Buku ya Manomboro ya LURITS: Leswi Tikolo ta SA ti Lava e DBE

Mafambisi na valaula va tiva ku khungahaneka: ofisi ta xifundza ti lava tidyara to lulamile ta vadyondzi, EMIS na tidyara ta SA-SAMS ti lahleka loko manomboro ya LURITS ma lahleke kumbe ma wronge, naswona a ku na xidokodela xin’we xo tiyeke lexi hlalusaka nombolo ya LURITS yi yini, lava yi lavaka, na ndlela yo lulamisa swidyori swo tlakusa. Ku wronga ku nga khungahanisa tidyara, vanga tidyara ta ku lavisisa, na aka tidyara ta vadyondzi leti nga cinciki kumbe leti nga lulamangi e tisistimini.

Buku leri ri hlalusa LURITS hi ririmi ro olova: nombolo yi yini, tikolo na vadyondzi leswi yi sebentelaka, ndlela yo yi kuma na ku sebentisa, na ndlela leyi yi nghenaka ngayo e tidyara ta DBE na SA-SAMS. Hambi u ntshwa e ntirheni kumbe u hlanza data ya khale, xikongomelo i ku nyika leswi nga base ngaphandle ka jargon.

Nombolo ya LURITS yi Yini?

LURITS yi vula Learner Unit Record Information and Tracking System. I sistimi ya tiko leyi sebentisiwaka hi Department of Basic Education (DBE) ku nyika na ku landzelela xivangelo xin’we xo tiyeke xa mudyondzi wun’wana na wun’wana e xiyengweni xa dyondzo xa Afrika-Dzonga. Mudyondzi un’wana na un’wana u kuma nombolo ya LURITS yin’we loko a tsarisiwa e tikolo ra tiko kumbe ra tiyimeleli leyi tsarisiwaka e DBE.

Nombolo yona i xivangelo xo tiyeke. Yi tshama na mudyondzi loko a cinca tikolo, a vuyela giredi, kumbe a famba exifundzeni. Leswi swi pfumelela DBE ku landzelela ku nghena, ku ya emahlweni, na minkateko e xiyengweni ngaphandle ka ku aka tidyara ta vadyondzi loko mudyondzi a famba. Tikolo ti sebentisa nombolo ya LURITS loko ti rhumela data e DBE (ku katsa na SA-SAMS), loko ti endla tidyara ta EMIS, na loko ti rhumela tidyara ta vadyondzi exikolweni. Ku tshikela nombolo leyi yi tshama yi fanana e sistimini ya wena ya vukolo bya tikolo na e SA-SAMS ku pambula tidyara ta ku kanetiwa na ku landzelela e xifundzeni.

Lava Nomboro ya LURITS yi Lavakaka?

A ku nga vadyondzi hinkwavo e swiyengweni hinkwaswo lava na kumbe lava nomboro ya LURITS. Leswi lava swi landzelela muxaka wa xikolo na loko xi tsarisiwa e DBE.

Muxaka wa xikolo	Xi tsarisa e DBE?	Nomboro ya LURITS yi laviwa?
Tikolo ta tiko ta ntolovelo	Ina	Ina, e vadyondzi hinkwavo
Tikolo ta tiyimeleli (leti tsarisiweke)	Ina	Ina, e vadyondzi hinkwavo
Tikolo ta xiyimo xo kulekaka	Ina	Ina, e vadyondzi hinkwavo
Early Childhood Development (ECD) ntsena	Yi hambana hi phurogramu	A ku ntsena; lavisisa leswi lava hi xifundza
Ku dyondza e kaya (ku tsarisiwa)	Ina, e ku tiyiselela	Ina, loko ku tsarisiwe na vutshunguri bya xifundza
Ku nga tsarisiwi / ku dyondza ka ntolovelo	Hayi	Hayi

E ntirheni, tikolo tin’wana na tin’wana leti rhumelaka data ya vadyondzi e xandleni xa vutshunguri bya xifundza kumbe leti sebentisaka SA-SAMS e tidyara ta nawu ti fanele ku tiyisela leswona mudyondzi wun’wana na wun’wana e rejara a na nombolo ya LURITS leyi lulamaka. Ku lahleka kumbe ku wronga ka manomboro i xiseko xo tlakusa xa tidyara ta ku kanetiwa na ku landzelela e ofisi ya xifundza.

