Buyela kuBhulogi

Izinkontileka ze-JBCC vs NEC vs GCC: Iyiphi Efanele Iphrojekthi Yakho yase-SA?

Wakha Team 13 imizuzu ukufunda
Izinkontileka ze-JBCC vs NEC vs GCC: Iyiphi Efanele Iphrojekthi Yakho yase-SA?

Ifomu yenkontileka engalungile ikubeka engcupheni yokubambezeleka kokukhokha, izitifiketi eziphikisanwayo, nokukhishwa kuthenda. ENingizimu Afrika, kukhona amasethi amathathu ezinkontileka abusayo: i-JBCC (Joint Building Contracts Committee), i-NEC (New Engineering Contract), ne-GCC (General Conditions of Contract). Ngayinye isebenza emikhakheni ehlukene, yabela ingozi ngendlela ehlukile, futhi isebenzisa izinqubo zokukhokha ezahlukene. Osonkontileka nabathuthukisi abaningi bangena ezingxabanweni, ezinkokhelweni ezibambezelekile, nasekudluleni kwezindleko ngoba ifomu lenkontileka alihambelananga nephrojekthi noma iklayenti.

Lo mhlahlandlela uqhathanisa izinkontileka ze-JBCC vs NEC vs GCC esimeni saseNingizimu Afrika: uyisebenzisa nini ngayinye, ukuthi izitifiketi zokukhokha nezinguquko (variations) zisebenza kanjani ngaphansi kohlelo ngalunye, nokuthi uzilawula kanjani ngaphandle kokuminza kumaspredishithi.

Kungani Ukukhetha Ifomu Lenkontileka Kubalulekile

Ifomu lenkontileka olikhethayo libeka isisekelo sendlela iphrojekthi yakho ezophathwa ngayo, indlela izingxabano ezizoxazululwa ngayo, nendlela izinkokhelo ezizogeza ngayo. Uma ukhetha okungalungile, ungabhekana nalokhu:

  • Ukubambezeleka kokukhokha — Izinkontileka ezahlukene zinezinqubo ezahlukene zezitifiketi zokukhokha. Ukusebenzisa ifomu elingalungile kudala ukudideka nokubambezeleka.
  • Ukunyuka kwezingxabano — Inkontileka ngayinye inendlela yayo yokuxazulula izingxabano. Ezinye zinobudlova obukhulu, ezinye zigxile ekusebenzisaneni.
  • Ukwabiwa kwengozi okungafanele — Izinkontileka zabela ingozi ngokuhlukile. Ifomu elingahambelani nohlobo lwephrojekthi lingakushiya usengozini.
  • Izinkinga zokuhambisana nemithetho — Amaphrojekthi kahulumeni avame ukuphoqa amafomu athile ezinkontileka. Ukusebenzisa elingalungile kungakhupha ithenda yakho.

ENingizimu Afrika, ukukhetha inkontileka akukhona nje ukukhetha ngokuthanda - kuvame ukulawulwa uhlobo lwephrojekthi, umkhakha weklayenti, nezidingo zomthetho. Ukuqonda lezi zimo kusiza ukuthi ukhethe inkontileka efanele futhi uyiphathe kahle.

Uhlolojikelele Lwezinkontileka Zokwakha zaseNingizimu Afrika

Ngaphambi kokungena ekuqhathaniseni okunzulu, nansi incazelo emfushane yesethi ngayinye yenkontileka nokuthi isetshenziswa kuphi emakethe yaseNingizimu Afrika.

JBCC: Izinga Lomkhakha Ozimele

I-suite ye-Joint Building Contracts Committee (JBCC) iyifomu lenkontileka elisetshenziswa kakhulu emkhakheni ozimele eNingizimu Afrika. Yakhelwe imisebenzi yokwakha - yokuhlala, yokuhweba, neyasezimbonini - futhi ithandwa ngabathuthukisi bezakhiwo, amaklayenti azimele, nosonkontileka abasebenza kumaphrojekthi azimele.

