Magrade ya Vakontraka va CIDB na Swipimelo swa Timali 2026 | Nkongomiso wa SA
Ku endla tender eka phurojeke leyi hundzaka grade ya wena ya CIDB swi vula ku susiwa hi ku hatlisa. Vaxavi va mfumo va hlawula hi grade emahlweni ka ku kambisisa ka thekiniki kumbe timali, kutani ku nga twisisi swipimelo swa wena swi lovisa nkarhi wa ku lunghiselela naswona swi pfala mikarhi leyi faneleke. Vakontraka vo tala a va na xitlhokovetselo xin’we lexi tshembekaka xa magrade ya CIDB ni swipimelo swa timali, leswi endlaka leswaku swi tika ku hlela ku tlakusiwa ka grade kumbe ku kongomisa eka mathenda lamanene.
Nkongomiso lowu wu nyika tafula ra 2026 ra magrade ya vakontraka va CIDB ni swipimelo swa timali, wu hlamusela leswaku magrade ma khumba njhani tendering, naswona wu boxa ndlela yo landzelerisa ku landza grade eka tiphurojeke. Wu tsariwe eka vakaki na vakontraka va Afrika-Dzonga lava lavaka ku tshama endzeni ka swipimelo swa grade naswona va hlela ku tlakuka.
Ku Twisisa Magrade ya Vakontraka va CIDB
Construction Industry Development Board (CIDB) yi hlawula vakontraka ku suka eka Grade 1 (vuswikoti byo leha ehansi) ku ya eka Grade 9 (vuswikoti lebyi nga riki na mpimo). Grade yin’wana na yin’wana yi yimela:
- Vuswikoti bya timali — Ku kota ka wena ku lawula tiphurojeke ta nkoka wo karhi
- Nkhoda ya ntirho — Vumbhoni bya leswaku u hetile tiphurojeke hi ku humelela
- Tisisiteme ta bindzu — Tindlela na maendlelo ya wena yo lawula tiphurojeke
- Vuswikoti bya vuprofexinali — Tidyondzo na ntokoto wa timu ya wena
Grade ya wena ya CIDB yi humelela eka xitifikheti xa ntsariso xa wena tanihi “CE 3” (Civil Engineering Grade 3) kumbe “GB 5” (General Building Grade 5). U nga va ni magrade yo hambana eka mixaka yo hambana ya ntirho.
Eka nhlamuselo leyi heleleke ya leswaku CIDB grading yi tirha njhani, vona nkongomiso wa hina wa CIDB grading explained.
Tafula Leri Heleke ra Magrade ya CIDB na Swipimelo swa Timali (2026)
Tafula leri ri nyika swipimelo hinkwaswo swa timali eka grade yin’wana na yin’wana ya CIDB hi 2026. Swipimelo leswi swi yimela nkoka lowukulu wa khontraka lowu u nga endlaka tender eka wona eka level yin’wana na yin’wana ya grade.
| Grade | Nkoka Lowukulu wa Khontraka (R) | Xikalo xa Phurojeke lexi Tolovelekeke | Profayili leyi Tolovelekeke ya Mukontraka |
|---|---|---|---|
| Grade 1 | Ku fika eka R200,000 | Ku pfuxeta lokutsongo, ku lunghisa lokutsongo, fit-out yintsongo | Vakontraka lavantshwa, vatswari va mabindzu lamatsongo, vakontraka va nkarhi wun’wana |
| Grade 2 | Ku fika eka R650,000 | Ku aka tindlu letitsongo, ku pfuxeta ka le xikarhi, tiphurojeke letitsongo ta mabindzu | Vakontraka lavatsongo lava nga se tiyisa ntirho |
| Grade 3 | Ku fika eka R2 million | Tindlu letikulu, swakhiwo swa mabindzu leswintsongo, mintirho ya civil ya le xikarhi | Vakontraka lava tiyeke lava lulamerile ntirho wo kula wa tindlu |
| Grade 4 | Ku fika eka R4 million | Swakhiwo swa mabindzu swa le xikarhi, nhluvukiso wa tindlu ta tiyuniti to tala, infrastructure ya le xikarhi | Vakontraka lava tiyeke lava lulamerile tiphurojeke ta mabindzu |
| Grade 5 | Ku fika eka R6.5 million | Swakhiwo leswikulu swa mabindzu, nhluvukiso lowukulu wa tindlu, infrastructure ya le xikarhi | Vakontraka va le makete wa le xikarhi lava nga ni titimu ta vuprofexinali |
| Grade 6 | Ku fika eka R13 million | Nhluvukiso lowukulu wa mabindzu, tiphurojeke letikulu ta infrastructure, nhluvukiso lowukulu wa tindlu | Vakontraka lava tiyeke lava nga ni titimu ta vuprofexinali |
| Grade 7 | Ku fika eka R40 million | Tiphurojeke letikulu ta infrastructure, nhluvukiso lowukulu wa mabindzu, infrastructure ya xifundzha | Vakontraka lavakulu lava nga ni vuswikoti bya enterprise |
| Grade 8 | Ku fika eka R130 million | Tiphurojeke letikulu swinene ta infrastructure, tiphurojeke letikulu ta xifundzha ni ta tiko hinkwaro | Vakontraka lavakulu lava nga ni switirhisiwa leswikulu swa timali |
| Grade 9 | A ku na mpimo | Tiphurojeke letikulu swinene e Afrika-Dzonga, tiphurojeke ta tibiliyoni ta randi | Vakontraka lavakulu swinene lava nga ni vuswikoti lebyi nga riki na mpimo kumbe bya le kusuhi na wona |
Tinotsi ta nkoka:
-
Swipimelo leswi swa timali i swa ku ringanyeta naswona swi nga cinciwa hi CIDB. Minkarhi hinkwayo kambela swipimelo swa sweswi eka webusayiti ya CIDB (cidb.org.za) kumbe eka xitifikheti xa wena xa ntsariso.
