Buyela kwiBhlogu

Ukuchazwa kwe-CIDB Grading: Amabanga Abaqeshi 1–9 eMzantsi Afrika

Wakha Team 14 imizuzu ukufunda
Ukuchazwa kwe-CIDB Grading: Amabanga Abaqeshi 1–9 eMzantsi Afrika

Ukutendera iprojekthi yecandelo likarhulumente engaphezulu kwebanga lakho le-CIDB kuthetha ukuba isicelo sakho siyakhutshwa phambi kovavanyo. Ukuhlala kwibanga ngaphandle kwesicwangciso sokunyusa kubeka umda kwiiprojekthi onokuzilandela. Ukuyiqonda kakuhle i-CIDB grading kubalulekile: ibanga lakho limisela iiprojekthi onokuzitendera, ubungakanani bomsebenzi onokuwuthatha, nokuba uyafaneleka na kwiikhontrakthi zikarhulumente kwaphela. Abaqeshi abaninzi, kuquka nabanamava, abakacaci kakuhle indlela inkqubo yamabanga esebenza ngayo, into evunyelwayo libanga labo, okanye indlela yokunyusa xa sele belungele imisebenzi emikhulu.

Esi sikhokelo sigubungela i-CIDB grading ukusuka kwiziseko: intsingiselo yebanga ngalinye, imida yemali ehambelana nenqanaba ngalinye, indlela yokunyusa, nokuba kutheni oku kubalulekile kwiitenda nasekukhuleni.

Kutheni i-CIDB Grading Ibalulekile Kuwo Wonke Umakhi wase-SA

Inkqubo yamabanga ye-Construction Industry Development Board (CIDB) yindlela yaseMzantsi Afrika yokuhlela abaqeshi ngokomthamo nokukwazi kwabo. Isebenza imisebenzi emithathu ebalulekileyo:

1. Ulawulo lomngcipheko kubaxhasi — Abaxhasi becandelo likarhulumente (oomasipala, amasebe karhulumente, ii-parastatal) basebenzisa amabanga e-CIDB ukuqinisekisa ukuba abaqeshi banamandla emali nerekhodi lokugqiba iiprojekthi ngempumelelo. Umakhi we-Grade 3 akakwazi ukutendera iprojekthi ye-R10 million kuba akakabonisi amandla okuphatha umsebenzi welo nqanaba.

2. Ukhuphiswano olulinganayo — Inkqubo yamabanga ithintela abaqeshi abancinci ekubeni bathwale iiprojekthi ezingaphezulu kwamandla abo, ngelixa iqinisekisa ukuba abaqeshi abakhulu abakhuphisani ngokungafanelekanga kwimisebenzi emincinci.

3. Uphuhliso lweshishini — Ngokudala indlela ecacileyo yokunyuka ukusuka kwi-Grade 1 ukuya kwi-Grade 9, i-CIDB ikhuthaza abaqeshi ukukhulisa amashishini abo, ukwakha irekhodi, nokuphuhlisa izakhono ngendlela ecwangcisiweyo.

Ukuba ufuna ukusebenza kwiiprojekthi zecandelo likarhulumente — ezimele inxalenye enkulu yemarike yokwakha yaseMzantsi Afrika — ufuna ibanga le-CIDB. Kwaye ukuba ufuna ukukhulisa ishishini lakho, ukuqonda indlela yokuhamba kula mabanga kubalulekile.

Yintoni i-CIDB?

I-Construction Industry Development Board (CIDB) liqumrhu elisemthethweni elasekwa phantsi koMthetho we-Construction Industry Development Board (Act 38 of 2000). Injongo yalo kukukhuthaza ishishini lokwakha elizinzileyo eMzantsi Afrika ngolu hlobo:

  • Ubhaliso nokubekwa kwamabanga kwabaqeshi — Ukugcina irejista yesizwe yabaqeshi
  • Uphuhliso lweendlela ezingcono zokusebenza — Ukupapasha imigangatho nezikhokelo zeshishini
  • Uphuhliso lwezakhono — Ukuxhasa iinkqubo zophuhliso lwabaqeshi
  • Ukubeka iliso kwishishini — Ukulandelela ukusebenza nokuchonga iingxaki zenkqubo

I-CIDB Register of Contractors yidatabase esemthethweni yabo bonke abaqeshi ababhalisiweyo eMzantsi Afrika. Wonke umakhi ofuna ukusebenza kwiiprojekthi zecandelo likarhulumente kufuneka abhaliswe aze afumane ibanga.

Ubhaliso bohlukile kwigrading — ubhalisa kuqala, emva koko unikwa ibanga ngokusekelwe kumandla emali nerekhodi lakho. Ngeenkcukacha ezipheleleyo zenkqubo yobhaliso, jonga isikhokelo sethu esipheleleyo sobhaliso lwe-CIDB.

