Lithebula Lemagrade e-CIDB 2026: Imikhawulo ye-Grade 1-9

Faka i-bid ku-tender yahulumende lengetulu kwe-grade yakho ye-CIDB, i-bid yakho iyalahlwa ngaphambi kwekutsi kube nemuntfu lofundza intsengo yakho. Emakhasimende ahulumende ahlola i-bid ngayinye kucala nge-grade nesigaba semsebenti (class of works). Nawungawufundzi kahle umkhawulo wakho, emahora akho ekulinganisa tindleko ayalahleka futsi i-tender iya kulomunye.
Lesikhombisi sinika lithebula lemagrade e-CIDB la-2026, nemkhawulo welinani le-tender ku-grade ngayinye kusukela ku-1 kuya ku-9. Sichaza kutsi emakhasimende ayisebentisa njani lemikhawulo ku-tender, kutsi i-Grade 4 idzingani kuwe, kutsi ngusiphi sigaba semsebenti lesifanele umsebenti wakho, nekutsi uhlela njani kunyuka kwakho kwe-grade lokulandzelako.
Ayini Emagrade Ebakhontileka e-CIDB?
I-grade ye-CIDB yinombolo kusukela ku-1 kuya ku-9 lebeka inkontileka yahulumende lenkhulu kunato tonkhe longafaka kuyo i-tender esigabeni semsebenti. I-Construction Industry Development Board (cidb) inika i-grade ngemuva kwekuhlola emandla akho etimali nemandla akho emsebenti. I-Grade 1 lizinga lekungena. I-Grade 9 ayinamkhawulo welinani le-tender.
I-grade yakho ivela ku-register nekhodi yesigaba semsebenti, sibonelo “5GB” (Grade 5, General Building) nome “3CE” (Grade 3, Civil Engineering). Ungaba nemagrade lehlukene etigabeni letehlukene. Umakhi angaba ngu-6GB na-2EB ngesikhatsi sinye.
Kutsi lesistimu isebenta njani iyonkhe, nekutsi emagrade ahlobana njani nekukhula, fundza i-CIDB grading ichaziwe.
Lithebula Lemagrade e-CIDB 2026: Imikhawulo Yelinani le-Tender nge-Grade
Lithebula lelingentasi libala linani le-tender lelisetulu kakhulu i-grade ngayinye ye-CIDB lengalitsatsa nga-2026, kusukela ku-R500,000 ku-Grade 1 kuya ekungabi nemkhawulo ku-Grade 9. Lemikhawulo ivela ku-Regulation 17 ye-CIDB Regulations (Table 8), leyagcina kulungiswa nga-2019 ngenca yekwenyuka kwemanani. Isebenta ngenkontileka ngayinye nangesigaba semsebenti ngasinye.
| I-Grade | Umkhawulo welinani le-tender | Umsebenti lojwayelekile wephrojekthi | Umakhi lojwayelekile |
|---|---|---|---|
| 1 | Kuze kufike ku-R500,000 | Kulungisa, kuvuselela lokuncane, ema-fit-out lamancane | Inkampani lensha nome lencane lephatswa ngumnikati |
| 2 | Kuze kufike ku-R1,000,000 | Tindlu letincane, kuvuselela lokukhulu | Umakhi lomncane lonerekhodi yekucala |
| 3 | Kuze kufike ku-R3,000,000 | Tindlu letinkhulu, emabhulokhi lamancane emayunithi lamanyenti | Umakhi lomncane losasimekile |
| 4 | Kuze kufike ku-R6,000,000 | Tindlu temayunithi lamanyenti, takhiwo letincane tebhizinisi | Umakhi lokhulako lonelicembu lesiza |
| 5 | Kuze kufike ku-R10,000,000 | Tigaba tetindlu, umsebenti webhizinisi lomaphakatsi | Umakhontileka lomaphakatsi lone-QS nebaphatsi besiza |
| 6 | Kuze kufike ku-R20,000,000 | Kutfutfukiswa lokukhulu, takhiwo tahulumende | Umakhontileka lonelicembu leligcwele lebangcweti |
| 7 | Kuze kufike ku-R60,000,000 | Emaphrojekthi lamakhulu ebhizinisi nahulumende | Umakhontileka lomkhulu |
| 8 | Kuze kufike ku-R200,000,000 | Emaphrojekthi lamakhulu etifundza nawavelonkhe | Umakhontileka lomkhulu kakhulu |
| 9 | Kute umkhawulo | Emaphrojekthi lamakhulu kakhulu eveni | Umakhontileka wavelonkhe |
Umtfombo: cidb, Register of Contractors overview, kuhlolwe mhlaka 8 October 2026. I-cidb ingayilungisa lemikhawulo, ngako cinisekisa ku-register ngaphambi kwekufaka i-bid.
