Buyela kuBhulogi

Ukukhokha Okubambezelekile Ekwakheni KweNingizimu Afrika

Wakha Team
Ukukhokha Okubambezelekile Ekwakheni KweNingizimu Afrika

Ukukhokha okubambezelekile kubhubhisa amabhizinisi okwakha aseNingizimu Afrika. Akusikho ukusebenza okubi. Akusikho ukukhuphuka kwezindleko zezinto zokwakha. Ngisho ukucishwa kukagesi akuyona inkinga enkulu, noma nakho kungasizi. Isizathu esikhulu kunazo zonke sokwehluleka kwabonkontileka ngamakhasimende angakhokhi ngesikhathi – lokho kukushiya uxhasa amaphrojekthi ngemali yakho siqu ngesikhathi ulinde izinsuku ezingama-60, 90, noma ngisho eziyi-120 ukuze ukhokhelwe.

Embonini yezokwakha yaseNingizimu Afrika, ukukhokha okubambezelekile akusiyo inkinga eyenzeka kwesinye isikhathi kuphela – kuyinto ejwayelekile impela. Imijikelezo yokukhokha yezinsuku ezingama-60-90 ivamile, ngisho noma izinkontileka zibhale imigomo yezinsuku ezingama-30. Ama-retention abopha u-5-10% wenani lenkontileka yakho izinyanga noma iminyaka. Futhi uma kuvela izingxabano ngekhwalithi yomsebenzi noma ngama-variation, ukukhokha kungama ngokuphelele, okukushiya ungenamali yokukhokha ama-subcontractor, abahlinzeki, noma ithimba lakho siqu.

Lo mhlahlandlela uchaza indlela yokuvikela ibhizinisi lakho lokwakha ekukhokheni okubambezelekile. Uhlanganisa ubukhulu benkinga, amalungelo akho asemthethweni ngaphansi kwezinkontileka zokwakha zaseNingizimu Afrika, izimbangela zokukhokha okubambezelekile, indlela yokukuvimbela, okufanele ukwenze uma ukukhokha kubambezelekile, kanye nokuthi kungani izinhlelo ezifanele zibalulekile ekulandeleleni izitifiketi nasekugelezeni kwemali.

Ukukhokha Okubambezelekile Ekwakheni eNingizimu Afrika: Ubukhulu Benkinga

Ukukhokha okubambezelekile kuyinkinga yesistimu embonini yezokwakha yaseNingizimu Afrika. Ngokocwaningo lwemboni, isikhathi esimaphakathi sokukhokha umsebenzi wokwakha eNingizimu Afrika singamalanga angama-60-90, nakuba izinkontileka eziningi zibhale imigomo yezinsuku ezingama-30. Leli gebe lokukhokha lidala inkinga enkulu yokugeleza kwemali kubonkontileka okufanele baxhase izinto zokwakha, abasebenzi, nezindleko zokuphatha kusengaphambili.

Umjikelezo Wokukhokha Wezinsuku Ezingama-60-90

Izinkontileka eziningi zokwakha eNingizimu Afrika zisebenza ngomjikelezo wokukhokha wezinsuku ezingama-30 ukusuka esitifiketini kuya ekukhokheni. Kodwa iqiniso livame ukuba ngelihlukile: uqeda umsebenzi eVikini 1, uthumele isitifiketi sakho sokukhokha eVikini 2, ulinde ukuvunywa eVikini 3, ukhiphe i-invoice eVikini 4, bese uthola inkokhelo ezinsukwini ezingama-30 ngemva kwe-invoice – uma unenhlanhla.

Lokho kusho izinsuku ezingama-60-90 kusukela ngesikhathi uchitha imali ezintweni zokwakha nasebasebenzini kuya ngesikhathi uthola inkokhelo. Ngaleso sikhathi, uxhasa iphrojekthi ngemali yakho yokusebenza siqu. Kubonkontileka abaphethe amaphrojekthi amaningi, lokhu kuyanda ngokushesha – amaphrojekthi amathathu ka-R2 million angasho ukuthi udinga u-R2-R2,5 million wemali yokusebenza ukuze uvale igebe lokugeleza kwemali.

Inkinga Ye-Retention

Ama-retention andisa inkinga yokukhokha okubambezelekile. Izinkontileka eziningi zokwakha eNingizimu Afrika zifaka isigaba se-retention – ngokuvamile u-5-10% wesitifiketi ngasinye sokukhokha ubanjwa kuze kube ngu-practical completion, futhi kwesinye isikhathi kuze kuphele i-defects liability period (ngokuvamile izinyanga eziyi-12).

Kuphrojekthi ka-R5 million ene-retention engu-10%, lokho kusho u-R500 000 obhojwe cishe izinyanga eziyi-18-24. Leyo mali ayikuzuzeli inzalo – ihlala ku-akhawunti yekhasimende kuyilapho wena usuvele uyisebenzisile ezintweni zokwakha nasebasebenzini. Futhi uma i-practical completion ibambezelekile, ukukhululwa kwe-retention nako kuyabambezeleka, okwandisa igebe lakho lokugeleza kwemali.

Ukubambezeleka Ngenxa Yezingxabano

Uma kuvela izingxabano ngekhwalithi yomsebenzi, ama-variation, noma izitifiketi zokukhokha, ukukhokha kungama ngokuphelele. Amakhasimende kwesinye isikhathi asebenzisa izingxabano ukuze abambezele ukukhokha, okukushiya ungenamali ngenkathi uxazulula udaba. Ngisho noma izingxabano zigcina zixazululwe ngokuvuna wena, ukubambezeleka sekuvele kulimazile ukugeleza kwemali yakho.