Inkqubo ye-CIDB Grading Ichaziwe

I-CIDB isebenzisa inkqubo enamabanga asithoba, ukusuka kwi-Grade 1 (owona mthamo mncinci) ukuya kwi-Grade 9 (umthamo ongenamda). Ibanga ngalinye line:

  • Imida yemali — Elona xabiso liphezulu lekhontrakthi onokulitendera
  • Iindidi zomsebenzi — Iintlobo zomsebenzi wokwakha obhaliselwe wona (CE kwi-civil engineering, GB kwi-general building, ME kwi-mechanical engineering, njl.)
  • Iimfuno — Iimfuno zomthamo wemali, irekhodi, kunye nokukwazi omele ukuhlangabezana nazo

Ibanga lakho le-CIDB libonakala kwisatifikethi sakho sobhaliso njengento efana no “CE 3” (Civil Engineering Grade 3) okanye “GB 5” (General Building Grade 5). Ungaba namabanga ahlukeneyo kwiindidi ezahlukeneyo zomsebenzi — umzekelo, unokuba yi-Grade 4 kwi-general building kodwa yi-Grade 2 kumsebenzi wombane.

Ukuqonda Iindidi Zomsebenzi

Phambi kokungena nzulu kumabanga ngokwawo, kubalulekile ukuqonda iikhowudi zeendidi zomsebenzi:

  • CE — Civil Engineering (iindlela, iibhlorho, amadama, iziseko zamanzi)
  • GB — General Building (izindlu, izakhiwo zorhwebo)
  • ME — Mechanical Engineering (HVAC, ukufakwa kwezixhobo zemishini)
  • EB — Electrical Engineering (ufakelo lombane, iinkqubo zamandla)
  • EP — Engineering Projects (iiprojekthi zobunjineli ezidibanisa amacandelo amaninzi)
  • SB — Specialised Building (ulwakhiwo olukhethekileyo olufana namachibi okuqubha, ukulungiswa komhlaba)
  • RE — Renewable Energy (ufakelo lwe-solar ne-wind)

Uninzi lwabaqeshi luqala nge-GB (General Building) okanye CE (Civil Engineering), emva koko longeze ezinye iindidi njengoko luphuhlisa izakhono.

CIDB Grades 1–9: Ukwahlulwa Okupheleleyo

Nantsi intsingiselo yebanga ngalinye, imida yemali, kunye neemfuno zokuliphumeza.

Grade 1: Inqanaba Lokungena

Umda wemali: Ukuya kuthi ga kwi-R200,000 ngekhontrakthi nganye

I-Grade 1 yindawo yokuqala yabaqeshi abatsha. Yenzelwe imisebenzi emincinci — ukulungiswa kwezindlu, ukwandiswa okuncinci, ukulungisa okuncinane, kunye nemisebenzi emincinci yorhwebo.

Imisebenzi eqhelekileyo:

  • Ukulungiswa kwezindlu okungaphantsi kwe-R200,000
  • Imisebenzi emincinci yorhwebo
  • Ukulungisa nokugcinwa okuncinci
  • Umsebenzi omncinci wokulungiswa komhlaba

Iimfuno:

  • Ubhaliso olusisiseko lweshishini (sole proprietor, partnership, okanye inkampani)
  • Isatifikethi se-tax clearance
  • Umthamo osisiseko wemali (ngokuqhelekileyo iimfuno eziphantsi)
  • Akufuneki irekhodi elisemthethweni kubhaliso lokuqala

Ilungele bani: Abaqeshi abatsha, abasebenza ngemilinganiselo emincinci, abasebenza part-time, nabo bangena kweli shishini.

Indlela yokunyuka: Ukuya kwi-Grade 2 kufuneka ugqibe ubuncinane iprojekthi enye ngempumelelo uze ubonise umthamo wemali ukuya kwi-R650,000.

Grade 2: Iiprojekthi Ezincinci

Umda wemali: Ukuya kuthi ga kwi-R650,000 ngekhontrakthi nganye

Abaqeshi be-Grade 2 banokuphatha ukwakha izindlu ezincinci, ukulungiswa okukhulu, kunye neeprojekthi zorhwebo ezincinci.

Imisebenzi eqhelekileyo:

  • Izindlu ezincinci zokuhlala (ukuya kwi-R650,000)
  • Ukulungiswa oluphakathi
  • Izakhiwo zorhwebo ezincinci
  • Imisebenzi emincinci ye-civil (ukulungisa indlela okuncinci, iindonga zokuxhasa ezincinci)

Iimfuno:

  • Ugqibe ubuncinane iprojekthi enye ye-Grade 1 ngempumelelo
  • Umthamo wemali wokuphatha iikhontrakthi ze-R650,000
  • Iinkqubo ezisisiseko zoshishino
  • I-tax clearance kunye nesatifikethi se-B-BBEE (kumsebenzi karhulumente)

Ilungele bani: Abaqeshi abancinci abasele benerekhodi elithile, kunye nabo sele bedlulile kwimisebenzi ye-Grade 1.