Kudawuniloda kwamahhala: Sikhombisi Sengcweti Sekwakha se-B-BBEE (PDF). Kutsi i-Construction Sector Code isebenta njani, kutsi emaphuzu ekutsenga abalwa njani, nemarekhodi lokufanele uwalungiselele ngaphambi kwe-tender yakho lelandzelako. Dawuniloda sikhombisi.
Emakhasimende Ayisebentisa Njani Imikhawulo ye-CIDB ku-Tender?
Emakhasimende aphatsanisa linani lelilinganisiwe lenkontileka ne-grade layicelako, bese alahla wonkhe umfaki we-bid longaphansi kwaleyo grade esigabeni semsebenti lesifanele. Lokuhlola kwenteka esigabeni sekufaneleka, ngaphambi kwentsengo nekusebenta. Intsengo lenhle angeke ayisindzise i-bid lehluleka kuko.
Emaphuzu lasihlanu ancuma kutsi i-bid yakho iyendlula yini:
- Linani i-tender lelisebentisako. Idatha ye-tender ibeka i-grade lencane kakhulu, ngekwelinani lelilinganiswe likhasimende lenkontileka. Fundza kutsi i-tender ilichaza njani lelo linani. Ungaphikisi ngekutsi intsengo yakho iphansi.
- Sigaba semsebenti. I-grade ye-6GB ayikuvumeli kufaka i-bid enkontilekeni lecela i-6CE.
- Inkontileka ngayinye ngayodvwa. Umkhawulo usebenta ngenkontileka ngayinye. Ungaphatsa tinkontileka letinyenti ngesikhatsi sinye, uma nje ngayinye ingaphakatsi kwe-grade yakho.
- Ema-lot. Uma i-tender inema-lot lamanyenti, i-grade lencane kakhulu ingasebenta nge-lot ngayinye. Fundza imitsetfo yekufaneleka ye-lot ngayinye.
- Kusebenta ngesikhatsi sekuvalwa. I-grade yakho kufanele isebente ku-register nangabe i-tender ivalwa. I-grade lemiswe ngenca yekungentiwa kwekuvuselela kwemnyaka iyehluleka ekuhloleni.
Ema-tender lamanyenti abuye emukele umakhontileka lophansi nge-grade yinye uma lowo makhontileka anesimo se-”potentially emerging” (PE) ku-register. Saziso se-tender siyakusho nakusebenta, sibonelo “6GB or 5GB PE”.
Kunika lomunye umsebenti (subcontracting) akukushintji kufaneleka kwakho. Kubalwa i-grade yenhlangano lefaka i-bid, hhayi i-grade yetinkampani lohlela kutisebentisa. Ema-joint venture ehlukile: i-CIDB Regulations ivumela i-joint venture kutsi ifaneleke ngemandla lahlanganisiwe emalungu ayo, lapho i-tender ikuvumela. Tfola seluleko ngaphambi kwekwetsemba leyo ndlela.
Yenta kuhlola lokufanako ngaphambi kwe-bid ngaso sonkhe sikhatsi nge-luhlu lwetfu lwekuhlola kulandzela umtsetfo ku-tender yekwakha.
I-Grade Ngayinye Idzingani?
