Inqubo Yokubhalisa i-CIDB eNingizimu Afrika: Umhlahlandlela Wesinyathelo Ngesinyathelo

Ngaphandle kokubhaliswa okusemthethweni kwe-CIDB, awukwazi ukufaka i-tender yomsebenzi wokwakha womkhakha kahulumeni eNingizimu Afrika. Amaklayenti kamasipala nikahulumeni kudingeka basebenzise irejista ye-Construction Industry Development Board (CIDB). Ukungasebenzi kabusha, amabanga angafanele, noma izicelo ezenqatshiwe kusho ukulahlekelwa ama-tender kanye nokubambezeleka ekungeneni emaphrojekthini asukela ekwakhiweni kwezindlu ze-RDP kuya kwingqalasizinda enkulu.
Osonkontileka abaningi bathola inqubo yokubhalisa i-CIDB eNingizimu Afrika iyadida. Amadokhumenti adingekayo, izindleko, izikhathi, kanye nengozi yokwenqatshwa kudala ubungozi bangempela bokungathobeli. Lo mhlahlandlela uchaza ukuthi ubani okumele abhalise, yimaphi amadokhumenti owadingayo, inqubo yokubhalisa i-CIDB isinyathelo ngesinyathelo, izindleko, izikhathi, kanye nendlela yokugwema izizathu ezivamile zokwenqatshwa.
Ubani Okumele Abhalise ku-CIDB?
Ukubhalisa i-CIDB kuyimpoqo kunoma yimuphi umsonkontileka ofuna ukusebenza emaphrojekthini omkhakha kahulumeni eNingizimu Afrika. Lokhu kuhlanganisa:
Amaklayenti omkhakha kahulumeni:
- Iminyango kahulumeni wesizwe
- Iminyango kahulumeni wesifundazwe
- Omasipala neziphathimandla zendawo
- Izinkampani ezingamaparastatal (Eskom, Transnet, Telkom, njll.)
- Amabhizinisi aphethwe umbuso
- Izinhlangano zomphakathi
Izinhlobo zamaphrojekthi adinga ukubhaliswa kwe-CIDB:
- Ukwakhiwa kwezakhiwo (zokuhlala, zezentengiselwano, zezimboni)
- Ubunjiniyela bomphakathi (imigwaqo, amabhuloho, amadamu, ingqalasizinda yamanzi)
- Ubunjiniyela bomshini (i-HVAC, ukufakwa kwemishini)
- Ubunjiniyela bukagesi (ukufakwa kukagesi, izinhlelo zamandla)
- Amaphrojekthi engqalasizinda
- Umsebenzi wokugcina nokulungisa wamaklayenti omkhakha kahulumeni
Umsebenzi womkhakha ozimele: Ukubhalisa i-CIDB akudingeki ngokomthetho emsebenzini womkhakha ozimele. Amaklayenti amaningi azimele asakhetha osonkontileka ababhalise i-CIDB ngoba lokhu kubonisa ukubhaliswa kwebhizinisi okusemthethweni, ukuthobela intela, kanye nokuhambisana nezindinganiso zomkhakha. Ukubhalisa kusenesikhathi kukunika ikhono lokuthi ngokuhamba kwesikhathi uphishekele amathuba omkhakha kahulumeni ngaphandle kokubambezeleka.
Amadokhumenti Adingekayo Ukubhalisa i-CIDB
Ngaphambi kokuqala isicelo sakho sokubhalisa i-CIDB, qoqa wonke amadokhumenti adingekayo. Amadokhumenti angekho azobambezela isicelo sakho noma abangele ukwenqatshwa. Nawa okudingekayo:
1. Amadokhumenti Okubhalisa e-CIPC
Amadokhumenti okubhalisa e-Companies and Intellectual Property Commission (CIPC) abonisa ukuthi ibhizinisi lakho libhalisiwe ngokusemthethweni eNingizimu Afrika.
Amadokhumenti adingekayo:
- Isitifiketi sokubhalisa inkampani (CoR 14.3), Sibonisa igama lenkampani yakho, inombolo yokubhalisa, kanye nosuku lokubhalisa
- I-Memorandum of Incorporation (MOI), Umthethosisekelo wenkampani yakho
- Imininingwane yabaqondisi, Amagama, izinombolo zomazisi, namakheli abo bonke abaqondisi
Uma ungumnikazi oyedwa noma unobulili:
- Amadokhumenti okubhalisa ibhizinisi avela e-CIPC noma emasipaleni wendawo
- Isivumelwano sobulili (uma sikhona)
Izindleko: R675 yokubhalisa inkampani (R500 yokugcinela igama + R175 imali yokubhalisa)
Isikhathi: Izinsuku zebhizinisi ezingu-2-5 zokubhalisa inkampani
Okubalulekile: Inkampani yakho kufanele ibe ibhalisiwe ngaphambi kokuthi ubhalise ku-CIDB. Ungaqali inqubo ye-CIDB ngaphambi kokuba nesitifiketi sakho sokubhalisa se-CIPC.
2. Isitifiketi Sokusulwa Kwentela (TCC) esivela ku-SARS
Isitifiketi Sokusulwa Kwentela (TCC) esivela ku-SARS esisemthethweni siqinisekisa ukuthi inkampani yakho iyayithobela intela. Lokhu kuyimpoqo ukubhalisa i-CIDB.
Lokho esikuqinisekisayo:
- Inkampani yakho ibhalisiwe ukukhokha intela ku-SARS
- Zonke izitatimende zentela ziyilandelela isikhathi
- Ayikho imali yentela ekweletwayo esele
- Ukuthobela izibopho zentela
Indlela yokusithola:
- Ngena ku-SARS eFiling (efiling.sars.gov.za)
- Iya ku-”Request Tax Compliance Status”
- Khetha “Good Standing” ye-TCC
- Thumela isicelo
- Thola isitifiketi se-TCC (ngokuvamile ngaphakathi kwamasonto angu-1-2)
Izindleko: Mahhala
Isikhathi: Amasonto angu-1-2 (kungasheshiswa uma zonke izitatimende zilandele isikhathi)
Ukusebenza: Izitifiketi ze-TCC zisebenza izinyanga ezingu-12 kusukela osukwini lokukhishwa
Okubalulekile: Uma unezitatimende zentela ezisele noma izikweletu, zixazulule ngaphambi kokufaka isicelo se-TCC. I-SARS ngeke ikhiphe i-TCC uma ungathobeli intela.
