Buyela kuBhulogi

Imboni Yezokwakha eNingizimu Afrika 2026: Izitayela noMbono

Wakha Team
Imboni Yezokwakha eNingizimu Afrika 2026: Izitayela noMbono

Osonkontileka abangena ku-2026 babhekene nengcindezi enkulu: ukubambezeleka kokukhokha kucindezela ukugeleza kwemali, izidingo ze-B-BBEE ne-CIDB zivimbela ukufinyelela kumathenda, futhi ukucishwa kukagesi kuphazamisa ukusebenza kwamasayithi nokuhlela. Ngesikhathi esifanayo, izibopho zikahulumeni nezizimele zokutshala imali engqalasizindeni zidala umsebenzi omusha emanzini, emandleni, nasekuthuthukisweni kwezokuthutha. Ukuqonda ukuthi imboni yezokwakha eNingizimu Afrika iya ngakuphi ngo-2026, yiziphi izingozi okufanele zincishiswe, nokuthi yimiphi imikhakha enikeza ukukhula, kubalulekile ekubekeni ibhizinisi lakho endaweni efanele.

Lolu hlolojikelele lubheka isimo semboni yezokwakha eNingizimu Afrika ngo-2026, izitayela nezinselelo ezinkulu, imikhakha yokukhula, kanye nezinyathelo ezisebenzayo zokuhlala uhambisana nomthetho futhi uncintisane kahle.

Isimo Semboni Yezokwakha YaseNingizimu Afrika ngo-2026

Imboni ibhekane nezingqinamba ezinkulu eminyakeni eyishumi edlule: ukuphazamiseka ngemva kobhubhane, ukuwohloka komnotho, ukwehla kwezimali zikahulumeni ezitshalwa engqalasizindeni, kanye nokucishwa kukagesi okuqhubekayo. Izimo ngo-2026 seziyaqala ukuzinza njengoba izibopho zengqalasizinda ziqala ukuguquka zibe amathenda.

Usayizi wamanje wemakethe: Umnikelo wezokwakha ku-GDP yaseNingizimu Afrika wehle wafinyelela cishe ku-2.3% (2025), uwa esivinini esiphakeme sango-4.2% ngo-2008 — i-StatsSA yaqopha unyaka wesishiyagalolunye olandelanayo wokwehla komnikelo walo mkhakha ku-GDP. Ngamanani angempela (ngentengo engaguquki), imboni yalinganiselwa ku-R99 wezigidigidi ngo-2025, iwa ku-R156 wezigidigidi ngo-2016. Umkhakha usaphila ngaphansi kwengcindezi, nakuba i-GlobalData ibikezela ukukhula kwangempela okucishe kube ngu-2.8% ngo-2026 njengoba ukutshalwa kwemali engqalasizindeni kukhuphuka.

Izici Ezibalulekile:

  • Imakethe ehlukaniswe kabanzi: Imboni isahlukaniseke kakhulu, inezinkulungwane zosonkontileka abancane nabaphakathi (iGrade 1–5 ye-CIDB) kanye nenani elincane lamabhizinisi amakhulu (iGrade 6–9)
  • Ukuncika emkhakheni kahulumeni: Ukutshalwa kwemali kahulumeni engqalasizindeni kuseyisikhuthazi esikhulu, nakuba ukwakhiwa kwezindlu nezohwebo emkhakheni ozimele kuqala ukubuyela
  • Izinselelo zamakhono: Ukushoda kwamakhono okuqhubekayo emisebenzini yezandla, ezinsizeni zobungcweti, nasezingeni lokuphatha
  • Uguquko lwedijithali: Ukwamukelwa okukhulayo kwesofthiwe yokuphatha ukwakha, i-BIM, namathuluzi edijithali, nakuba ukwamukelwa kungafani kuzo zonke izinkampani
  • Ukugxila ekuhambisaneni: Ukuqiniswa kokuphoqelelwa kwezidingo ze-CIDB, ukuhambisana ne-B-BBEE, nokubhaliswa kwe-NHBRC

Ukwehlukahluka Kwezifundazwe: Umsebenzi wokwakha uyahlukahluka kakhulu ngokwesifundazwe. IGauteng, iWestern Cape, neKwaZulu-Natal zisalokhu ziyizifundazwe ezisebenza kakhulu, ziqhutshwa ukuthuthukiswa kwamadolobha, amaphrojekthi engqalasizinda, nomsebenzi womnotho. Izifundazwe zasemakhaya zibhekene nezinselelo ezinkulu ngenxa yokutshalwa kwemali okulinganiselwe engqalasizindeni kanye namathuba ambalwa.

Izitayela Ezibalulekile Ezibumba Imboni ngo-2026

Izitayela ezinkulu eziningana ziguqula indlela osonkontileka abasebenza ngayo nabancintisana ngayo ngo-2026.

Ukusheshiswa Kokutshalwa Kwemali Engqalasizindeni

Izibopho zikahulumeni zokutshala imali engqalasizindeni ekugcineni ziguquka zibe amathenda namaphrojekthi. Uhlelo Lokutshalwa Kwemali Engqalasizindeni, olugxile emanzini, emandleni, kwezokuthutha, nasengqalasizindeni yedijithali, ludala amathuba emikhakheni eminingi.

Ingqalasizinda Yamanzi: Amaphrojekthi abalulekile engqalasizinda yamanzi abekwa phambili kuzo zonke izindawo zaseNingizimu Afrika. Izitshalo zokuhlanza amanzi zikamasipala, amaphrojekthi okunikeza amanzi ngobuningi, kanye nokuthuthukiswa kwenethiwekhi yokusabalalisa amanzi kuyimboni enamathuba amakhulu. Uhlelo lukaMnyango Wamanzi Nokuthuthwa Kwendle lokutshala imali engqalasizindeni luqhuba amathenda osonkontileka be-Grade 4–8.

Ingqalasizinda Yamandla: Naphezu kwezinselelo eziqhubekayo zokucishwa kukagesi, ukutshalwa kwemali engqalasizindeni yamandla avuselelekayo kuyashesha. Ukufakwa kwe-solar PV, amapulazi omoya, izikhungo zokugcina amabhethri, kanye nokuthuthukiswa kwengqalasizinda yenethiwekhi kudala amathuba. Ukutshalwa kuka-Eskom engqalasizindeni yokudlulisa amandla kanye namaphrojekthi omkhakha ozimele wamandla avuselelekayo kuqhuba isidingo.

Ingqalasizinda Yezokuthutha: Amaphrojekthi emigwaqo ye-SANRAL, ukuthuthukiswa kwemigwaqo yezifundazwe, kanye nengqalasizinda yezokuthutha kamasipala kudala amathuba. Ukutshalwa kwemali engqalasizindeni yezitimela nge-Transnet kanye ne-PRASA, nakuba kuhamba kancane, kukhiqiza amathenda osonkontileka be-Grade 5–9.

