Buyela kuBhulogi

I-Rental Housing Act: Amalungelo Omninindlu Nomqashi

Indlu Team
I-Rental Housing Act: Amalungelo Omninindlu Nomqashi

Abaninindlu abashiya amakontileka abhaliwe, abaphatha idiphozithi kabi, noma abanganaki izibopho zokulondoloza basengozini yezikhalazo zeTribunal, izigaba zekontileka ezingasebenzi, nezingxabano ezibiza kakhulu. I-Rental Housing Act (uMthetho 50 ka-1999) ilawula konke ukuqashiswa kwezindlu zokuhlala eNingizimu Afrika, futhi ukungazi loMthetho akukuvikeli emiphumeleni yawo.

Lo mhlahlandlela uchaza i-Rental Housing Act ngolimi olulula: okumele abaninindlu bakwenze, okufanelekele abaqashi, nendlela yokugcina ibhizinisi lakho lokuqashisa ngasohlangothini olulungile lomthetho.

Iyini I-Rental Housing Act?

I-Rental Housing Act yashaywa ngo-1999 ukuze ichaze amalungelo nezibopho zabo bobabili abaninindlu nabaqashi eNingizimu Afrika. Isichitshiyelwe izikhathi eziningana, ikakhulukazi nge-Rental Housing Amendment Act ka-2007 nokunye ukuchitshiyelwa ngo-2014, ukuze kuqiniswe ukuvikelwa kwabaqashi futhi kucaciswe izibopho zabaninindlu.

UMthetho usebenza kuzo zonke izivumelwano zokuqasha izindlu zokuhlala eNingizimu Afrika, kungakhathaliseki ukuthi ikontileka ibhaliwe noma ngomlomo, futhi kungakhathaliseki inani lerenti.

Imigomo Esemqoka YoMthetho

  • Abaqashi banelungelo lendlu ehlalisekayo esesimweni esihle sokulungiswa
  • Abaninindlu banelungelo lokuthola irenti njengoba kuvunyelwene, nokuba impahla yabo ilondolozwe
  • Akekho ohlangothini ovunyelwe ukuxhaphaza noma ukuhlukumeza olunye
  • Izingxabano zixazululwa nge-Rental Housing Tribunal kunokuya enkantolo (okokuqala)

Izibopho Zomninindlu Ngokwe-Rental Housing Act

1. Nikeza Ikontileka Ebhaliwe

Nakuba izivumelwano zomlomo zisemthethweni ngokobuchwepheshe, uMthetho uthanda kakhulu amakontileka abhaliwe. Ikontileka ebhaliwe kufanele ifake:

  • Amagama aphelele namakheli ezinhlangothi zombili
  • Incazelo yendawo eqashiswayo
  • Inani lerenti nokuthi likhokhwa nini
  • Inani lediphozithi nokuthi lizogcinwa kuphi
  • Ubude bekontileka (isikhathi esimisiwe noma esingaqedwa)
  • Izimo zokuqeda nezikhathi zesaziso
  • Uhlu lwezimpahla zendawo nesimo sazo (i-inventory)

Uma uqashisa ngaphandle kwekontileka ebhaliwe, uzifaka engozini yezingxabano lapho kuba yigama lakho ngokumelene nelomqashi. Isici sokukhiqiza amakontileka se-Indlu sikhiqiza izivumelwano ezithobela i-Rental Housing Act ngemizuzu nje.

2. Phatha Idiphozithi Ngendlela Efanele

UMthetho udinga ukuthi abaninindlu:

  • Bafake idiphozithi ku-akhawunti enenzalo
  • Bakhokhele umqashi inzalo ngesilinganiso esisebenza kuleyo akhawunti
  • Babuyisele idiphozithi ngendlela efanele: uMthetho ubeka izikhathi ezintathu ezahlukene zokuphela kwesikhathi kuye ngesimo, hhayi umthetho owodwa nje, imininingwane egcwele ku-umhlahlandlela wethu wemithetho yediphozithi yokuqasha

Ukuze uthole ukuchazwa okuningiliziwe, bheka umhlahlandlela wethu ophelele wemithetho yediphozithi yokuqasha.