Kute utfole i-grade lengetulu kwe-Grade 1, kufanele ukhombise i-cidb emandla etimali nemandla emsebenti lafanana ne-grade loyicelako. Emandla etimali abuka imali lengenako yebhizinisi (turnover) nemali lekhona. Emandla emsebenti abuka inkontileka lenkhulu kunato tonkhe lowayicedza eminyakeni lesandza kwendlula. I-grade ngayinye inemanani ayo ekufaneleka.
| Libanga le-grade | Loko i-cidb lekuhlolako | Loko emakhasimende nemakethe lakulindzele |
|---|---|---|
| 1 | Kute imali lengenako lencane nome umlandvo lodzingekako | Emadokhumenti enkampani, kulandzela umtsetfo wentfelo, kubhaliswa ku-CSD |
| 2 kuya ku-4 | Imali lengenako, imali lekhona, inkontileka lenkhulu leceduliwe | Titatimende tetimali letihlantekile, titifiketi tekucedza, bufakazi be-B-BBEE |
| 5 kuya ku-6 | Emanani ekufaneleka langetulu etintfweni letifanako | Licembu lebangcweti (QS, baphatsi besiza), tinhlelo tekuphepha nekhwalithi |
| 7 kuya ku-9 | Emanani ekufaneleka langetulu kakhulu | Ibhalansi shidi lecinile, emandla e-bonding, licembu leligcwele lebangcweti |
Kunemaphuzu lamabili labonakalako lalandzela loku. Kwekucala, gcina bufakazi bayo yonkhe inkontileka leceduliwe: inkontileka lesayiniwe, sitifiketi senkhokhelo sekugcina nesitifiketi sekucedza. Kwesibili, gcina titatimende takho tetimali temnyaka tisesikhatsini. Titatimende letindzala nome letingakasayinwa tisizatfu lesivamile se-grade lephansi kunaloko bewukulindzele.
I-CIDB Grade 4 Ivumelani Futsi Idzingani?
I-CIDB Grade 4 ikuvumela kufaka ema-tender etinkontileka tahulumende kuze kufike ku-R6,000,000 esigabeni sakho semsebenti. Kunyatsela lokuvamile kubakhi labasuka etindlini letitodvwa baye etindlini temayunithi lamanyenti nasemsebentini lomncane webhizinisi. Ufaka sicelo ehhovisi lesifundza le-cidb futsi kufanele ukhombise imali lengenako, imali lekhona nenkontileka leceduliwe lehlangabetana nemanani ekufaneleka e-Grade 4.
Ngaphambi kwekufaka sicelo se-Grade 4, lungiselela:
- Sigaba semsebenti lesifanele semsebenti lofuna kufaka kuwo i-bid, kuvamise kube yi-GB emsebentini wekwakha.
- Imininingwane yenkampani lefanako ku-CIPC, ku-register ye-cidb, ku-Central Supplier Database (CSD), encwadzini yakho yebhange nakumadokhumenti akho e-tender.
- Liphakethe letimali levela ku-akhawuntenti wakho lelihlanganisa sikhatsi i-cidb letasihlola.
- Bufakazi bemlandvo wemsebenti, buhlelwe ngephrojekthi: inkontileka, i-akhawunti yekugcina, sitifiketi sekucedza nesincomo semakhasimende.
Kubambeteleka lokunyenti kwe-Grade 4 kuvela etinkingeni letilula telihhovisi: libito lenkampani lelehlukile emadokhumentini, kusayina lokushodako, umnyaka wetimali lophelelwe sikhatsi nome kuskena lokubi. Lungisa loku ngaphambi kwekutfumela.
Nawusuyitfolile i-Grade 4, hlela umsebenti wakho kutsi wakhe licala lakho le-Grade 5. Tinkontileka letiseduze ne-R6,000,000, letentiwe kahle futsi tavalwa ngemarekhodi lahlantekile, tinesisindvo lesikhulu kunemisebenti leminyenti lemincane.
Uphatsa kulandzela umtsetfo we-CIDB emaphrojekthini laphilako? I-Wakha ilandzelela tidzingo te-grade tephrojekthi ngayinye, emanani e-tender nebufakazi bekulandzela umtsetfo endzaweni yinye: buka i-demo yemkhicito.
Ngusiphi Sigaba Semsebenti Lesisebenta Kuwe?