Umthelela Kosonkontileka: Ukutshalwa kwemali engqalasizindeni kudala amathuba kosonkontileka abanamagrade e-CIDB afanele, ukuhambisana ne-B-BBEE, kanye namandla emisebenzini yengqalasizinda. Nokho, ukuncintisana kuqinile, futhi izinqubo zamathenda ziqinile. Osonkontileka badinga umlando womsebenzi oqinile, amandla ezezimali, kanye nezinhlelo eziqinile zokuphatha amaphrojekthi ukuze bancintisane ngempumelelo.

Ukubuyela Kwesidingo Sezindlu

Ukwakhiwa kwezindlu kuyabuyela, kuqhutshwa:

  • Isidingo sezindlu ezithengekayo: Uhlelo lukahulumeni lwezindlu zomphakathi kanye nentuthuko yezindlu ezithengekayo emkhakheni ozimele
  • Izindlu zabahola imali ephakathi: Ukubuyela kwentuthuko yezindlu zabantu abahola imali ephakathi njengoba amazinga enzalo ezinza
  • Ukufudukela emadolobheni: Ukuqhubeka kokufudukela emadolobheni okuqhuba isidingo sezindlu emamethro amakhulu
  • Intuthuko yezakhiwo: Abathuthukisi bezakhiwo abaqala kabusha amaphrojekthi ayebambezeleke ngesikhathi sokungaqiniseki komnotho

Izigaba Zemakethe:

  • Izindlu zomphakathi: Amaphrojekthi ezindlu axhaswa uhulumeni, ngokuvamile umsebenzi we-Grade 3–5
  • Izindlu ezithengekayo: Intuthuko yomkhakha ozimele eqondiswe kubathengi bemali ephansi kuya ephakathi, umsebenzi we-Grade 3–6
  • Izindlu zabahola imali ephakathi: Intuthuko ejwayelekile yezindlu, umsebenzi we-Grade 2–5
  • Izindlu zabacebile: Intuthuko ephezulu, ngokuvamile umsebenzi we-Grade 4–7

Izinselelo: Ukuguquguquka kwezindleko zezinto zokwakha, ukungaqiniseki kwamazinga enzalo, kanye nemingcele yokuthengeka kusaphazamisa ukwakhiwa kwezindlu. Osonkontileka badinga izinhlelo eziqinile zokuphatha izindleko nokugeleza kwemali ukuze badlule kulezi zinselelo.

Ukwakha Okuluhlaza Nokusimama

Izindlela zokwakha okuluhlaza sezijwayelekile, ziqhutshwa:

  • Izidingo zomthetho: Imithetho yokwakha iya ngokuya ifuna ukusebenza kahle kwamandla nezinyathelo zokusimama
  • Isidingo samaklayenti: Amaklayenti omkhakha ozimele nakahulumeni abeka phambili izitifiketi zokwakha okuluhlaza (Green Star SA, LEED)
  • Ukonga izindleko: Izakhiwo ezisebenzisa amandla kahle zinciphisa izindleko zokusebenza, okwenza ukwakha okuluhlaza kube yinzuzo yezimali
  • Ukugxila ku-ESG: Izindaba zemvelo, zomphakathi, nokuphathwa eziqhuba izinqumo zokuthenga zezinkampani nezikahulumeni

Amathuba Okwakha Okuluhlaza:

  • Ukuthuthukiswa kokusebenza kahle kwamandla: Ukuthuthukisa izakhiwo ezikhona ukuze zisebenzise amandla kahle
  • Ukufakwa kwamandla avuselelekayo: I-solar PV, ukufudumeza amanzi ngelanga, nezinye izinhlelo zamandla avuselelekayo
  • Ukusetshenziswa kahle kwamanzi: Izinsiza ezonga amanzi, ukuvunwa kwemvula, nezinhlelo zamanzi asetshenzisiwe
  • Izinto zokwakha ezisimamayo: Ukusetshenziswa kwezinto eziphindwe zasetshenziswa, ezitholakala endaweni, nezine-carbon ephansi
  • Isitifiketi sokwakha okuluhlaza: Amaphrojekthi aqondiswe ku-Green Star SA noma ezinye izitifiketi

Umthelela Kosonkontileka: Osonkontileka abanobungcweti bokwakha okuluhlaza, izitifiketi, kanye nomlando womsebenzi banenzuzo enkulu yokuncintisana. Kodwa ukwakha okuluhlaza kudinga ukuqeqeshwa okwengeziwe, izinto ezihlukile, kanye nokuphatha amaphrojekthi okuyinkimbinkimbi kakhulu.

Ukusheshiswa Koguquko Lwedijithali

Uguquko lwedijithali kwezokwakha luyashesha, luqhutshwa isidingo (ukucishwa kukagesi okudinga izinhlelo ezisebenza ngaphandle kwe-inthanethi) kanye nethuba (ukusebenza kangcono, ukuphathwa kwamaphrojekthi okungcono, nokwanda kwenzuzo).

Izitayela Ezibalulekile Zedijithali:

  • Isofthiwe yokuphatha ukwakha: Ukwamukelwa kwesofthiwe esekelwe emafwini yokulandelela amaphrojekthi, ukuphathwa kwezimali, nokuhambisana nomthetho. Isofthiwe esebenza ngaphandle kwe-inthanethi ibalulekile ngenxa yokucishwa kukagesi. Bheka umhlahlandlela wethu we-isofthiwe yokwakha esebenza ngaphandle kwe-inthanethi ngesikhathi sokucishwa kukagesi ukuze uthole imininingwane.

  • I-Building Information Modelling (BIM): Ukwamukelwa okukhulayo kwe-BIM ekuklameni, ekuhlanganiseni, nasekuphathweni kwamaphrojekthi, ikakhulukazi kumaphrojekthi amakhulu

  • Ukuhlolwa ngama-drone: Ukusebenzisa ama-drone ekuhloleni amasayithi, ekuqapheni inqubekela-phambili, nasekuhlolweni, okunciphisa izindleko futhi kuthuthukise ukunemba

  • I-IoT namasensa: Amasensa e-Internet of Things okuqapha imishini, izinto zokwakha, nezimo zamasayithi

  • Ubuchwepheshe bamaselula: Ama-app aseselula ama-diary asesayithi, ukuhlolwa, nokuphathwa kwamaphrojekthi, okuvumela ukuqoqwa kwedatha ngesikhathi sangempela

Izinzuzo Zoguquko Lwedijithali:

  • Ukusebenza kangcono: Ukulandelela amaphrojekthi okungcono, ukuncipha kokuphindaphinda umsebenzi, nokuthatha izinqumo ngokushesha
  • Ukulawula izindleko: Ukulandelela izindleko ngesikhathi sangempela, ukuphatha isabelomali, nokubikezela ukugeleza kwemali
  • Ukuhambisana nomthetho: Ukulandelela ukuhambisana ngokuzenzakalela kwe-CIDB, i-B-BBEE, nezidingo ze-NHBRC
  • Inzuzo yokuncintisana: Osonkontileka abanezinhlelo ezingcono banqoba amathenda amaningi futhi bahambise amaphrojekthi ngenzuzo engcono

Izinselelo: Uguquko lwedijithali ludinga ukutshalwa kwemali kusofthiwe, ekuqeqeshweni, nasekuphathweni koshintsho. Osonkontileka abaningi bayasokola ukwamukela lokhu ngenxa yezindleko noma ubunzima; labo ababambezelayo basengozini yokushiywa ngemuva ngalabo abancintisana nabo abanezinhlelo ezingcono.