3. Londoloza Indawo

Abaninindlu kufanele baqinisekise ukuthi indawo ihlalisekile futhi isesimweni esifanele sokulungiswa phakathi nesikhathi sonke sokuqasha. Lokhu kufaka:

  • Ukuqina kwesakhiwo (uphahla, izindonga, phansi, izisekelo)
  • Amapayipi kagesi nawamanzi asebenzayo
  • Iminyango, amafasitela, namakhiye asebenzayo
  • Ukuthobela izindinganiso zempilo nezokuphepha zendawo

Abaqashi banesibopho somonakalo abawudalayo, kepha umninindlu uthwala izindleko zokulondoloza okuvamile nokulungisa okuhambisana nokuguga.

4. Nikeza Isaziso Esifanele Ngaphambi Kokungena

Umninindlu akavunyelwe ukungena endaweni eqashiswayo ngaphandle kwemvume yomqashi, ngaphandle kwesimo esiphuthumayo. UMthetho udinga isaziso esanelekile, esivame ukuchazwa njengamahora angenani angama-24, ukuze kwenziwe ukuhlolwa, ukulungiswa, noma ukuboniswa.

5. Ungacwasi

UMthetho uvimbela ukucwaswa kwabaqashi ngesizathu sobuhlanga, ubulili, isilinganiso, ukukhulelwa, isimo somshado, ubulili bocansi, umsuka wobuzwe, ibala, ubudala, ukukhubazeka, inkolo, unembeza, inkolelo, isiko, ulimi, noma indawo yokuzalwa.

6. Ungafaki Izigaba Ezingalingani

Lezi zinhlobo zezigaba zithathwa njengezingalungile futhi zingamenyezelwa ukuthi azisebenzi yiTribunal:

  • Izigaba ezivumela umninindlu ukuthi athathe impahla yomqashi ngenxa yerenti engakhokhiwe
  • Izigaba zokwenyuka kwerenti okuzenzakalelayo ngaphandle kokumisiwe okuchaziwe noma iphesenti
  • Izigaba ezidedela ilungelo lomqashi lokufinyelela i-Rental Housing Tribunal
  • Izigaba zezinhlawulo ezingalingani nesiphambeko

Amalungelo Omqashi Ngokwe-Rental Housing Act

Ilungelo Lendlu Ehlalisekayo

Abaqashi banelungelo lendawo eqinile ngokwesakhiwo, evikela isimo sezulu, futhi enezinsizakalo eziyisisekelo ezisebenzayo (amanzi, ugesi, nokuthuthwa kwendle). Uma indawo ingasenakuhlalwa ngenxa yokwehluleka komninindlu ukuyilondoloza, umqashi angaba nezizathu zokuqeda ikontileka noma ukufuna irenti encishisiwe.

Ilungelo Lobumfihlo

Ilungelo lomqashi lobumfihlo endaweni yakhe eqashiwe liyavikelwa. Abaninindlu abavunyelwe ukungena endaweni ngaphandle kwesexwayiso, ukufaka izinsizakusebenza zokuqapha ezindaweni zangasese, noma ukuhlukumeza abaqashi ngokuhlola kaningi ngokweqile.

Ilungelo Lokuphathwa Ngokulingana

Abaqashi abavunyelwe ukuhlukunyezwa ngenxa yokusebenzisa amalungelo abo asemthethweni; ngokwesibonelo, umninindlu akavunyelwe ukuxosha umqashi ngenxa yokuziphindiselela ngoba efake isikhalazo eTribunal.

Ilungelo Lamarisidi

Abaqashi banelungelo lamarisidi abhaliwe kuzo zonke izinkokhelo ezenziwe, kufaka phakathi irenti, idiphozithi, nanoma yiziphi ezinye izinkokhelo.

Ilungelo Lokufinyelela I-Rental Housing Tribunal

Noma imuphi umqashi (noma umninindlu) angafaka isikhalazo ku-Rental Housing Tribunal yesifundazwe sakhe mahhala. ITribunal inamandla okulamula izingxabano nokukhipha izinqumo eziyabopha.