Indlela yokunyuka: Gqiba iiprojekthi ezininzi ze-Grade 2 ngempumelelo, wakhe umthamo wemali, ubonise ukukwazi iiprojekthi ze-R2 million.

Grade 3: Iiprojekthi Ezincinci-Eziphakathi

Umda wemali: Ukuya kuthi ga kwi-R2 million ngekhontrakthi nganye

I-Grade 3 yindawo abasebenza kuyo abaqeshi abaninzi abazinzeleyo: inkulu ngokwaneleyo kwiiprojekthi ezinkulu zokuhlala nezincinci zorhwebo, ngaphandle kweemfuno ezinzima zamabanga aphezulu.

Imisebenzi eqhelekileyo:

  • Izindlu ezinkulu zokuhlala kunye neekhompleksi
  • Izakhiwo zorhwebo ezincinci ukuya kweziphakathi
  • Imisebenzi ye-civil ephakathi (ukuphuculwa kweendlela, iibhlorho ezincinci)
  • Uphuhliso lwezindlu ezineeyunithi ezininzi (kwinqanaba elincinci)

Iimfuno:

  • Ukugqitywa ngempumelelo kweeprojekthi ze-Grade 2
  • Umthamo wemali kwiikhontrakthi ze-R2 million
  • Irekhodi elibonakalayo
  • Iinkqubo zoshishino ezifanelekileyo (accounting, project management)
  • Ukuthotyelwa kwe-B-BBEE

Ilungele bani: Abaqeshi abazinzeleyo abalungele imisebenzi emikhulu yokuhlala kunye norhwebo oluncinci.

Indlela yokunyuka: Yakha iphothifoliyo yeeprojekthi ze-R2 million ezigqitywe ngempumelelo, nyusa umthamo wemali, phuhlisa iinkqubo zomsebenzi omkhulu.

Grade 4: Iiprojekthi Eziphakathi

Umda wemali: Ukuya kuthi ga kwi-R4 million ngekhontrakthi nganye

Abaqeshi be-Grade 4 banokuphatha iiprojekthi zorhwebo nezokuhlala eziphakathi, kwaye bafaneleke kwiitenda ezininzi zecandelo likarhulumente.

Imisebenzi eqhelekileyo:

  • Izakhiwo zorhwebo eziphakathi
  • Uphuhliso lwezindlu ezineeyunithi ezininzi
  • Iiprojekthi ze-civil engineering eziphakathi
  • Uhlaziyo lweziseko

Iimfuno:

  • Irekhodi leeprojekthi ze-Grade 3 ezigqitywe ngempumelelo
  • Umthamo wemali kwiikhontrakthi ze-R4 million
  • Iinkqubo zoshishino ezizinzileyo
  • Abasebenzi abaqeqeshiweyo (site managers, quantity surveyors)
  • Ukuthotyelwa kwe-B-BBEE

Ilungele bani: Abaqeshi abazinzeleyo abalungele urhwebo kunye neeprojekthi ezinkulu zokuhlala.

Indlela yokunyuka: Gqiba iiprojekthi ezininzi ze-Grade 4, wakhe umthamo wemali ukuya kwi-R6.5 million, phuhlisa izakhono zomsebenzi omkhulu.

Grade 5: Iiprojekthi Eziphakathi-Ezikhulu

Umda wemali: Ukuya kuthi ga kwi-R6.5 million ngekhontrakthi nganye

I-Grade 5 ivula amathuba amakhulu kurhwebo nakwiziseko. Abaqeshi abaninzi kwimarike ephakathi basebenza kweli nqanaba.

Imisebenzi eqhelekileyo:

  • Izakhiwo zorhwebo ezinkulu
  • Uphuhliso olubalulekileyo lwezindlu
  • Iiprojekthi zeziseko eziphakathi
  • Imisebenzi yeziseko zomasipala

Iimfuno:

  • Irekhodi elihle leeprojekthi ze-Grade 4
  • Umthamo wemali kwiikhontrakthi ze-R6.5 million
  • Iqela lobungcali (iinjineli, QSs, project managers)
  • Iinkqubo zoshishino ezibanzi
  • Inqanaba elomeleleyo le-B-BBEE

Ilungele bani: Abaqeshi abazinzeleyo bemarike ephakathi abanamaqela obungcali neenkqubo.

Indlela yokunyuka: Yakha irekhodi kwiiprojekthi ze-R6.5 million, nyusa umthamo wemali, phuhlisa izakhono zomsebenzi we-R13 million.

Grade 6: Iiprojekthi Ezikhulu

Umda wemali: Ukuya kuthi ga kwi-R13 million ngekhontrakthi nganye

Abaqeshi be-Grade 6 banokuphatha iiprojekthi ezinkulu zorhwebo neziseko. Apha iimfuno ziba nzima kakhulu.