Izinkontileka ezibalulekile ze-JBCC:

  • Principal Building Agreement (PBA) — Inkontileka eyinhloko yemisebenzi yokwakha, ivamise ukusetshenziswa kumaphrojekthi angaphezu kuka-R500,000
  • Minor Works Agreement — Inkontileka elula yamaphrojekthi amancane angaphansi kuka-R500,000
  • Nominated/Selected Subcontract Agreement — Yokuphatha ama-subcontractor ngaphansi kwamaphrojekthi e-JBCC

Lapho i-JBCC isetshenziswa khona:

  • Intuthuko yezindlu ezizimele
  • Amaphrojekthi ezakhiwo zokuhweba
  • Ukwakhiwa kwezimboni
  • Amaphrojekthi okuthuthukisa impahla
  • Ingqalasizinda yomkhakha ozimele (lapho kungaphoqwanga enye ifomu)

Isabelo semakethe: I-JBCC ibusa emisebenzini yokwakha yomkhakha ozimele, nge-60–70% emaphrojekthini azimele.

NEC: Izinga Lomkhakha Kahulumeni Nobunjiniyela

I-suite ye-New Engineering Contract (NEC) iya ngokuya ithandwa emkhakheni kahulumeni nasemaphrojekthini obunjiniyela eNingizimu Afrika. Yaqalwa e-UK, kodwa i-NEC4 yamukelwe ama-parastatal namametro amakhulu aseNingizimu Afrika emisebenzini yengqalasizinda nobunjiniyela.

Izinkontileka ezibalulekile ze-NEC:

  • NEC4 Engineering and Construction Contract (ECC) — Inkontileka eyinhloko yemisebenzi yobunjiniyela nokwakha
  • NEC4 Professional Services Contract (PSC) — Yabacebisi nezinsizakalo zobungcweti
  • NEC4 Term Service Contract — Yezinkontileka zesevisi eziphindaphindayo nezokunakekela

Lapho i-NEC isetshenziswa khona:

  • Amaphrojekthi emigwaqo ka-SANRAL
  • Ingqalasizinda yamandla ka-Eskom
  • Amaphrojekthi kaloliwe namachweba ka-Transnet
  • Amaphrojekthi engqalasizinda kamasipala omkhulu (City of Cape Town, City of Johannesburg)
  • Ingqalasizinda yamanzi (Rand Water, omasipala)
  • Amaphrojekthi obunjiniyela adinga ukusebenza ngokubambisana

Isabelo semakethe: I-NEC ikhula ngokushesha emkhakheni kahulumeni, ikakhulukazi engqalasizindeni nasebunjiniyelini. Ilinganiselwa ku-20–30% yezinkontileka zomkhakha kahulumeni.

GCC: Izinga Likahulumeni

I-General Conditions of Contract for Construction Works (GCC) iyaphoqwa kumaphrojekthi amaningi eminyango kahulumeni eNingizimu Afrika. Ishicilelwa yi-South African Institution of Civil Engineering (SAICE) futhi iyadingeka kumaphrojekthi awela ngaphansi kwemithethonqubo ye-CIDB.

Izinkontileka ezibalulekile ze-GCC:

  • GCC 2015 — Uhlobo lwamanje lwemisebenzi yokwakha
  • GCC for Engineering and Construction Works — Lwamaphrojekthi obunjiniyela
  • GCC for Small Works — Uhlobo olwenziwe lula lwemisebenzi emincane

Lapho i-GCC isetshenziswa khona:

  • Amaphrojekthi eminyango kahulumeni kazwelonke
  • Imisebenzi kahulumeni bezifundazwe
  • Amaphrojekthi kamasipala (lapho kungasetshenziswa i-NEC)
  • Ukwakhiwa komkhakha kahulumeni okuphoqwa yi-CIDB
  • Amaphrojekthi endabuko e-measure-and-value

Isabelo semakethe: I-GCC isahlala iphezulu kumaphrojekthi eminyango kahulumeni, cishe ku-40–50% yezinkontileka zomkhakha kahulumeni, yize i-NEC iqhubeka ikhula.

Ukuqhathanisa Okuningiliziwe: JBCC vs NEC vs GCC

Ukuqonda umehluko phakathi kwala mafomu ezinkontileka kukusiza ukuthi ukhethe efanele futhi uyiphathe kahle. Nalu uqhathaniso oluseceleni lwezici ezibalulekile.

Izindlela Zokukhokha

Inqubo yokukhokha ye-JBCC:

I-JBCC isebenzisa uhlelo lwendabuko lwe-interim payment certificate. I-Principal Agent (umakhi noma i-quantity surveyor) ikhipha izitifiketi zokukhokha nyanga zonke, iqinisekisa umsebenzi oqediwe kuze kube manje. Izinkokhelo zivamise:

  • Ukukhishwa nyanga zonke ngokusekelwe emsebenzini oqediwe
  • Ukufaka i-retention (imvamisa 5–10%)
  • Ukubala izinguquko nezilungiso
  • Ukukhokhwa phakathi kwezinsuku eziyi-14–21 kusukela ekukhishweni kwesitifiketi

Uhlelo lokukhokha lwe-JBCC luqondile kodwa lungahamba kancane uma izitifiketi zingakhishwa ngesikhathi. Osonkontileka bathembele ekukhishweni kwesitifiketi ngesikhathi ukuze i-cash flow iqhubeke.