Manomboro ya LURITS ma Kumiwa na Ku Nyikiwa Hi Ndlela Yini

Vadyondzi vatshwa va kuma nombolo ya LURITS loko tikolo ri va tsarisa e sistimini leyi nyikaka xandla xa vutshunguri bya xifundza na database ya vadyondzi ya tiko. E tikolweni ta tiko to tala, leswi humelela hi SA-SAMS kumbe sistimi ya xifundza leyi sebentisiwaka hi xifundza. Tikolo ri hlengeleta vuxokoxoko bya mudyondzi na ku nghena; sistimi yi nyika nombolo ya LURITS na ku yi vuyisela e tikolo. Tikolo ri tshikela nombolo leyi e fayili ya mudyondzi naswona ri yi sebentisa e tidyara hinkwato leti landzelaka.

Vadyondzi lava fambaka exikolweni xin’wana va fanele ku va na nombolo ya LURITS. Tikolo ra khale ri fanele ku yi nyika e xidokodeleni xa ku fambisa kumbe e profile ya mudyondzi. Tikolo leri ri amukelaka ri fanele ku sebentisa nombolo leyo yin’we naswona ri nga yi endli. Ku aka nombolo ya LURITS yin’wana ya mudyondzi loyi a se na yin’we ku vanga tidyara ta vadyondzi e database ya tiko naswona ku nga avanyisa mali, tidyara, na ndlela ya ku lavisisa.

Loko mudyondzi loyi a fambaka a nga na nombolo ya LURITS (xik., a nga va e xiyengweni xa ntolovelo kumbe xa ku nga tsarisiwi), tikolo leri ri amukelaka ri va tsarisa njenga mudyondzi lontshwa hi ndlela ya ntolovelo naswona sistimi yi ta nyika nombolo. Tikolo ti nga kuma xiteketo e ofisi ya xifundza kumbe e tibukuni ta SA-SAMS user guide e masikrinini na tindlela to tiyeke. U nga endli kumbe ku sebentisa nombolo ya mudyondzi un’wana; manomboro lama nga cinciki kumbe lama nga ntiyiso vanga tidyara e tidyara ta tiko naswona nga avanyisa mali ya tikolo na tidyara.

LURITS yi Nghena Tidyara ta DBE na SA-SAMS Hi Ndlela Yini

LURITS i nkoka e ku tiyiselela DBE hikuva tidyara to tala ta nawu na tidyara ti akeke e data ya xiyenge xa mudyondzi leyi fanele ku tivisiwa hi ndlela yo tiyeke. SA-SAMS (na SA-SAMS alternative leyi sebentisiwaka e tidyara ta nawu) yi endliwe ku tshikela na ku rhumela nombolo ya LURITS na tidyara ta mudyondzi un’wana na un’wana. Loko tikolo ri rhumela data e xifundza kumbe DBE, tidyara leyo ngopfu yi katsa manomboro ya LURITS leswona xandla xi nga tiyisana na tidyara, ku landzelela ku famba, na ku hlengeleta tidyara.

Tikolo leti sebentisaka sistimi yin’wana ya vukolo bya tikolo handle ka kumbe e xiyengweni xa SA-SAMS ti fanele ku tiyisela leswona manomboro ya LURITS ma hlengeletiwa, ma tshikiwa hi ndlela yo lulamaka, naswona ma katsiwa e ku rhumela byin’wana na byin’wana kumbe sync leyi nyikaka tidyara ta DBE. Tisistimi leti nghenaka na SA-SAMS kumbe leti rhumelaka ximatsi e tisistimini ta xifundza ti lava ku rhumela nombolo ya LURITS nga ku yi cinca. Ku hlengeleta data kabiri exisistimini i xiseko xo tlakusa xa swidyori: mudyondzi un’we nga hele e na manomboro yo hambana kumbe yo lahleka exindhawini. Rejara rin’we, rin’we ro tiyeke ra vadyondzi leri syncaka na SA-SAMS kumbe sistimi ya xifundza ku uncitha nkateko lowo.

Swidyori swo Tlakusa e LURITS na Ndlela yo Sivenga

Tidyara to tala ti vuyela loko tikolo ti hlengeleta kumbe ti rhumela data ya LURITS.

Manomboro ya LURITS lama nga cinciki ya mudyondzi un’we. Leswi ngopfu swi huma loko mudyondzi loyi a fambaka a tsarisiwa njenga “lontshwa” handle ka “ku nghena ku fambisiwaka,” naswona sistimi yi nyika nombolo ya vumbirhi. Kamberi u lavisisa tidokodela ta ku fambisa na u sebentisa nombolo ya LURITS leyi kumekaka loko u amukela mudyondzi exikolweni xin’wana.

Ku lahleka ka manomboro ya LURITS e rejara. Vadyondzi van’wana va nga tsarisiwe phambi ka LURITS ku kanetiwa hi ndlela yo nona, kumbe data yi nga hlengeletiwa ngaphandle ka nombolo. Swikatekiso swi vanga ku lahleka ka tidyara kumbe tidyara ta EMIS leti nga heleki. Endla tidyara e sistimini ya wena ku hlamusela vadyondzi hinkwavo lava nga ri na nombolo ya LURITS naswona u tirhe na xifundza ku nyika kumbe ku lulamisa.

