Iimfuneko ze-NHBRC eSewula Afrika: Igayidi Yomakhi

Ukuthoma ukwakha indlu etjha ngaphambi kobana ifakwe (enrolment) ku-NHBRC kumlandu womthetho wobulelesi, begodu kungakubiza ihlawulo, ukubhaliswa kwakho nokuthenjwa mthengi wakho. I-National Home Builders Registration Council (NHBRC) isebenzisa i-Housing Consumers Protection Measures Act 95 of 1998. Ibhalisa abakhi bezindlu, ifaka izindlu ezitjha (enrolment), iyazihlola ngesikhathi zakhiwa begodu isekela i-warranty evikela abathengi.
Igayidi le ihlathulula ukuthi ngubani okufuze abhalise, i-enrolment isebenza njani, ibiza malini, ngikuphi ukuhlola okufuze ukulindele, i-warranty ifakani nokuthi kwenzekani nawenze iphutha. Iphela ngohlu lokuhlola ukulungela ongalusebenzisa ngaphambi kobana iphrojekthi yakho elandelako ithome emhlabathini.
Yini i-NHBRC?
I-NHBRC sihlangano somthetho esivikela abantu abathenga namkha abakha izindlu ezitjha eSewula Afrika. Sasungulwa ngaphasi kwe-Housing Consumers Protection Measures Act 95 of 1998. Sibhalisa abakhi bezindlu, sifaka indlu ngayinye etjha ngaphambi kobana kuthome ukwakha, sihlola izindlu eengabeni eziqakathekileko begodu siqhuba ihlelo le-warranty elifaka amaphutha amakhulu wesakhiwo (major structural defects).
Ngokwamambala, i-NHBRC ithinta iphrojekthi yakho emaphuzwini amane:
- Ukubhaliswa komakhi: ibhizinisi lakho kufuze libhaliswe ngaphambi kobana wakhele abanye izindlu namkha wakhe izindlu zokuthengiswa.
- I-enrolment yendlu: indlu ngayinye etjha ifakwa, begodu kukhutjhwa isitifiketi, ngaphambi kobana kuthome ukwakha.
- Ukuhlola: abahloli be-NHBRC benza ukuhlola okungazelelwe (spot checks) eengabeni eziqakathekileko zokwakha.
- I-warranty: i-Act ifaka ama-warranty amancani esivumelwaneni ngasinye nomthengi wendlu, begodu isikhwama se-NHBRC sisekela izindlu ezifakiweko.
I-Act ibeka imithetho. I-NHBRC Technical Requirements ne-Home Building Manual zibeka amazinga wokwakha umsebenzi wakho ohlolwa ngawo.
Ngubani Okufuze Abhalise ku-NHBRC?
Nanyana ngimuphi umuntu namkha ibhizinisi elakhela umthengi wendlu (housing consumer) indlu, namkha elakha indlu ukuyithengisa, kufuze libhalise ku-NHBRC njengomakhi wezindlu. Lokhu kufunwa sigaba 10 se-Housing Consumers Protection Measures Act. Kusebenza kubathuthukisi, kubakhontraga nakubakhi abancani ngokufanako, nanyana iphrojekthi ingangani namkha inamayunithi amangaki.
Lokho kufaka:
- Abathuthukisi bepahla abakha izindlu namkha amayunithi we-sectional title zokuthengiswa
- Abakhontraga abakha izindlu emhlabathini wekhasimende
- Abakhi abancani abakha indlu yinye namkha ezimbili ngomnyaka zokuthengiswa
- Abakhi bamaphrojekthi wezindlu ezixhaswako (subsidised housing), lapho i-enrolment yenziwa ngenqubo yephrojekthi nomnyango wezindlu wephrovinsi
Kuthiwani ngabanikazi abazakhela (owner builders)?