-
Swipimelo swa timali swi tirha eka khontraka yin’wana na yin’wana — u nga va ni tikhontraka to tala hi nkarhi wun’we ntsena loko khontraka yin’wana na yin’wana yi nga hundzi mpimo wa grade ya wena.
-
Grade ya wena yi nga hambana hi ku ya hi xiyenge xa ntirho. Hi xikombiso, u nga va Grade 4 GB (General Building) kambe u va Grade 2 EB (Electrical Engineering).
-
Swipimelo swa timali swi le Rand naswona swi kamberiwa nkarhi na nkarhi hi CIDB.
Nhlamuselo Leyi Teke Hi Yona ya Grade Yin’wana na Yin’wana
Hi leyi nhlamuselo leyi anameke ya grade yin’wana na yin’wana, swipimelo swa yona swa timali, mintirho leyi tolovelekeke, ni leswi lavekaka.
Grade 1: Ku fika eka R200,000
Mpimo wa timali: Ku fika eka R200,000 hi khontraka
Ntirho lowu tolovelekeke:
- Ku pfuxeta tindlu ehansi ka R200,000
- Fit-out yintsongo ya mabindzu
- Ku lunghisa lokutsongo ni maintenance
- Landscaping ya xikalo lexitsongo
- Ku engetela lokutsongo eka swakhiwo
Lava yi nga va vona: Vakontraka lavantshwa lava nghenaka eka indasitiri, vatswari va mabindzu lamatsongo, vakontraka va nkarhi wun’wana, ni lava sungulaka bindzu ra ku aka.
Leswi lavekaka:
- Ntsariso wa bindzu wa masungulo (sole proprietor, partnership, kumbe company)
- Xitifikheti xa tax clearance
- Vuswikoti bya timali bya masungulo (hi ntolovelo leswi lavekaka i switsongo)
- A swi sindzisiwi ku va ni nkhoda ya ntirho ya ximfumo eka ntsariso wa masungulo
Ndlela yo tlakuka: Heta kwalomu ka phurojeke yin’we hi ku humelela kutani u kombisa vuswikoti bya timali ku fika eka R650,000 leswaku u ya eka Grade 2.
Grade 2: Ku fika eka R650,000
Mpimo wa timali: Ku fika eka R650,000 hi khontraka
Ntirho lowu tolovelekeke:
- Tindlu letitsongo ta vutshamo (ku fika eka R650,000)
- Ku pfuxeta ka le xikarhi
- Swakhiwo swa mabindzu leswintsongo
- Mintirho leyitsongo ya civil (ku lunghisa tindlela lokutsongo, mabindzu lamatsongo yo sivela misava)
- Tiphurojeke letitsongo ta infrastructure
Lava yi nga va vona: Vakontraka lavatsongo lava nga se tiyisa ntiro naswona va ri ni nkhoda yitsongo, na lava va kuleke ku tlula ntirho wa Grade 1.
Leswi lavekaka:
- Ku va u hetile kwalomu ka phurojeke yin’we ya Grade 1 hi ku humelela
- Vuswikoti bya timali byo lawula tikhontraka ta R650,000
- Tisisiteme ta bindzu ta masungulo ni maendlelo
- Tax clearance na xitifikheti xa B-BBEE (eka ntirho wa mfumo)
Ndlela yo tlakuka: Heta tiphurojeke to tala ta Grade 2 hi ku humelela, tlakusa vuswikoti bya timali, u tlhela u kombisa vuswikoti bya tiphurojeke ta R2 million leswaku u ya eka Grade 3.