Sigaba semsebenti luhlobo lwekwakha i-grade yakho leyihlanganisako, futsi i-tender icela kokubili i-grade nesigaba. Kubatfutfukisi betindlu nebakhi betindlu, sigaba lesikhulu yi-GB (General Building). Umsebenti we-civil lofana nemigwaco, tinsita letinkhulu ne-stormwater uwela ngaphansi kwe-CE (Civil Engineering).
| Ikhodi | Sigaba semsebenti | Umsebenti lojwayelekile |
|---|---|---|
| GB | General Building | Tindlu, ema-estate etindlu, takhiwo tebhizinisi netahulumende |
| CE | Civil Engineering | Imigwaco, emanti lamanyenti nendle, i-stormwater, kumba umhlabatsi |
| ME | Mechanical Engineering | I-HVAC, imishini |
| EB | Electrical Engineering (building) | Kufakwa kwagesi etakhiweni |
| EP | Electrical Engineering (infrastructure) | Tintsambo tagesi, ema-substation, emalambu emigwaco |
| SA kuya ku-SQ | Imisebenti yebangcweti | Ikhodi yinye ngemsebenti wengcweti ngamunye, ibhalwe ku-register ye-cidb |
Imikhawulo ekuthebula lemagrade iyafana kuso sonkhe sigaba. Lokushintjako bufakazi: i-grade yakho ye-CE yemukela etinkontilekeni takho te-civil, i-grade yakho ye-GB etinkontilekeni takho tekwakha.
Uma ibhizinisi lakho likakhulu ngumsebenti we-civil, i-grading ye-CE, tinkontileka te-GCC ne-remeasurement kumhlaba lowehlukile. Umkhicito wetfu lohlobene, i-Sakha, uyakuhlanganisa: buka i-CIDB CE grading yebakhontileka be-civil, inchubo yesitifiketi senkhokhelo se-GCC nesikhombisi se-software ye-civil engineering eNingizimu Afrika.
Unyuka Njani Uye Ku-Grade Lengetulu ye-CIDB?
Unyuka nge-grade ngekufaka sicelo ku-cidb nebufakazi bekutsi nyalo uyawahlangabetana nemanani emandla etimali nemsebenti e-grade lelandzelako. Kunyuka akwenteki ngekutentakalela. Inkontileka lenkhulu leceduliwe netitatimende tetimali letinemandla tiko letikunyusako, hhayi sikhatsi lesichitse ku-register.
Ngamafutsi:
- Hlola emanani ekufaneleka e-grade loyifunako.
- Butsa titatimende tetimali nebufakazi betinkontileka takho letinkhulu leticeduliwe.
- Faka sicelo ehhovisi lakho lesifundza le-cidb bese ukhokha imali yekuphatsa ye-grade lensha.
- Gcina kuvuselela kwakho kwemnyaka kusesikhatsini, ngaphandle kwaloko i-grade yakho ingamiswa.
Indlela leyiphelele, nebufakazi lokufanele ububutse nemaphutsa lamisa ticelo, ikuyo i-CIDB grading ichaziwe. Kubhaliswa kwekucala, kuvuselela netimali, landzela inchubo yekubhaliswa ku-CIDB.
Kwakha Lisu Le-Bid Ngekwemikhawulo Yakho
Lisu lelihle le-bid libhekisa kuphela kuma-tender i-grade yakho nesigaba sakho lokuhlanganisako, futsi likhetsa umsebenti lowakha licala le-grade yakho lelandzelako. Ema-bid langaphandle kwemikhawulo yakho achitsa sikhatsi selilinganisi tindleko. Laphakatsi kwayo, nawentiwe kahle, aba ngumlandvo wemsebenti sicelo sakho lesilandzelako lesiwudzingako.
- Faka ema-bid nge-grade yakho kucala. Yonkhe iphrojekthi ye-grade yakho loyicedzako nemarekhodi lahlantekile icinisa kunyuka kwakho lokulandzelako.
- Khetsa umsebenti lowakha licala lakho lekunyuka. Khetsa tinkontileka letiseduze nesicongo semkhawulo wakho kunemisebenti leminyenti lemincane.
- Phatsa ema-returnable njengesistimu. Gcina liphakethe linye lekulandzela umtsetfo lelisesikhatsini: sitifiketi se-grade, simo sentfelo, umbiko we-CSD, sitifiketi se-B-BBEE netimali.