Imisebenzi eqhelekileyo:

  • Uphuhliso olukhulu lorhwebo
  • Iiprojekthi ezinkulu zeziseko
  • Uphuhliso olukhulu lwezindlu
  • Iziseko zomasipala nezephondo

Iimfuno:

  • Irekhodi leeprojekthi ze-Grade 5 ezigqitywe ngempumelelo
  • Umthamo wemali kwiikhontrakthi ze-R13 million
  • Iqela lobunjineli nolawulo elobungcali
  • Isatifikethi se-ISO (sihlala sifunwa)
  • Inqanaba elomeleleyo le-B-BBEE
  • Iinkqubo ezibanzi zomgangatho nokhuseleko

Ilungele bani: Abaqeshi abazinzeleyo abanamaqela obungcali, amandla emali omeleleyo, kunye nerekhodi elingqinisisweyo.

Indlela yokunyuka: Gqiba iiprojekthi ezinkulu ezininzi ngempumelelo, wakhe umthamo wemali ukuya kwi-R40 million, phuhlisa amandla enqanaba le-enterprise.

Grade 7: Iiprojekthi Ezikhulu Kakhulu

Umda wemali: Ukuya kuthi ga kwi-R40 million ngekhontrakthi nganye

Abaqeshi be-Grade 7 basebenza kwinqanaba le-enterprise, bephethe iziseko ezinkulu nophuhliso olukhulu lorhwebo.

Imisebenzi eqhelekileyo:

  • Iiprojekthi ezinkulu zeziseko
  • Uphuhliso olukhulu lorhwebo
  • Iziseko zephondo nezesizwe
  • Iiprojekthi ezinzima ezidibanisa amacandelo amaninzi

Iimfuno:

  • Irekhodi elihle leeprojekthi ze-Grade 6
  • Umthamo wemali kwiikhontrakthi ze-R40 million
  • Iqela lobungcali elipheleleyo (iinjineli, QSs, project managers, safety officers)
  • Isatifikethi se-ISO
  • Iinkqubo zoshishino zenqanaba le-enterprise
  • Inqanaba elomeleleyo le-B-BBEE
  • Ubungqina bokukwazi iiprojekthi ezinzima

Ilungele bani: Abaqeshi abakhulu abazinzeleyo abanamandla e-enterprise nezixhobo zemali ezinkulu.

Indlela yokunyuka: Yakha irekhodi kwiiprojekthi ze-R40 million, nyusa umthamo wemali ukuya kwi-R130 million, phuhlisa izakhono zee-mega-project.

Grade 8: Ii-Mega Projects

Umda wemali: Ukuya kuthi ga kwi-R130 million ngekhontrakthi nganye

Abaqeshi be-Grade 8 baphatha iiprojekthi zeziseko nophuhliso ezinkulu kakhulu eMzantsi Afrika.

Imisebenzi eqhelekileyo:

  • Iiprojekthi ezinkulu kakhulu zeziseko
  • Iiprojekthi ezinkulu zephondo nezesizwe
  • Uphuhliso olukhulu kakhulu
  • Iiprojekthi zobunjineli ezinzima

Iimfuno:

  • Irekhodi leeprojekthi ze-Grade 7 ezigqitywe ngempumelelo
  • Umthamo wemali kwiikhontrakthi ze-R130 million
  • Iqela lobungcali elipheleleyo elinamava aphezulu
  • Iziqinisekiso ezininzi ze-ISO
  • Iinkqubo neendlela zokusebenza zenqanaba le-enterprise
  • Inqanaba elomeleleyo le-B-BBEE
  • Ubungqina bokukwazi iimega-project

Ilungele bani: Abaqeshi abakhulu abanamandla emali abalulekileyo, amandla e-enterprise, kunye nerekhodi eliqinisekisiweyo kwiiprojekthi ezinkulu.

Indlela yokunyuka: Gqiba iimega-project ezininzi ngempumelelo, wakhe umthamo wemali ongenamda, ubonise ukukwazi ezona projekthi zinkulu kweli lizwe.

Grade 9: Umthamo Ongenamda

Umda wemali: Awunamda

I-Grade 9 lelona banga liphezulu le-CIDB, ligcinelwe abaqeshi abanokuphatha iiprojekthi zobukhulu nabuphi na.

Imisebenzi eqhelekileyo:

  • Ezona projekthi zikhulu zeziseko eMzantsi Afrika
  • Ii-mega development
  • Iinkqubo zeziseko zesizwe
  • Iiprojekthi ezinzima ezineebhiliyoni zeerandi

Iimfuno:

  • Irekhodi eliyimpumelelo kwiiprojekthi ze-Grade 8
  • Umthamo wemali ongenamda (okanye omkhulu kakhulu)
  • Iqela lobungcali elipheleleyo elinamava aphezulu
  • Iziqinisekiso ezininzi ze-ISO
  • Iinkqubo neendlela zokusebenza zenqanaba le-enterprise
  • Inqanaba elomeleleyo le-B-BBEE
  • Ubungqina bokukwazi ezona projekthi zinkulu

Ilungele bani: Ezona nkampani zinkulu zokwakha eMzantsi Afrika ezinamandla emali angenamda okanye asondeleyo koko.