Ukuqiniswa Kokuphoqelelwa Kwe-B-BBEE

Ukuqiniswa kokuphoqelelwa kokuhambisana ne-B-BBEE kuyaqhubeka emkhakheni wezokwakha. Amaklayenti kahulumeni, ama-parastatal, kanye namaklayenti amaningi omkhakha ozimele adinga izitifiketi ze-B-BBEE futhi abeka phambili osonkontileka abanamazinga aphezulu e-B-BBEE.

Izinguquko Ezibalulekile:

  • Ukuqinisekiswa okuqinile kakhudlwana: Izinqubo zokuqinisekisa i-B-BBEE ziya ngokuya ziba nzima kakhulu, kunokuhlolwa okujulile kobunikazi, ukuphathwa, kanye nezicelo zokuthuthukiswa kwamakhono

  • Ukusindwa kokuthenga: Amaphuzu e-B-BBEE asindwa kakhulu ngokuya ekuhlolweni kwamathenda, okwenza ukuhambisana ne-B-BBEE kube yinto ebalulekile ekunqobeni amathenda

  • Amakhodi aqondene nomkhakha: I-Construction Sector Code ibeka izidingo eziqondile ze-B-BBEE kosonkontileka bezokwakha, ezihlukene ngosayizi wenkampani

  • Izinhlawulo zokungahambisani: Osonkontileka abangenazo izitifiketi ezisemthethweni ze-B-BBEE bakhishwa kumathenda amaningi, futhi ukungahambisani kungaholela ekuqedweni kwenkontileka

Umthelela Kosonkontileka: Ukuhambisana ne-B-BBEE akuseyona into yokukhetha kosonkontileka abafuna ukusebenza emaphrojekthini kahulumeni noma namaklayenti amakhulu omkhakha ozimele. Osonkontileka kufanele baqonde i-B-BBEE Construction Sector Code futhi basebenzise izinhlelo ezifanele zokulandelela i-B-BBEE. Bheka umhlahlandlela wethu we-ukulandelela ukuthenga kwe-B-BBEE ekwakheni ukuze uthole imininingwane.

Izinselelo: Ukufinyelela emazingeni aphezulu e-B-BBEE kudinga ukutshalwa kwemali okukhulu ekuguqulweni kobunikazi, ekuthuthukisweni kwamakhono, nasekuthuthukisweni kwabahlinzeki. Osonkontileka abaningi basokola ngezindleko nobunzima bokuhambisana ne-B-BBEE.

Ukwanda Kokushoda Kwamakhono

Ukushoda kwamakhono kusalokhu kuyinselelo enkulu, kuthinta:

  • Imisebenzi yezandla: Ukushoda kwabasebenzi abaqeqeshiwe (odemuzi, ogesi, ababazi, abakhi bezitini)
  • Izinsiza zobungcweti: Ukushoda konjiniyela, ama-quantity surveyor, nabaphathi bamaphrojekthi
  • Ukuphatha: Ukushoda kwabaphathi bamasayithi abanolwazi, abaphathi bezinkontileka, nabaphathi bamabhizinisi
  • Amakhono obuchwepheshe: Ukushoda kwamakhono ezindaweni ezintsha ezifana ne-BIM, ukwakha okuluhlaza, kanye namandla avuselelekayo

Izimbangela:

  • Abasebenzi asebekhulile: Abasebenzi abaningi abanolwazi basondela emhlalaphansini
  • Izikhala zokuqeqesha: Izinhlelo zokuqeqesha ne-apprenticeship ezingenele ukukhiqiza abasebenzi abasha abanamakhono
  • Ukuphuma kwabangcweti: Ochwepheshe abanamakhono abathuthela kwamanye amazwe noma abaphuma embonini
  • Isithombe semboni: Imboni yezokwakha isasokola ukuheha abantu abasha

Umthelela: Ukushoda kwamakhono kunyusa izindleko zabasebenzi, kubambezele amaphrojekthi, kwehlise ikhwalithi, futhi kukhawulele amandla osonkontileka okwamukela umsebenzi omusha. Osonkontileka kudingeka batshale imali ekuqeqesheni, bathuthukise ithalente langaphakathi, futhi bakhe izimo zomsebenzi ezihehayo ukuze bagcine abasebenzi abanamakhono.

Izixazululo: Osonkontileka babhekana nokushoda kwamakhono ngokusebenzisa:

  • Izinhlelo zokuqeqesha ngaphakathi: Ukuthuthukisa amakhono ngaphakathi nge-apprenticeship nezinhlelo zokuqeqesha
  • Ukubambisana nezikhungo zokuqeqesha: Ukubambisana namakolishi e-TVET namanyuvesi
  • Inkokhelo encintisanayo: Ukukhokha imiholo nezinzuzo ezincintisanayo ukuze kuhehwe futhi kugcinwe ithalente
  • Ukwamukela ubuchwepheshe: Ukusebenzisa ubuchwepheshe ukunciphisa ukuncika kubasebenzi abanamakhono lapho kungenzeka khona
  • Ukuhambisana nokuthuthukiswa kwamakhono: Ukuhlangabezana nezidingo zokuthuthukiswa kwamakhono ze-B-BBEE ngesikhathi kwakhiwa amandla angaphakathi

Ukudawuniloda mahhala — Umhlahlandlela Wongcweti be-B-BBEE Wokwakha (PDF). Indlela i-Construction Sector Code esebenza ngayo, indlela amaphuzu okuthenga abalwa ngayo, kanye namarekhodi okufanele uwagcine elungele ngaphambi kwethenda lakho elilandelayo. Dawunilodha umhlahlandlela.

Izinselelo Ezinkulu Ezibhekene Nosonkontileka ngo-2026

Nakuba amathuba ekhona, osonkontileka babhekene nezinselelo ezinkulu ezidinga izixazululo zamasu.

Ukucishwa Kukagesi Nokutholakala Kukagesi

Ukucishwa kukagesi kusalokhu kuyinselelo enkulu, kuphazamisa ukusebenza kokwakha, kubambezele amaphrojekthi, futhi kwandise izindleko.