Uhlaka Lomthetho: Amalungelo Akho Ngaphansi Kwezinkontileka Zokwakha ZaseNingizimu Afrika

Izinkontileka zokwakha zaseNingizimu Afrika zinikeza ukuvikeleka ngokomthetho ekukhokheni okubambezelekile, kodwa kuphela uma uqonda amalungelo akho futhi uwaphoqe. I-Construction Industry Development Board (CIDB), isitifiketi sokukhokha se-JBCC, kanye nezinkontileka ze-NEC ne-GCC zonke zifaka imigomo yezikhathi zokukhokha, inzalo yokukhokha okubambezelekile, kanye nokuxazulula izingxabano.

Isimo Sesimiso Somthetho Kanye Nendima Ye-CIDB Ekubambezelekeni Kokukhokha

[À VÉRIFIER : cette section attribuait auparavant des “directives de bonnes pratiques” publiées par le CIDB fixant un délai de 30 jours et un taux d’intérêt de retard “prime + 2 %” — aucune source rang 1 ou rang 2 ne confirme l’existence de telles directives CIDB publiées en ces termes précis. Le CIDB et le Département des Travaux Publics ont évoqué des projets de réglementation sur les retards de paiement dans l’industrie, mais cela reste au stade de projet, pas de directive publiée et applicable. Ne pas citer de “directives CIDB” sur les paiements sans vérification directe.] Imigomo yakho yangempela yokukhokha kanye nesilinganiso senzalo kuvela enkontilekeni yakho esayiniwe (JBCC, NEC, noma GCC), hhayi kumhlahlandlela ojwayelekile wemboni. Uma kungekho isigaba esiqondile senzalo, isimo sesimiso somthetho yi-Prescribed Rate of Interest yaseNingizimu Afrika, ebekwa njalo ngesikhathi nguNgqongqoshe Wezezimali.

Okufanele wenciké kukho esikhundleni salokho:

  • Isikhathi sokukhokha esishiwo enkontilekeni yakho yangempela (ungacabangi ukuthi izinga elivamile lezinsuku ezingama-30 lisebenza embonini yonke)
  • Isilinganiso senzalo yokukhokha okubambezelekile esishiwo enkontilekeni yakho yangempela
  • Izinqubo zokuxazulula izingxabano zenkontileka yakho
  • Iminqamulajuqu yokukhishwa kwesitifiketi eshiwo enkontilekeni yakho
  • Izimo zokukhululwa kwe-retention zenkontileka yakho

Bhekisa imigomo yangempela yenkontileka yakho kuma-invoice nasezazisweni zakho. Zikunikeza isisekelo esiqinile ngokomthetho kunokuthembela “ezingeni lemboni” elingaqinisekiswanga.

Izikhathi Zokukhokha Ze-JBCC Nezigaba Zenzalo

Amafomu enkontileka e-JBCC (Joint Building Contracts Committee) asetshenziswa kabanzi ekwakheni eNingizimu Afrika. Ngaphansi kwe-JBCC PBA 2018, izitifiketi zokukhokha kufanele zikhishwe phakathi kwezinsuku eziyi-7-14 ngemva kokutholwa kwesimangalo sikankontileka, futhi ukukhokha kufanele kwenziwe phakathi kwezinsuku eziyi-14 ngemva kokukhishwa kwesitifiketi.

Imigomo yokukhokha ye-JBCC:

  • Unkontileka uthumela isimangalo sokukhokha ngosuku olushiwo (imvamisa ngezingama-25 zenyanga)
  • I-principal agent ikhipha isitifiketi phakathi kwezinsuku eziyi-7-14
  • Umqashi ukhokha phakathi kwezinsuku eziyi-14 kusukela osukwini lwesitifiketi
  • Inzalo yokukhokha okubambezelekile ngesilinganiso se-prime rate plus 2% (uma inkontileka ikuvumela)

Izinkontileka ze-JBCC nazo zifaka izigaba zenzalo ekukhokheni okubambezelekile. Uma ukukhokha kungenzeki ngosuku olufanele, unelungelo lokuthola inzalo ngesilinganiso esishiwo enkontilekeni (imvamisa i-prime rate plus 2%). Le nzalo iyaqongelela nsuku zonke kuze kufike ukukhokha.

Izigaba Zokukhokha Ze-NEC

Izinkontileka ze-NEC (New Engineering Contract) ziyaqhubeka nokusetshenziswa ekwakheni eNingizimu Afrika, ikakhulukazi kumaphrojekthi engqalasizinda. Izinkontileka ze-NEC zifaka izikhathi eziqinile zokukhokha kanye nezigaba zenzalo.

Imigomo yokukhokha ye-NEC:

  • Izitifiketi zokukhokha zikhishwa ngezikhathi ezithile ezishiwo (imvamisa nyanga zonke)
  • Ukukhokha kufuneka phakathi kwesikhathi esishiwo (imvamisa izinsuku eziyi-14)
  • Inzalo yokukhokha okubambezelekile ngesilinganiso esishiwo
  • Ukuxazulula izingxabano nge-adjudication

Izinkontileka ze-NEC nazo zifaka izigaba zokumisa umsebenzi uma ukukhokha kungatholakali, okukunika isisekelo esisemthethweni senkontileka sokuthatha isinyathelo uma amakhasimende ebambezela ukukhokha.