3. Isitifiketi se-B-BBEE
Nakuba kungahlali kuyimpoqo ekubhalisweni kokuqala kweBanga 1, isitifiketi se-B-BBEE sidingeka njalo kakhulu emabangeni aphakeme kanye nakuma-tender amaningi omkhakha kahulumeni.
Lokho esikubonisayo:
- Izinga lakho le-B-BBEE (Izinga 1-8, noma Elingathobeli)
- Iphesenti lakho lokwaziswa kokuthenga
- Ukuthobela izidingo zoshintsho
Indlela yokusithola:
- Khetha inhlangano yokuqinisekisa i-B-BBEE egunyaziwe yi-SANAS
- Qedela ukuhlolwa kwe-scorecard ye-B-BBEE
- Nikeza imininingwane edingekayo (ubunikazi, ukuphathwa, amarekhodi okuthenga)
- Inhlangano yokuqinisekisa iyahlola inkampani yakho
- Thola isitifiketi se-B-BBEE (esisebenza unyaka owodwa)
Izindleko: R3,000-R15,000 kuya ngosayizi wenkampani nokuyinkimbinkimbi
Isikhathi: Amasonto angu-4-8 wokuqinisekisa
Kosonkontileka abasha: Uma usanda kuqala futhi ungakabi nesitifiketi se-B-BBEE, ungabhalisa ku-CIDB kuBanga 1. Kodwa-ke, uzodinga ukuthobela i-B-BBEE ukuze unyuke uye emabangeni aphakeme futhi uwine ama-tender amaningi. Bheka umhlahlandlela wethu we-B-BBEE emkhakheni wokwakha ukuthola imininingwane.
4. Ubufakazi Bamandla Ezimali
I-CIDB idinga ubufakazi bokuthi unamandla ezimali okuqedela amaphrojekthi ezingeni lebanga lakho elibhalisiwe.
Ekubhaliswe kweBanga 1:
- Amandla ezimali ayisisekelo (izidingo ezincane)
- Izitatimende zebhange ezibonisa umsebenzi we-akhawunti yebhizinisi
- Ubufakazi bekheli lebhizinisi
Emabangeni aphakeme (iBanga 2+):
- Izitatimende zezimali ezihloliwe (ezenkampani) noma izitatimende zezimali eziqinisekisiwe (kubanikazi abayodwa/abasobulili)
- Izitatimende zebhange (izinyanga ezingu-3-6 ezidlule)
- Ubufakazi bempahla (izinsimbi, indawo, izimoto)
- Izitatimende zemali yokusebenza
- Izincwadi zokuqinisekisa zebhange (emabangeni aphakeme)
Lokho i-CIDB ekuhlolayo: Inani lomcebo (impahla kususwe izikweletu), imali yokusebenza, ukugeleza kwemali, kanye nokufinyelela emalini yesikweletu lapho kudingeka. Izidingo zamandla ezimali ziyanyuka kakhulu emabangeni aphakeme. IBanga 1 linezidingo ezincane; iBanga 3 nangaphezulu kudinga amandla ezimali amakhulu. Ungafaki isicelo sebanga eliphakeme kunalokho amandla akho ezimali akusekelayo.
5. Umlando Wokusebenza (Ukunyuka Kwebanga)
Ekubhaliswe kokuqala kweBanga 1, awudingeki umlando wokusebenza. Kodwa-ke, uma ufaka isicelo seBanga 2 noma ngaphezulu, kudingeka ubonise ukuqedwa ngempumelelo kwamaphrojekthi.
Imininingwane edingekayo:
- Izitifiketi zokuqedwa kwephrojekthi ezivela emaklayenti
- Izitifiketi zenkokhelo (izitifiketi zenkokhelo ze-JBCC, i-NEC, noma i-GCC)
- Izincwadi zokubuyekeza ezivela emaklayenti, abeluleki, noma abahlinzeki
- Izithombe zephrojekthi kanye nemininingwane
- Izifinyezo zezimali zephrojekthi
Lokho i-CIDB ekufunayo: Inani nenani lamaphrojekthi aqediwe ezingeni lebanga lakho lamanje, ukuqedwa ngempumelelo ngaphandle kwamaphutha amakhulu noma ukungqubuzana, kanye nokwaneliseka kwamaklayenti (ukubuyekeza kanye nezitifiketi zokuqedwa). Osonkontileka abasha kufanele baqale kuBanga 1, baqede amaphrojekthi ngempumelelo, bese benyuka njengoba besakha umlando wokusebenza kanye namandla ezimali.
6. Omazisi Nemfundo Yabaqondisi
I-CIDB idinga amadokhumenti okuhlonza nemfundo kubo bonke abaqondisi.