Grade 3: Ku fika eka R2 Million
Mpimo wa timali: Ku fika eka R2 million hi khontraka
Ntirho lowu tolovelekeke:
- Tindlu letikulu na tikompleki ta vutshamo
- Swakhiwo swa mabindzu leswintsongo ku ya le xikarhi
- Mintirho ya civil ya le xikarhi (ku antswisa tindlela, maburiji lamatsongo)
- Nhluvukiso wa tindlu ta tiyuniti to tala (xikalo lexitsongo)
- Ku antswisa infrastructure
Lava yi nga va vona: Vakontraka lava tiyeke lava lunghekeleke ntirho lowukulu wa vutshamo na ntirho lowutsongo wa mabindzu.
Leswi lavekaka:
- Ku hetiwa hi ku humelela ka tiphurojeke ta Grade 2
- Vuswikoti bya timali eka tikhontraka ta R2 million
- Nkhoda ya ntirho leyi kombiweke
- Tisisiteme ta bindzu leti lulameke (accounting, project management)
- Ku landza B-BBEE
Ndlela yo tlakuka: Aka portfolio ya tiphurojeke ta R2 million leti humelelaka, tlakusa vuswikoti bya timali, u tlhela u hluvukisa tisisiteme ta ntirho wa xikalo lexikulu leswaku u ya eka Grade 4.
Grade 4: Ku fika eka R4 Million
Mpimo wa timali: Ku fika eka R4 million hi khontraka
Ntirho lowu tolovelekeke:
- Swakhiwo swa mabindzu swa le xikarhi
- Nhluvukiso wa tindlu ta tiyuniti to tala
- Tiphurojeke ta civil engineering ta le xikarhi
- Ku antswisa infrastructure
- Mintirho ya infrastructure ya timasipala
Lava yi nga va vona: Vakontraka lava tiyeke lava lunghekeleke tiphurojeke ta mabindzu na ta vutshamo lebyikulu.
Leswi lavekaka:
- Nkhoda ya ku humelela ka tiphurojeke ta Grade 3
- Vuswikoti bya timali eka tikhontraka ta R4 million
- Tisisiteme na maendlelo ya bindzu leswi tiyeke
- Vatirhi lava fanelekaka (site managers, quantity surveyors)
- Ku landza B-BBEE
Ndlela yo tlakuka: Heta tiphurojeke to tala ta Grade 4, aka vuswikoti bya timali ku ya eka R6.5 million, u tlhela u hluvukisa vuswikoti bya ntirho lowukulu leswaku u ya eka Grade 5.
Grade 5: Ku fika eka R6.5 Million
Mpimo wa timali: Ku fika eka R6.5 million hi khontraka
Ntirho lowu tolovelekeke:
- Swakhiwo leswikulu swa mabindzu
- Nhluvukiso lowukulu wa vutshamo
- Tiphurojeke ta infrastructure ta le xikarhi
- Mintirho ya infrastructure ya timasipala
- Tiphurojeke ta matimba lama pfuxetiwaka (xikalo lexitsongo ku ya le xikarhi)
Lava yi nga va vona: Vakontraka va makete wa le xikarhi lava tiyeke lava nga ni titimu na tisisiteme ta vuprofexinali.
Leswi lavekaka:
- Nkhoda ya ku humelela ka tiphurojeke ta Grade 4
- Vuswikoti bya timali eka tikhontraka ta R6.5 million
- Timu ya vuprofexinali (engineering, QS, project managers)
- Tisisiteme ta bindzu leti anameke
- Rating leyi tiyeke ya B-BBEE
Ndlela yo tlakuka: Aka nkhoda ya ntirho eka tiphurojeke ta R6.5 million, tlakusa vuswikoti bya timali, u tlhela u hluvukisa vuswikoti bya ntirho wa R13 million leswaku u ya eka Grade 6.
Grade 6: Ku fika eka R13 Million
Mpimo wa timali: Ku fika eka R13 million hi khontraka
Ntirho lowu tolovelekeke:
- Nhluvukiso lowukulu wa mabindzu
- Tiphurojeke letikulu ta infrastructure
- Nhluvukiso lowukulu wa vutshamo
- Infrastructure ya timasipala na ya swifundzha
- Tiphurojeke ta matimba lama pfuxetiwaka (xikalo xa le xikarhi ku ya lexikulu)
Lava yi nga va vona: Vakontraka lava tiyeke lava nga ni titimu ta vuprofexinali, vuswikoti byo tiya bya timali, na swikombiso swa ku humelela.