Imigomo Yokukhokha Ye-GCC

Izinkontileka ze-GCC (General Conditions of Contract) zivame ukusetshenziswa kumaphrojekthi kahulumeni nawomphakathi. Izinkontileka ze-GCC zifaka imigomo yokukhokha nezigaba zenzalo ezifana nezeze-JBCC.

Imigomo yokukhokha ye-GCC:

  • Izitifiketi zokukhokha zikhishwa nyanga zonke
  • Ukukhokha kufuneka phakathi kwezinsuku ezingama-30 kusukela esitifiketini
  • Inzalo yokukhokha okubambezelekile nge-prime rate plus 2%
  • Ukuxazulula izingxabano nge-arbitration

Ukuqonda imigomo yokukhokha yenkontileka yakho kubalulekile. Uma inkontileka yakho isho imigomo yezinsuku ezingama-30 kodwa wena ulinde izinsuku ezingama-90, unesisekelo esisemthethweni sokubiza inzalo nokukhulisa udaba.

Izimbangela Zokukhokha Okubambezelekile: Kungani Amakhasimende Engakhokhi Ngesikhathi

Ukuqonda ukuthi kungani amakhasimende ebambezela ukukhokha kukusiza uvimbele inkinga. Izimbangela ezivamile zihlanganisa izingxabano ngekhwalithi yomsebenzi, ukubambezeleka kokuphatha, izinkinga zokugeleza kwemali zamakhasimende, kanye nezinhla zokuvunywa eziyinkimbinkimbi.

Ingxabano Ngekhwalithi Yomsebenzi

Amakhasimende avame ukubambezela ukukhokha uma ephikisa ikhwalithi yomsebenzi, ethi umsebenzi awuhambisani nezicaciso noma iziphambeko kufanele zilungiswe ngaphambi kokukhokha. Nakuba ezinye izingxabano zifanele, ezinye zisetshenziswa njengendlela yokubambezela ukukhokha noma ukuxoxisana amanani aphansi.

Ukuvimbela izingxabano zekhwalithi:

  • Bhala umsebenzi ngokugcwele ngezithombe nama-site diary
  • Thola imvume ebhaliwe yama-variation ngaphambi kokwenza umsebenzi
  • Lungisa iziphambeko ngokushesha uma sezitholakele
  • Gcina ukuxhumana okucacile ne-principal agent
  • Thumela izitifiketi zokukhokha ezinemininingwane kanye namadokhumenti asekelayo

Izingxabano zekhwalithi kulula ukuzivimbela kunokuzixazulula. Ngokubhala umsebenzi ngokugcwele nokugcina ukuxhumana okucacile, unciphisa amathuba ezingxabano ezibambezela ukukhokha.

Ukubambezeleka Kokuphatha

Ukubambezeleka kokuphatha kuyimbangela evamile yokukhokha okubambezelekile. Amakhasimende angabambezela izitifiketi zokukhokha ngenxa yalezi zizathu:

  • Umthwalo omkhulu noma ukungatholakali kwe-principal agent
  • Izinhla zokuvunywa eziyinkimbinkimbi ezidinga ukuvunywa okuningi
  • Izitifiketi zokukhokha ezingaphelele noma ezingacacile
  • Ukushoda kwamadokhumenti noma ubufakazi obusekelayo
  • Ukubambezeleka kokucubungula ngaphakathi kwenhlangano

Ukuvimbela ukubambezeleka kokuphatha:

  • Thumela izitifiketi zokukhokha ngesikhathi, njalo
  • Faka wonke amadokhumenti adingekayo nobufakazi obusekelayo
  • Sebenzisa amafomethi esitifiketi acacile nawobungcweti
  • Landela kusenesikhathi ngaphambi kweminqamulajuqu
  • Yakha ubudlelwano ne-principal agent nabaphathi bamakhasimende

Ukubambezeleka kokuphatha kuvame ukuvikeleka. Ngokuthumela izitifiketi eziphelele, zobungcweti ngesikhathi futhi ulandele kusenesikhathi, unciphisa amathuba okubambezeleka.

Izinkinga Zokugeleza Kwemali Zamakhasimende

Amakhasimende angabambezela ukukhokha ngoba engenayo imali etholakalayo. Lokhu kuvame kakhulu kulezi zimo:

  • Abathuthukisi bezakhiwo abalinde ukuthengisa noma uxhaso
  • Iminyango kahulumeni enezingqinamba zesabelomali
  • Izinkampani ezibhekene nobunzima bezezimali
  • Amaphrojekthi lapho uxhaso lwekhasimende lubambezelekile

Ukuzivikela ezinkingeni zokugeleza kwemali zamakhasimende:

  • Hlola ikhono lekhasimende lokukhokha ngaphambi kokwamukela izinkontileka
  • Xoxisana ngezinkokhelo zangaphambili noma imijikelezo emifushane kumakhasimende anobungozi obuphezulu
  • Qapha umlando wokukhokha wekhasimende futhi ulandele kusenesikhathi
  • Cabanga ngeziqinisekiso zokukhokha noma ama-bond kumaphrojekthi anenani elikhulu
  • Faka ubungozi bokukhokha enanini lakho

Izinkinga zokugeleza kwemali zamakhasimende zinzima kakhudlwana ukuzivimbela, kodwa ungazivikela ngokuhlola ikhono lokukhokha, ukuxoxisana imigomo engcono, nokufaka ubungozi bokukhokha enanini.