Amadokhumenti adingekayo:
- Amakhophi aqinisekisiwe womazisi wabaqondisi noma amapasipoti
- Ubufakazi bamakheli abaqondisi (amabhili amanzi nogesi, izitatimende zebhange)
- Imfundo (izitifiketi zamakhono, iziqu, amadiploma)
- Ukubhaliswa kobungoti (uma kukhona)
Lokho i-CIDB ekuhlolayo:
- Ikhono lezobuchwepheshe labaqondisi
- Imfundo efanele izigaba zomsebenzi ozikhethile
- Ulwazi lokwakha noma emikhakheni ehlobene
Kosonkontileka abasha: Uma ungenayo imfundo esemthethweni, ungabonisa ikhono ngale ndlela:
- Izitifiketi zamakhono
- Ulwazi lokwakha (nezincwadi zokubuyekeza)
- Izincwadi zokubuyekeza zobungoti ezivela kongoti ababhalisiwe (abakhi bezakhiwo, onjiniyela, ama-quantity surveyor)
7. Amanye Amadokhumenti (Uma Efaneleka)
Kuya ngesimo sakho, ungase udinge amanye amadokhumenti:
- Isitifiketi sokubhalisa se-NHBRC (uma wakha izindlu zokuhlala)
- Isitifiketi sokubhalisa se-COIDA (uma unabasebenzi)
- Umshuwalense wesivikelo sobungoti (emabangeni aphakeme)
- Umshuwalense wesibopho somphakathi (ukuncoma kubo bonke osonkontileka)
- Izivumelwano zomhlangano wamabhizinisi (uma ubhalisa njengomhlangano wamabhizinisi)
Landa mahhala — Umhlahlandlela Wongoti be-B-BBEE Bokwakha (i-PDF). Indlela iKhodi Yomkhakha Wokuthenga Ngokwakha esebenza ngayo, indlela amaphuzu okuthenga abalwa ngayo, kanye namarekhodi okumele uwagcine elungile ngaphambi kwe-tender yakho elandelayo. Landa umhlahlandlela.
Inqubo Yokubhalisa i-CIDB Isinyathelo Ngesinyathelo
Njengoba manje usenawo wonke amadokhumenti akho alungile, nayi inqubo ephelele isinyathelo ngesinyathelo yokubhalisa ku-CIDB:
Isinyathelo 1: Yakha I-Akhawunti ku-CIDB Online Portal
Ukubhalisa i-CIDB kwenziwa ku-inthanethi nge-portal ye-CIDB (i-Tender noma iwebhusayithi ye-CIDB).
Inqubo:
- Vakashela iwebhusayithi ye-CIDB (cidb.org.za) noma i-portal ye-i-Tender
- Chofoza “Register” noma “New Contractor Registration”
- Yakha i-akhawunti ngekheli lakho le-imeyili
- Qinisekisa ikheli lakho le-imeyili (bheka ku-inbox yakho isixhumanisi sokuqinisekisa)
- Ngena ku-akhawunti yakho
Okuzodingeka:
- Ikheli le-imeyili elisebenzayo
- Igama lenkampani nenombolo yokubhalisa
- Imininingwane yokuxhumana yomqondisi
Isikhathi: Imizuzu engu-5-10 yokwakha i-akhawunti
Okubalulekile: Sebenzisa ikheli le-imeyili elingokwebhizinisi (hhayi i-akhawunti yakho yomuntu siqu ye-Gmail noma i-Yahoo). Le-imeyili izosetshenziswa kukho konke ukuxhumana kwe-CIDB.
Isinyathelo 2: Khetha Isabelo Sakho Sebanga Losonkontileka
Ngaphambi kokuqedela isicelo sakho, kudingeka ukhethe isabelo sakho sebanga losonkontileka, isigaba somsebenzi wakho kanye nebanga lokuqala.
Izigaba zomsebenzi:
- CE, Ubunjiniyela Bomphakathi (imigwaqo, amabhuloho, amadamu, ingqalasizinda yamanzi)
- GB, Ukwakha Okujwayelekile (izindlu zokuhlala, izakhiwo zezentengiselwano), Okuvame kakhulu kosonkontileka abasha
- ME, Ubunjiniyela Bomshini (i-HVAC, ukufakwa kwemishini)
- EB, Ubunjiniyela Bukagesi (ukufakwa kukagesi, izinhlelo zamandla)
- EP, Amaphrojekthi Obunjiniyela (amaphrojekthi obunjiniyela ahlanganisa izigaba eziningi)
- SB, Ukwakha Okukhethekile (ukwakha okukhethekile njengamachibi okubhukuda, ukuhlelwa kwezimo zomhlaba)
- RE, Amandla Avuselelekayo (ukufakwa kwelanga, umoya)
Ibanga lokuqala:
- IBanga 1, Kuze kufike ku-R500,000 ngenkontileka (indawo yokuqala kosonkontileka abasha)
- IBanga 2+, Amabanga aphakeme adinga umlando wokusebenza kanye namandla ezimali
Kosonkontileka abasha: Qala ngeBanga 1 GB (Ukwakha Okujwayelekile). Lena indawo yokuqala evame kakhulu futhi enezidingo ezilula kunazo zonke. Ungeza izigaba ezengeziwe futhi unyuse ibanga lakho ngokuhamba kwesikhathi.
Okubalulekile: Ibanga lakho linqumela ukuthi yimaphi amaphrojekthi ongafaka isicelo sawo. Ungafaki isicelo sebanga eliphakeme kunalokho amandla akho ezimali nomlando wokusebenza okukusekelayo. Bheka umhlahlandlela wethu ophelele we-CIDB grading ukuthola imininingwane ngebanga ngalinye.
Isinyathelo 3: Layisha Amadokhumenti Asekelayo
Uma usukhethile isabelo sakho sebanga, layisha wonke amadokhumenti asekelayo adingekayo nge-portal ye-CIDB.
Amadokhumenti okulayisha:
- Isitifiketi sokubhalisa inkampani (CIPC)
- Isitifiketi sokusulwa kwentela (SARS TCC)
- Isitifiketi se-B-BBEE (uma sikhona)
- Izitatimende zezimali noma izitatimende zebhange
- Omazisi nemfundo yabaqondisi
- Ubufakazi bekheli lebhizinisi
- Noma yimaphi amanye amadokhumenti adingekayo ebangeni lakho
Izidingo zamafayela:
- Ifomethi ye-PDF (encanywa)
- Ama-scan acacile, afundeka kahle (hhayi izithombe)
- Imikhawulo yosayizi wefayela (bheka i-portal ye-CIDB yemikhawulo yamanje)
- Amakhophi aqinisekisiwe lapho kudingeka
Okubalulekile: Qinisekisa ukuthi wonke amadokhumenti asemanje futhi asemthethweni. Izitifiketi ze-TCC ezisephelelwe isikhathi noma izitatimende zezimali eziphelelwe isikhathi zizoholela ekwenqatshweni.