Inqubo yokukhokha ye-NEC:

I-NEC isebenzisa indlela esekelwe emisebenzini (activity-based) noma ku-target cost, kuye ngokhetho lwenkontileka olusetshenzisiwe. Izinkokhelo zivamise:

  • Ukusekelwa emisebenzini eqediwe noma amaphesenti e-target cost
  • Ukufaka uhlelo lwe-early warning lwezindleko ezingase zidlule
  • Ukuba nezikhathi zokukhokha ezivamile (kaningi njalo ngemva kwamasonto amabili)
  • Ukulandela indlela yokubambisana nokwabelana ngengozi

Uhlelo lwe-NEC luhloselwe ukushesha nokubambisana, kanti i-early warning isiza ukuvimbela izingxabano zingakabi zimbi.

Inqubo yokukhokha ye-GCC:

I-GCC isebenzisa indlela yendabuko ye-measure-and-value, efana ne-JBCC kodwa inomehluko othile:

  • Izitifiketi zokukhokha zanyanga zonke ezisuselwa emsebenzini olinganisiwe
  • I-retention imvamisa 5–10%
  • Inkokhelo phakathi kwezinsuku ezingama-30 kusukela kusitifiketi (inde kune-JBCC)
  • Inqubo esemthethweni yokulinganisa

Izinkokhelo ze-GCC zingahamba kancane ngenxa yezidingo eziqinile zokulinganisa nemigomo yokukhokha emide.

Ukwabiwa Kwengozi

Ukwabiwa kwengozi ku-JBCC:

I-JBCC ilandela imodeli yendabuko yokwabiwa kwengozi:

  • Ingozi kasontileka: Umsebenzi, izinto zokwakha, ukubambezeleka kwesikhathi (ngaphandle kokuxolelwa), ukudlula kwezindleko
  • Ingozi yeklayenti: Amaphutha okudizayina (uma iklayenti linikeze idizayini), force majeure, izimo zomhlabathi (uma zingadalulwanga)
  • Ingozi eyabiwe: Izinguquko, ukubambezeleka okubangelwe iklayenti noma i-agent

I-JBCC ivame ukulingana, kodwa ingaba nokuphikisana uma kuvela izingxabano ngoba imiqathango ivamise ukuhunyushwa ngokuqinile.

Ukwabiwa kwengozi ku-NEC:

I-NEC isebenzisa indlela yokubambisana ekwabelaneni ngengozi:

  • Uhlelo lwe-early warning — Zombili izinhlangothi kufanele zazise ngezinkinga ezingase zivele
  • Compensation events — Izehlakalo ezichaziwe ezibangela ukulungiswa kwesikhathi nezindleko
  • Ingozi eyabiwe — Kugxilwa kakhulu ekuxazululeni izinkinga ngokubambisana
  • Ukusobala — Ukuxhumana okuvulekile nokwabelana ngengozi

I-NEC yakhelwe ukunciphisa izingxabano ngokusebenzisa i-early warning nokusebenza ngokubambisana, kodwa idinga ukuphathwa kwenkontileka okusebenzayo.

Ukwabiwa kwengozi ku-GCC:

I-GCC ilandela imodeli yendabuko ebeka ingozi eningi kusonkontileka:

  • Ingozi kasontileka: Iningi lezingcuphe zephrojekthi, kufaka izimo zomhlabathi, ukubambezeleka kwesimo sezulu, nokudlula kwezindleko
  • Ingozi yeklayenti: Ilinganiselwe - ikakhulu amaphutha okudizayina ne-force majeure
  • Inqubo esemthethweni — Ukuhunyushwa okuqinile kwemigomo yenkontileka

I-GCC ivame ukubeka ingozi eningi kusonkontileka, okungenza kube nzima kosonkontileka kodwa kunikeze iklayenti ukuqiniseka okwengeziwe.