Izinhla Zokuvunywa Eziyinkimbinkimbi

Izinhlangano ezinkulu zivame ukuba nezinhla zokuvunywa eziyinkimbinkimbi ezidinga ukuvunywa okuningi ngaphambi kokukhokha. Lokhu kungabambezela ukukhokha ngisho noma kungekho zingxabano noma izinkinga zokugeleza kwemali.

Ukuphatha izinhla zokuvunywa eziyinkimbinkimbi:

  • Qonda inqubo yokuvunywa yekhasimende kusenesikhathi
  • Yakha ubudlelwano nabathathi-zinqumo ababalulekile
  • Thumela izitifiketi zokukhokha kudala ngaphambi kweminqamulajuqu
  • Landela kusenesikhathi esigabeni ngasinye sokuvunywa
  • Cabanga ngemijikelezo emifushane yokukhokha noma izinkokhelo zangaphambili kumakhasimende ayinkimbinkimbi

Izinhla zokuvunywa eziyinkimbinkimbi zidinga ukuphathwa ngokusebenzayo. Ngokuqonda inqubo nokwakha ubudlelwano, unganciphisa ukubambezeleka.

Umthelela Kubonkontileka: Izindleko Zangempela Zokukhokha Okubambezelekile

Ukukhokha okubambezelekile akuphazamisi nje onkontileka – kudala izinkinga zokugeleza kwemali ezingabhidliza amabhizinisi. Uma ukukhokha kubambezelekile, onkontileka bayahluleka ukukhokha ama-subcontractor, abahlinzeki, namathimba abo siqu, okuholela ekushiyweni kwamaphrojekthi, ubudlelwano obonakele, nokwehluleka kwebhizinisi.

Inkinga Yokugeleza Kwemali

Uma ukukhokha kubambezelekile, onkontileka babhekana nezinkinga zokugeleza kwemali ngokushesha. Usuke usuchithe imali ezintweni zokwakha nasebasebenzini, kodwa awukatholi ukukhokhelwa. Lokhu kudala igebe lokugeleza kwemali okufanele lixhaswe ngemali yokusebenza noma uxhaso lwangaphandle.

Umthelela ekugelezeni kwemali:

  • Ukuncipha kwemali yokusebenza etholakalayo kwamanye amaphrojekthi
  • Ukuthembela kakhulu kuma-overdraft noma ezikweletini
  • Izindleko eziphezulu zoxhaso
  • Ukuncipha kwamandla okuthatha umsebenzi omusha
  • Ubungozi bokwehluleka kwebhizinisi uma imali iphela

Kubonkontileka abaphethe amaphrojekthi amaningi, ukubambezeleka kokukhokha kuphrojekthi eyodwa kungathinta ukugeleza kwemali kulo lonke ibhizinisi, okwenza kube nzima ukukhokha ama-subcontractor noma abahlinzeki kwamanye amaphrojekthi.

Ukwehluleka Ukukhokha Ama-Subcontractor

Uma ungakhokhelwa, awukwazi ukukhokha ama-subcontractor akho. Lokhu kudala uchungechunge lwezinkinga:

  • Ama-subcontractor ayamisa umsebenzi noma asabise ukumisa
  • Ubudlelwano nama-subcontractor buyawohloka
  • Ungase ubhekane nezinyathelo zomthetho ezivela kuma-subcontractor
  • Idumela lakho embonini liyalimala
  • Ama-subcontractor esikhathi esizayo angase enqabe ukusebenza nawe

Izinkinga zokukhokha ama-subcontractor zenza inkinga yokugeleza kwemali ibe nzima kakhulu. Ubanjwa phakathi kwamakhasimende angakhokhi nama-subcontractor alindele ukukhokhelwa, okudala isimo esinzima ngokungenakwenzeka.

Ukushiywa Kwephrojekthi

Ezimweni ezinzima kakhulu, ukukhokha okubambezelekile kungaphoqa onkontileka ukuba bayeke amaphrojekthi. Uma imali iphela futhi ukukhokha kungafiki, onkontileka bangase bangabi nayo enye indlela ngaphandle kokumisa umsebenzi, bashiye amaphrojekthi engaphelele futhi babhekane nezinyathelo zomthetho ezivela kumakhasimende.

Umgudu wokushiywa kwephrojekthi:

  • Ukukhokha okubambezelekile kudala inkinga yokugeleza kwemali
  • Inkinga yokugeleza kwemali ivimba ukukhokha ama-subcontractor nabahlinzeki
  • Ama-subcontractor nabahlinzeki bayamisa umsebenzi
  • Ukuqhubeka kwephrojekthi kuyacotha noma kuyama
  • Ikhasimende libambezela ukukhokha nakakhulu ngenxa yokucotha komsebenzi
  • Unkontileka ushiya iphrojekthi noma abhekane nezinyathelo zomthetho

Ukushiywa kwephrojekthi kuyisimo esibi kunazo zonke, kodwa kwenzeka lapho ukukhokha okubambezelekile kudala isimo sokugeleza kwemali esingenakuqhutshwa.

Ubudlelwano Nedumela Okulimele

Ukukhokha okubambezelekile kulimaza ubudlelwano namakhasimende, ama-subcontractor, nabahlinzeki. Uma ungakwazi ukukhokha ama-subcontractor ngoba amakhasimende engakakhokhi, ubudlelwano buyawohloka. Uma uhlala ulandela ukukhokha njalo, ubudlelwano namakhasimende buyalimala. Futhi uma kusabalala ukuthi uyahluleka ukugeleza kwemali, idumela lakho embonini liyalimala.

