo ezingaxhumene nazo ziyakwenza kube nzima ukubona inqubekelaphambili yesikhathi sangempela kumagomo amancane okuthenga noma izilinganiso zezici ezibalulekile.

Lo Mhlahlandlela Ungowabani

Lo mhlahlandlela ungowosonkontraka baseNingizimu Afrika, abakhi bezindlu nabezentengiselwano, kanye nabathuthukisi bezakhiwo okumele bathobele i-B-BBEE Construction Sector Code. Kungakhathaliseki ukuthi une-CIDB egredwe u-1–6 futhi ulandela umsebenzi kahulumeni, noma ungusonkontraka omkhulu ophethe izinkontileka ze-JBCC noma i-NEC kanye namatenda ezinkampani, ukuqonda ikhadi lamaphuzu kanye nezici ezibalulekile kukusiza uhlale ulungele amatenda. Ama-EME angaphansi kwemali engenayo engu-R10m (kosonkontraka) athola izinga le-B-BBEE elizenzakalelayo elisekelwe ephesentini lobunikazi babo babantu abamnyama, hhayi iZinga 4 elifanayo, kodwa kufanele asalungiselele ukuthobela njengoba ekhula.

Imibuzo Evame Ukubuzwa

Yini umehluko phakathi kwe-Construction Sector Code namakhodi avamile e-B-BBEE?

I-Construction Sector Code iqondene nomkhakha, inezidingo ezenzelwe izinkampani zokwakha. Imehluko ebalulekile ihlanganisa:

  • Imigomo emincane yokuthenga enamazinga amaningi (u-80% sonke, u-15% i-EME, u-15% i-QSE, u-20% kubahlinzeki abangenani ababenayo abamnyama ngo-51%, u-12% kubahlinzeki abangenani ababenayo abesifazane abamnyama ngo-35%) esikhundleni sephesenti elilodwa elifanayo
  • Ukugcizelela ukuthuthukiswa kwamakhono aqondene nezokwakha (ama-learnership, ukuqeqeshwa kongoti)
  • Ukulandelela ukuthobela okusekelwe kumaphrojekthi
  • Izinhlinzeko eziqondile zokwaziswa kwe-B-BBEE kosonkontraka abancane
  • Izidingo zotshalomali oluphoqelekile

Ngivakashela kangaki ukuze ngiqinisekise isimo sami se-B-BBEE?

Izitifiketi ze-B-BBEE zisebenza unyaka owodwa kusukela osukwini lokukhishwa. Kudingeka wenze kabusha isitifiketi sakho minyaka yonke ngenhlangano yokuqinisekisa enegunya le-SANAS. Kodwa-ke, kufanele ulandele ukuthobela njalo unyaka wonke, hhayi ngaphambi kokuqinisekiswa kuphela.

Kwenzekani uma ngingafinyeleli izilinganiso zezici ezibalulekile?

Uma ungafinyeleli izilinganiso zezici ezibalulekile (u-40% wamaphuzu atholakalayo Kobunikazi, Ukuthuthukiswa Kwamakhono, kanye ne-ESD), izinga lakho le-B-BBEE liyehliswa ngokuzenzakalela ngezinga elilodwa, ngisho noma amaphuzu akho onke ayefanelekela izinga eliphakeme. Ngokwesibonelo, uma uthola amaphuzu angu-95 kodwa ungafinyeleli isilinganiso sesici esibalulekile, uzoba seZingeni 3 esikhundleni seZinga 2.

Ngingasebenzisa ukuthenga kweminyaka edlule ekuhlolweni kwami kwamanje kwe-B-BBEE?

Cha. Ukuhlolwa kwe-B-BBEE kususelwa ezinyangeni eziyi-12 zamuva zedatha yezimali. Awukwazi ukusebenzisa ukuthenga kweminyaka edlule ngaphandle kokuthi kungaphakathi kwesikhathi sokuhlolwa. Yingakho ukulandelela okuqhubekayo kubalulekile, awukwazi ukuthuthukisa amaphuzu akho okuthenga ngokubuyela emuva.