Isikhathi: Imizuzu engu-30-60 yokulayisha wonke amadokhumenti (kuya ngenani lamadokhumenti)
Isinyathelo 4: Khokha Izindleko Zokubhalisa
Ngemuva kokulayisha amadokhumenti akho, khokha izindleko zokubhalisa ze-CIDB.
Izindleko zokubhalisa (uhlelo lwezindleko olusemthethweni lwe-CIDB):
- IBanga 1: Imali yokuphatha engu-R450 ngesigaba ngasinye somsebenzi, ikhokhwa kanye kuphela futhi ayibuyiswa, ayikho imali yonyaka
- IBanga 2: Imali yokuphatha engu-R450 ngesigaba ngasinye somsebenzi, kwengeze imali yokusebenza kabusha yonyaka engu-R250
- Amabanga 3-9: Imali yokuphatha engu-R750 ngesigaba ngasinye somsebenzi, kwengeze imali yokusebenza kabusha yonyaka enyukayo ngokwebanga, kusukela ku-R350 eBangeni 3 kuya ku-R55,000 eBangeni 9
- Ukubhalisela izigaba ezingaphezu kweyodwa (isibonelo, i-GB ne-CE) kuphindaphinda imali yokuphatha, njengoba isetshenziswa ngesigaba ngasinye somsebenzi
Umthombo: i-cidb, Uhlolojikelele lwe-Register of Contractors, ithebula elithi “Registration Fees”.
Izindlela zokukhokha:
- Ikhadi lesikweletu (nge-inthanethi)
- I-EFT (ukudluliselwa kwemali nge-elekthronikhi)
- Isikhwama sebhange (nobufakazi bokukhokha)
Ukuqinisekiswa kwenkokhelo:
- Gcina ubufakazi bokukhokha
- I-CIDB izoqinisekisa ukutholwa nge-imeyili
- Inkokhelo kufanele iqedelwe ngaphambi kokuba isicelo sicutshungulwe
Okubalulekile: Izindleko zokubhalisa aziphindiselwa. Qinisekisa ukuthi isicelo sakho siphelele futhi siqondile ngaphambi kokukhokha. Uma isicelo sakho senqatshwa, kuzodingeka ukhokhe futhi ukuze uphinde ufake isicelo.
Isinyathelo 5: Ukuhlolwa Nokuqinisekiswa kwe-CIDB
Uma inkokhelo yakho isiqinisekisiwe, i-CIDB izohlola isicelo sakho.
Inqubo yokuhlola:
- Ukuqinisekiswa kwamadokhumenti, I-CIDB ihlola ukuthi wonke amadokhumenti asemthethweni futhi aphelele
- Ukuhlolwa kwamandla ezimali, I-CIDB ibuyekeza izitatimende zakho zezimali nezebhange
- Ukuhlolwa kwekhono lezobuchwepheshe, I-CIDB ibuyekeza imfundo nolwazi lwabaqondisi
- Ukuhlolwa kokuthobela, I-CIDB iqinisekisa ukuthobela intela, ukubhalisa kwe-CIPC, kanye nesimo se-B-BBEE
- Ukuhlolwa kwendawo (uma kudingeka), I-CIDB ingase yenze ukuhlolwa kwendawo emabangeni aphakeme
Isikhathi: Amasonto angu-2-4 ezicelweni zeBanga 1, amasonto angu-4-8 emabangeni aphakeme
Lokho i-CIDB ekufunayo:
- Imininingwane ephelele futhi eqondile
- Ukusulwa kwentela okusemthethweni kanye nokubhaliswa kwebhizinisi
- Amandla ezimali ahambisana nebanga olikhethile
- Ikhono lezobuchwepheshe esigabeni sakho somsebenzi
- Ukuthobela zonke izidingo
Uma i-CIDB icela imininingwane engeziwe:
- Phendula ngokushesha (ngaphakathi kwezinsuku ezingu-7-14)
- Nikeza amadokhumenti acelwayo noma incazelo
- Ukuphendula okubambezelekile kungaholela ekwenqatshweni kwesicelo
Isinyathelo 6: Thola Isitifiketi Sakho Sokubhalisa
Uma isicelo sakho sivunyiwe, i-CIDB izokhipha isitifiketi sakho sokubhalisa.
Lokho ozokuthola:
- Isitifiketi sokubhalisa se-CIDB (kwedijithali noma esibonakalayo, noma kokubili)
- Inombolo yokubhalisa (isikhombi esiyingqayizivele)
- Isabelo sebanga nesigaba somsebenzi
- Usuku lokuphelelwa yisikhathi kokubhalisa (iminyaka emi-3 kusukela osukwini lokubhalisa)
Imininingwane yesitifiketi:
- Inombolo yakho yokubhalisa ye-CIDB (isb. “CIDB 123456”)
- Ibanga lakho nesigaba somsebenzi (isb. “GB 1” iBanga Lokwakha Okujwayelekile 1)
- Usuku lokubhalisa nosuku lokuphelelwa yisikhathi
- Igama lenkampani nenombolo yokubhalisa
Indlela yokufinyelela:
- Layisha ku-portal ye-CIDB
- Phrinta isitifiketi esibonakalayo (uma kudingeka)
- Isitifiketi sivela ku-CIDB Register of Contractors (esingafunwa umphakathi wonke)
Okubalulekile: Gcina isitifiketi sakho sokubhalisa siphephile. Uzosidinga kuma-tender, ukuqinisekiswa kwamaklayenti, kanye nokusebenza kabusha. Setha izikhumbuzi zosuku lwakho lokusebenza kabusha, ukubhalisa okuphelelwe isikhathi akungeke kusetshenziswe kuma-tender.
Izindleko Zokubhalisa i-CIDB Ngamazinga Amabanga
Izindleko zokubhalisa i-CIDB ziyanyuka ngokwebanga: Amabanga 1 no-2 akhokha imali yokuphatha ephansi kunamabanga 3-9, futhi kuphela iBanga 2 nangaphezulu okukhokha imali yokusebenza kabusha yonyaka, iBanga 1 alinayo. Izindleko zokugcina ukuthobela (izitatimende zezimali, umshuwalense, i-B-BBEE) nazo ziyanyuka kakhulu emabangeni aphakeme.