CIDB Grade Financial Limits Summary Table

GradeMaximum Contract ValueTypical Work Scope
Grade 1Up to R200,000Small renovations, minor repairs
Grade 2Up to R650,000Small residential builds, medium renovations
Grade 3Up to R2 millionLarge residential, small commercial
Grade 4Up to R4 millionMedium commercial, multi-unit residential
Grade 5Up to R6.5 millionLarge commercial, medium infrastructure
Grade 6Up to R13 millionLarge commercial, major infrastructure
Grade 7Up to R40 millionMajor infrastructure, large developments
Grade 8Up to R130 millionMega infrastructure projects
Grade 9UnlimitedLargest projects in South Africa

Qaphela: Le mida yemali iqikelelwe kwaye ingalungiswa yi-CIDB. Soloko ujonge imida yangoku kwiwebhusayithi ye-CIDB okanye kwisatifikethi sobhaliso sakho.

Indlela Yokunyusa i-CIDB Grade Yakho

Ukonyusa i-CIDB grade yakho akuzenzekeli — kufuneka ufake isicelo sokunyusa uze ubonise ukuba uyahlangabezana neemfuno zebanga elilandelayo. Nantsi inkqubo:

Inyathelo 1: Hlangabezana Neemfuno Zemali

Ibanga ngalinye lineemfuno ezisezantsi zomthamo wemali. Kuya kufuneka unike:

  • Iingxelo zemali eziphicothiweyo — Kwiinkampani, oku kuthetha iingxelo zemali zonyaka eziphicothiweyo. Kwi-sole proprietors okanye partnerships, kusenokufuneka iingxelo zemali eziqinisekisiweyo.
  • Iingxelo zebhanki — Iingxelo zebhanki zakutshanje ezibonisa umthamo wakho wemali.
  • Ubungqina bee-asethi — Izixhobo, ipropathi, okanye ezinye ii-asethi ezibonisa umthamo.

I-CIDB ivavanya umthamo wakho wemali ngokusekelwe kwi-net worth, working capital, kunye nokukwazi ukufumana imali yeprojekthi xa kufuneka.

Inyathelo 2: Yakha Irekhodi Lakho

Kufuneka ubonise ukugqitywa ngempumelelo kweeprojekthi kwinqanaba lakho langoku:

  • Iisatifikethi zokugqitywa kweprojekthi — Ezivela kubaxhasi eziqinisekisa ukugqitywa ngempumelelo.
  • Iisatifikethi zentlawulo — Ezibonisa ukuba uhlawuliwe ngomsebenzi ogqityiweyo.
  • Iireferensi — Ezivela kubaxhasi, abacebisi, okanye ababoneleli.
  • Amaxwebhu eprojekthi — Ubungqina bokukwazi kwakho ukuphatha iiprojekthi.

I-CIDB idla ngokufuna iiprojekthi ezininzi eziphumeleleyo kwibanga lakho langoku ngaphambi kokuba unyuke.

Inyathelo 3: Phuhlisa Izakhono Zakho

Amabanga aphezulu afuna amandla aphucukileyo ngakumbi:

  • Iqela lobungcali — Iinjineli eziqeqeshiweyo, quantity surveyors, project managers.
  • Iinkqubo zoshishino — Accounting efanelekileyo, ulawulo lweeprojekthi, ulawulo lomgangatho, iinkqubo zokhuseleko.
  • Iziqinisekiso — Iziqinisekiso ze-ISO zinokufuneka kumabanga aphezulu.
  • Ukuthotyelwa kwe-B-BBEE — Inqanaba elomeleleyo le-B-BBEE liba lobaluleke ngakumbi. Jonga isikhokelo sethu se B-BBEE kwicandelo lokwakha ngeenkcukacha.

Inyathelo 4: Ngenisa Isicelo Sokunyusa

Xa sele uhlangabezene neemfuno:

  1. Gqibezela ifomu yesicelo sokunyusa — Ifumaneka kwiwebhusayithi ye-CIDB.
  2. Qokelela amaxwebhu axhasayo — Iingxelo zemali, iisatifikethi zeeprojekthi, iireferensi, iziqinisekiso zeqela.
  3. Hlawula umrhumo wokunyusa — Jonga imirhumo yangoku kwiwebhusayithi ye-CIDB.
  4. Ngenisa isicelo sakho — Kwi-intanethi nge-CIDB portal okanye ngeposi.

Inyathelo 5: Linda Uvavanyo

I-CIDB iya kuvavanya isicelo sakho, oku kudla ngokuthatha iiveki ezi-4–8. Banokucela ulwazi olongezelelekileyo okanye ukucaciselwa.