Ngingabathola kanjani abahlinzeki abanikwe abantu abamnyama bezinsimbi zokwakha?

Ukuthola abahlinzeki abanikwe abantu abamnyama kudinga umzamo onenkuthalo:

  • Sesha izinqolobane zabahlinzeki be-B-BBEE
  • Hambela imicimbi yembono yezokwakha kanye nemicimbi yokuxhumana
  • Xhumana nezinhlangano zembono (Master Builders South Africa, SAFCEC)
  • Cela abahlinzeki abakhona ukudlulisa
  • Nikeza usizo lokuthuthukiswa kwamabhizinisi ukusiza abahlinzeki abanikwe abantu abamnyama bakhule
  • Cabangela ukwakha ubudlelwane nabahlinzeki abanikwe abantu abamnyama

Yiziphi izinga eliphansi le-B-BBEE elidingekayo emathendeni kahulumeni?

Amatenda amaningi kahulumeni adinga izinga eliphansi le-B-BBEE, ngokuvamile iZinga 4 noma eliphakeme. Nokho, amazinga aphakeme (iZinga 1-3) athola amaphuzu amaningi okuthenga okuncomekayo, okukwenza uncintisane kangcono. Amanye amatenda adinga ngqo iZinga 1 noma iZinga 2. Hlala uhlola izidingo zetenda ngaphambi kokufaka isicelo.

Kubiza malini ukuqinisekiswa kwe-B-BBEE?

Izindleko zokuqinisekiswa kwe-B-BBEE ziyahluka ngokususela ebukhulwini benkampani nasebunzimeni:

  • Izinkampani ezincane (ama-QSE): u-R3 000-R8 000
  • Izinkampani eziphakathi: u-R8 000-R15 000
  • Izinkampani ezinkulu: u-R15 000-R50 000+

Izindleko zincike enhlanganweni yokuqinisekisa, ubunzima benkampani, kanye nekhwalithi yemibhalo. Khetha inhlangano enegunya le-SANAS enolwazi lomkhakha wezokwakha.

Ngingakwazi ukuthuthukisa izinga lami le-B-BBEE ngonyaka?

Yebo. Izinga lakho le-B-BBEE lihlolwa minyaka yonke, kodwa ungathuthukisa amaphuzu akho unyaka wonke nge:

  • Ukukhulisa ukuthenga kubahlinzeki abanikwe abantu abamnyama
  • Ukunikeza ukuthuthukiswa kwamakhono kubasebenzi abamnyama
  • Ukuqoka abaphathi abamnyama
  • Ukukhulisa ubunikazi babantu abamnyama
  • Ukunikeza iminikelo ye-SED

Landelela ukuthobela njalo ukuze uthole amathuba okuthuthuka ngaphambi kokuqinisekiswa okulandelayo.

Isiphetho

I-B-BBEE Construction Sector Code ibeka izidingo eziqondene nomkhakha ezilawula amandla akho okufaka itenda nokuthola amaphuzu okuthenga okuncomekayo. Ukufinyelela ikhadi lamaphuzu nezici ezibalulekile ngendlela efanele, kanye nokulandelela ukuthenga nokuthuthukiswa kwamakhono njalo, kukugcina uthobela futhi ulungele amatenda. Ngokuhlela okufanele kanye namathuluzi afanele, ukufinyelela imigomo emincane yokuthenga nezilinganiso ezibalulekile kuyafinyeleleka.

Bheka ukuthi Wakha isiza kanjani abakhi nosonkontraka baseNingizimu Afrika baphathe ukuthobela i-B-BBEE Construction Sector Code, ukugredwa kwe-CIDB, kanye nezimali zamaphrojekthi kusuka kunkundla eyodwa.


Izihloko ezihlobene

Yeka ukwenza lokhu ngesandla

Wakha

I-SaaS yokuphatha ukwakha yabathuthukisi baseNingizimu Afrika.


Ibhalwe ngu

Wakha Team

See a product demo