Buyela eBhulogi

Ukulandelela i-B-BBEE Procurement Kwezokwakha | Umhlahlandlela we-SA

Wakha Team 9 imizuzu ukufunda
Ukulandelela i-B-BBEE Procurement Kwezokwakha | Umhlahlandlela we-SA

Ukulandelela i-B-BBEE procurement kuqakatheke khulu emakhamphanini wokwakha weSewula Afrika afuna ukugcina ileveli yawo ye-B-BBEE, ukuwina amathenda karhulumende, nofana ukuthola amakhontraka wamabhizinisi amakhulu. Amakhamphani amanengi awahluleki ngombana angafuni ukulandela umthetho, kodwa ahluleka yindlela yokusebenza: ukulandelela ukusetjenziswa kwemali emaphrojekthini amanengi nakubathengisi abanengi, kanye nokugcina iintifiketi ze-B-BBEE zitjha, kuba yinto engalawuleki msinyana kuma-spreadsheet.

Ku-scorecard ye-Construction Sector Code, i-Enterprise and Supplier Development (ESD) inamaphuzu ama-40 kwali-109. Ngaphakathi kwe-ESD, procurement evela kubathengisi abanikazi babantu abamnyama inganikela kufika kumaphuzu ama-32. Ukulandelela procurement ngendlela engasi yiyo kutjho ukutjhiya amaphuzu phezu kwetafula nokubeka ikhamphani engozini yokwehla kweleveli ye-B-BBEE ngesikhathi amathenda aqakatheke khona.

Umhlahlandlela lo uchaza bona kubayini ukulandelela i-B-BBEE procurement kuqakathekile, i-Construction Sector Code ifunani, kubayini ukulandelela ngesandla kungasebenzi lokha umsebenzi sewukhulile, nokobana ungakuphatha njani ngempumelelo.

Why B-BBEE Procurement Tracking Matters for Your Scorecard

I-Enterprise and Supplier Development (ESD) yincenye enkulu khulu ku-scorecard ye-Construction Sector Code, inamaphuzu ama-40 kwali-109. Ngaphakathi kwe-ESD, procurement inikela ngamaphuzu ama-32:

  • Procurement from black-owned suppliers: Kufika kumaphuzu ali-15
  • Procurement from >51% black-owned suppliers: Kufika kumaphuzu ali-10
  • Procurement from black women-owned suppliers: Kufika kumaphuzu ama-5
  • Procurement from black designated groups: Kufika kumaphuzu ama-2

Procurement yincenye olawula lula khulu ku-scorecard yakho ye-B-BBEE. Ngokungafani nobunikazi nofana ukulawulwa kwabaphathi, procurement yinto ongayithuthukisa msinyana ngokutjhugulula lapho uthenga khona izinto, uqasha khona abakhontraka bangaphasi, nalapho uthola khona iinkonzo.

Procurement directly affects your B-BBEE level:

  • Amakhamphani we-Level 1 ngokujayelekile afinyelela ku-30%+ procurement kubathengisi abanikazi abangaphezu kwe-51% babantu abamnyama
  • Amakhamphani we-Level 2 ngokujayelekile afinyelela ku-25-30% procurement kubathengisi abanikazi abangaphezu kwe-51% babantu abamnyama
  • Amakhamphani we-Level 3 ngokujayelekile afinyelela ku-20-25% procurement kubathengisi abanikazi abangaphezu kwe-51% babantu abamnyama

Procurement affects your competitiveness:

  • Amathenda karhulumende avamise ukufuna ubufakazi bokusetjenziswa kwe-B-BBEE procurement
  • Amaklayenti wamabhizinisi amakhulu aya ngokuya afuna imibiko ye-B-BBEE procurement
  • Procurement yipriority element — kufanele uthole okunganani ama-40% wamaphuzu akhona (16 kwama-40) kungenjalo ileveli yakho yehliswa

Ukuqonda iimfuneko ze-procurement nokulandelela ukusetjenziswa kwemali ye-procurement ngokunembileko kuqakathekile ekugcineni ileveli ye-B-BBEE ekwazi ukuncintisana.