Leswi lavekaka:
- Nkhoda ya ku humelela ka tiphurojeke ta Grade 5
- Vuswikoti bya timali eka tikhontraka ta R13 million
- Timu ya vunjhiniyela ni vulawuri bya vuprofexinali
- Xitifikheti xa ISO (kanharhu xa laveka)
- Rating leyi tiyeke ya B-BBEE
- Tisisiteme leti anameke ta khwalithi ni vuhlayiseki
Ndlela yo tlakuka: Heta tiphurojeke letikulu to tala hi ku humelela, aka vuswikoti bya timali ku ya eka R40 million, u tlhela u hluvukisa vuswikoti bya enterprise leswaku u ya eka Grade 7.
Grade 7: Ku fika eka R40 Million
Mpimo wa timali: Ku fika eka R40 million hi khontraka
Ntirho lowu tolovelekeke:
- Tiphurojeke letikulu ta infrastructure
- Nhluvukiso lowukulu wa mabindzu
- Infrastructure ya swifundzha na ya tiko hinkwaro
- Tiphurojeke leti rharhanganeke ta disciplines to tala
- Tiphurojeke letikulu ta matimba lama pfuxetiwaka
Lava yi nga va vona: Vakontraka lavakulu lava tiyeke lava nga ni vuswikoti bya enterprise ni switirhisiwa leswikulu swa timali.
Leswi lavekaka:
- Nkhoda ya ku humelela ka tiphurojeke ta Grade 6
- Vuswikoti bya timali eka tikhontraka ta R40 million
- Timu leyi heleleke ya vuprofexinali (vunjhiniyela, QS, project managers, vatirheli va vuhlayiseki)
- Xitifikheti xa ISO
- Tisisiteme ta bindzu ta enterprise-level
- Rating leyi tiyeke ya B-BBEE
- Vumbhoni bya vuswikoti eka tiphurojeke leti rharhanganeke
Ndlela yo tlakuka: Aka nkhoda ya ntirho eka tiphurojeke ta R40 million, tlakusa vuswikoti bya timali ku ya eka R130 million, u tlhela u hluvukisa vuswikoti bya tiphurojeke letikulu swinene leswaku u ya eka Grade 8.
Grade 8: Ku fika eka R130 Million
Mpimo wa timali: Ku fika eka R130 million hi khontraka
Ntirho lowu tolovelekeke:
- Tiphurojeke letikulu swinene ta infrastructure
- Tiphurojeke letikulu ta swifundzha na ta tiko hinkwaro
- Nhluvukiso wa xikalo lexikulu ngopfu
- Tiphurojeke ta vunjhiniyela leti rharhanganeke
- Minongonoko ya tiko hinkwaro ya infrastructure
Lava yi nga va vona: Vakontraka lavakulu lava nga ni switirhisiwa leswikulu swa timali, vuswikoti bya enterprise, na nkhoda leyi kombiweke eka tiphurojeke letikulu.
Leswi lavekaka:
- Nkhoda ya ku humelela ka tiphurojeke ta Grade 7
- Vuswikoti bya timali eka tikhontraka ta R130 million
- Timu leyi heleleke ya vuprofexinali leyi nga ni vutivi bya le henhla
- Switifikheti swo tala swa ISO
- Tisisiteme na maendlelo ya enterprise-level
- Rating leyi tiyeke ya B-BBEE
- Vumbhoni bya vuswikoti bya tiphurojeke letikulu swinene
Ndlela yo tlakuka: Heta tiphurojeke letikulu swinene to tala hi ku humelela, aka vuswikoti bya timali lebyi nga riki na mpimo, u tlhela u kombisa vuswikoti bya tiphurojeke letikulu swinene etikweni leswaku u ya eka Grade 9.
Grade 9: A Ku Na Mpimo
Mpimo wa timali: A ku na mpimo
Ntirho lowu tolovelekeke:
- Tiphurojeke letikulu swinene ta infrastructure e Afrika-Dzonga
- Nhluvukiso lowukulu swinene
- Minongonoko ya tiko hinkwaro ya infrastructure
- Tiphurojeke leti rharhanganeke ta tibiliyoni ta randi
- Tiphurojeke ta matiko mambe
Lava yi nga va vona: Vakontraka lavakulu swinene e Afrika-Dzonga lava nga ni vuswikoti bya timali lebyi nga riki na mpimo kumbe lebyi nga kusuhi na wona.