Imithelela:

  • Ukusebenza kwamasayithi: Ukunqamuka kukagesi kumisa umsebenzi, ikakhulukazi umsebenzi odinga ugesi (ukubhaka, ukusika, ukukhanyisa, izinhlelo zokuphepha)
  • Isikhathi imishini ingasebenzi: Imishini yokwakha edinga ugesi ihlala ingasebenzi ngesikhathi sokucishwa
  • Ukulahleka komkhiqizo: Amahora omsebenzi ancishisiwe, izinhlelo eziphazamisekile, nokulahleka komkhiqizo
  • Ukwanda kwezindleko: Ama-generator, uphethiloli, nezinye izixazululo zamandla kwandisa izindleko
  • Ukukhathazeka ngokuphepha: Ukunqamuka kukagesi kudala ubungozi bokuphepha, ikakhulukazi kumasayithi adinga ukukhanya noma izinhlelo zokuphepha

Izixazululo:

  • Izinhlelo ezisebenza ngaphandle kwe-inthanethi: Ukusebenzisa isofthiwe yokuphatha ukwakha esebenza ngaphandle kwe-inthanethi, ukuze umsebenzi uqhubeke ngesikhathi sokucishwa kukagesi. Bheka umhlahlandlela wethu we-isofthiwe yokwakha esebenza ngaphandle kwe-inthanethi ngesikhathi sokucishwa kukagesi ukuze uthole imininingwane.

  • Amandla asizayo: Ukutshala kuma-generator nezinhlelo zamandla asizayo emisebenzini ebalulekile

  • Ukulungisa amashejuli: Ukulungisa amashejuli omsebenzi ukuze kuncishiswe umthelela wokucishwa kukagesi

  • Amandla elanga: Ukufaka izinhlelo ze-solar PV zokunika amasayithi amandla, kuncishiswe ukuncika kugridi

  • Ukusebenza ngendlela esebenzayo: Ukuthuthukisa indlela yokusebenza ukuze kuncishiswe izidingo zamandla

Ukuguquguquka Kwezindleko Zezinto Zokwakha

Izindleko zezinto zokwakha zisaguquguquka, ziqhutshwa:

  • Ukuguquguquka kwemali (Rand): Ukuguquguquka kweRandi kuthinta izindleko zezinto ezingeniswa ngaphandle
  • Ukuphazamiseka kweketango lokuhlinzeka: Iziphazamiso zomhlaba wonke kumaketanga okuhlinzeka zithinta ukutholakala kanye nezindleko zezinto
  • Izindleko zamandla: Izindleko eziphezulu zamandla zithinta izindleko zokukhiqiza izinto
  • Ukuguquguquka kwesidingo: Ukuguquguquka kwesidingo kuthinta amanani ezinto

Imithelela:

  • Ukudlula kwesabelomali: Ukwenyuka kwezindleko zezinto kubangela amaphrojekthi adlule isabelomali
  • Ingcindezi yokugeleza kwemali: Izindleko eziphezulu zezinto zidinga imali eyengeziwe yokusebenza
  • Ubungozi bamathenda: Ubunzima bokubeka amanani amathenda ngokunembile lapho izindleko zezinto ziguquguquka
  • Inzuzo: Ukwenyuka kwezindleko zezinto kwehlisa inzuzo

Izixazululo:

  • Izinhlelo zokuphatha izindleko: Ukusebenzisa isofthiwe yokuphatha ukwakha ukulandelela izindleko zezinto ngesikhathi sangempela, okuvumela ukuphathwa kwezindleko okusabelayo

  • Ubudlelwane nabahlinzeki: Ukwakha ubudlelwane obuqinile nabahlinzeki ukuze kutholakale amanani nemigomo engcono

  • Ukuvikeleka kwamanani ezinto: Lapho kungenzeka khona, ukubopha amanani ngezivumelwano zesikhathi esizayo

  • Izinto ezingasetshenziswa esikhundleni: Ukucwaninga ezinye izinto ezingabiza kancane

  • Ukuhlela okulindelekile: Ukwakha izinsalela zezindleko zezinto kuzabelomali nasemathendeni

Igebe Lamakhono

Igebe lamakhono lithinta amandla osonkontileka okuhambisa amaphrojekthi ngesikhathi, ngaphakathi kwesabelomali, futhi ngokwezindinganiso zekhwalithi.

Imithelela:

  • Ukubambezeleka kwamaphrojekthi: Ukushoda kwamakhono kubangela ukubambezeleka ekutholeni abasebenzi abafanelekile
  • Izinkinga zekhwalithi: Abasebenzi abangenamakhono anele baholela ezinkingeni zekhwalithi nasekuphindeni umsebenzi
  • Ukwanda kwezindleko: Izindleko zabasebenzi eziphezulu ngenxa yokushoda kwamakhono
  • Imingcele yokukhula: Ukushoda kwamakhono kukhawulela amandla osonkontileka okwamukela umsebenzi omusha

Izixazululo:

  • Ukutshala ekuqeqesheni: Ukutshala ekuqeqesheni nasekuthuthukiseni amakhono abasebenzi abakhona
  • Izinhlelo ze-apprenticeship: Ukwakha izinhlelo ze-apprenticeship zokwakha umgudu wamakhono
  • Ukubambisana: Ukubambisana nezikhungo zokuqeqesha nemibutho yemboni
  • Ukwamukela ubuchwepheshe: Ukusebenzisa ubuchwepheshe ukunciphisa ukuncika kubasebenzi abanamakhono
  • Ukuqasha okuncintisanayo: Ukwakha izimo zomsebenzi ezihehayo ukuze kuhehwe futhi kugcinwe abasebenzi abanamakhono

Umthwalo Wokuhambisana Nemithetho

Izidingo zokuhambisana nemithetho ziyanda, zidala umthwalo wokuphatha nezindleko.

Imithetho Ebalulekile:

  • Ukuhambisana ne-CIDB: Ukubhaliswa kwe-CIDB, amagrade, nezidingo zokuhambisana. Bheka umhlahlandlela wethu we-CIDB grading explained ukuze uthole imininingwane.

  • Ukuhambisana ne-B-BBEE: Ukuqinisekiswa, ukubika, nezidingo zokuhambisana ze-B-BBEE

  • Ukubhaliswa kwe-NHBRC: Ukubhaliswa kwe-NHBRC nokuhambisana emisebenzini yezindlu

  • Ukuhambisana nentela: Ukubhaliswa kwentela, i-VAT, i-PAYE, nezinye izidingo zentela

  • Ukuhambisana nomthetho wezabasebenzi: Ukulingana kwamathuba omsebenzi, ukuthuthukiswa kwamakhono, nezinye izidingo zomthetho wezabasebenzi

  • Impilo nokuphepha: Ukuhambisana noMthetho we-OHS, izinhlelo zokuphatha ukuphepha, nokuqeqeshwa kokuphepha

Imithelela:

  • Umthwalo wokuphatha: Isikhathi nezinsiza eziningi ezidingekayo ukuze kuhlangatshezwane nezidingo
  • Izindleko: Izindleko zokuhambisana ezihlanganisa imali yokuqinisekiswa, ukuqeqeshwa, nezinhlelo
  • Ubungozi: Ubungozi bokungahambisani obuhlanganisa ukukhishwa kumathenda, ukuqedwa kwezinkontileka, nezinhlawulo

Izixazululo:

  • Izinhlelo zokuphatha ukuhambisana: Ukusebenzisa isofthiwe yokuphatha ukwakha ukulandelela nokuphatha izidingo zokuhambisana ngokuzenzakalela

  • Ukusekelwa ngobungcweti: Ukusebenzisa ochwepheshe (abagcini bamabhuku, abameli, abeluleki) ukuze kusizwe ukuhambisana

  • Ukuqeqeshwa: Ukuqeqesha abasebenzi ngezidingo zokuhambisana

  • Ukuzenzakalela kwezinqubo: Ukwenza izinqubo zokuhambisana zizenzakalele lapho kungenzeka khona

Ukubambezeleka Kokukhokha

Ukubambezeleka kokukhokha kusalokhu kuyinselelo enkulu, kuthinta ukugeleza kwemali nokusimama kwebhizinisi.