Izindleko zokubhalisa ngebanga:
| Ibanga | Imali yokuphatha (ngesigaba) | Imali yokusebenza kabusha yonyaka |
|---|---|---|
| 1 | R450 | R0 |
| 2 | R450 | R250 |
| 3 | R750 | R350 |
| 4 | R750 | R900 |
| 5 | R750 | R1,750 |
| 6 | R750 | R3,500 |
| 7 | R750 | R9,000 |
| 8 | R750 | R29,000 |
| 9 | R750 | R55,000 |
Izindleko ezizonke phezu kweminyaka emi-3 (isigaba esisodwa):
- IBanga 1: Imali yokuphatha engu-R450, akudingeki ukusebenza kabusha kwaminyaka yonke, Ezizonke: R450
- IBanga 2: Imali yokuphatha engu-R450 + R250 x 2 wokusebenza kabusha kwaminyaka yonke, Ezizonke: R950
- IBanga 5: Imali yokuphatha engu-R750 + R1,750 x 2 wokusebenza kabusha kwaminyaka yonke, Ezizonke: R4,250
Izindleko ezengeziwe emabangeni aphakeme: Nakuba imali yokuphatha neyonyaka ye-cidb ngokwayo iphansi ngokwengqondo, amabanga aphakeme adinga:
- Izitatimende zezimali ezigcwele kakhudlwana (izitatimende zezimali ezihloliwe zibiza u-R5,000-R20,000+)
- Umshuwalense wesivikelo sobungoti (R5,000-R20,000+ ngonyaka)
- Ukuthobela i-B-BBEE okuqinile (izindleko zokuqinisekisa u-R3,000-R15,000+)
- Ithimba lobungoti (onjiniyela, ama-QS, abaphathi bamaphrojekthi)
Ukuqhathanisa izindleko:
- IBanga 1: Ukubhalisa okuyi-R450 + izindleko zokuthobela ezincane = konke okungu-R450-R3,000
- IBanga 3: Ukubhalisa okuyi-R750 + kuze kufike ku-R700 wokusebenza kabusha kwaminyaka yonke phezu kweminyaka emi-3 + izitatimende zezimali ezihloliwe + umshuwalense + i-B-BBEE = konke okungu-R14,000-R39,000
- IBanga 5+: Ukubhalisa okuyi-R750 + kuze kufike ku-R3,500 ngonyaka wokusebenza kabusha kwaminyaka yonke + ukuthobela okugcwele = konke okungu-R30,000-R100,000+
Okubalulekile: Izindleko zokubhalisa ziyisiqalo nje. Faka ezibalweni izindleko zokuthobela (izitatimende zezimali, umshuwalense, i-B-BBEE) lapho uhlela ukubhalisa kwakho nokunyuka kwamabanga.
Umthombo: i-cidb, Uhlolojikelele lwe-Register of Contractors, ithebula elithi “Registration Fees”; kuqinisekiswa ngabeluleki bokubhalisa kwe-CIDB abazimele i-TenderPro SA ne-Company Partners.
Ukusebenza Kabusha Kwaminyaka Yonke Nokuvuselelwa Kweminyaka Emi-3
Ukubhalisa i-CIDB kusebenza iminyaka emi-3. Phakathi naleso sikhathi, osonkontileka bamaBanga 2-9 kudingeka baqedele ukusebenza kabusha kwaminyaka yonke futhi bakhokhe imali yokusebenza kabusha efanele; iBanga 1 alidingi ukusebenza kabusha kwaminyaka yonke. Uma umjikelezo weminyaka emi-3 usuphelile, wonke usonkontileka (kuhlanganise neBanga 1) kudingeka afake isicelo sokuvuselela ukuze ukubhalisa kwakhe kuqhubeke kusebenza.
Inqubo yokusebenza kabusha kwaminyaka yonke (amaBanga 2-9 kuphela):
- Vuselela imininingwane, Vuselela noma yimuphi imininingwane yenkampani eshintshile, abaqondisi, noma amakheli
- Thumela amadokhumenti avuselelwe, Nikeza i-TCC yamanje, izitatimende zezimali, isitifiketi se-B-BBEE
- Khokha imali yokusebenza kabusha kwaminyaka yonke, Kusukela ku-R250 (iBanga 2) kuya ku-R55,000 (iBanga 9), bheka ithebula lezindleko ngenhla
- Thola ukuqinisekiswa kwebanga elivuselelwe
Okubalulekile: Ibanga elingakavuselelwa iminyaka emibili elandelanayo liyamiswa ohlwini lwe-cidb register.
Inqubo yokuvuselela iminyaka emi-3 (wonke amabanga, kuhlanganise neBanga 1):
- Xhumana nehhovisi lesifundazwe le-cidb eliseduze (nge-imeyili) ngaphambi kokuphela kweminyaka emi-3 yokubhalisa kwakho
- Thumela imininingwane yenkampani evuselelwe kanye namadokhumenti asekelayo
- Thola ukubhalisa kwakho okuvuselelwe, okusebenza iminyaka emi-3 eyengeziwe
Izidingo zokusebenza kabusha:
- Isitifiketi sokusulwa kwentela esisemthethweni (TCC)
- Izitatimende zezimali ezivuselelwe (uma kudingeka ebangeni lakho)
- Isitifiketi se-B-BBEE samanje (emabangeni aphakeme)
- Ukuthobela zonke izidingo ze-CIDB
Isikhathi: Amasonto angu-2-4 wokucutshungulwa kokuvuselela
Okubalulekile: Ungavumeli ukubhalisa kwakho kuphelelwe isikhathi. Ukubhalisa okuphelelwe isikhathi akungeke kusetshenziswe kuma-tender. Setha izikhumbuzi zekhalenda zokusebenza kwakho kabusha kwaminyaka yonke (uma kusebenza ebangeni lakho) kanye nosuku lwakho lokuvuselela kweminyaka emi-3.