- Hlola nema-sub-contractor. Uma ucasha ema-sub-contractor emsebentini wahulumende, cinisekisa i-grade nesigaba sawo. Sikhombisi setfu sekuhlola ema-sub-contractor nge-grade ye-CIDB sikhombisa kutsi kanjani.
- Cabanga nge-joint venture kuphela uma i-tender iyikuvumela futsi uyacondza kutsi emandla lahlanganisiwe ahlolwa njani.
Umphumela Wekugcina
I-grade yakho ye-CIDB ibeka lisilingi kuyo yonkhe i-tender yahulumende longayiwina, ngako phatsa lithebula lemagrade njengelithuluzi lekuhlela. Yati umkhawulo wakho ngesigaba semsebenti, hlola i-grade lencane yeyonkhe i-tender nemitsetfo yema-lot ngaphambi kwekubeka intsengo, futsi gcina i-grade yakho isebenta ngekuvuselela kwemnyaka.
Bese usebentisa inkontileka ngayinye kwakha bufakazi be-grade lelandzelako. Bakhi labagcina titifiketi tekucedza, ema-akhawunti ekugcina netitatimende tetimali tihlelekile banyuka ngekushesha, ngobe sicelo sabo silungile nangabe umsebenti uphelile.
Imibuto Lebutwa Njalo
Yini i-grade ye-CIDB?
I-grade ye-CIDB lizinga, kusukela ku-1 kuya ku-9, i-Construction Industry Development Board lelibhalisa ngalo umakhontileka esigabeni semsebenti. Ibeka inkontileka yahulumende lenkhulu kunato tonkhe umakhontileka langafaka kuyo i-tender. I-Grade 1 ivumela tinkontileka kuze kufike ku-R500,000 kantsi i-Grade 9 ayinamkhawulo.
Ngumuphi umkhawulo welinani le-tender ku-CIDB Grade 4?
I-CIDB Grade 4 ikuvumela kufaka ema-tender etinkontileka tahulumende kuze kufike ku-R6,000,000 esigabeni semsebenti lowabekwa kuso. Umkhawulo usebenta ngenkontileka ngayinye, ngako ungaphatsa tinkontileka leti-Grade 4 letingetulu kweyinye ngesikhatsi sinye.
Ngingafaka yini i-tender yephrojekthi ye-R15,000,000 uma ngise-Grade 5?
Cha. I-Grade 5 ihlanganisa tinkontileka kuze kufike ku-R10,000,000. Inkontileka ye-R15,000,000 idzinga i-Grade 6, ngaphandle uma i-tender ivumela bakhontileka be-Grade 5 PE nome i-joint venture lenemandla lahlanganisiwe lahlangabetana nesidzingo.
Ngingafaka yini i-bid lengetulu kwe-grade yami uma ngihlela kunika lomunye incenye yemsebenti?
Cha. Kufaneleka kuya nge-grade yenhlangano lefaka i-bid, hhayi ngema-sub-contractor lohlela kuwasebentisa. Yi-joint venture kuphela, lapho i-tender iyivumela, lengafaneleka ngemandla lahlanganisiwe emalungu ayo.
Imikhawulo isebenta ngephrojekthi yini nome emsebentini wami wonkhe?
Imikhawulo isebenta ngenkontileka ngayinye. Ungaba netinkontileka letinyenti ngesikhatsi sinye uma ngayinye ingaphakatsi kwe-grade yakho. I-cidb iyawabuka emandla akho etimali onkhe nawufaka sicelo se-grade lengetulu.
Ngiyihlola njani i-grade ye-CIDB yemakhontileka?
Sesha ku-Register of Contractors ye-cidb ku-cidb.org.za ngelibito lenkampani nome ngenombolo yekubhaliswa. I-register ikhombisa i-grade ngayinye, sigaba semsebenti nelilanga lekuphelelwa sikhatsi. Kuhlole ngaphambi kwekucasha i-sub-contractor nome ngaphambi kwekutfumela i-bid ye-joint venture.
Ema-athikili lahlobene:
Yekela kwenta loku ngesandla
Wakha
I-SaaS yekuphatha kukhiwa yebathuthukisi baseNingizimu Afrika.
Ibhalwe ngu