Izimbangela:

  • Ukucutshungulwa okuhamba kancane kwezitifiketi zokukhokha: Ukubambezeleka ekukhishweni nasekuqhutshekiseni izitifiketi zokukhokha
  • Izinkinga zokugeleza kwemali kwamaklayenti: Amaklayenti anezinkinga zokugeleza kwemali abambezela ukukhokha
  • Izingxabano: Izingxabano ngomsebenzi, ushintsho, noma izitifiketi ezilibazisa ukukhokha
  • Ukubambezeleka kokuphatha: Ukungasebenzi kahle kokuphatha okubangela ukubambezeleka kokukhokha

Imithelela:

  • Ingcindezi yokugeleza kwemali: Ukubambezeleka kokukhokha kudala izinkinga zokugeleza kwemali
  • Izidingo zemali yokusebenza: Isidingo semali eyengeziwe yokusebenza ukuvala izikhawu zokubambezeleka kokukhokha
  • Ubungozi bebhizinisi: Ukubambezeleka kokukhokha kusongela ukusimama kwebhizinisi
  • Imingcele yokukhula: Imingcele yokugeleza kwemali evimbela amandla okwamukela umsebenzi omusha

Izixazululo:

  • Izinhlelo zokulandelela izinkokhelo: Ukusebenzisa isofthiwe yokuphatha ukwakha ukulandelela izitifiketi zokukhokha, izinsuku ezimisiwe, kanye nezinkokhelo, okuvumela ukuphathwa kokugeleza kwemali kusenesikhathi

  • Imigomo ecacile yenkontileka: Ukuqinisekisa imigomo yokukhokha ecacile ezinkontilekeni

  • Ukukhishwa kwama-invoyisi ngesikhathi: Ukukhipha izitifiketi zokukhokha nama-invoyisi ngesikhathi

  • Ubudlelwane namaklayenti: Ukwakha ubudlelwane obuqinile namaklayenti ukuze kukhokhwe ngokushesha

  • Ukuphathwa kokugeleza kwemali: Ukuhlela nokuphatha ngokucophelela ukugeleza kwemali. Bheka umhlahlandlela wethu we-ukuphathwa kokugeleza kwemali kwezokwakha eNingizimu Afrika ukuze uthole imininingwane.

Imikhakha Yokukhula Enikeza Amathuba

Nakuba kunezinselelo, imikhakha eminingana inikeza amathuba amakhulu okukhula kosonkontileka ngo-2026.

Ingqalasizinda Yamandla Avuselelekayo

Ukutshalwa kwemali engqalasizindeni yamandla avuselelekayo kuyashesha, kuqhutshwa:

  • Impendulo ekucishweni kukagesi: Umkhakha ozimele nohulumeni batshala emandleni avuselelekayo ukuze banciphise umthelela wokucishwa kukagesi
  • Ukuncintisana ngentengo: Amandla avuselelekayo aya ngokuya encintisana ngentengo namandla endabuko
  • Ukusekelwa yinqubomgomo: Inqubomgomo kahulumeni eseka ukuthuthukiswa kwamandla avuselelekayo
  • Ukugxila ku-ESG: Izibopho ze-ESG zezinkampani nezikahulumeni eziqhuba ukutshalwa kwemali emandleni avuselelekayo

Amathuba:

  • Ukufakwa kwe-solar PV: I-solar ophahleni, i-solar efakwe phansi, namafamu elanga
  • Amapulazi omoya: Amaphrojekthi omoya, ikakhulukazi ezindaweni ezingasogwini
  • Ukugcina amabhethri: Izikhungo zokugcina amabhethri emandleni avuselelekayo
  • Ingqalasizinda yenethiwekhi: Ingqalasizinda yokudlulisa nokusabalalisa amandla avuselelekayo
  • Ukusebenza kahle kwamandla: Amaphrojekthi okuthuthukisa ukusebenza kahle kwamandla

Izidingo Zosonkontileka:

  • Amakhono akhethekile: Amaphrojekthi wamandla avuselelekayo adinga amakhono nolwazi olukhethekile
  • Amagrade e-CIDB: Ngokuvamile umsebenzi we-Grade 4–8, kuya ngosayizi wephrojekthi
  • Ukuhambisana ne-B-BBEE: Ukuhambisana ne-B-BBEE kubalulekile kumaphrojekthi kahulumeni wamandla avuselelekayo
  • Ukuhambisana nokuphepha: Izidingo eziqinile zokuphepha emisebenzini yamandla avuselelekayo

Izindlu Ezithengekayo

Izindlu ezithengekayo zisalokhu ziyinto ephambili, futhi zidala amathuba ezigabeni eziningi zemakethe.

Izigaba Zemakethe:

  • Izindlu zomphakathi: Amaphrojekthi ezindlu axhaswe uhulumeni
  • Izindlu ezithengekayo: Intuthuko yezindlu ezithengekayo emkhakheni ozimele
  • Izindlu zokuqasha: Amaphrojekthi e-build-to-rent ezindlu ezithengekayo
  • Ukuthuthukiswa kwemijondolo: Ukuthuthukisa imijondolo ibe yizindlu ezisemthethweni

Amathuba:

  • Ukwakhiwa kwezindlu: Umsebenzi ojwayelekile wokwakha izindlu
  • Ingqalasizinda: Ingqalasizinda yezakhiwo zezindlu (imigwaqo, amanzi, indle, ugesi)
  • Izinsiza zomphakathi: Izinsiza zomphakathi zamaphrojekthi ezindlu

Izidingo Zosonkontileka:

  • Ukubhaliswa kwe-NHBRC: Ukubhaliswa kwe-NHBRC kuyadingeka emisebenzini yezindlu
  • Amagrade e-CIDB: Ngokuvamile umsebenzi we-Grade 2–5, kuya ngosayizi wephrojekthi
  • Ukuhambisana ne-B-BBEE: Ukuhambisana ne-B-BBEE kubalulekile kumaphrojekthi kahulumeni zezindlu
  • Ukuphathwa kwezindleko: Ukuphathwa okuqinile kwezindleko kubalulekile emaphethelweni enzuzo yezindlu ezithengekayo

Izikhungo Zedatha

Ukwakhiwa kwezikhungo zedatha kuyakhula, kuqhutshwa:

  • Uguquko lwedijithali: Isidingo esikhulayo sokugcina nokucubungula idatha
  • I-Cloud computing: Ukukhula kwezinsiza ze-cloud computing
  • Ukutshalwa kwemali kwamazwe ngamazwe: Izinkampani zobuchwepheshe zamazwe ngamazwe ezitshala ezikhungweni zedatha zaseNingizimu Afrika

Amathuba:

  • Ukwakhiwa kwezikhungo zedatha: Ukwakha izikhungo zedatha
  • Ingqalasizinda: Ingqalasizinda yamandla, yokupholisa, neyokuphepha yezikhungo zedatha
  • Ukufakwa kwangaphakathi: Ukufakwa kwangaphakathi nezinsizakusebenza

Izidingo Zosonkontileka:

  • Amakhono akhethekile: Ukwakhiwa kwezikhungo zedatha kudinga amakhono akhethekile
  • Amagrade e-CIDB: Ngokuvamile umsebenzi we-Grade 5–8, kuya ngosayizi wephrojekthi
  • Izindinganiso zekhwalithi: Izindinganiso eziphezulu zekhwalithi ziyadingeka ekwakhiweni kwezikhungo zedatha
  • Ukuhambisana nokuphepha: Izidingo zokuphepha emisebenzini yezikhungo zedatha

Ukugcinwa Nokuthuthukiswa Kwemigwaqo

Ukugcinwa nokuthuthukiswa kwemigwaqo kusalokhu kuyinto ephambili, kudala amathuba aqhubekayo.

Amathuba:

  • Ukugcinwa kwemigwaqo: Ukugcinwa okujwayelekile, ukulungiswa kwemigodi, nokufakwa kabusha kongqimba
  • Ukuthuthukiswa kwemigwaqo: Ukwandiswa kwemigwaqo, ukuthuthukiswa kwezimpambano-mgwaqo, nokuthuthukiswa kokuphepha
  • Ukugcinwa kwamabhuloho: Ukugcinwa nokuthuthukiswa kwamabhuloho
  • Ingqalasizinda yemigwaqo: Ukwakhiwa kwemigwaqo emisha kanye nengqalasizinda yayo

Izidingo Zosonkontileka:

  • Amagrade e-CIDB: Ngokuvamile umsebenzi we-Grade 3–7, kuya ngosayizi wephrojekthi
  • Amandla obunjiniyela bombiwomhlaba: Amandla obunjiniyela ayadingeka emisebenzini yemigwaqo
  • Ukuhambisana ne-B-BBEE: Ukuhambisana ne-B-BBEE kubalulekile kumaphrojekthi kahulumeni emigwaqo
  • Imishini: Imishini efanele yokwakha nokugcina imigwaqo

Ukwamukelwa Kobuchwepheshe: Amathuluzi Abalulekile ka-2026

Ukwamukelwa kobuchwepheshe kuba yinto ebalulekile kosonkontileka abafuna ukuncintisana kahle. Ubuchwepheshe obuyinhloko buhlanganisa:

Isofthiwe Yokuphatha Ukwakha

Isofthiwe yokuphatha ukwakha isiza osonkontileka ukuphatha amaphrojekthi, ezimali, ukuhambisana nomthetho, nokusebenza ngokungcono.

Izici Ezibalulekile:

  • Ukulandelela amaphrojekthi: Landelela inqubekela-phambili yephrojekthi, amashejuli, namaminithi abalulekile
  • Ukuphathwa kwezimali: Phatha izabelomali, izindleko, ukugeleza kwemali, nemibiko yezimali
  • Ukulandelela ukuhambisana: Landelela i-CIDB, i-B-BBEE, i-NHBRC, nezinye izidingo zokuhambisana
  • Ukuphathwa kwamadokhumenti: Phatha amadokhumenti ephrojekthi, imidwebo, namarekhodi
  • Izitifiketi zokukhokha: Khiqiza izitifiketi zokukhokha zezinkontileka ze-JBCC, ze-NEC, kanye nezeGCC
  • Ukusebenza ngaphandle kwe-inthanethi: Sebenza ngaphandle kwe-inthanethi ngesikhathi sokucishwa kukagesi, kuvumelaniswe lapho amandla ebuyela

Izinzuzo:

  • Ukusebenza kangcono: Ukuphathwa kwamaphrojekthi okungcono nokuncipha komthwalo wokuphatha
  • Ukulawula izindleko: Ukulandelela izindleko ngesikhathi sangempela nokuphathwa kwesabelomali
  • Ukuhambisana: Ukulandelela ukuhambisana ngokuzenzakalela okunciphisa ubungozi
  • Inzuzo yokuncintisana: Izinhlelo ezingcono zenza amathenda ancintiseke futhi amaphrojekthi abe nenzuzo engcono

Bheka umhlahlandlela wethu we-isofthiwe engcono kunazo zonke yokuphatha ukwakha eNingizimu Afrika ukuze uthole imininingwane.

I-Building Information Modelling (BIM)

I-BIM isetshenziswa kakhulu ekuklameni, ekuhlanganiseni, nasekuphatheni amaphrojekthi, ikakhulukazi kumaphrojekthi amakhulu.

Izinzuzo:

  • Ukuhlanganiswa kokuklama: Ukuhlanganiswa okungcono phakathi kwezigaba zokuklama, okunciphisa ukungqubuzana nokuphindaphinda umsebenzi
  • Ukubonisa (visualisation): Ukubonwa kwe-3D kusiza amaklayenti nosonkontileka ukuze baqonde amaphrojekthi
  • Ukubalwa kwezibalo: Ukukhishwa ngokuzenzakalela kwezibalo ezivela kumamodeli e-BIM
  • Ukuphathwa kwephrojekthi: Amamodeli e-BIM asekela ukuphathwa nokuhlanganiswa kwephrojekthi

Izinselelo Zokwamukela:

  • Izindleko: Izindleko zesofthiwe ye-BIM nokuqeqeshwa zingaba phezulu
  • Amakhono: I-BIM idinga amakhono nokuqeqeshwa okukhethekile
  • Izidingo zamaklayenti: Akuwona wonke amaklayenti adinga noma asekele i-BIM

Ukuhlolwa Ngama-Drone

Ama-drone aya ngokuya esetshenziswa ekuhloleni amasayithi, ekuqapheni inqubekela-phambili, nasekuhlolweni.

Izinzuzo:

  • Ukonga izindleko: Ama-drone anciphisa izindleko zokuhlola uma kuqhathaniswa nezindlela zendabuko
  • Isivinini: Ukuhlola okusheshayo nokuqoqwa kwedatha ngokushesha
  • Ukunemba: Ukunemba okuphezulu ekuhloleni nasekulinganiseni
  • Ukuphepha: Ukwehla kobungozi bokuphepha uma kuqhathaniswa nezindlela zendabuko

Ukusetshenziswa:

  • Ukuhlolwa kwamasayithi: Ukuhlolwa kokuqala kwesayithi nokulinganisa
  • Ukuqapha inqubekela-phambili: Ukuqapha inqubekela-phambili njalo nokubhala amarekhodi
  • Ukuhlolwa: Ukuhlolwa kwamasayithi nokulawula ikhwalithi
  • Ukumaketha: Izithombe namavidiyo asemoyeni okumaketha

I-Internet of Things (IoT) Namasensa

Amasensa e-IoT asetshenziselwa ukuqapha imishini, izinto zokwakha, nezimo zamasayithi.