Procurement Targets Under the Construction Sector Code

I-Construction Sector Code ibeka amathagethi athileko we-procurement okufanele amakhamphani wokwakha awafeze:

Minimum 30% Procurement from >51% Black-Owned Businesses

I-Construction Sector Code ifuna amakhamphani wokwakha athenge okunganani ama-30% wazo zoke iindleko ze-procurement kubathengisi abanikazi abangaphezu kwe-51% babantu abamnyama. Lokhu kuphakeme kunama-code ajayelekileko we-B-BBEE (afuna ama-25%), okutjengisa bona umkhakha wokwakha uncike khulu ku-procurement.

What counts: Izinto zokwakha, abakhontraka bangaphasi, imitjhini, iinkonzo nomsebenzi othengwe kubathengisi abanikazi abangaphezu kwe-51% babantu abamnyama abaneentifiketi ze-B-BBEE ezisebenzako.

What doesn’t count: Procurement evela kubathengisi abanikazi abangaphasi kwe-51% babantu abamnyama, abathengisi abanganazo iintifiketi ezisebenzako ze-B-BBEE, nofana abathengisi abaneentifiketi eziphelelwe sikhathi.

Minimum 15% Procurement from >30% Black Women-Owned Businesses

I-Construction Sector Code ifuna amakhamphani wokwakha athenge okunganani ama-15% wazo zoke iindleko ze-procurement kubathengisi abanikazi abangaphezu kwe-30% babomma abamnyama. Itagethi leli litjengisa ukuqakatheka kokusekela osomabhizinisi bomma abamnyama emkhakheni wokwakha begodu lifumana amaphuzu webhonasi (kufika kumaphuzu ama-5).

Minimum 12% Procurement from EMEs and QSEs

I-Construction Sector Code ifuna amakhamphani wokwakha athenge okunganani ama-12% wazo zoke iindleko ze-procurement kuma-Exempted Micro Enterprises (EMEs, i-turnover engaphasi kwe-R10 million) nama-Qualifying Small Enterprises (QSEs, i-turnover ephakathi kwe-R10 million ne-R50 million) anikazi babantu abamnyama. Itagethi leli lisekela amabhizinisi amancani anikazi babantu abamnyama emkhakheni wokwakha.

How Procurement Targets Are Calculated

Amathagethi abalwa njengephesende yazo zoke iindleko ze-procurement ngesikhathi sokuhlolwa (ngokujayelekile iinyanga ezili-12): Procurement percentage = (Spend with target suppliers / Total procurement spend) × 100. Procurement ibalwa ngemali esetjenzisiweko, ingasi ngenani labathengisi, begodu kufanele ilandelwe kizo zoke iinqhema (izinto zokwakha, abakhontraka bangaphasi, iinkonzo, imitjhini, umsebenzi) ngeentifiketi ze-B-BBEE ezisebenzako. Ukufeza amathagethi la kuqakathekile ekufumaneni ileveli ye-B-BBEE ekwazi ukuncintisana nokungena emathendeni karhulumende nawamakhamphani amakhulu.

The Challenge: Tracking Procurement Spend Manually Is a Nightmare

Amakhamphani amanengi wokwakha athoma ukulandelela i-B-BBEE procurement ngesandla nge-spreadsheet, bese athola bona ukulandelela ngesandla akukhuli nebhizinisi. Nasi isizathu:

Multiple Subcontractors and Suppliers Per Project

Amaphrojekthi wokwakha abandakanya amatjhumi, kwesinye isikhathi amakhulu, wabathengisi nabakhontraka bangaphasi. Iphrojekthi yinye yokwakha iindawo zokuhlala ingaba nabathengisi bezinto zokwakha abangaphezu kwama-20, abakhontraka bangaphasi abangaphezu kwali-15, abanikeli beenkonzo abangaphezu kwali-10, nabathengisi bemitjhini abangaphezu kwaba-5. Ukulandelela ngesandla kutjho ukufaka i-invoice ngayinye, ukuhlukanisa umthengisi ngamunye ngeleveli ye-B-BBEE, nokubala kutjha lokha iintifiketi nofana ileveli itjhuguluka. Ukuveza imibiko elungele verification kwengeza umsebenzi. Inqubo idla isikhathi, inamaphoso, begodu ayikhuli nebhizinisi.