Umthelela edumeleni:

  • Amakhasimende angase agweme ukusebenza nawe
  • Ama-subcontractor angase enqabe ukusebenza nawe
  • Abahlinzeki bangase bafune ukukhokha kusengaphambili noma benqabe ikhredithi
  • Amabhange angase anciphise imingcele yekhredithi noma enqabe uxhaso
  • Amandla akho okuwina umsebenzi omusha ayancipha

Ukulimala kwedumela kunzima ukukulungisa. Uma sekusabalele ukuthi uyahluleka ukugeleza kwemali, kungathatha iminyaka ukwakha kabusha ukwethenjwa.

Amasu Okuvimbela: Indlela Yokugwema Ukukhokha Okubambezelekile

Ukuvimbela ukukhokha okubambezelekile kulula kunokubhekana nakho lapho sekwenzekile. Ngokusebenzisa imigomo ecacile yokukhokha, izinqubo ezifanele zezitifiketi zokukhokha, izitifiketi ze-interim ezifika ngesikhathi, kanye nezinqubo zokukhulisa udaba, unganciphisa amathuba okukhokha okubambezelekile. Ukuze uhlele kabanzi ukugeleza kwemali, bheka ukuphathwa kokugeleza kwemali ekwakheni eNingizimu Afrika.

Imigomo Ecacile Yokukhokha

Imigomo ecacile yokukhokha ezinkontilekeni zakho ibalulekile. Chaza lokhu:

  • Umjikelezo wokukhokha (imvamisa izinsuku ezingama-30 kusukela esitifiketini)
  • Indlela yokukhokha (i-EFT, isheke, njll.)
  • Imininingwane ye-akhawunti yokukhokha
  • Isilinganiso senzalo yokukhokha okubambezelekile (imvamisa i-prime rate plus 2%)
  • Izinqubo zokuxazulula izingxabano
  • Izinsuku zokukhululwa kwe-retention

Imigomo yenkontileka okufanele ifakwe:

  • Usuku lokukhokha olucacile ngokugcwele
  • Isilinganiso senzalo yokukhokha okubambezelekile nendlela yokubala
  • Ilungelo lokumisa umsebenzi uma ukukhokha kungatholakali
  • Izinqubo zokuxazulula izingxabano
  • Izinsuku nezimo zokukhululwa kwe-retention

Imigomo ecacile yokukhokha ikunikeza ukuvikeleka ngokomthetho uma amakhasimende ebambezela ukukhokha. Uma inkontileka yakho isho imigomo yezinsuku ezingama-30 futhi ukukhokha sekwephuze ngezinsuku ezingama-60, unesizathu sokubiza inzalo nokukhulisa udaba.

Inqubo Efanele Yesitifiketi Sokukhokha

Izinqubo ezifanele zezitifiketi zokukhokha ziqinisekisa ukuthi izitifiketi zikhishwa ngesikhathi futhi zifaka lonke ulwazi oludingekayo. Lokhu kunciphisa amathuba okubambezeleka kokuphatha noma izingxabano.

Imikhuba emihle yezitifiketi zokukhokha:

  • Thumela izitifiketi zokukhokha ngesikhathi, njalo
  • Faka ukuhlukaniswa okunemininingwane komsebenzi ophelile
  • Namathisela amadokhumenti asekelayo (izithombe, izilinganiso, ama-site diary)
  • Sebenzisa amafomethi esitifiketi acacile nawobungcweti
  • Landela amafomethi ashiwo yinkontileka (JBCC, NEC, GCC)
  • Faka izimangalo zama-variation namadokhumenti asekelayo
  • Landelela izinsuku zokuthumela nezokugunyaza izitifiketi

Izinqubo ezifanele zezitifiketi zokukhokha zinciphisa ukubambezeleka ngokuqinisekisa ukuthi izitifiketi ziphelele, zinembile, futhi zithunyelwa ngesikhathi. Lokhu kunciphisa amathuba okubambezeleka kokuphatha noma izingxabano ezibambezela ukukhokha.

Izitifiketi Ze-Interim Ezifika Ngesikhathi

Izitifiketi zokukhokha ze-interim kufanele zikhishwe nyanga zonke (noma ngezikhawu ezishiwo yinkontileka) kuyo yonke iphrojekthi. Izitifiketi ezifika ngesikhathi zigcina imali ihamba futhi zinciphisa igebe lokugeleza kwemali.

Isikhathi sezitifiketi ze-interim:

  • Thumela izimangalo ngaphambi komnqamulajuqu wenkontileka (imvamisa ngezingama-25 zenyanga)
  • Landela kusenesikhathi uma izitifiketi zingakhishwa ngesikhathi
  • Landelela izinsuku zokukhishwa kwezitifiketi nezinsuku zokukhokha
  • Khulisa udaba uma izitifiketi zihlala zibambezelekile
  • Sebenzisa isoftware yokuphatha ukwakha ukwenza ngokuzenzakalela ukukhiqizwa kwezitifiketi

Izitifiketi ze-interim ezifika ngesikhathi zibalulekile ekugelezeni kwemali. Uma izitifiketi zibambezelekile, ukukhokha kuyabambezeleka, okudala izinkinga zokugeleza kwemali. Ngokuqinisekisa ukuthi izitifiketi zikhishwa ngesikhathi, ugcina ukugeleza kwemali kuyo yonke iphrojekthi.