Iimpazamo Eziqhelekileyo Zokunyusa Omele Uziphephe

  • Ukufaka isicelo kuselithuba kakhulu — Musa ukufaka isicelo ngaphambi kokuba ube nerekhodi elaneleyo nomthamo wemali.
  • Amaxwebhu angaphelelanga — Ukungabikho kweengxelo zemali okanye iisatifikethi zeeprojekthi kuya kulibazisa isicelo sakho.
  • Ulawulo olubi lwezemali — Iingxelo zemali ezibonisa ilahleko okanye i-cash flow embi zinokubangela ukwaliwa.
  • Akukho kuthotyelwa kwe-B-BBEE — Amabanga aphezulu adla ngokufuna ukuthotyelwa kwe-B-BBEE.
  • Iinkqubo ezingonelanga — Ukungabikho kweenkqubo zoshishino ezifanelekileyo kunokuthintela ukunyuka kumabanga aphezulu.

I-CIDB Grading kunye Neemfuno Zeetenda

Ukuqonda indlela i-CIDB grading echaphazela ngayo ukukwazi kwakho ukutendera imisebenzi karhulumente kubalulekile.

Iimfuno Zeetenda Zecandelo Likarhulumente

Uninzi lweetenda zecandelo likarhulumente luchaza ubuncinane bebanga le-CIDB elifunekayo. Umzekelo:

  • Iprojekthi yokwakha kaMasipala ye-R5 million ingafuna i-Grade 5 GB (General Building).
  • Iprojekthi yendlela ye-R15 million ingafuna i-Grade 6 CE (Civil Engineering).
  • Iprojekthi yeziseko ye-R50 million ingafuna i-Grade 7 okanye ngaphezulu.

Awukwazi ukutendera iprojekthi ukuba ibanga lakho le-CIDB lingaphantsi kobuncinane obuchaziweyo — itenda yakho iya kukhutshwa phambi kovavanyo.

Ukuqonda Amaxwebhu Etenda

Xa uphonononga amaxwebhu etenda, khangela:

  • Ubuncinane bebanga le-CIDB elifunekayo — Ngokuqhelekileyo lichazwa ngokucacileyo kwisaziso setenda.
  • Udidi lomsebenzi — Itenda iya kuchaza udidi (GB, CE, ME, njl.) kunye nebanga elifunekayo.
  • Iimfuno ze-joint venture — Ezinye iiprojekthi zivumela i-joint venture, apho abaqeshi bedibanisa amabanga abo (ngokwemigaqo ye-CIDB).

Ii-Joint Venture kunye ne-CIDB Grading

Ii-joint venture zinokudibanisa amabanga e-CIDB phantsi kweemeko ezithile:

  • Ibanga elidibeneyo lidla ngokubalwa ngokusekelwe kumabanga amaqabane nganye kunye negalelo labo lemali.
  • Onke amaqabane kufuneka abe ebhaliswe kwi-CIDB.
  • I-joint venture kufuneka ibhaliswe ngokwahlukileyo kwi-CIDB.
  • Kukho imithetho ethile ngendlela amabanga adityaniswa ngayo — jonga izikhokelo ze-CIDB.

Ii-joint venture zinzima kwaye zifuna ulwakhiwo olucokisekileyo lwezomthetho nezemali. Bonisana negqwetha lomthetho wokwakha okanye umcebisi we-CIDB ngaphambi kokungena kwi-joint venture.

Iimpazamo Eziqhelekileyo ze-CIDB Grading kunye Nendlela Yokuziphepha

Abaqeshi abaninzi benza iimpazamo ezinokuphepheka ezilibazisa ukunyuka okanye zibangele iingxaki zokuthotyelwa:

Impazamo 1: Ukungaliqondi Ibanga Lakho Langoku

Ingxaki: Abaqeshi abazi ukuba ibanga labo livumela ntoni kanye kanye.

Isisombululo: Hlola ngononophelo isatifikethi sakho sobhaliso lwe-CIDB. Qonda imida yakho yemali neendidi zomsebenzi. Musa ukutendera iiprojekthi ezingaphezu kwebanga lakho — uya kukhutshwa.

Impazamo 2: Ukunganaki Ulawulo Lwezemali

Ingxaki: Iirekhodi zemali ezimbi, ilahleko, okanye iingxaki ze-cash flow zithintela ukunyuka.

Isisombululo: Gcina iirekhodi ze-accounting ezifanelekileyo ukusukela kusuku lokuqala. Sebenzisa accounting software okanye uqashe umgcini-zincwadi. Gcina iingxelo zemali zihlaziyiwe. Yakha ii-reserve zemali zokuxhasa imisebenzi yamabanga aphezulu.

Impazamo 3: Ukungakhi Irekhodi Ngokucwangcisiweyo

Ingxaki: Abaqeshi bagqiba iiprojekthi kodwa abazibhali kakuhle, nto leyo eyenza ukunyuka kube nzima.