Umthombo: i-cidb, Uhlolojikelele lwe-Register of Contractors.
Ukubhalisa i-CIDB Kuthatha Isikhathi Esingakanani?
Isikhathi sokubhalisa i-CIDB sincike ezintweni eziningana:
Izikhathi ezivamile:
- Ukubhalisa kweBanga 1: Amasonto angu-2-4 (kusukela ekufakweni kwesicelo kuya esitifiketini)
- Ukubhalisa kweBanga 2-3: Amasonto angu-4-6
- Ukubhalisa kweBanga 4+: Amasonto angu-6-8
Ukuhlukaniswa kwesikhathi:
- Ukulungiselela amadokhumenti: Amasonto angu-1-2 (ukuqoqa ukubhalisa kwe-CIPC, i-TCC, izitatimende zezimali)
- Ukufakwa kwesicelo: Usuku olulodwa (ukuqedela ifomu le-inthanethi nokulayisha amadokhumenti)
- Ukucutshungulwa kwenkokhelo: Izinsuku ezingu-1-3 (ukusulwa kwe-EFT)
- Ukuhlolwa kwe-CIDB: Amasonto angu-2-4 (ukuqinisekiswa kwamadokhumenti, ukuhlolwa kwezimali, ukuhlolwa kokuthobela)
- Ukukhishwa kwesitifiketi: Izinsuku ezingu-1-2 (ngemuva kokuvunywa)
Izinto ezithinta isikhathi:
- Ukuphelela kwamadokhumenti, Izicelo ezingaphelele zithatha isikhathi eside (i-CIDB icela imininingwane engeziwe)
- Ukucutshungulwa kwe-TCC, I-SARS TCC ingathatha amasonto angu-1-2 uma izitatimende zentela zingalandeli isikhathi
- Ukulungiselela izitatimende zezimali, Izitatimende zezimali ezihloliwe zithatha amasonto angu-2-4 emabangeni aphakeme
- Umthwalo womsebenzi we-CIDB, Izikhathi zokucutshungulwa ziyahluka kuya ngomthwalo womsebenzi wamanje we-CIDB
- Ubunkimbinkimbi besicelo, Amabanga aphakeme nezigaba eziningi zithatha isikhathi eside
Indlela yokusheshisa inqubo:
- Lungiselela wonke amadokhumenti ngaphambi kokuqala isicelo
- Qinisekisa ukuthi izitatimende zentela zilandela isikhathi (ukucutshungulwa kwe-TCC okusheshayo)
- Faka izicelo eziphelele, eziqondile (kungabikho amadokhumenti angekho)
- Phendula ngokushesha ezicelweni ze-CIDB zemininingwane engeziwe
- Sebenzisa amakhophi aqinisekisiwe kanye nama-scan acacile (gwema ukubambezeleka okubangelwa amadokhumenti angafundeki)
Ukulindela okuqondile: Hlela amasonto angu-4-6 kusukela ekuqaleni kokulungiselela amadokhumenti kuya ekutholweni kwesitifiketi sakho. Ungalindi uze udinge ukubhalisa i-CIDB ye-tender, bhalisa kusenesikhathi.
Izizathu Ezivamile Zokwenqatshwa Nendlela Yokuzigwema
Izicelo eziningi ze-CIDB zenqatshwa ngezizathu ezingagwenywa. Nazi izinkinga ezivamile kakhulu nendlela yokuzivimbela:
Isizathu 1: Isitifiketi Sokusulwa Kwentela Esingekho Noma Esingavumelekile
Inkinga: I-TCC isiphelelwe isikhathi, ayivumelekile, noma ayinikeziwe.
Indlela yokugwema:
- Faka isicelo se-TCC kusenesikhathi (amasonto angu-1-2 ngaphambi kwesicelo se-CIDB)
- Qinisekisa ukuthi zonke izitatimende zentela zilandela isikhathi
- Bheka usuku lokuphelelwa kwe-TCC (isebenza izinyanga ezingu-12)
- Xazulula noma yimuphi isikweletu sentela esisele ngaphambi kokufaka isicelo
Isixazululo: Gcina i-TCC yakho ilandela isikhathi. Setha izikhumbuzi zokuvuselela i-TCC ngaphambi kokuba iphelelwe isikhathi.
Isizathu 2: Imininingwane Yezimali Engaphelele
Inkinga: Izitatimende zezimali ezingekho, izitatimende zebhange, noma ubufakazi bamandla ezimali.
Indlela yokugwema:
- Nikeza wonke amadokhumenti ezimali adingekayo ebangeni lakho
- Sebenzisa izitatimende zezimali ezihloliwe emabangeni aphakeme (hhayi nje izitatimende zebhange)
- Qinisekisa ukuthi izitatimende zezimali zisemanje (ngaphakathi kwezinyanga ezingu-6-12)
- Faka ubufakazi bempahla nemali yokusebenza uma kudingeka
Isixazululo: Buyekeza izidingo ze-CIDB ebangeni lakho ngaphambi kokufaka isicelo. Ungafaki isicelo sebanga eliphakeme kunalokho amandla akho ezimali akusekelayo.
Isizathu 3: Ukubhalisa Kwenkampani Okungavumelekile Noma Okuphelelwe Isikhathi
Inkinga: Ukubhalisa kwe-CIPC kuphelelwe isikhathi, akuvumelekile, noma imininingwane yenkampani ayifani.
Indlela yokugwema:
- Qinisekisa ukuthi ukubhalisa kwe-CIPC kusemanje futhi kusebenza
- Vuselela imininingwane yenkampani ku-CIPC ngaphambi kwesicelo se-CIDB
- Nikeza inombolo yokubhalisa yenkampani eqondile
- Faka wonke amadokhumenti e-CIPC adingekayo (isitifiketi sokubhalisa, i-MOI)
Isixazululo: Qinisekisa isimo sokubhalisa kwakho kwe-CIPC ngaphambi kokufaka isicelo. Vuselela noma yimuphi imininingwane yenkampani eshintshile.