I-Rental Housing Tribunal: Isebenza Kanjani

Isifundazwe ngasinye sine-Rental Housing Tribunal (noma sisathungatha ukusungula esinye). ITribunal iyindlela yamahhala, efinyeleleka kalula, kunokuya enkantolo.

Indlela Yokufaka Isikhalazo

  1. Thola iTribunal yesifundazwe sakho, imininingwane yokuxhumana iyatholakala ku-Mnyango wesifundazwe wezokuHlaliswa Kwabantu
  2. Faka isikhalazo esibhaliwe, iningi lama-Tribunal amukela izikhalazo ngokuya khona, ngeposi, noma nge-imeyili
  3. Chaza ingxabano, faka ikheli lendawo eqashiwe, amagama ezinhlangothi, uhlobo lwesikhalazo, nanoma yimiphi imibhalo eyeseka
  4. Ya ekuzweni kwecala, iTribunal izohlela ukuzwa kwecala futhi yazise zombili izinhlangothi
  5. Thola isinqumo, izinqumo zeTribunal ziyabopha futhi zingaphoqelelwa ngeNkantolo YeMagistrate

Izikhalazo Ezijwayelekile ku-Tribunal

  • Idiphozithi engabuyiselwanga ngaphakathi kwesikhathi esimisiwe
  • Umninindlu owehlulekile ukulondoloza indawo
  • Ukwenyuka kwerenti okungalingani
  • Ukuxoshwa okungekho emthethweni noma ukuvalelwa ngaphandle
  • Umninindlu ongena endaweni ngaphandle kwesaziso
  • Umqashi odala umonakalo futhi enqaba ukukhokha

Imininingwane Yokuxhumana Ne-Tribunal Yesifundazwe

Amanani amabili ajwayelekile ukusakazwa ku-inthanethi kulokhu abonakale engalungile lapho ehlolwa ngokumelene newebhusayithi yesifundazwe ngasinye, ngakho kunokuphinda amanani angaqinisekisiwe lapha:

Amanani namahhovisi ayashintsha; njalo qinisekisa kuwebhusayithi ka-Mnyango wesifundazwe wezokuHlaliswa Kwabantu, noma nge-Mnyango Kazwelonke wezokuHlaliswa Kwabantu, ngaphambi kokuthembela enanini olitholakale ku-inthanethi.

Ukuziphatha Okuvinjelwe Komninindlu

Lezi zenzo azikho emthethweni ngokwe-Rental Housing Act nemithetho ehlobene:

  • Ukuzixosha ngokwakhe, ukushintsha amakhiye, ukunquma izinsizakalo, noma ukususa impahla yomqashi ngaphandle kwesiyalezo senkantolo kuphula i-Prevention of Illegal Eviction (PIE) Act
  • Ukubamba amarisidi, ukwenqaba ukunikeza ubufakazi bokukhokha
  • Ukukhetha abaqashi ngokucwasa, ukwenqaba abafakizicelo ngezizathu ezivinjelwe
  • Isenzo sokuziphindiselela, ukukhuphula irenti, ukuncipha kwezinsizakalo, noma ukukhipha isaziso ngoba umqashi esebenzise amalungelo akhe
  • Ukubamba impahla, ukuthatha impahla yomqashi njengesibambiso serenti engakhokhiwe (ilungelo lomninindlu lokubamba impahla (‘hypothec’) selincishisiwe kakhulu uMthetho)

Indlela Yokuthobela Njengomninindlu

Ukuthobela i-Rental Housing Act akulukhuni, kudinga nje amasistimu nokuqhubeka ngokufanayo:

  1. Sebenzisa ikontileka ebhaliwe ehlanganisa yonke imigomo edingekayo
  2. Faka imali ku-akhawunti enenzalo ngosuku lokuqala
  3. Yenza ukuhlolwa kokungena nokuphuma ngezithombe ezibhaliwe phansi
  4. Gcina amarekhodi ezinkokhelo zonke, ukuxhumana, nezicelo zokulondoloza
  5. Nikeza isaziso esifanele ngaphambi kokungena endaweni
  6. Phendula izicelo zokulondoloza ngokushesha nangokubhalwe phansi