Izinqubo Zokukhulisa Udaba

Yiba nezinqubo ezicacile zokukhulisa udaba ekukhokheni okubambezelekile. Ungalindi kuze kube ukukhokha sekwephuze ngezinsuku ezingama-60 ukuze uthathe isinyathelo – khulisa kusenesikhathi futhi njalo.

Inqubo yokukhulisa udaba:

  1. Isikhumbuzi, Isikhumbuzi esinobungane ezinsukwini ezi-5 ngaphambi kosuku lokukhokha
  2. Ukulandela, Ukulandela okusemthethweni ngosuku lokukhokha
  3. Isaziso senzalo, Isaziso sezindleko zenzalo uma ukukhokha sekwephuze ngezinsuku eziyi-7
  4. Ukukhulisa, Khulisa ku-principal agent noma kubaphathi bekhasimende uma ukukhokha sekwephuze ngezinsuku eziyi-14
  5. Isinyathelo somthetho, Cabanga ngesinyathelo somthetho noma ukumisa umsebenzi uma ukukhokha sekwephuze izinsuku ezingama-30+

Izinqubo zokukhulisa udaba zikunikeza indlela ehlelekile yokubhekana nokukhokha okubambezelekile. Ngokukhulisa kusenesikhathi futhi njalo, ukhombisa ukuthi ukukhokha okubambezelekile akwamukeleki futhi ukhuthaza amakhasimende ukuthi akhokhe ngesikhathi.

Usaphethe amaphrojekthi ngama-spreadsheet ne-WhatsApp? I-Wakha igcina ama-site diary, izabelomali, izitifiketi zokukhokha, kanye nobufakazi bokuthobela imithetho kuplatifomu eyodwa eyakhelwe abakhi baseNingizimu Afrika — bona ukubonisa komkhiqizo.

Okufanele Ukwenze Uma Ukukhokha Kubambezelekile: Uhlelo Lwakho Lwesenzo

Uma ukukhokha kubambezelekile, kudingeka uthathe isinyathelo ngokushesha nangendlela ehlelekile. Ungalindi – usuku ngalunye lokubambezeleka lukubiza imali futhi lulimaza ukugeleza kwemali yakho. Landela lezi zinyathelo ukuze ubuyise izinkokhelo ezibambezelekile futhi uvikele ibhizinisi lakho.

Isinyathelo 1: Isaziso Esisemthethweni

Thumela isaziso esibhaliwe esisemthethweni ekhasimendeni naku-principal agent uma ukukhokha kubambezelekile. Isaziso kufanele:

  • Sibhekise kunombolo yesitifiketi sokukhokha nosuku
  • Sisho inani elifunekayo nosuku lokukhokha
  • Sithi ukukhokha sekwephuzile
  • Sicele ukukhokha ngokushesha
  • Sibhekise imigomo yokukhokha yenkontileka nezigaba zenzalo

Ithemplethi yesaziso esisemthethweni:

  • Umugqa wesihloko ocacile: “Ukukhokha Okuphuzile, Isitifiketi [Inombolo]”
  • Bhekisa enkontilekeni nesitifiketi sokukhokha
  • Chaza inani elifunekayo nezinsuku sekwephuzile
  • Cela ukukhokha ngokushesha
  • Bhekisa izigaba zenzalo uma ukukhokha sekwephuze kakhulu

Isaziso esisemthethweni sidala umlando wamaphepha futhi sikhombisa ukuthi uluthatha ngokungathi sina lolu daba. Futhi sinikeza amakhasimende ithuba lokukhokha ngaphambi kokuba ukhuphule udaba.

Isinyathelo 2: Izimangalo Zenzalo

Uma inkontileka yakho ifaka izigaba zenzalo, biza inzalo ekukhokheni okubambezelekile. Bala inzalo kusukela osukwini lokukhokha olufanele kuya osukwini oluthole ngalo ukukhokha, ngesilinganiso esishiwo enkontilekeni yakho (imvamisa i-prime rate plus 2%).

Ukubalwa kwenzalo:

  • Isilinganiso senzalo: I-prime rate plus 2% (noma isilinganiso esishiwo yinkontileka)
  • Isikhathi sokubala: Kusukela osukwini lokukhokha olufanele kuya osukwini lokuthola ukukhokha
  • Inzalo yansuku zonke: (Inani elifunekayo x Isilinganiso senzalo) / 365
  • Inzalo iyonke: Inzalo yansuku zonke x Izinsuku sekwephuzile

Faka inzalo kuma-invoice akho okulandela nasezazisweni ezisemthethweni. Izimangalo zenzalo zikhombisa ukuthi ukukhokha okubambezelekile kunemiphumela futhi zikhuthaza amakhasimende ukuthi akhokhe ngesikhathi.

Isinyathelo 3: Ukukhulisa Ku-Principal Agent noma Kubaphathi Bekhasimende

Uma ukukhokha kusala kusephuzile ngemva kwesaziso esisemthethweni, khulisa ku-principal agent noma kubaphathi bekhasimende. Ukukhulisa kukhombisa ukuthi udaba lubalulekile futhi ludinga ukunakwa ngokushesha.

Indlela yokukhulisa udaba:

  • Xhumana ngqo ne-principal agent noma nabaphathi bekhasimende
  • Nikeza isifinyezo esibhaliwe sokukhokha okubambezelekile
  • Bhekisa imigomo yenkontileka nomlando wokukhokha
  • Cela ukukhokha ngokushesha noma uhlelo lokukhokha
  • Xwayisa ngokumisa umsebenzi uma inkontileka ikuvumela

Ukukhulisa udaba kuvame ukuxazulula izinkinga zokukhokha. Uma abaphathi abaphezulu sebazi ngezinkokhelo ezibambezelekile, bavame ukubeka ukukhokha phambili ukuze bagweme ukubambezeleka kwephrojekthi noma izinyathelo zomthetho.