Ukuxazululwa Kwezingxabano

Ukuxazululwa kwezingxabano ku-JBCC:

I-JBCC isebenzisa inqubo yendabuko:

  1. Isinqumo se-Principal Agent — Isinqumo sokuqala yi-Principal Agent
  2. Adjudication — Izingxabano zingadluliselwa ku-adjudication
  3. Arbitration — Isixazululo sokugcina nge-arbitration
  4. Litigation — Kungaya ezinkantolo uma i-arbitration ingaphumeleli

Le nqubo ingahamba kancane futhi ibe nobudlova, kanti izingxabano zivame ukukhuphukela ku-arbitration noma ezinkantolo.

Ukuxazululwa kwezingxabano ku-NEC:

I-NEC inenqubo ehleleke kakhulu:

  1. Early warning — Izinkinga zibonwa kusenesikhathi
  2. Isinqumo se-Project Manager — Isinqumo sokuqala yi-Project Manager
  3. Adjudication — Izingxabano zidluliselwa ku-adjudication (ishesha kune-arbitration)
  4. Arbitration/Litigation — Isixazululo sokugcina uma kudingeka

Uhlelo lwe-early warning lwe-NEC lusiza ukuvimbela izingxabano, futhi i-adjudication ivame ukushesha kune-arbitration.

Ukuxazululwa kwezingxabano ku-GCC:

I-GCC isebenzisa inqubo esemthethweni:

  1. Isinqumo soNjiniyela — Isinqumo sokuqala sisuka kuNjiniyela
  2. Dispute Adjudication Board — I-DAB ingasetshenziswa ezingxabanweni
  3. Arbitration — Isixazululo sokugcina nge-arbitration
  4. Litigation — Kungaya ezinkantolo

Inqubo ye-GCC isemthethweni futhi ingahamba kancane, kanti izingxabano zivame ukudinga i-arbitration.

Izimo Ezijwayelekile Zokusebenzisa

I-JBCC ifanele kakhulu:

  • Intuthuko yezindlu ezizimele
  • Amaphrojekthi ezakhiwo zokuhweba
  • Ukuthuthukiswa kwempahla (kusuka ekwenzekeni kuya ekuhanjisweni)
  • Amaphrojekthi lapho iklayenti lifuna inkontileka yendabuko eyaziwayo
  • Imisebenzi yokwakha (hhayi ubunjiniyela/ingqalasizinda)
  • Amaphrojekthi anobubanzi obucacile nezinguquko ezimbalwa ezilindelekile

I-NEC ifanele kakhulu:

  • Amaphrojekthi engqalasizinda yomkhakha kahulumeni
  • Imisebenzi yobunjiniyela (imigwaqo, amabhuloho, amanzi)
  • Amaphrojekthi adinga ukubambisana
  • Amaphrojekthi ayinkimbinkimbi anezinguquko eziningi ezingaba khona
  • Amaphrojekthi lapho i-early warning nokuphathwa kwengozi kubalulekile
  • Amaphrojekthi engqalasizinda ama-parastatal namametro

I-GCC ifanele kakhulu:

  • Amaphrojekthi eminyango kahulumeni (apho iphoqiwe)
  • Amaphrojekthi endabuko e-measure-and-value
  • Amaphrojekthi adinga indlela esemthethweni yendabuko
  • Imisebenzi yomphakathi ephoqwa yi-CIDB
  • Amaphrojekthi anobubanzi obucacile nobunzima obulinganiselwe
  • Ingqalasizinda kahulumeni lapho i-GCC icacisiwe

Izinhlobo Zamaphrojekthi

Izinhlobo zamaphrojekthi e-JBCC:

  • Izindlu zokuhlala namacomplex
  • Izakhiwo zamahhovisi okuhweba
  • Izikhungo zokuthenga
  • Ama-warehouse ezimboni
  • Amaphrojekthi okuthuthukisa impahla
  • Ukuvuselelwa kwezakhiwo nama-fit-outs

Izinhlobo zamaphrojekthi e-NEC:

  • Ukwakhiwa nokuthuthukiswa kwemigwaqo
  • Ukwakhiwa kwamabhuloho
  • Ingqalasizinda yamanzi namanzi angcolile
  • Ingqalasizinda yamandla
  • Ingqalasizinda kaloliwe
  • Ingqalasizinda yamachweba
  • Amaphrojekthi obunjiniyela adinga ukubambisana

Izinhlobo zamaphrojekthi e-GCC:

  • Amaphrojekthi okwakha kahulumeni
  • Ingqalasizinda kamasipala
  • Ingqalasizinda yesifundazwe
  • Amaphrojekthi eminyango kazwelonke
  • Imisebenzi yokwakha yendabuko
  • Amaphrojekthi omphakathi alawulwa yi-CIDB