B-BBEE Certificates Expire and Levels Change

Iintifiketi ze-B-BBEE zisebenza umnyaka owodwa kusukela ngelanga lokukhitjhwa kwazo. Lokhu kutjho bona:

  • Iintifiketi ze-B-BBEE zabathengisi ziphelelwa sikhathi phakathi nomnyaka
  • Ileveli ye-B-BBEE yomthengisi ingatjhuguluka lokha ivuselelako
  • Kufanele ulandelele amalanga wokuphelelwa sikhathi namalanga wokuvuselela
  • Kufanele ubuyekeze ukubalwa kwe-procurement lokha iintifiketi ziphelelwa sikhathi nofana ileveli itjhuguluka
  • Kufanele uqinisekise ubujamo be-B-BBEE bomthengisi ngaphambi kwe-procurement

Ukulandelela ngesandla kwenza kube budisi:

  • Ukwazi bona iintifiketi zabathengisi sezizakuphelelwa sikhathi nini
  • Ukubuyekeza ukubalwa kwe-procurement lokha ileveli itjhuguluka
  • Ukuqinisekisa ubujamo be-B-BBEE bomthengisi ngaphambi kwe-procurement
  • Ukugcina amarekhodi we-procurement anembileko we-verification

Spreadsheets Don’t Scale

Ukulandelela i-procurement nge-spreadsheet kusebenzela amakhamphani amancani anabathengisi abambalwa, kodwana kuyaphuka lokha ibhizinisi likhula. Amaphoso wokufaka idatha, ubudisi bokulawula ama-version lokha abantu abanengi bahlela ifayili linye, kanye nobudisi bokukhiqiza imibiko elungele verification, koke lokhu kwandisa ubungozi bokungalandeli. Akunakho ukuhlanganiswa namasistimu we-accounting nofana ukubuyekeza okuzenzakalelako, yeke ukulandelela ngesandla kuba sisithiyo.

How to Track B-BBEE Procurement Effectively

Ukulandelela i-B-BBEE procurement ngempumelelo kufuna indlela ehlelekileko ebeka ndawonye idatha yabathengisi, izenzakalelisa ukulandelela ukusetjenziswa kwemali, ibheke amalanga wokuphelelwa sikhathi kweentifiketi, begodu ikhiqize imibiko elungele verification.

Centralise Supplier B-BBEE Data

Isisekelo yidathabhesi yabathengisi eyodwa: ibizo, imininingwana yokuthintana, ileveli ye-B-BBEE, iphesende yobunikazi babantu abamnyama, inomboro yesitifiketi nelanga lokuphela, kanye nemininingwana yeentifiketi. Lokho kukunikeza umthombo munye weqiniso begodu kwenza kube lula ukubuyekeza lokha iintifiketi ziphela nofana ileveli itjhuguluka.

Best practices: Gcina iintifiketi ngedijithali, setha ama-alert weentsuku ezima-30, ezima-60, nezima-90 ngaphambi kokuphela, qinisekisa ubujamo ngaphambi kwe-procurement, begodu ubuyekeze idatha yabathengisi msinyana lokha iintifiketi zivuselelwa.

Track Spend Per Supplier Per Project

Ukulandelela okunembileko kufuna idatha yokusetjenziswa kwemali ezingeni lomthengisi nangezingeni lephrojekthi: ukusetjenziswa kwemali okuzereko ngomthengisi ngamunye, ukusetjenziswa ngemazinga we-B-BBEE, nangamaqhema (izinto zokwakha, abakhontraka bangaphasi, iinkonzo, imitjhini, umsebenzi). Ngephrojekthi ngayinye, landelela i-procurement spend esele, i-spend ngemazinga we-B-BBEE, namaphesende we-procurement.

Best practices: Xhumanisa i-invoice ngayinye nomthengisi nephrojekthi, uyihlukanise ngohlobo, begodu uyilinganise namarekhodi we-accounting.