Isinyathelo 4: I-Adjudication noma I-Arbitration

Uma izingxabano zokukhokha ziqhubeka, cabanga nge-adjudication noma i-arbitration ngaphansi kwezinqubo zokuxazulula izingxabano zenkontileka yakho. I-adjudication iyashesha futhi ibiza kancane kunokuqulwa kwecala enkantolo, okuyenza ifanele izingxabano zokukhokha.

Inqubo ye-adjudication:

  • Thumela ingxabano ku-adjudicator (uma inkontileka ikuvumela)
  • I-adjudicator yenza isinqumo esibophayo (imvamisa phakathi kwezinsuku ezingama-28)
  • Isinqumo singaphoqelelwa ngezinkantolo uma kudingeka
  • Izindleko zivame ukwabelwana phakathi kwezinhlangothi

I-adjudication inikeza isixazululo esisheshayo ezingxabanweni zokukhokha. Uma inkontileka yakho ifaka izigaba ze-adjudication, zisebenzise uma ukukhokha kubambezeleke kakhulu futhi ezinye izindlela sezehlulekile.

Isinyathelo 5: Ukumisa Umsebenzi

Uma inkontileka yakho ikuvumela, cabanga ukumisa umsebenzi kuze kutholakale ukukhokha. Ukumisa kuqinisa isikhundla sakho futhi kukhombisa ukuthi ukukhokha okubambezelekile akwamukeleki.

Okucatshangelwayo uma kumiswa umsebenzi:

  • Hlola imigomo yenkontileka – ukumisa kungadinga isaziso noma izimo ezithile
  • Nikeza isaziso esibhaliwe sokumisa
  • Misa umsebenzi ngokushesha uma ukumisa sekuqalile
  • Qalisa kabusha umsebenzi kuphela lapho ukukhokha sekutholakele
  • Bhala phansi izinsuku zokumisa nezokuqalisa kabusha

Ukumisa kuyindlela yokugcina, kodwa kuvame ukusebenza kahle. Uma amakhasimende ebhekana nokubambezeleka kwephrojekthi ngenxa yokumisa, avame ukubeka ukukhokha phambili ukuze umsebenzi uqale kabusha.

Kungani Ama-Spreadsheet Nezinqubo Zesandla Zehluleka

Onkontileka abaningi balandelela izitifiketi zokukhokha kuma-spreadsheet, bakhiphe izitifiketi kuma-template e-Word, futhi balandele izinkokhelo ezibambezelekile besebenzisa inkumbulo noma amanothi asheshayo. Le ndlela iyaphuka ngaphansi kweqiniso lokwakha laseNingizimu Afrika. Ama-spreadsheet awaphoqi amafomethi ezitifiketi ze-JBCC, NEC, noma GCC noma izibalo ze-retention, ngakho amaphutha ayadlula futhi izingxabano ziyanda. Isofthiwe ye-accounting engaxhumekile ayazi ukuthi yisiphi isitifiketi esisalindile, yisiphi esibambezeleke izinsuku eziyi-14, noma iyiphi iphrojekthi ene-retention okufanele ikhishwe. Uma i-principal agent ibuza umugqa othile, ukuthola i-site diary esekelayo noma ukuvunywa kwe-variation kusho ukucubungula i-imeyili namaphepha.

Amapulatifomu okwakha ase-US nase-Europe acabanga amafomu enkontileka nemijikelezo yokukhokha ehlukile; awavami ukweseka imigomo yokukhokha yaseNingizimu Afrika, ukugeleza kwemali okusekelwe ku-Rand, noma inhlanganisela yokukhiqiza izitifiketi nokulandelela okugcina imali ihamba. Ekukhokheni okubambezelekile ekwakheni, igebe akulona ulwazi kodwa izinhlelo: ukukhiqiza izitifiketi, ukulandelela izinsuku ezifanele, kanye nomlando ocacile wamadokhumenti endaweni eyodwa.

Lo Mhlahlandlela Wenzelwe Bani

Lo mhlahlandlela wenzelwe abakhi bezindlu nezohwebo, ama-subcontractor, nabathuthukisi bezakhiwo abakhokhelwa ngezitifiketi zenqubekela phambili ngaphansi kwe-JBCC, NEC, noma GCC futhi abadinga ukuvikela ukugeleza kwemali lapho imijikelezo yokukhokha yelulela ezinsukwini ezingama-60-90 noma ngaphezulu. Kusebenza noma ngabe uphatha iphrojekthi eyodwa ka-R2m noma eziningi; noma ngabe usebenza ngaphansi kwe-principal agent noma ngqo nomqashi; futhi noma ngabe ukukhokha okubambezelekile kwenzeka ngezikhathi ezithile noma njalo.

Uma usuvele ukhipha izitifiketi ngesikhathi kodwa usalinda izinyanga ukukhokhelwa, izingxenye zamalungelo asemthethweni, ukukhulisa udaba, nemigomo yenkontileka zizobaluleka kakhulu kuwe. Uma ukubambezeleka kokuphatha noma izingxabano kuyimbangela enkulu, izingxenye zokuvimbela nenqubo zisebenza kuwe. Imigomo iyefana: imigomo ecacile, izitifiketi ezifika ngesikhathi, ukulandela kusenesikhathi, namathuluzi afanele okulandelela nokuphoqelela ukukhokha.