Isisombululo: Gcina iirekhodi ezineenkcukacha zeprojekthi nganye:

  • Iisatifikethi zokugqitywa ezivela kubaxhasi
  • Iisatifikethi zentlawulo
  • Iifoto zeprojekthi
  • Iireferensi zabaxhasi
  • Isishwankathelo semali seprojekthi

Sebenzisa software yolawulo lweeprojekthi ukulandelela iiprojekthi ngendlela ecwangcisiweyo. La maxwebhu abalulekile ekunyukeni.

Impazamo 4: Ukunganaki Ukuthotyelwa kwe-B-BBEE

Ingxaki: Amabanga aphezulu aya esiba nefuna ukuthotyelwa kwe-B-BBEE, kodwa abaqeshi bayayeka de kufike ixesha lokunyusa.

Isisombululo: Qalisa ukuthotyelwa kwe-B-BBEE kwangoko. Nokuba kungafunekiyo kwibanga lakho langoku, kuba yimfuneko xa unyuka. Jonga isikhokelo sethu se-B-BBEE kwicandelo lokwakha ngeenkcukacha.

Impazamo 5: Ukungacwangcisi Ukunyusa

Ingxaki: Abaqeshi balinda de bafune ibanga eliphezulu phambi kokuba baqale ukulungiselela, nto leyo elibazisa ukukwazi kwabo ukutendera iiprojekthi ezinkulu.

Isisombululo: Cwangcisa ukunyusa ngokuphambili. Ukuba ugqiba iiprojekthi ze-Grade 3 ngempumelelo, qala ukulungiselela i-Grade 4:

  • Yakha umthamo wemali
  • Phuhlisa iqela lakho lobungcali
  • Sebenzisa iinkqubo zoshishino ezingcono
  • Qalisa ukuthotyelwa kwe-B-BBEE

Impazamo 6: Ukukhutshwa Kwetenda Ngenxa Yokungahambelani Kwebanga

Ingxaki: Abaqeshi batendera iiprojekthi ezingaphezulu kwebanga labo, bachithe ixesha nezixhobo.

Isisombululo: Soloko ujonga ubuncinane bebanga le-CIDB elifunekayo phambi kokulungisa itenda. Ukuba uku-Grade 3 kwaye iprojekthi ifuna i-Grade 5, musa ukuchitha ixesha — gxila kwiiprojekthi ofanele kuzo, okanye ucwangcise ukunyuka kuqala.

Kutheni Ii-Spreadsheets Nezixhobo Ze-Ad-Hoc Zinganeli

Abaqeshi abaninzi balandelela iinkcukacha ze-CIDB kwi-spreadsheets, iifayile zephepha, okanye i-accounting software eqhelekileyo. Le ndlela iyawa xa kufuneka: uthelekise amaxabiso eeprojekthi nemida yebanga lakho phambi kokutendera, ucwangcise ukunyuka ngokuchasene nerekhodi elicacileyo, okanye uqinisekise ukuba amabanga oonokontraka abangaphantsi kwakho nemihla yokuphelelwa ahlangabezana neemfuno zekhontrakthi. Amaxwebhu agcina esasazekile, imihla yokuhlaziya iyaphoswa, kwaye izicelo zokunyusa zithatha ixesha elide kuba ubungqina bunzima ukuhlanganisa. Ulawulo lokwakha olwakhelwe ngokukodwa oluqonda i-CIDB grading kwaye lugcine idatha yeprojekthi neyokuthotyelwa kwindawo enye luyazivalela ezo zikhewu. Ngakumbi malunga nokugcina iiprojekthi namaxwebhu ephantsi kolawulo, jonga isikhokelo sethu se-site diary kunye namaxwebhu eprojekthi.

Esi Sikhokelo Senzelwe Bani

Esi sikhokelo se-CIDB grading senzelwe abakhi bezindlu nezoRhwebo, abaphuhlisi bepropathi, kunye noonokontraka abancinci abafuna ukuqonda okanye ukunyusa ibanga labo le-CIDB lomsebenzi karhulumente. Nokuba uku-Grade 1 ucwangcisa ukunyuka kwakho kokuqala okanye uku-Grade 5 ujolise kwiitenda ezinkulu, imigaqo iyafana: yazi imida yakho, yakha irekhodi nomthamo wemali, gcina amaxwebhu, kwaye uhambelane ne-B-BBEE nezinye iimfuno. Amanqanaba obhaliso nophononongo lwe-NHBRC abalulekile emsebenzini wezindlu; i-CIDB grading yona ilawula ubukhulu nohlobo lweeprojekthi zecandelo likarhulumente onokuzilandela.

Imibuzo Ebuzwa Rhoqo

Kuthatha ixesha elingakanani ukunyusa i-CIDB grade yam?