Ukusetshenziswa:

  • Ukuqapha imishini: Ukuqapha ukusebenza kwemishini nezidingo zokuyinakekela
  • Ukulandelela izinto: Ukulandelela izinto ezisesayithi nasezindaweni zokugcina
  • Izimo zesayithi: Ukuqapha izimo zesayithi (izinga lokushisa, umswakama, ukuphepha)
  • Ukuqapha ukuphepha: Ukuqapha izimo zokuphepha nezigameko

Izinzuzo:

  • Ukusebenza kahle: Ukuphathwa okungcono kwemishini nezinto
  • Ukonga izindleko: Ukuncipha kwesikhathi imishini ingasebenzi kanye nokulahleka kwezinto
  • Ukuphepha: Ukuthuthukiswa kokuqapha ukuphepha nokuphendula

Umbono Namathuba ka-2026

Imboni yezokwakha eNingizimu Afrika ngo-2026 inezinselelo ezicacile kanye namathuba angokoqobo kosonkontileka abazibeka kahle ngezinhlelo ezifanele nokuhambisana nomthetho.

Izinkomba Ezinhle

  • Ukutshalwa kwemali engqalasizindeni: Izibopho zikahulumeni zokutshala imali engqalasizindeni ziguquka zibe amaphrojekthi
  • Ukubuyela kwezindlu: Ukwakhiwa kwezindlu kuyabuyela njengoba amazinga enzalo ezinza
  • Amandla avuselelekayo: Ukutshalwa kwemali engqalasizindeni yamandla avuselelekayo kuyashesha
  • Uguquko lwedijithali: Ukwamukelwa kobuchwepheshe kuthuthukisa ukusebenza kahle nokuncintisana

Izinselelo Ezisaqhubeka

  • Ukucishwa kukagesi: Ukucishwa kukagesi kuyaqhubeka kuphazamisa ukusebenza
  • Izindleko zezinto zokwakha: Ukuguquguquka kwezindleko zezinto kuthinta inzuzo
  • Ukushoda kwamakhono: Ukushoda kwamakhono kunciphisa ukukhula
  • Ukubambezeleka kokukhokha: Ukubambezeleka kokukhokha kuthinta ukugeleza kwemali

Ukuzibeka Ngamasu

Osonkontileka abazibeka empumelelweni ngo-2026 kufanele:

  • Batshale ebuchwepheshweni: Bamukele isofthiwe yokuphatha ukwakha namathuluzi edijithali ukuze bathuthukise ukusebenza kahle nokuncintisana
  • Bagxile ekuhambisaneni: Baqinisekise ukuhambisana ne-CIDB, i-B-BBEE, ne-NHBRC ukuze bavule amathuba
  • Bathuthukise amandla: Bakhe amandla emikhakheni yokukhula (amandla avuselelekayo, izindlu ezithengekayo, ingqalasizinda)
  • Baphathe ukugeleza kwemali: Basebenzise izinhlelo eziqinile zokuphatha ukugeleza kwemali ukuze babhekane nokubambezeleka kokukhokha
  • Bakhe amakhono: Batshale ekuqeqesheni nasekuthuthukiseni amakhono ukuze balungise ukushoda kwamakhono
  • Bathuthukise ukusebenza: Bathuthukise indlela yokusebenza ukuze banciphise izindleko futhi bakhulise inzuzo

Indlela Yokubeka Ibhizinisi Lakho Endaweni Yempumelelo

Ukubeka ibhizinisi lakho endaweni yempumelelo ngo-2026 kudinga ukugxila ngamasu ezindaweni ezimbalwa ezibalulekile.

1. Ukutshalwa Kwemali Ebuchwephesheni

Tshala kusofthiwe yokuphatha ukwakha ekusiza:

  • Ukuphatha amaphrojekthi ngempumelelo: Ukulandelela inqubekela-phambili, amashejuli, namaminithi abalulekile
  • Ukulawula izindleko: Ukulandelela izindleko ngesikhathi sangempela nokuphathwa kwesabelomali
  • Ukuqinisekisa ukuhambisana: Ukulandelela ukuhambisana ngokuzenzakalela kwe-CIDB, i-B-BBEE, ne-NHBRC
  • Ukusebenza ngaphandle kwe-inthanethi: Ukuqhubeka nokusebenza ngesikhathi sokucishwa kukagesi ngesofthiwe esebenza ngaphandle kwe-inthanethi
  • Ukukhiqiza izitifiketi zokukhokha: Ukukhiqiza izitifiketi zokukhokha ezihambisana ne-JBCC, i-NEC, kanye ne-GCC

2. Ukuphathwa Kokuhambisana

Qinisekisa ukuthi ibhizinisi lakho lihambisana:

  • Ukubhaliswa nokugradwa kwe-CIDB: Gcina ukubhaliswa kwakho kwe-CIDB kanye negrade elifanele amaphrojekthi owaqondisile. Bheka umhlahlandlela wethu we-CIDB grading explained ukuze uthole imininingwane.

  • Ukuhambisana ne-B-BBEE: Finyelela futhi ugcine ukuhambisana ne-B-BBEE okufanele imakethe oyiqondisile. Bheka umhlahlandlela wethu we-B-BBEE Construction Sector Code ukuze uthole imininingwane.

  • Ukubhaliswa kwe-NHBRC: Gcina ukubhaliswa kwe-NHBRC uma usebenza emaphrojekthini ezindlu

  • Ukuhambisana nentela: Qinisekisa ukubhaliswa nokuhambisana kwentela

  • Ukuhambisana nomthetho wezabasebenzi: Qinisekisa ukulingana kwamathuba omsebenzi, ukuthuthukiswa kwamakhono, nezinye izidingo zomthetho wezabasebenzi

3. Ukuthuthukiswa Kwamandla

Thuthukisa amandla emikhakheni yokukhula:

  • Amandla avuselelekayo: Thuthukisa amakhono nolwazi kumaphrojekthi wamandla avuselelekayo
  • Ingqalasizinda: Yakha amandla emaphrojekthini engqalasizinda
  • Ukwakha okuluhlaza: Thuthukisa ubungcweti nezitifiketi zokwakha okuluhlaza
  • Ukwakha ngedijithali: Thuthukisa amandla e-BIM nokwakha ngedijithali

4. Ukuphathwa Kwezimali

Sebenzisa ukuphathwa kwezimali okuqinile:

  • Ukuphathwa kokugeleza kwemali: Hlela futhi uphathe ngokucophelela ukugeleza kwemali. Bheka umhlahlandlela wethu we-construction cash flow management in South Africa ukuze uthole imininingwane.