Imibuzo Evame Ukubuzwa

Yisiphi isikhathi esinengqondo sokukhokha umsebenzi wokwakha eNingizimu Afrika?

Izinkontileka eziningi zokwakha eNingizimu Afrika zisho imigomo yokukhokha yezinsuku ezingama-30 ukusuka esitifiketini kuya ekukhokheni. Kodwa-ke, isilinganiso semboni ngokuvamile yizinsuku ezingama-60-90 empeleni ngenxa yokubambezeleka kokuphatha nezingxabano. Ayikho “izinga elivamile le-CIDB” eliqinisekisiwe elingasho isikhathi esisodwa sokukhokha – onkontileka kufanele bathembele futhi baphoqelele isikhathi sokukhokha esishiwo ngempela enkontilekeni yabo esayiniwe, ngezibopho zenkontileka nangokulandela kusenesikhathi.

Ngingabiza inzalo ekukhokheni okubambezelekile?

Yebo, uma inkontileka yakho ifaka izigaba zenzalo. Izinkontileka eziningi ze-JBCC, NEC, ne-GCC zifaka izigaba zenzalo ekukhokheni okubambezelekile, imvamisa nge-prime rate plus 2%. Bala inzalo kusukela osukwini lokukhokha olufanele kuya osukwini lokuthola ukukhokha, bese uyifaka kuma-invoice akho okulandela nasezazisweni ezisemthethweni.

Kufanele ngenzeni uma ikhasimende liphikisa isitifiketi sokukhokha?

Okokuqala, hlola ingxabano ngokucophelela. Uma ingxabano ifanele, yixazulule ngokushesha ngokunikeza amadokhumenti engeziwe noma ukulungisa iziphambeko. Uma ingxabano ingenasisekelo, phendula ngokusemthethweni namadokhumenti asekelayo nokubhekisa imigomo yenkontileka. Uma izingxabano ziqhubeka, cabanga nge-adjudication noma i-arbitration ngaphansi kwezinqubo zokuxazulula izingxabano zenkontileka yakho.

Ngingakuvimbela kanjani ukukhokha okubambezelekile?

Vimbela ukukhokha okubambezelekile ngokusebenzisa imigomo ecacile yokukhokha, izinqubo ezifanele zezitifiketi zokukhokha, izitifiketi ze-interim ezifika ngesikhathi, kanye nezinqubo zokukhulisa udaba. Thumela izitifiketi eziphelele, zobungcweti ngesikhathi, landela kusenesikhathi ngaphambi kweminqamulajuqu, futhi khulisa udaba kusenesikhathi uma ukukhokha kubambezelekile. Isofthiwe yokuphatha ukwakha efana ne-Wakha ingenza ngokuzenzakalela ukukhiqizwa kwezitifiketi nokulandelela ukukhokha, okunciphisa amathuba okubambezeleka.

Yiziphi amalungelo ami uma ukukhokha kubambezeleke kakhulu?

Uma ukukhokha kubambezeleke kakhulu (imvamisa izinsuku ezingama-30+), ungase ube nelungelo lokuthi:

  • Ubize inzalo enanini elidlule isikhathi (uma inkontileka ikuvumela)
  • Umise umsebenzi kuze kutholakale ukukhokha (uma inkontileka ikuvumela)
  • Uqhubekele ku-adjudication noma i-arbitration ngaphansi kwezinqubo zokuxazulula izingxabano
  • Uthathe isinyathelo somthetho sokubuyisa ukukhokha nenzalo

Hlola imigomo yenkontileka yakho ukuze uqonde amalungelo nezibopho zakho ezithile. Ngaso sonke isikhathi landela izinqubo zenkontileka futhi ufune iseluleko sezomthetho uma kudingeka.

Isiphetho

Ukukhokha okubambezelekile ekwakheni eNingizimu Afrika kuyinkinga yesistimu, kodwa akudingeki kubhubhise ibhizinisi lakho. Ngokwazi amalungelo akho asemthethweni ngaphansi kwe-JBCC ne-NEC, ukusebenzisa amasu okuvimbela, nokuthatha isinyathelo ngokushesha uma ukukhokha kubambezelekile, ungavikela ukugeleza kwemali yakho futhi uqinisekise ukuthi ibhizinisi lakho liyasinda. Imigomo ebalulekile ilula: faka imigomo ecacile yokukhokha ezinkontilekeni zakho, thumela izitifiketi zokukhokha zobungcweti ngesikhathi, landela kusenesikhathi uma ukukhokha kubambezelekile, futhi khulisa udaba kusenesikhathi njalo. Ukwenza lokhu kuwo wonke amaphrojekthi amaningi kudinga ukuzimisela, izinhlelo, namathuluzi alandelela izitifiketi nezinsuku zokukhokha endaweni eyodwa.

Bona ukuthi i-Wakha isiza kanjani abakhi nabathuthukisi baseNingizimu Afrika ukuphatha izitifiketi zokukhokha, ukulandelela ukugeleza kwemali, nokunciphisa umthelela wokukhokha okubambezelekile kusuka kuplatifomu eyodwa.


Izihloko Ezihlobene:

Yeka ukwenza lokhu ngesandla

Wakha

I-SaaS yokuphatha ukwakha yabathuthukisi baseNingizimu Afrika.


Ibhalwe ngu

Wakha Team

See a product demo