Ithebula Lokuqhathanisa: JBCC vs NEC vs GCC

IsiciJBCCNECGCC
Ukusetshenziswa OkuyinhlokoImisebenzi yokwakha yomkhakha ozimeleUbunjiniyela/ingqalasizinda yomphakathiAmaphrojekthi eminyango kahulumeni
Isabelo Semakethe60–70% yomkhakha ozimele20–30% yomkhakha kahulumeni40–50% yomkhakha kahulumeni
Ukuvamisa KokukhokhaIzitifiketi zanyanga zonkeNjalo emavikini amabili (kaningi)Izitifiketi zanyanga zonke
Imigomo YokukhokhaIzinsuku eziyi-14–21Iyahluka ngokhethoIzinsuku ezingama-30
Isisekelo SokukhokhaUmsebenzi oqediwe (lump sum)Imisebenzi/target costMeasure and value
Retention5–10% imvamisaIyahluka ngokhetho5–10% imvamisa
Ukwabiwa KwengoziYendabuko elinganiselayoYokubambisana/eyabiweEningi kusonkontileka
Ukuxazululwa KwezingxabanoAdjudication -> ArbitrationEarly warning -> AdjudicationDAB -> Arbitration
Inqubo Ye-VariationAma-variation order asemthethweniCompensation eventsAma-variation order asemthethweni
Uhlelo lwe-Early WarningChaYebo (luyaphoqwa)Cha
Indlela YokubambisanaEphakathiEphezuluEphansi
UbunkimbinkimbiEphakathiEphezuluEphakathi
Inani Lephrojekthi ElijwayelekileR500K – R100M+R10M – R1B+R1M – R500M+
Ifanele KakhuluAmaphrojekthi wokwakha azimeleIngqalasizinda/ubunjiniyela bomphakathiImisebenzi yeminyango kahulumeni
Ukuphathwa KwenkontilekaPrincipal AgentProject ManagerEngineer
Ukwelulwa KwesikhathiUkubambezeleka okuxolelwayoCompensation eventsIzimangalo ze-extension of time

Kufanele Usebenzise Yiphi Inkontileka Nini

Sebenzisa i-JBCC Uma:

  • Usebenza emkhakheni ozimele — I-JBCC yizinga lemisebenzi yokwakha ezimele
  • Iphrojekthi yakho iyeyokwakha — Izakhiwo zokuhlala, zokuhweba, noma zezimboni
  • Ufuna inkontileka eqondakala kalula — I-JBCC ijwayelekile kosonkontileka abaningi baseNingizimu Afrika
  • Iklayenti lakho lithanda indlela yendabuko — Amaklayenti amaningi azimele akhululekile nge-JBCC
  • Wenza ukuthuthukiswa kwempahla — I-JBCC isebenza kahle kumaphrojekthi okuthuthukisa
  • Ububanzi bephrojekthi bucacile — I-JBCC isebenza kahle lapho izinguquko kulindeleke ukuthi zibe mbalwa

Izibonelo zamaphrojekthi: Intuthuko yesakhiwo sezindlu, ibhilidi lehhovisi lokuhweba, isikhungo sokuthenga, ukwakhiwa kwe-warehouse.

Sebenzisa i-NEC Uma:

  • Usebenzela ama-parastatal noma amametro — I-SANRAL, Eskom, Transnet, City of Cape Town, ne-City of Johannesburg ivame ukuphoqa i-NEC
  • Iphrojekthi yakho ingeyengqalasizinda noma yobunjiniyela — Imigwaqo, amabhuloho, ingqalasizinda yamanzi, amaphrojekthi wamandla
  • Udinga ukusebenza ngokubambisana — Uhlelo lwe-early warning lwe-NEC lukhuthaza ukubambisana
  • Iphrojekthi yakho inamandla amakhulu ezinguquko — I-NEC iphatha izinguquko nge-compensation events
  • Ufuna ukukhokhelwa ngokushesha — Izikhathi zokukhokha ze-NEC zivame ukuvela njalo
  • Ukuphathwa kwengozi kubalulekile — I-early warning ye-NEC isiza ukuphatha izingozi kusenesikhathi

Izibonelo zamaphrojekthi: Ukuthuthukiswa komgwaqo we-SANRAL, i-substation ka-Eskom, ingqalasizinda yamanzi kametro, ingqalasizinda kaloliwe.