Leswi lavekaka:
- Nkhoda ya ku humelela eka tiphurojeke ta Grade 8
- Vuswikoti bya timali lebyi nga riki na mpimo (kumbe lebyi tiyeke swinene)
- Timu leyi heleleke ya vuprofexinali leyi nga ni vutivi bya le henhla
- Switifikheti swo tala swa ISO
- Tisisiteme na maendlelo ya enterprise-level
- Rating leyi tiyeke ya B-BBEE
- Vumbhoni bya vuswikoti bya tiphurojeke letikulu swinene
Ku Twisisa Mixaka ya Ntirho
Magrade ya CIDB ma aviwa hi xiyenge xa ntirho. U nga va ni magrade yo hambana eka mixaka yo hambana. Mixaka leyikulu ya ntirho hi leyi:
CE — Civil Engineering
Ntirho lowu tolovelekeke:
- Tindlela na miganga leyikulu
- Maburiji na swakhiwo
- Madamu na infrastructure ya mati
- Earthworks na ku ceriwa
- Tisisiteme ta drainage
Swipimelo swa timali: Swi fana ni magrade ya ntolovelo (Grade 1 ku fika eka R200,000, Grade 2 ku fika eka R650,000, swi ya emahlweni.)
GB — General Building
Ntirho lowu tolovelekeke:
- Swakhiwo swa vutshamo
- Swakhiwo swa mabindzu
- Swakhiwo swa tiindasitiri
- Ku pfuxeta swakhiwo
- Fit-outs na refurbishments
Swipimelo swa timali: Swi fana ni magrade ya ntolovelo (Grade 1 ku fika eka R200,000, Grade 2 ku fika eka R650,000, swi ya emahlweni.)
ME — Mechanical Engineering
Ntirho lowu tolovelekeke:
- Tisisiteme ta HVAC
- Ku nghenisa switirhisiwa swa mechanical
- Tisisiteme ta plumbing
- Ku nghenisa switirhisiwa swa mechanical
Swipimelo swa timali: Swi fana ni magrade ya ntolovelo (Grade 1 ku fika eka R200,000, Grade 2 ku fika eka R650,000, swi ya emahlweni.)
EB — Electrical Engineering
Ntirho lowu tolovelekeke:
- Ku nghenisa swa gezi
- Tisisiteme ta gezi
- Tisisiteme ta rivoni
- Infrastructure ya gezi
Swipimelo swa timali: Swi fana ni magrade ya ntolovelo (Grade 1 ku fika eka R200,000, Grade 2 ku fika eka R650,000, swi ya emahlweni.)
EP — Engineering Projects
Ntirho lowu tolovelekeke:
- Tiphurojeke ta vunjhiniyela ta disciplines to tala
- Mintirho ya vunjhiniyela leyi rharhanganeke
- Tisisiteme ta vunjhiniyela leti hlanganisiweke
Swipimelo swa timali: Swi fana ni magrade ya ntolovelo (Grade 1 ku fika eka R200,000, Grade 2 ku fika eka R650,000, swi ya emahlweni.)
SB — Specialised Building
Ntirho lowu tolovelekeke:
- Swimming pools
- Landscaping
- Ku aka loku hlawulekeke
- Mintirho ya ku aka ya niche
Swipimelo swa timali: Swi fana ni magrade ya ntolovelo (Grade 1 ku fika eka R200,000, Grade 2 ku fika eka R650,000, swi ya emahlweni.)
Ndlela leyi Magrade ma Khumbaka Tendering Hayona
Grade ya wena ya CIDB yi khumba hi ku kongoma leswaku hi wahi mathenda lawa u nga ma rhumelaka. Ku twisisa vuxaka lebyi i bya nkoka eka ku hlela bindzu.
Ku Faneleka ka Tender
Mathenda ya mfumo ma kombisa grade ya le hansi ya CIDB leyi lavekaka. Hi xikombiso:
- Phurojeke ya ku aka ya masipala ya R5 million yi nga lava Grade 5 GB (General Building)
- Phurojeke ya ndlela ya R15 million yi nga lava Grade 6 CE (Civil Engineering)
- Phurojeke ya infrastructure ya R50 million yi nga lava Grade 7 kumbe ehenhla
A wu nge endli tender eka phurojeke loko grade ya wena ya CIDB yi le hansi ka leyi bohiweke — tender ya wena yi ta hlongoriwa emahlweni ka ku kambisiwa ka thekiniki kumbe timali.