Monitor B-BBEE Certificate Expiry Dates

Iintifiketi ziphela minyaka yoke begodu ileveli ingatjhuguluka lokha ivuselelwa. Setha ama-alert weentsuku ezima-90, ezima-60, nezima-30 ngaphambi kokuphela, cela iintifiketi ezivuselelweko ngesikhathi, begodu ubuyekeze ileveli yabathengisi uphinde ubale amaphesende we-procurement lokha iintifiketi zivuselelwa.

Generate Reports for Verification Agents

Ama-verification agent afuna imibiko etjengisa i-total spend, i-spend ngeleveli ye-B-BBEE yomthengisi, amaphesende we-procurement, irhelo labathengisi elineleveli neentifiketi, kanye nokuhlaziywa ngephrojekthi. Khiqiza imibiko ngenyanga nofana ngekota, uyithumele nge-PDF nofana nge-Excel, begodu ufake nemininingwana esekelako.

Ukulandelela i-procurement ngempumelelo kufuna amathulusi neenqubo ezifaneleko. Ukulandelela ngesandla nge-spreadsheet akukhuli nebhizinisi, kodwana isoftware yokuphatha ukwakha enokulandelela kwe-B-BBEE procurement eyakhelwe ngaphakathi izenzakalelisa yoke inqubo.

How Wakha Automates B-BBEE Procurement Tracking

I-Wakha Construction & Property Development Management Software inekulandelela kwe-B-BBEE procurement eyakhelwe ngaphakathi okwenza automation yokuphathwa kokulandela umthetho, kususe isidingo sama-spreadsheet wesandla begodu kwehlise ubungozi bokungalandeli.

Supplier Database with B-BBEE Levels

Idathabhesi yabathengisi be-Wakha ibeka ndawonye yoke imininingwana ye-B-BBEE yabathengisi, kufaka hlangana ibizo lomthengisi, imininingwana yokuthintana, ileveli ye-B-BBEE, iphesende yobunikazi babantu abamnyama, inomboro yesitifiketi se-B-BBEE nelanga lokuphela, kanye nokugcinwa kwamadokhumenti wesitifiketi. Lokhu kwakha umthombo munye weqiniso wedatha ye-B-BBEE yabathengisi, kwenza kube lula ukuhlola umthengisi msinyana ngaphambi kwe-procurement, begodu kuqinisekise idatha efanako kizo zoke amaphrojekthi. Ungasesha abathengisi ngebizo, ngeleveli ye-B-BBEE, nofana ngeqhema, uhlunge ngelanga lokuphela kwesitifiketi, ufake idatha enengi ngefayela le-spreadsheet, begodu ukhiphe irhelo labathengisi le-verification.

Automatic Spend Categorisation by B-BBEE Level

I-Wakha ihlukanisa ngokuzenzakalelako i-procurement spend ngeleveli ye-B-BBEE yomthengisi, ixhumanisa ama-invoice nabathengisi kudathabhesi, ibeke ileveli ye-B-BBEE ngokuzenzakalelako ngesisekelo sephrofayili yomthengisi, begodu ihlukanise i-spend ngeleveli ye-B-BBEE nangamaqhema we-procurement. Ukubalwa kwe-real-time kubuyekeza ama-dashboard we-procurement ngokuzenzakalelako, kutjengise ituthuko emathagethini we-procurement, begodu kuveze i-alert lokha amathagethi asesengozini. Lokhu kususa ukufakwa kwedatha ngesandla, kuqinisekise ukubalwa okunembileko kwe-procurement, begodu kunikele ukubonakala kwe-real-time ngobujamo be-procurement.

Real-Time Procurement Dashboards

Ama-dashboard we-procurement we-Wakha anikela ukubonakala kwe-real-time ngobujamo bakho be-B-BBEE procurement, atjengisa i-total procurement spend, i-procurement spend ngeleveli ye-B-BBEE, amaphesende we-procurement, ituthuko emathagethini, inani labathengisi ngeleveli ye-B-BBEE, kanye nesirhunyezo se-procurement ngephrojekthi. Iinkomba ezibonakalako (zihlaza lokha amathagethi afeziweko, ziphuzi lokha kusengozini, zibomvu lokha akukafezeki) zinikela ukubonakala msinyana ngobujamo be-procurement nesexwayiso sangaphambilini lokha amathagethi esengozini.