Izicelo zokunyusa zihlala zithatha iiveki ezi-4–8 ukuqhutywa, xa amaxwebhu epheleleyo kwaye iimfuno zihlangatyezwa. Kodwa ixesha loku lungiselela ukunyuka linokuba lide kakhulu — kufuneka wakhe irekhodi, uphuhlise umthamo wemali, kwaye usebenzise iinkqubo ezifanelekileyo. Uninzi lwabaqeshi luthatha iinyanga ezili-12–24 phakathi kokunyuka, kuxhomekeke kwipayiphlayini yeeprojekthi nangesantya sokukhula.

Ndingaba namabanga ahlukeneyo kwiindidi zomsebenzi ezahlukeneyo?

Ewe. Ungaba namabanga ahlukeneyo e-CIDB kwiindidi zomsebenzi ezahlukeneyo. Umzekelo, unokuba yi-Grade 4 GB (General Building) kodwa ube yi-Grade 2 EB (Electrical Engineering) kuphela ukuba ugxile kakhulu kulwakhiwo lwezakhiwo kodwa ngamanye amaxesha wenza umsebenzi wombane. Udidi ngalunye lubalwa ngokwahlukileyo ngokusekelwe kwirekhodi lakho nomthamo kuloo ndawo.

Kwenzeka ntoni xa nditendera iprojekthi engaphezulu kwe-CIDB grade yam?

Itenda yakho iya kukhutshwa ngoko nangoko. Abaxhasi becandelo likarhulumente bajonga amabanga e-CIDB njengenxalenye yokuhlolwa kokufaneleka kokuqala, phambi kovavanyo lobugcisa okanye lwemali. Ukutendera ngaphezulu kwebanga lakho kuchitha ixesha nezixhobo — soloko ujonga ubuncinane bebanga elifunekayo kuqala.

Ndifuna i-CIDB grade ngomsebenzi wecandelo labucala?

Hayi. I-CIDB grading ifunwa kuphela kumsebenzi wecandelo likarhulumente (oomasipala, amasebe karhulumente, ii-parastatal). Abaxhasi becandelo labucala basenokucela ubhaliso lwe-CIDB njengobungqina bokuthembeka, kodwa akuyomfuno yomthetho. Nangona kunjalo, abaxhasi babucala abaninzi bakhetha ukusebenza nabaqeshi ababhaliswe kwi-CIDB kuba oku kubonisa inqanaba lobungcali nokuthotyelwa.

Ndingalithoba ibanga lam le-CIDB?

Ewe, kwezinye iimeko. Ukuba umthamo wakho wemali wehla kakhulu, okanye awusagcini iimfuno, i-CIDB inokulithoba ibanga lakho. Ungacela nokwehliswa ukuba awusafuni ukusebenza kwinqanaba eliphezulu. Kodwa ukwehliswa kwebanga akwenzeki rhoqo — uninzi lwabaqeshi lufuna ukugcina okanye ukunyusa amabanga alo.

Ndilijonga njani ibanga lam langoku le-CIDB?

Ungajonga ibanga lakho le-CIDB kwisatifikethi sakho sobhaliso, okanye ngokukhangela i-CIDB Register of Contractors kwi-intanethi ku-cidb.org.za. Ibanga lakho likwaboniswa kumaxwebhu eetenda ozifakayo.

Yintoni umahluko phakathi kobhaliso lwe-CIDB kunye ne-CIDB grading?

Ubhaliso linyathelo lokuqala — ubhalisa kwi-CIDB ukuze ungene kwirejista yesizwe. Igrading iza emva kobhaliso — unikwa ibanga (ngokubanzi i-Grade 1 kubaqeshi abatsha) ngokusekelwe kumthamo wakho nerekhodi lakho. Kufuneka ubhaliswe kuqala ngaphambi kokuba ube negrada, kwaye kufuneka ube negrada ngaphambi kokuba utendere umsebenzi wecandelo likarhulumente.

Isiphelo

Ukuqonda i-CIDB grading kubalulekile kuye nawuphi na umakhi ofuna ukusebenza kwiiprojekthi zecandelo likarhulumente okanye ukukhulisa ishishini lakhe. Ibanga lakho limisela iiprojekthi onokutendera kuzo, ubungakanani bomsebenzi onokuwuthatha, kunye nokufaneleka kwakho kwiintlobo ezahlukeneyo zeekhontrakthi. Inkqubo inika indlela ecacileyo yokunyuka ukusuka kwi-Grade 1 (ukuya kwi-R200,000) ukuya kwi-Grade 9 (umthamo ongenamda). Ukunyuka kuxhomekeke kwirekhodi, kumthamo wemali, kwiinkqubo ezifanelekileyo, nakwokuthotyelwa kwe-B-BBEE.

Ukuba ufuna ukulawula i-CIDB grading, ucwangcise ukunyuka, kwaye ugcine amaxwebhu afunekayo kwiitenda nokunyuka kwindawo enye, jonga indlela uWakha anceda ngayo abakhi baseMzantsi Afrika ngokuthotyelwa kwe-CIDB nolawulo lweeprojekthi.


Ibhalwe ngu

Wakha Team