Ku Hlaya Tidokumente ta Tender
Loko u kambisisa tidokumente ta tender, lava leswi:
- Grade ya le hansi ya CIDB leyi lavekaka — Hakanyingi yi tsariwe kahle eka xitiviso xa tender kumbe tidokumente ta tender
- Xiyenge xa ntirho — Tender yi ta boxa xiyenge (GB, CE, ME, na swin’wana) ni grade leyi lavekaka
- Swilaveko swa joint venture — Tiphurojeke tin’wana ti pfumelela joint venture, laha vakontraka va hlanganisaka magrade ya vona (hi ku landza milawu ya CIDB)
Joint Ventures na CIDB Grading
Joint venture yi nga hlanganisa magrade ya CIDB eka swiyimo swo karhi:
- Grade leyi hlanganisiweke hakanyingi yi hlayiwa hi ku ya hi magrade ya munhu un’wana na un’wana ni xiphemu xa mali lexi a nyikelaka xona
- Vaphakeri hinkwavo va fanele ku va va tsarisiwe eka CIDB
- Joint venture yi fanele ku tsarisiwa hi yoxe eka CIDB
- Ku na milawu leyi kongomeke ya ndlela leyi magrade ma hlanganisiwaka hayona — kambela swiletelo swa CIDB
Joint venture i swa ku rharhangana naswona swi lava ku vekiwa ka le nawini ni ka timali hi vukheta. Bula ni muavanyisi wa nawu wa construction kumbe mutsundzuxi wa CIDB emahlweni ka ku nghena eka joint venture.
Swilaveko swa Timali hi Grade
Grade yin’wana na yin’wana ya CIDB yi na swilaveko swa vuswikoti bya timali bya le hansi. CIDB yi kambisisa vuswikoti bya timali bya wena hi ku lela:
- Net worth — Nhundzu ya bindzu ra wena yi susiwile swikweleti
- Working capital — Ku kota ka wena ku tiyisa matirhelo ya siku na siku
- Project financing — Ku kota ka wena ku kuma mali ya phurojeke loko swi laveka
Tidokumente ta Timali leti Lavekaka
Ku kuma kumbe ku tlakukela eka grade yin’wana na yin’wana, u ta lava ku nyika:
- Audited financial statements — Eka tikhamphani, leswi swi vula switatimende swa lembe leswi kambisiweke hi muhloli. Eka sole proprietors kumbe partnerships, u nga lava switatimende leswi tiyisisiweke
- Bank statements — Switatimende swa bangi swa sweswinyana leswi kombisaka vuswikoti bya timali
- Vumbhoni bya nhundzu — Switirhisiwa, ndhawu, kumbe nhundzu yin’wana leyi kombisaka vuswikoti
- Credit reports — Miviko ya xikweleti leyi kombisaka xiyimo xa wena xa timali
Swiletelo swa Vuswikoti bya Timali
Hambileswi swilaveko leswi kongomeke swi hambanaka, swiletelo swo angarhela swi katsa:
- Grade 1–2: Swilaveko swa timali switsongo, ntsariso wa bindzu wa masungulo wa ringana
- Grade 3–4: Vuswikoti bya timali bya le xikarhi, ku laveka working capital yin’wana
- Grade 5–6: Vuswikoti byo tika bya timali, ku laveka working capital yo tala
- Grade 7–8: Vuswikoti lebyikulu bya timali, ku laveka switirhisiwa swa timali swa enterprise
- Grade 9: Vuswikoti lebyi nga riki na mpimo kumbe lebyi nga kusuhi na wona
CIDB yi kambisisa vuswikoti bya timali hi ku angarhela, yi tekelela net worth, working capital ni ku kota ku kuma project financing.
Ndlela yo Tlakusa Grade ya Wena ya CIDB
Ku tlakuka grade ya CIDB a swi tiendleki hi byoxe — u fanele ku endla xikombelo xo tlakusiwa naswona u kombisa leswaku u fikelela swilaveko swa grade leyi landzelaka.
Goza 1: Fikelela Swilaveko swa Timali
Nyika audited financial statements, bank statements, ni vumbhoni bya nhundzu lebyi kombisaka vuswikoti bya timali bya grade leyi u yi kongomaka.
Goza 2: Aka Nkhoda ya Ntirho ya Wena
Kombisa ku hela hi ku humelela ka tiphurojeke eka level ya grade ya wena ya sweswi:
- Switifikheti swa ku hela ka phurojeke — Swi huma eka vaxavi swi tiyisa ku hela hi ku humelela
- Switifikheti swa hakelo — Swi kombisa leswaku u hakeriwe ntirho lowu hetiweke
- Mareferense — Swi huma eka vaxavi, vakhombozeli, kumbe vaphakeri
- Tidokumente ta phurojeke — Vumbhoni bya vuswikoti bya wena byo lawula tiphurojeke
Hakanyingi CIDB yi lava tiphurojeke to hlayanyana leti humelelaka eka grade ya wena ya sweswi u nga si tlakuka.