Expiry Alerts for B-BBEE Certificates

I-Wakha ibheka ngokuzenzakalelako amalanga wokuphelelwa sikhathi kweentifiketi ze-B-BBEE begodu ithumele ama-alert weentsuku ezima-90, ezima-60, nezima-30 ngaphambi kokuphela, kanye ne-alert lokha iintifiketi ziphela. Izaziso ze-imeyili nezaphakathi kwe-app, iinkomba ze-dashboard, kanye namafilitha werhelo labathengisi kuqinisekisa ukuphathwa okuqhubekako kokuvuselelwa kweentifiketi, kunciphise ubungozi beentifiketi eziphelelwe sikhathi ezithinta ukubalwa kwe-procurement, begodu kugcine ukulandela umthetho unyaka woke.

Verification-Ready Reports

I-Wakha ikhiqiza imibiko ye-procurement elungele verification yama-agent we-B-BBEE verification, kufaka hlangana executive summary, i-total procurement spend, ukuhlaziywa kwe-procurement spend ngeleveli ye-B-BBEE, amaphesende we-procurement, irhelo elinemininingwana yabathengisi elinamazinga we-B-BBEE neentifiketi, iinrhunyezo ze-procurement ngephrojekthi, kanye namalanga wokuphela kweentifiketi. Imibiko ingakhitjhwa ngefomethi ye-PDF, Excel nofana CSV, kulondoloze isikhathi ngesikhathi sokulungiselela verification begodu kwehlise ubungozi bokungalandeli.

Integration with Project Management

I-Wakha ihlanganisa ukulandelela i-B-BBEE procurement nokuphathwa kwamaphrojekthi, ixhumanise i-procurement namaphrojekthi athileko, ilandelele i-procurement spend ngephrojekthi ngayinye, begodu ikhiqize imibiko ye-procurement eqondene nephrojekthi. Ama-purchase order nama-invoice axhunyaniswa ngokuzenzakalelako nabathengisi namaphrojekthi, ahlukaniswe ngeleveli ye-B-BBEE yomthengisi, begodu alinganiswa namarekhodi we-accounting, kwakhe ukulandelela okungaphelelanga kwe-procurement kizo zoke amaphrojekthi ngaphandle kokufaka idatha ngokuphindaphinda.

All Plans Include B-BBEE Procurement Tracking

Ukulandelela i-B-BBEE procurement ye-Wakha kufakiwe kiwo woke ama-plan, kusukela ku-Builder plan (R2,499/ngenyanga) ukuya ku-Developer plan (R6,999/ngenyanga). I-Builder plan ifaka idathabhesi yabathengisi, ukuhlukanisa i-spend ngokuzenzakalelako, ama-dashboard we-procurement we-real-time, ama-alert wokuphela kweentifiketi, kanye nemibiko elungele verification yamaphrojekthi ama-5 asebenzako nabasebenzisi abali-15. I-Developer plan ingeza i-analytics ephambili ye-procurement, ama-template wombiko enziwe ngokwezifiso, ukufakwa kwabathengisi ngobunengi, kanye nokufinyelela kwe-API kwamaphrojekthi ama-25 asebenzako nabasebenzisi abama-50. Ama-plan we-Enterprise afaka amaphrojekthi angapheleliko, ama-integration enziwe ngokwezifiso, kanye nesekelo elizinikeleko.

Ukulandelela i-B-BBEE procurement ye-Wakha kwenza automation yokuphathwa kokulandela umthetho, kukongela isikhathi, kwehlise amaphoso, begodu kuqinisekise bona uhlala ulungele verification.

Learn more about Wakha’s B-BBEE procurement tracking or contact us to see how it can help your construction company maintain B-BBEE compliance automatically.

Frequently Asked Questions

What is the minimum B-BBEE procurement target for construction companies?

I-Construction Sector Code ifuna okunganani ama-30% we-total procurement spend avela kubathengisi abanikazi abangaphezu kwe-51% babantu abamnyama. Amakhamphani kufanele ahlose godu ama-15% avela kubathengisi abanikazi abangaphezu kwe-30% babomma abamnyama kanye nama-12% avela kuma-EME nama-QSE anikazi babantu abamnyama. Amathagethi la aphakeme kunama-code ajayelekileko we-B-BBEE begodu atjengisa ubunjalo bomkhakha oncike ku-procurement.