Sebenzisa i-GCC Uma:

  • Usebenzela iminyango kahulumeni — I-GCC ivame ukuphoqwa kumaphrojekthi kahulumeni kazwelonke/wezifundazwe
  • Iphrojekthi yakho ilawulwa yi-CIDB — I-GCC iyadingeka kumaphrojekthi amaningi e-CIDB
  • Wenza umsebenzi wendabuko we-measure-and-value — I-GCC ifanele amaphrojekthi wokulinganisa endabuko
  • Iklayenti lakho licacisa i-GCC — Amanye amaklayenti ayiphoqa ukuze kube nokuvumelana
  • Ukhululekile ngengozi eningi kasontileka — I-GCC yabela usonkontileka ingozi eningi
  • Izinqubo ezisemthethweni ziyadingeka — I-GCC inikeza ukuphathwa kwenkontileka okuhlelekile

Izibonelo zamaphrojekthi: Iphrojekthi yokwakha kahulumeni, ingqalasizinda kamasipala, imisebenzi yemigwaqo yesifundazwe, ukwakha komnyango kazwelonke.

Izitifiketi Zokukhokha Ngaphansi Kwenkontileka Ngayinye

Ukuqonda ukuthi izitifiketi zokukhokha zisebenza kanjani ngaphansi kwefomu ngayinye yenkontileka kubalulekile ku-cash flow. Ngezinyathelo eziqondile ze-JBCC, bheka umhlahlandlela wesitifiketi sokukhokha we-JBCC. Ngombono obanzi, bheka izitifiketi zokukhokha inqubekelaphambili eNingizimu Afrika. Ngezansi kuboniswa indlela uhlelo ngalunye oluphatha ngayo ukuqinisekiswa.

Izitifiketi Zokukhokha ze-JBCC

Inqubo:

  1. Ukuhlola kwanyanga zonke — Usokontileka uthumela isimangalo sanyanga zonke somsebenzi oqediwe
  2. Ukuhlolwa kwe-Principal Agent — I-Principal Agent (umakhi noma i-QS) ihlola umsebenzi bese ikhipha i-Interim Payment Certificate (IPC)
  3. Okuqukethwe isitifiketi — I-IPC ifaka:
    • Umsebenzi oqediwe kuze kube manje
    • Izinto ezisendaweni
    • Ukudonswa kwe-retention (imvamisa 5–10%)
    • Izinkokhelo zangaphambilini
    • Inani elisasele okufanele likhokhwe
  4. Inkokhelo — Iklayenti likhokha phakathi kwezinsuku eziyi-14–21 kusukela ekukhishweni kwesitifiketi
  5. Isitifiketi sokugcina — Ngemva kwe-practical completion, kukhishwa i-Final Payment Certificate

Izici ezisemqoka:

  • Izitifiketi zikhishwa nyanga zonke
  • I-retention ikhishwa ngezigaba (uhhafu ku-practical completion, uhhafu ekupheleni kwesikhathi se-defects liability)
  • Izinguquko zifakwa ezitifiketini uma zigunyaziwe
  • Imigomo yokukhokha: izinsuku eziyi-14–21 kusukela ekukhishweni kwesitifiketi

Izinselelo:

  • Ukubambezeleka uma i-Principal Agent ingakhuphi izitifiketi ngesikhathi
  • Izingxabano zentengo zingabambezela izinkokhelo
  • I-retention ingabopha i-cash flow enkulu

Izitifiketi Zokukhokha ze-NEC

Inqubo:

  1. Ukuqedwa kwemisebenzi — Usokontileka uqeda imisebenzi (noma afinyelele izigaba ezinkulu ze-target cost)
  2. Ukuhlolwa kwe-Project Manager — I-Project Manager ihlola umsebenzi oqediwe
  3. Isitifiketi sokukhokha — I-Project Manager ikhipha isitifiketi sokukhokha (kaningi njalo emavikini amabili)
  4. Okuqukethwe isitifiketi — Kufaka:
    • Inani lemisebenzi eqediwe
    • Iphesenti le-target cost (uma kuyi-Option C/D)
    • I-retention (uma isebenza)
    • Izinkokhelo zangaphambilini
    • Inani elisasele okufanele likhokhwe
  5. Inkokhelo — Iklayenti likhokha ngaphakathi kwesikhathi esichazwe enkontilekeni
  6. I-akhawunti yokugcina — I-final account ilungiswa ngemva kokuqedwa

Izici ezisemqoka:

  • Izikhathi zokukhokha ezivamile (kaningi njalo emavikini amabili)
  • Isisekelo semisebenzi noma se-target cost
  • I-early warning isiza ukuvimbela izingxabano zokukhokha
  • Indlela yokubambisana yehlisa ukubambezeleka

Izinselelo:

  • Inzima ukuyiphatha kakhulu (idinga ukulandelelwa kwemisebenzi)
  • Idinga ukubandakanyeka okusebenzayo kwe-Project Manager
  • Izinketho ze-target cost zidinga ukulandelelwa kwezindleko

Izitifiketi Zokukhokha ze-GCC

Inqubo:

  1. Ukulinganisa kwanyanga zonke — Unjiniyela ulinganisa umsebenzi oqediwe ngenyanga
  2. Isitifiketi soNjiniyela — Unjiniyela ukhipha isitifiketi sokukhokha sanyanga zonke
  3. Okuqukethwe isitifiketi — Kufaka:
    • Inani lomsebenzi olinganisiwe
    • Izinto ezisendaweni
    • Ukudonswa kwe-retention (imvamisa 5–10%)
    • Izinkokhelo zangaphambilini
    • Inani elisasele okufanele likhokhwe
  4. Inkokhelo — Iklayenti likhokha phakathi kwezinsuku ezingama-30 kusukela ekukhishweni kwesitifiketi
  5. Isitifiketi sokugcina — Ngemva kokuqedwa, kukhishwa i-Final Payment Certificate

Izici ezisemqoka:

  • Inqubo yokulinganisa esemthethweni
  • Izitifiketi zanyanga zonke
  • I-retention ikhishwa ngezigaba
  • Imigomo yokukhokha: izinsuku ezingama-30 (inde kune-JBCC)

Izinselelo:

  • Imigomo yokukhokha ehamba kancane (izinsuku ezingama-30)
  • Inqubo yokulinganisa ingadla isikhathi
  • Izingxabano zokulinganisa zingabambezela izinkokhelo

Kungani Amaspredishithi Namathuluzi Angaxhunyiwe Enganele

Ukuphatha izinkontileka ze-JBCC, NEC, ne-GCC kusuka kumaspredishithi kanye nesoftware ye-accounting ejwayelekile kudala ingozi engagwemeka. Inkontileka ngayinye inamafomethi ahlukile esitifiketi, imigomo yokukhokha, nemithetho ye-variation noma ye-compensation-event. Ukuhlanganisa amaphrojekthi amaningi ezinhlotsheni ezahlukene zenkontileka ku-Excel kuholela emaphutheni amafomula, izinsuku zokukhululwa kwe-retention eziphuthelwe, nezitifiketi ezingahambisani nezidingo zenkontileka. Amapulatifomu okwakha ase-US noma aseYurophu avame ukungasekeli amafomu ezinkontileka zase-SA ngokwemvelo; acabanga ngezakhiwo zokukhokha namagama ahlukile. Kosonkontileka nabathuthukisi abagijima umsebenzi ozimele (JBCC) nowomphakathi (NEC noma GCC), ipulatifomu eyodwa eqonda zonke izinhlobo ezintathu zenkontileka yehlisa amaphutha futhi igcine i-cash flow ibonakala.

Imibuzo Evame Ukubuzwa

Ngingasebenzisa i-JBCC ephrojekthini yomkhakha kahulumeni?

Ngokuvamile, cha. Amaphrojekthi omkhakha kahulumeni avame ukuphoqa i-NEC (yama-parastatal namametro) noma i-GCC (yeminyango kahulumeni). Nokho, amanye amaphrojekthi amancane omphakathi noma amaphrojekthi anezidingo ezithile angavumela i-JBCC. Hlala uhlola amadokhumenti ethenda - azocacisa ifomu lenkontileka elidingekayo.

Uyini umehluko phakathi kwe-JBCC Principal Building Agreement ne-Minor Works Agreement?

I-Principal Building Agreement (PBA) yinkontileka ephelele ye-JBCC yamaphrojekthi avamise ukuba ngaphezu kuka-R500,000. Ifaka imigomo ebanzi yezinguquko, ukwelulwa kwesikhathi, nokuxazululwa kwezingxabano. I-Minor Works Agreement yinguqulo eyenziwe lula yamaphrojekthi amancane angaphansi kuka-R500,000, enezinqubo ezilula nezidingo ezisemthethweni ezimbalwa.

Kungani ama-parastatal ethanda i-NEC kune-GCC?