Goza 3: Hluvukisa Vuswikoti bya Wena
Magrade ya le henhla ma lava vuswikoti lebyi hluvukeke swinene:
- Timu ya vuprofexinali — Vaenjhiniyara lava fanelekaka, quantity surveyors, project managers
- Tisisiteme ta bindzu — Accounting leyi lulameke, project management, quality control, tisisiteme ta vuhlayiseki
- Switifikheti — Switifikheti swa ISO swi nga laveka eka magrade ya le henhla
- Ku landza B-BBEE — Rating leyi tiyeke ya B-BBEE yi ya yi va ya nkoka swinene
Goza 4: Rhumela Xikombelo xa Wena xo Tlakusiwa
Tata fomo ya xikombelo xo tlakusiwa, hlengeleta tidokumente ta nseketelo, hakela mali ya xikombelo, kutani u rhumela xikombelo xa wena hi portal ya CIDB.
Goza 5: Yima Ku Kambisiswa
CIDB yi ta kambisisa xikombelo xa wena, leswi hi ntolovelo swi tekaka 4–8 wa mavhiki. Yi nga kombela rungula rin’wana kumbe ku hlamusela.
Eka nkongomiso lowu anameke wa maendlelo yo tlakusiwa, vona tinhlamuselo ta hina ta CIDB registration process na CIDB grading explained.
Hikwalahokayini Spreadsheets na Ku Landzelerisa ka Ad-Hoc Swi Hlayisekaka
Vakontraka vo tala va landzelerisa magrade ya CIDB ni nkoka wa tiphurojeke eka spreadsheet kumbe ephepheni. Ndlela yoleyo yi wa hi nkarhi lowu u fambisaka mintirho yo tala hi nkarhi wun’we kumbe u tirha ni sub-contractors. Swipimelo swa grade swi tirha hi khontraka yin’wana na yin’wana, kambe spreadsheets a ti hlanganisi nkoka wa phurojeke ni grade ya wena ya sweswi kumbe swilaveko swa tender, kutani u nga kavanyeteka ku twisisa ku faneleka kumbe u tlula swipimelo. Masiku yo pfuxeta ntsariso ni ya ku tlakusiwa ma olova ku rivariwa loko ma tshama eka fayili yin’wana. Tithulusi ta accounting leti nga hlanganiki kumbe ta tiphurojeke ta ntolovelo a ti twisisi mixaka ya ntirho ya CIDB (GB, CE, ME, EB) kumbe tindhawu ta tender ta SA, kutani u gimeta hi ku nghenisa data kambirhi naswona wa ha ri eka khombo ro susiwa. Leswaku u tshama u landza milawu naswona u kongomisa eka mathenda lamanene, u lava ndhawu yin’we laha grade, nkoka wa phurojeke, ni swilaveko swa tender swi fambelanaka.
Lava Nkongomiso Lowu Wu Nga Wa Vona
Nkongomiso lowu i wa vakontraka ni vakaki va Afrika-Dzonga lava lavaka xitlhokovetselo lexi tshembekaka xa magrade ya vakontraka va CIDB na swipimelo swa timali. Wu pfuna vakontraka lavantshwa ku twisisa ndzhendzeleko wa grading ku suka eka Grade 1 ku ya emahlweni, wu pfuna vakontraka lava tiyeke ku tiyisa ku faneleka ka tender ni ku hlela ku tlakusiwa, naswona wu pfuna lava lawulaka sub-contractors ku tiyisa leswaku magrade ni mixaka swi fambelana ni swilaveko swa phurojeke. Loko u endla tender eka mfumo kumbe u hlela ku kula ku tlula grade ya wena ya sweswi, ku va ni ku vonakala ka swipimelo ni ndlela yo tlakuka swi hunguta ntirho lowu lovekaka naswona swi seketela ku kula loku landzaka milawu.
Swivutiso Leswi Vutisiwaka Ngopfu
Hi wihi nkoka lowukulu wa khontraka eka vakontraka va Grade 5?
Vakontraka va Grade 5 va nga endla tender eka tikhontraka ku fika eka R6.5 million. Leswi swi tirha eka khontraka yin’wana na yin’wana — u nga va ni tikhontraka to tala ta Grade 5 hi nkarhi wun’we ntsena loko khontraka yin’wana na yin’wana yi nga hundzi R6.5 million.
Ndzi nga endla tender eka phurojeke ya R10 million loko ndzi ri Grade 5?
E-e. Vakontraka va Grade 5 va nga endla tender ntsena eka tikhontraka ku fika eka R6.5 million. Leswaku u endla tender eka phurojeke ya R10 million, u ta lava ku tlakukela eka Grade 6 (leyi pfumelelaka tikhontraka ku fika eka R13 million) kumbe ehenhla.