How do I verify a supplier’s B-BBEE level before procurement?

Cela isitifiketi se-B-BBEE somthengisi nofana i-affidavit ngaphambi kwe-procurement. Hlola bona isitifiketi sisasebenza (asikaphelelwa sikhathi), ileveli iyafaneleka kilokho okufunako, begodu sikhitjhwe li-ejensi ye-verification egunyazwe yi-SANAS. Isofthiwe yokuphatha ukwakha enedathabhesi yabathengisi ingagcina iintifiketi begodu itjengise ukuphela kwazo ukuze ugweme ukubala iintifiketi ezingasasebenzi nofana eziphelelwe sikhathi.

What happens if a supplier’s B-BBEE certificate expires during the year?

Awusakwazi ukubala procurement evela kumthengisi loyo emathagethini wakho we-B-BBEE bekube kulapho evuselela khona isitifiketi sakhe. Ukubeka ilihlo amalanga wokuphela kweentifiketi kuqakathekile; amathulusi akuthumela ama-alert weentsuku ezima-90, ezima-60, nezima-30 ngaphambi kokuphela akunika isikhathi sokucela iintifiketi ezibuyekeziweko.

Can I track B-BBEE procurement manually with spreadsheets?

Iye, emisebenzini emincani khulu kuphela, kodwana akukhuli nebhizinisi. Lokha sekunabathengisi namaphrojekthi amanengi, ukulandelela ngesandla kuba yinto edla isikhathi, egcwele amaphoso, begodu ekunzima ukuyigcina ilungele verification. Isofthiwe yokuphatha ukwakha enokulandelela kwe-B-BBEE procurement izenzakalelisa ukufakwa kwedatha begodu yehlise ubungozi bokungalandeli.

Conclusion

Ukulandelela i-B-BBEE procurement kuqakathekile emakhamphanini wokwakha eSewula Afrika. I-Enterprise and Supplier Development inamaphuzu ama-40 kwali-109 ku-scorecard ye-Construction Sector Code, begodu procurement evela kubathengisi abanikazi babantu abamnyama ingakuzuzisa kufika kumaphuzu ama-32 walawo.

I-Construction Sector Code ibeka amathagethi athileko we-procurement: okunganani ama-30% procurement avela kubathengisi abanikazi abangaphezu kwe-51% babantu abamnyama, okunganani ama-15% procurement avela kubathengisi abanikazi abangaphezu kwe-30% babomma abamnyama, kanye nokunganani ama-12% procurement avela kuma-EME nama-QSE anikazi babantu abamnyama. Ukufeza amathagethi la kuqakathekile ukuze ufumane ileveli ye-B-BBEE ekwazi ukuncintisana nokufinyelela emathendeni karhulumende nawamakhamphani amakhulu.

Ukulandelela i-procurement ngesandla nge-spreadsheet akukhuli nebhizinisi. Amaphrojekthi wokwakha abandakanya amatjhumi wabathengisi nabakhontraka bangaphasi, iintifiketi ze-B-BBEE ziphela minyaka yoke, begodu ukubalwa kwe-procurement kufanele kunembe ukuze kube lula i-verification. Isofthiwe yokuphatha ukwakha enokulandelela kwe-B-BBEE procurement eyakhelwe ngaphakathi izenzakalelisa ukuphathwa kokulandela umthetho, ikongela isikhathi, yehlise amaphoso, begodu iqinisekise bona uhlala ulungele verification.

I-Wakha Construction & Property Development Management Software inekulandelela kwe-B-BBEE procurement eyakhelwe ngaphakathi okuzenzakalisako yoke inqubo — kusukela ekuphathweni kwedathabhesi yabathengisi ukuya kuma-dashboard we-real-time kanye nemibiko elungele verification. Learn more about Wakha’s B-BBEE procurement tracking or contact us to see how it can help your construction company maintain B-BBEE compliance automatically.


Related Articles:


Itlolwe ngu

Wakha Team