Manomboro lama nga lulamanga kumbe lama cincisiweke. Manomboro ya LURITS a ma fanele ku cincisiwa hi voko handle ka loko xifundza kumbe DBE va lerise ku lulamisa ko tiyeke. Swidyori kumbe manomboro yo wronge va aka swiyengiso e database ya tiko. Loko nombolo yi wronge, landzelela ndlela ya xifundza ya ku lulamisa handle ka ku yi cinca e kaya.

Ku sebentisa sistimi yin’we e vukorhori bya siku na yin’wana e tidyara ta DBE ngaphandle ka ku synca. Loko timbexo na ku va e tikolo ti nga e xipaki xin’we na SA-SAMS (kumbe tidyara ya xifundza) yi hlamuleriwa handle ka xin’we, manomboro ya LURITS nga lahleka kumbe nga fanana e fayili ya tidyara. Rhandza ndlela leyi data ya vadyondzi, ku katsa manomboro ya LURITS, yi tshikiwaka e ndhawu yin’we naswona yi rhumeriwa kumbe yi syncaka e sistimini ya nawu leswona tidyara ti fanana.

Lava Tihlamulaka LURITS e Tikweni?

Mufambisi u tihlamula e xikongomelweni xa ku lulamisa na ku heleka ka data ya vadyondzi leyi rhumeriweke e DBE, ku katsa manomboro ya LURITS. E ntirheni, ntirho wu nga nyikiwa e mulauleni wa tikolo, muaki wa data, kumbe loyi a laulaka SA-SAMS na tidyara ta EMIS. SGB a yi nga lauli LURITS ximatsi, kambe vukosi bya mali bya SGB na vukosi byi nkoka e ndzhavuko: ku tiyisela leswona munhu a na nkarhi na dyondzo yo tshikela data ya vadyondzi i xiave xa vukosi bya tikolo.

Tikolo ti fanele ku vumelana na xifundza loyi a ta kombaka manomboro ya LURITS yintshwa, ku lulamisa swidyori, na ku amukela ku nghena na ku huma. Ku va na munhu yo tiyeke (kumbe timu to pfumalaka) lava tihlamulaka vuk quality bya data ya vadyondzi ku uncitha nkateko wa tidyara ta vadyondzi na manomboro yo lahleka. Dyondzo ya munhu loyi e SA-SAMS (kumbe sistimi ya xifundza) na e tindleleni ta ku fambisa i nkoka. Swidyori swo tlakusa e SA-SAMS leswi tikolo ti hlangana naswo swi khumbhela data ya vadyondzi na LURITS; ku lulamisa data e xisekeni ku hlamusela ntirho wa siku ni siku na ku tiyiselela DBE.

Xikepe: LURITS e Ntirheni

LURITS i ndlela ya DBE yo nyika mudyondzi un’wana na un’wana xivangelo xin’we, xo tiyeke xa vutomi. Tikolo leti tsarisiwaka e DBE ti fanele ku tiyisela leswona mudyondzi wun’wana na wun’wana e rejara a na nombolo ya LURITS leyi lulamaka, ku yi sebentisa hi ndlela yo lulamaka e SA-SAMS na tidyara tin’wana, na ku pambula ku aka tidyara loko ti amukela vafambi. Swidyori swo tlakusa swi katsa manomboro yo lahleka, tidyara ta vadyondzi, na data leyi nga fanani exisistimini to tala. Ku lulamisa leswi swi lava tindlela to tiyeke, ku sebentisa hi ndlela yo lulamaka tindlela ta ku fambisa, na xiseko xin’we xa ntiyiso xa data ya vadyondzi lexi nyikaka tidyara ta nawu.

Ku tshikela data ya LURITS hi ndlela yo lulamaka i xiave xin’we xa ku tiyiselela DBE ko tala. Tikolo leti lava ku uncitha ku hlengeleta data kabiri na ku tshikela data ya vadyondzi yi synca na SA-SAMS na leswi lava tidyara ti nga sebentisa xisevisi lexi nghenaka vukolo bya vadyondzi na LURITS na timbexo, ku va e tikolo, na tidyara e ndhawu yin’we. Vona Fundisa yi pfuna tikolo ta Afrika-Dzonga ku laola vadyondzi, ku endla tikhadhi ta tidyara leti tiyiselelaka CAPS, na ku tshama ti tiyiselela DBE na LURITS na sync ya SA-SAMS — hinkwaswo e xisevisini xin’we lexi tirhaka e offline loko ku na load-shedding.