Swipimelo swa timali swi tirha hi phurojeke kumbe hi portfolio hinkwayo?
Swipimelo swa timali swi tirha hi khontraka yin’wana na yin’wana. U nga va ni tikhontraka to tala hi nkarhi wun’we ntsena loko khontraka yin’wana na yin’wana yi nga hundzi mpimo wa grade ya wena. Hambiswiritano, CIDB yi nga tekela enhlokweni portfolio ya wena hinkwayo loko yi kambisisa vuswikoti bya timali bya wena loko u ri karhi u tlakuka.
Swipimelo swa timali swa CIDB swi cinca kangani?
Swipimelo swa timali swa CIDB swi kamberiwa nkarhi na nkarhi naswona swi nga lulamisiwa. Minkarhi hinkwayo kambela swipimelo swa sweswi eka webusayiti ya CIDB (cidb.org.za) kumbe eka xitifikheti xa wena xa ntsariso. Swipimelo leswi nga eka nkongomiso lowu swi kongomisa eka 2026 kambe swi nga pfuxetiwa hi CIDB.
Ndzi nga va ni magrade yo hambana eka mixaka yo hambana ya ntirho?
Ina. U nga va ni magrade yo hambana ya CIDB eka mixaka yo hambana ya ntirho. Hi xikombiso, u nga va Grade 4 GB (General Building) kambe u va ntsena Grade 2 EB (Electrical Engineering) loko ngopfu-ngopfu u ri mukontraka wa swakhiwo loyi nkarhi wun’wana a endlaka ntirho wa gezi. Xiyenge xin’wana na xin’wana xi graderiwa hi xoxe hi ku ya hi nkhoda ya ntirho ni vuswikoti eka ndhawu yoleyo.
Ku humelela yini loko ndzi endla tender eka phurojeke leyi hundzaka grade ya mina ya CIDB?
Tender ya wena yi ta susiwa hi ku hatlisa. Vaxavi va mfumo va kambela magrade ya CIDB tanihi xiphemu xa ku hlolwa ka ku faneleka ka masungulo, emahlweni ka ku kambisiswa ka thekiniki kumbe ka timali. Ku endla tender ehenhla ka grade ya wena swi lovisa nkarhi ni switirhisiwa — minkarhi hinkwayo sungula hi ku kambela grade ya le hansi leyi lavekaka.
Ndzi yi kambela njhani grade ya mina ya CIDB ya sweswi ni swipimelo swa timali?
U nga kambela grade ya wena ya CIDB eka xitifikheti xa wena xa ntsariso, kumbe hi ku lava CIDB Register of Contractors eka inthanete eka cidb.org.za. Grade ya wena ni swipimelo swa timali swi tlhela swi tsariwa eka tidokumente ta tender leti u ti rhumelaka. Software ya vulawuri bya construction yi nga ku pfuna ku landzelerisa grade ni swipimelo swa wena hi ku langutisa tiphurojeke hinkwato eka ndhawu yin’we.
Hi byihi vuswikoti bya timali lebyi ndzi byi lavaka eka Grade 6?
Grade 6 yi lava vuswikoti lebyi tikeke bya timali — hi ntolovelo net worth leyi tiyeke, working capital leyi eneleke, na ku kota ku kuma project financing ya tikhontraka ta R13 million. Swilaveko leswi kongomeke swi hambana, kambe u ta lava ku kombisa vuswikoti bya timali hi audited financial statements, bank statements, ni vumbhoni bya nhundzu. CIDB yi kambisisa vuswikoti bya timali hi ku angarhela.
Xiboho
Ku twisisa magrade ya vakontraka va CIDB ni swipimelo swa timali i swa nkoka eka ku hlela ku kula ni ku kongomisa eka mathenda lamanene. Grade yin’wana na yin’wana yi na nkoka lowukulu wa khontraka; ku endla tender ehenhla ka mpimo wolowo swi hela hi ku susiwa. Tirhisa tafula ni tinhlamuselo ta grade eka nkongomiso lowu leswaku u tiyisa ku faneleka, u hlela ku tlakusiwa, u tlhela u papalata ntirho lowu lovekaka eka mathenda lama u nga ka u nga ma hluliki. Software ya vulawuri bya construction leyi akiwaka vakontraka va Afrika-Dzonga yi nga ku pfuna ku landzelerisa grade ya wena ya CIDB hi ku yi ringanyeta ni nkoka wa tiphurojeke ni swilaveko swa tender eka ndhawu yin’we, leswaku u tshama u landza milawu naswona u kongomisa eka mikarhi leyi faneleke.
Yi tsariwile hi
Wakha Team