Ama-parastatal afana ne-SANRAL, Eskom, ne-Transnet athanda i-NEC ngoba:

  • Indlela yokubambisana — I-early warning ye-NEC ikhuthaza ukubambisana futhi yehlise izingxabano
  • Ukuphathwa kwengozi okungcono — I-early warning isiza ukubona nokuphatha izingozi kusenesikhathi
  • Izinkokhelo ezisheshayo — Izikhathi zokukhokha ezivamile zithuthukisa i-cash flow kasontileka
  • Izinga lamazwe ngamazwe — I-NEC isetshenziswa emhlabeni jikelele, inikeza ukuvumelana kosonkontileka bamazwe ngamazwe
  • Ukuguquguquka — I-NEC inikeza izinketho eziningi zenkontileka (lump sum, target cost, cost reimbursable) ukuze ihambisane nezinhlobo zamaphrojekthi ezahlukene

Ngingashintsha ifomu lenkontileka phakathi nephrojekthi?

Cha. Uma inkontileka seyisayiniwe, uboshwe yilelo fomu kuze kuphele iphrojekthi. Ukushintsha ifomu phakathi nephrojekthi kungadinga ukuvala inkontileka ekhona nokungena kwenye entsha, okungavamile ukuba kusebenze noma kube ukuhlakanipha. Khetha ifomu lenkontileka ngokucophelela ekuqaleni.

Ngazi kanjani ukuthi yiliphi ifomu lenkontileka okufanele ngilisebenzise?

Ifomu lenkontileka livamise ukucaciswa kumadokhumenti ethenda noma ku-brief yephrojekthi. Emisebenzini yokwakha yomkhakha ozimele, i-JBCC ijwayelekile; engqalasizindeni yomkhakha kahulumeni, hlola ukuthi iklayenti liphoqa i-NEC noma i-GCC. Uma ungaqiniseki, xhumana nommeli womthetho wokwakha noma i-quantity surveyor enolwazi lwamafomu ezinkontileka zaseNingizimu Afrika.

Kwenzekani uma ngisebenzisa ifomu lenkontileka elingalungile?

Ukusebenzisa ifomu lenkontileka elingalungile kungaba nemiphumela emibi:

  • Ukukhishwa kuthenda — Amathenda omkhakha kahulumeni avame ukungamukeli amabhidi angasebenzisi ifomu elishiwo
  • Ukubambezeleka kokukhokha — Ifomu elingalungile lingadala ukudideka nokubambezeleka kokukhokha
  • Izingozi zezingxabano — Amafomu ezinkontileka abela ingozi ngokuhlukile; ukusebenzisa elingalungile kungakushiya uvulekile
  • Izinkinga zokuhambisana — Amanye amaphrojekthi adinga ngokomthetho amafomu athile ezinkontileka (isb. amaphrojekthi e-CIDB)

Hlala usebenzisa ifomu lenkontileka elichaziwe kumadokhumenti ethenda noma esivumelwaneni sephrojekthi.

Ingabe i-Wakha isekela zonke izinhlobo ezintathu zenkontileka?

Yebo. I-Wakha isekela ukukhiqizwa kwezitifiketi zokukhokha ze-JBCC, NEC, ne-GCC, ukuphathwa kwezinguquko, kanye nama-workflow okuphathwa kwenkontileka ohlelweni olulodwa, ngamafomethi esitifiketi aqondene nenkontileka ngayinye.

Isiphetho

Ukukhetha ifomu lenkontileka elifanele - JBCC vs NEC vs GCC - kubalulekile ekulethweni kwephrojekthi eNingizimu Afrika. I-JBCC ibusa emisebenzini yokwakha yomkhakha ozimele; i-NEC ikhula engqalasizindeni yomphakathi nasebunjiniyelini; i-GCC isahlala iyizinga emisebenzini yeminyango kahulumeni nemisebenzi ephoqwa yi-CIDB. Ngayinye yabela ingozi nezinqubo zokukhokha ngendlela ehlukile. Ukuhambelanisa inkontileka nephrojekthi neklayenti kugwema ukubambezeleka kokukhokha, izingxabano, nokukhishwa kuthenda.

Phatha izitifiketi zokukhokha ze-JBCC, NEC, ne-GCC, i-retention, nezinguquko kusuka kupulatifomu eyodwa eyakhelwe ukwakha waseNingizimu Afrika. Bona ukuthi i-Wakha isekela kanjani zonke izinhlobo ezintathu zenkontileka.


Izihloko ezihlobene


Ibhalwe ngu

Wakha Team