Indlela Idashbhodi Yokuthobela Ye-Indlu Esiza Ngayo

I-Indlu yakhelwe ngokwe-Rental Housing Act. Idashbhodi yokuthobela:

  • Iphawula izigaba ezingekho kukontileka ngaphambi kokuba usayine
  • Ilandelela ama-akhawunti ediphozithi nokubalwa kwenzalo ngokuzenzakalelayo
  • Ithumela izikhumbuzo zezinhlelo zokuhlola nezikhathi zesaziso
  • Ilogela konke ukuxhumana phakathi komninindlu nomqashi ukuze kuvikelwe uma kuba nengxabano
  • Ikhiqiza amadokhumenti athobelayo (amakontileka, imibiko yokuhlola, izitatimende zediphozithi)

Wena ugxile endaweni yakho, i-Indlu iphatha ukuthobela.

Imibuzo Ejwayelekile

Ingabe i-Rental Housing Act isebenza kumakontileka ezentengiselwano? Cha. UMthetho usebenza kuphela ezindaweni zokuhlala. Amakontileka ezentengiselwano alawulwa umthetho wesivamile wamakontileka.

Ingabe umninindlu angakhuphula irenti noma nini? Cha. Irenti ingakhuphulwa kuphela njengoba kuchaziwe ekontilekeni, ngokuvamile kanye ngonyaka ngosuku lokugcina lekontileka. Inani lokukhuphula noma iphesenti kufanele kushiwo ekontilekeni. Ukukhuphula okweqile kungaphikiswa eTribunal.

Ingabe ikontileka yomlomo iyasebenza ngokomthetho? Yebo, kepha kunzima ukufakazela imigomo yesivumelwano somlomo. UMthetho unconywa kakhulu amakontileka abhaliwe, futhi noma iyiphi ingxabano ngesivumelwano somlomo izogcina isekelwe ebusweni bobufakazi.

Ingabe umqashi angagcina irenti uma umninindlu engalungisi okuthile? Hhayi ngokwakhe kuphela. Umqashi kufanele acele ukulungiswa ngokubhalwe phansi kuqala, bese ekhuphulela kwi-Rental Housing Tribunal uma umninindlu esehluleka ukuthatha isinyathelo. Ukugcina irenti ngaphandle kwemvume ye-Tribunal kungathathwa njengokwephula ikontileka.

Yisiphi isikhathi sesaziso esidingekayo ukuqeda ikontileka? Kumakontileka angaphezi (enyanga nenyanga), okuzenzakalelayo ngokomthetho wesivamile isaziso senyanga eyodwa yekhalenda, esinikezwa ngosuku lokuqala lwenyanga. Amakontileka anesikhathi esimisiwe aphela ngosuku olwavunyelwana ngalo ngaphandle kokuvuselelwa. UMthetho Wokuvikela Abathengi (CPA) uvumela abaqashi ukuthi bakhansele amakontileka anesikhathi esimisiwe ngesaziso sezinsuku zebhizinisi ezingama-20, kuye ngesijeziso esifanele sokukhansela.


Ukuhlala ohlangothini olulungile lwe-Rental Housing Act kuya ngokusekelwe emakontilekeni abhaliwe, ukuphathwa okufanele kwediphozithi, namarekhodi aqhubekayo. Thobela kusukela osukwini lokuqala ngokukhiqizwa kwamakontileka, ukulandelelwa kwediphozithi, nezikhumbuzo zokuhlola ezakhelwe abaninindlu baseNingizimu Afrika.

Yeka ukwenza lokhu ngesandla

Indlu

Iphulatifomu yokuphathwa kwendawo yokuhlala okuhlakaniphe kwabanini bezindlu baseNingizimu Afrika.


Ibhalwe ngu

Indlu Team