Isizathu 4: Ikhono Lezobuchwepheshe Elingenele
Inkinga: Abaqondisi abanayo imfundo noma ulwazi olufanele isigaba somsebenzi esikhethiwe.
Indlela yokugwema:
- Khetha isigaba somsebenzi esihambisana nemfundo nolwazi lwakho
- Nikeza izitifiketi zamakhono, iziqu, noma ukubhaliswa kobungoti
- Faka izincwadi zokubuyekeza ezivela kongoti ababhalisiwe (abakhi bezakhiwo, onjiniyela, ama-QS)
- Bonisa ulwazi lokwakha ngezincwadi zokubuyekeza zephrojekthi
Isixazululo: Qala ngesigaba somsebenzi ofanelekele sona. Ungeza izigaba ezengeziwe kamuva njengoba uthuthukisa amakhono.
Isizathu 5: Ukufaka Isicelo Sebanga Eliphakeme Kunamandla Akho
Inkinga: Ukufaka isicelo seBanga 3+ ngaphandle kwamandla ezimali anele noma umlando wokusebenza.
Indlela yokugwema:
- Qala kuBanga 1 (awudingi umlando wokusebenza)
- Yakha amandla ezimali ngaphambi kokunyuka
- Qedela amaphrojekthi ebangeni lakho lamanje ngaphambi kokunyuka
- Ungasheshisi ukunyuka amabanga, gxila ekuqedweni kwephrojekthi ngempumelelo
Isixazululo: Qala kuBanga 1 futhi unyuke ngendlela ehlelekile njengoba wakha amandla nomlando wokusebenza.
Isizathu 6: Amadokhumenti Angalungile Noma Angafundeki
Inkinga: Amadokhumenti awacacile, aqinisekiswe ngendlela engalungile, noma asefomethini engalungile.
Indlela yokugwema:
- Sebenzisa ama-scan acacile, akwezinga eliphezulu (hhayi izithombe)
- Qinisekisa ukuthi amakhophi aqinisekisiwe aqinisekiswe ngendlela efanele
- Sebenzisa ifomethi ye-PDF (encanywa)
- Bheka imikhawulo yosayizi wefayela ku-portal ye-CIDB
Isixazululo: Buyekeza wonke amadokhumenti ngaphambi kokuwalayisha. Qinisekisa ukuthi acacile, aphelele, futhi asefomethini elungile.
Isizathu 7: Ukungathobeli Izidingo ze-B-BBEE
Inkinga: Isitifiketi se-B-BBEE esingekho emabangeni aphakeme noma kuma-tender adinga ukuthobela i-B-BBEE.
Indlela yokugwema:
- Thola isitifiketi se-B-BBEE ngaphambi kokufaka isicelo seBanga 2+
- Qinisekisa ukuthi isitifiketi se-B-BBEE sisemanje (sisebenza unyaka owodwa)
- Hlangabezana nezidingo ze-B-BBEE ebangeni lakho olihlosile
Isixazululo: Qala ukuthobela i-B-BBEE kusenesikhathi. Ngisho noma kungadingekile eBangeni 1, uzokudinga ekunyukeni kwamabanga nakuma-tender amaningi.
Kungani Amathuluzi Amanje Ehluleka Ukuthobela i-CIDB
Osonkontileka abaningi balandelela ukubhalisa i-CIDB, izinsuku zokusebenza kabusha, kanye nemikhawulo yamabanga ngamaspredishithi noma amafayela amaphepha. Leyo ndlela iyaphuka lapho ukuphelelwa isikhathi kwe-TCC, ukuphelelwa isikhathi kokubhalisa, kanye nokuphela konyaka wezimali kutholakala ezindaweni ezahlukene. Isofthiwe yezokubalwa engaxhunyiwe ayixhumani nebanga lakho noma imikhawulo yenani lephrojekthi, ngakho-ke kulula ukufaka i-tender yomsebenzi ongaphezu kwebanga lakho noma kwehlulwe ukusebenza kabusha. Amathuluzi ejwayelekile amaphrojekthi avela e-US noma e-Europe awakumodeli amabanga e-CIDB, izigaba zomsebenzi, noma umjikelezo wokusebenza kabusha wase-SA. Ukuze uhlale ufaneleke kuma-tender, udinga indawo eyodwa lapho isimo sokubhalisa, izinsuku zokuphelelwa isikhathi, kanye nenani lephrojekthi maqondana nemikhawulo yebanga kubonakala futhi kungasetshenziswa.
Ubani Okulungele Lo Mhlahlandlela
Lo mhlahlandlela wenqubo yokubhalisa i-CIDB ulungele osonkontileka abasha okudingeka babhalise okokuqala, osonkontileka asebezinzile abangakabhalisi futhi abafuna ukufinyelela umsebenzi womkhakha kahulumeni, kanye nosonkontileka abahlela ukunyusa ibanga. Kuwusizo futhi kubathuthukisi bezindawo nosonkontileka abakhulu abadinga ukuqinisekisa isimo se-CIDB sabasonkontileka abancane. Uma usubhalisiwe futhi ufuna ukuqonda kabanzi ngemikhawulo yamabanga nokunyuka kwamabanga, bheka umhlahlandlela othi I-CIDB grading ichaziwe kanye nesihloko esithi amabanga osonkontileka nemikhawulo.
Imibuzo Evame Ukubuzwa
Ukubhalisa i-CIDB kuthatha isikhathi esingakanani?
Ukubhalisa i-CIDB ngokuvamile kuthatha amasonto angu-2-4 ezicelweni zeBanga 1, kanye namasonto angu-4-8 emabangeni aphakeme. Isikhathi sincike ekupheleleni kwamadokhumenti, umthwalo womsebenzi we-CIDB, kanye nobunkimbinkimbi besicelo. Hlela amasonto angu-4-6 kusukela ekuqaleni kokulungiselela amadokhumenti kuya ekutholweni kwesitifiketi sakho.
Yiliphi ibanga eliphansi kakhulu le-CIDB engingabhalisela lona?