  • Ukulawula izindleko: Ukulandelela izindleko ngesikhathi sangempela nokuphathwa kwesabelomali

  • Ukulandelela izinkokhelo: Landelela izitifiketi zokukhokha nezinkokhelo kusenesikhathi

  • Imali yokusebenza: Gcina imali eyanele yokusebenza ukuze uvale izikhawu zokubambezeleka kokukhokha

5. Ukuthuthukiswa Kwamakhono

Tshala ekuthuthukiseni amakhono:

  • Ukuqeqeshwa ngaphakathi: Thuthukisa amakhono ngaphakathi ngezinhlelo zokuqeqesha
  • Ama-apprenticeship: Yakha izinhlelo ze-apprenticeship zokwakha umgudu wamakhono
  • Ukuthuthukiswa kobungcweti: Tshala ekuthuthukisweni kobungcweti kwabaphathi nabasebenzi bobungcweti
  • Ukuthuthukiswa kwamakhono e-B-BBEE: Hlangabezana nezidingo zokuthuthukiswa kwamakhono ze-B-BBEE ngesikhathi kwakhiwa amandla angaphakathi

Imibuzo Evame Ukubuzwa

Yini umbono wemboni yezokwakha yaseNingizimu Afrika ngo-2026?

Izibopho zengqalasizinda ziguquka zibe amaphrojekthi, ukwakhiwa kwezindlu kuyabuyela, futhi ukutshalwa kwemali emandleni avuselelekayo kuyashesha. Izinselelo zisekhona: ukucishwa kukagesi, ukuguquguquka kwezindleko zezinto, ukushoda kwamakhono, nokubambezeleka kokukhokha. Osonkontileka abatshala ebuchwepheshweni, abagcina ukuhambisana ne-CIDB ne-B-BBEE, futhi abaphatha ukugeleza kwemali ngokucophelela, bangakwazi ukufinyelela amathuba futhi bahambise amaphrojekthi ngenzuzo.

Yimiphi imikhakha enikeza amathuba angcono kunawo wonke okukhula ngo-2026?

Imikhakha yokukhula ebalulekile ihlanganisa ingqalasizinda yamandla avuselelekayo (i-solar PV, amapulazi omoya, ukugcinwa kwamabhethri), izindlu ezithengekayo (izindlu zomphakathi, intuthuko yezindlu ezithengekayo), izikhungo zedatha (eziqhutshwa uguquko lwedijithali), kanye nokugcinwa nokuthuthukiswa kwemigwaqo (izidingo eziqhubekayo zengqalasizinda). Umkhakha ngamunye udinga amandla athile, amagrade e-CIDB, kanye nokuhambisana okuthile.

Osonkontileka bangawuphatha kanjani umthelela wokucishwa kukagesi?

Osonkontileka bangawuphatha umthelela wokucishwa kukagesi ngokusebenzisa isofthiwe yokuphatha ukwakha esebenza ngaphandle kwe-inthanethi (ukuze kuqinisekiswe ukuthi umsebenzi uyaqhubeka ngesikhathi sokunqanyulwa), ukutshala emandleni asizayo (ama-generator, i-solar PV), ukulungisa amashejuli omsebenzi ukuze kuncishiswe umthelela, kanye nokuthuthukisa indlela yokusebenza ukuze kuncishiswe izidingo zamandla. Bheka umhlahlandlela wethu we-isofthiwe yokwakha esebenza ngaphandle kwe-inthanethi ngesikhathi sokucishwa kukagesi ukuze uthole imininingwane.

Yiluphi ubuchwepheshe okufanele osonkontileka batshale kubo ku-2026?

Ubuchwepheshe obuyinhloko buhlanganisa isofthiwe yokuphatha ukwakha (yokulandelela amaphrojekthi, ukuphathwa kwezimali, ukuhambisana), i-BIM (yokuhlanganisa ukuklama nokuphatha amaphrojekthi kumaphrojekthi amakhulu), ukuhlolwa ngama-drone (kokuhlola amasayithi ngentengo ephansi nokuqapha inqubekela-phambili), kanye namasensa e-IoT (okuqapha imishini nezinto). Isofthiwe yokuphatha ukwakha enekhono lokusebenza ngaphandle kwe-inthanethi ibaluleke kakhulu ngenxa yokucishwa kukagesi.

Kubaluleke kangakanani ukuhambisana ne-B-BBEE ngo-2026?

Ukuhambisana ne-B-BBEE kubalulekile kosonkontileka abafuna ukusebenza emaphrojekthini kahulumeni noma namaklayenti amakhulu omkhakha ozimele. Ukuphoqelelwa kuyaqina, kunezinqubo eziqinile zokuqinisekisa futhi amaphuzu e-B-BBEE asindwa kakhulu ngokuya ekuhlolweni kwamathenda. Osonkontileka abangenazo izitifiketi ezisemthethweni ze-B-BBEE bakhishwa kumathenda amaningi. Bheka umhlahlandlela wethu we-B-BBEE Construction Sector Code ukuze uthole imininingwane.

Iyiphi igrade ye-CIDB engiyidingayo emaphrojekthini engqalasizinda?

Izidingo zamagrade e-CIDB ziyahluka ngosayizi nohlobo lwephrojekthi. Amaphrojekthi amancane engqalasizinda angase adinge iGrade 3–4, amaphrojekthi aphakathi iGrade 5–6, kanti amaphrojekthi amakhulu engqalasizinda iGrade 7–9. Njalo hlola amadokhumenti wethenda ukuze uqinisekise izidingo zegrade le-CIDB. Bheka umhlahlandlela wethu we-CIDB grading explained ukuze uthole imininingwane.

Isiphetho

Imboni yezokwakha eNingizimu Afrika ngo-2026 inikeza amathuba engqalasizinda, ekubuyeleni kwezindlu, kanye nasemandleni avuselelekayo, kodwa osonkontileka kufanele babhekane nokucishwa kukagesi, ukuguquguquka kwezindleko zezinto, ukushoda kwamakhono, nokubambezeleka kokukhokha. Ukuzibeka ngamasu kuncike ekwamukelweni kobuchwepheshe (kuhlanganisa isofthiwe yokuphatha ukwakha esebenza ngaphandle kwe-inthanethi), ukuhambisana ne-CIDB ne-B-BBEE, kanye nokuphathwa okuqinile kokugeleza kwemali. Osonkontileka abatshala ezinhlelweni ezifanele nasekuhambisaneni bangafinyelela amathenda futhi bahambise amaphrojekthi ngenzuzo.

Bheka indlela Wakha esiza ngayo abakhi baseNingizimu Afrika ukuphatha ukuhambisana ne-B-BBEE, ukugradwa kwe-CIDB, izitifiketi zokukhokha, kanye nokugeleza kwemali kusukela kusiza sinye esakhelwe imithetho yendawo nokucishwa kukagesi.

Yeka ukwenza lokhu ngesandla

Wakha

I-SaaS yokuphatha ukwakha yabathuthukisi baseNingizimu Afrika.


Ibhalwe ngu

Wakha Team

See a product demo