Osonkontileka abasha abaningi baqala kuBanga 1, elivumela amaphrojekthi kuze kufike ku-R500,000. IBanga 1 linezidingo ezincane, alidingi umlando wokusebenza, linamandla ezimali ayisisekelo, kanye nemininingwane elula. Ungakhuphukela emabangeni aphakeme njengoba uqeda amaphrojekthi futhi wakha amandla ezimali.
Ngidinga ukuthobela i-B-BBEE ukubhalisa i-CIDB?
Ukuthobela i-B-BBEE akuhlali kuyimpoqo ekubhalisweni kokuqala kweBanga 1, kodwa kudingeka njalo emabangeni aphakeme nakuma-tender amaningi omkhakha kahulumeni. Ngisho noma kungadingekile ukubhalisa, uzodinga ukuthobela i-B-BBEE ukuze unyuse amabanga futhi uwine ama-tender. Qala ukuthobela i-B-BBEE kusenesikhathi.
Ngingabhalisela izigaba zomsebenzi eziningi?
Yebo. Ungabhalisela izigaba zomsebenzi eziningi (CE, GB, ME, EB, EP, SB, RE) ku-CIDB. Isigaba ngasinye esengeziwe sikhokhisa imali yaso yokuphatha, u-R450 eBangeni 1 noma 2, u-R750 emaBangeni 3-9, njengoba i-cidb ikhokhisa imali yokuphatha ngesigaba ngasinye somsebenzi. Ungaba namabanga ahlukene ezigabeni ezahlukene, isibonelo, iBanga 4 GB (Ukwakha Okujwayelekile) kodwa iBanga 2 EB (Ubunjiniyela Bukagesi). Osonkontileka abaningi baqala ngesigaba esisodwa bengeze abanye njengoba bethuthukisa amakhono.
Kwenzekani uma ukubhalisa kwami kwe-CIDB kuphelelwa isikhathi?
Uma ukubhalisa kwakho kwe-CIDB kuphelelwa isikhathi, awukwazi ukukusebenzisa kuma-tender noma emsebenzini womkhakha kahulumeni. Kuzodingeka ufake isicelo sokuvuselela ngehhovisi lakho lesifundazwe, noma uqedele ukubhalisa okusha (kusukela ku-R450 imali yokuphatha eBangeni 1) uma sekuphele isikhathi eside kuphelelwe. Setha izikhumbuzi zezinsuku zokuvuselela, ukubhalisa okuphelelwe isikhathi akungeke kusetshenziswe kuma-tender.
Ngingakwazi ukunyusa ibanga lami le-CIDB ngokushesha ngemuva kokubhalisa?
Cha. I-CIDB idinga ukuthi uqedele amaphrojekthi ezingeni lebanga lakho lamanje, ubonise amandla ezimali anyukile, futhi ubonise ulwazi lokuphatha amaphrojekthi amakhulu ngaphambi kokunyuka. Osonkontileka abaningi bachitha izinyanga ezingu-6-12 ebangeni ngalinye ngaphambi kokunyuka. Gxila ekuqedweni kwamaphrojekthi anenzuzo nasekwakheni umlando wokusebenza kunokusheshisa ukunyuka kwamabanga.
Kubiza malini ukubhalisa i-CIDB?
Ukubhalisa i-CIDB kubiza imali yokuphatha ngesigaba ngasinye somsebenzi: u-R450 eBangeni 1 noma 2, u-R750 emaBangeni 3-9 (ukubhalisa kusebenza iminyaka emi-3). IBanga 1 alinayo imali yonyaka; amaBanga 2-9 akhokha imali yokusebenza kabusha yonyaka esukela ku-R250 (iBanga 2) kuya ku-R55,000 (iBanga 9). Ukunyuka kwamabanga kukhokhisa imali yokuphatha yebanga lakho elisha. Kodwa-ke, izindleko ezizonke zokuthobela (izitatimende zezimali, umshuwalense, i-B-BBEE) ziyanyuka kakhulu emabangeni aphakeme.
Ngidinga ukubhalisa i-CIDB emsebenzini womkhakha ozimele?
Cha. Ukubhalisa i-CIDB kudingeka ngokomthetho kuphela emsebenzini womkhakha kahulumeni. Kodwa-ke, amaklayenti amaningi azimele akhetha ukusebenza nosonkontileka ababhalise i-CIDB ngoba lokhu kubonisa ukusemthethweni, ukuthobela intela, kanye nezindinganiso zobungoti. Ngisho noma uhlela umsebenzi womkhakha ozimele kuphela ekuqaleni, ukubhalisa kusenesikhathi kukunika ikhono lokuphishekela amathuba omkhakha kahulumeni ngokuhamba kwesikhathi.
Isifinyezo Nezinyathelo Ezilandelayo
Inqubo yokubhalisa i-CIDB eNingizimu Afrika iyimpoqo emsebenzini womkhakha kahulumeni. Impumelelo incike emininingwaneni ephelele (ukubhalisa kwe-CIPC, i-TCC, i-B-BBEE lapho kudingeka, ubufakazi bezimali), ibanga esigaba somsebenzi esifanele, kanye nokusebenza kabusha ngesikhathi. Iningi lokwenqatshwa liyagwenyeka: lungiselela amadokhumenti kusenesikhathi, qala kuBanga 1 uma umusha, futhi gcina i-TCC nemininingwane yenkampani isemanje. Uma usubhalisiwe, landelela izinsuku zokuphelelwa isikhathi futhi uhlele ukunyuka kwamabanga njengoba wakha umlando wokusebenza kanye namandla ezimali.
Bona indlela i-Wakha esiza ngayo abakhi baseNingizimu Afrika ukulandelela ukubhalisa i-CIDB, izinsuku zokusebenza kabusha, imikhawulo yamabanga, kanye nenani lephrojekthi maqondana nebanga lakho endaweni eyodwa: Ukuphathwa kwezokwakha kwe-Wakha.
Izihloko ezihlobene:
Yeka ukwenza lokhu ngesandla
Wakha
I-SaaS yokuphatha ukwakha yabathuthukisi baseNingizimu Afrika.
Ibhalwe ngu
Wakha Team