I-Act ayifaki umuntu owakha indlu ngokwethembeka bona ahlale kiyo yena. Nokho, umnikazi kufuze asalandele inqubo ye-NHBRC. Ngaphasi kwesigaba 10A, i-owner builder ifaka isicelo ku-NHBRC sokuthi ingafuneki ukubhaliswa ne-enrolment (exemption). Ifomu le-NHBRC le-owner builder libuye libawe umnikazi bona aqinisekise ukuthi akukho makhi obhalisiweko ozokuqatjhwa kileyo ndlu.
Yini engafakwako ngaphasi kwe-Act yanje?
Iinkhombandlela ze-NHBRC ngokwayo zibala izinto eziwela ngaphandle kwehlelo le-warranty, ezifana nokutjhugulula nokwengezelela (alterations and additions), iindawo zokubhukutjha, iimbiyelo, izakhiwo zesikhatjhana nezakhiwo lapho ingaphasi kwe-75% yendawo yefloor eyakhelwe ukuhlalwa. Nangabe iphrojekthi yakho ihlanganisa iindawo zokuhlala nezebhizinisi, qinisekisa isimo ne-NHBRC ngaphambi kokubeka intengo.
Ubhalisa Njani Njengomakhi Wezindlu ku-NHBRC?
Ufaka isicelo ku-NHBRC nemininingwana yebhizinisi neyabaqondisi, ubhadela imali yokubhalisa begodu ngemva kwalokho ubhadele imali yomnyaka (annual subscription) ukuze uhlale usebenza. Ukubhaliswa kufuze kube khona ngaphambi kobana ufake ngitjho nendlu yinye. Phatha ukuvuselela njengelanga elimiselweko ekhalendeni lakho, ngombana ukubhaliswa okuphelelwe sikhathi kumisa ii-enrolment ezitjha begodu kungabambezela iyunithi ngayinye ehlelweni.
Ifomu lesicelo le-NHBRC lanje libeka uhlu oluncamashi lwamadokhumenti. Abakhi ngokuvamileko babawa:
- Amadokhumenti wokubhaliswa kwekhampani (CIPC) namkha ubufakazi besakhiwo sebhizinisi
- Iinkhophi ze-ID eziqinisekisiweko zabaqondisi, zamalunga namkha zabanikazi
- Ubufakazi bekheli lebhizinisi
- I-tax compliance status evela ku-SARS
- Ubufakazi besimo seemali begodu, lapho kufaneleko khona, ukwazi kwangaphambili kokwakha
Nangabe umtjha emkhakheni, funda igayidi yethu yokuba yikhontraga eSewula Afrika kuqala. Ifaka iinyathelo ze-CIPC, SARS ne-CIDB ezihlala eduze kokubhaliswa ku-NHBRC.
Ukugcina ukubhaliswa kwakho kusebenza
- Bhadela imali yomnyaka ngaphambi kobana ifike isikhathi sayo.
- Gcina imininingwana yekhampani isesikhathini, kufaka hlangana nabaqondisi nemininingwana yokuthintana.
- Vala iimbiko zokuhlola (inspection notices) ngesikhathi. Iimbiko ezingakarululwa zingaletha ukumiswa kwee-enrolment.
- Phatha iimbikezelo zabathengi ngenqubo ye-NHBRC, ungazibalekeli.
Yini i-NHBRC Enrolment?
I-enrolment sinyathelo esibhalisa indlu etjha ethileko ku-NHBRC ngaphambi kobana kuthome ukwakha. Isigaba 14(1) se-Act sithi umakhi wezindlu angeze athoma ukwakha bekube i-NHBRC yamukele i-enrolment begodu yakhupha isitifiketi sobufakazi be-enrolment. Iinkhombandlela ze-NHBRC zibawa abakhi bona bafake indlu okungenani amalanga ali-15 ngaphambi kokwakha.
I-enrolment ihlanganisa indlu nehlelo le-warranty begodu ivumela i-NHBRC ihlele ukuhlola kwayo. Isigaba 14(3) sibuye sifune bona unikele umthengi ikhophi yesitifiketi se-enrolment.
Ukufaka indlu (enrol), ngokuvamileko uzokudinga:
- Imininingwana yepahla: inomboro ye-erf, ikheli nomasipala
- Amaplani wokwakha avunyiweko nama-specification
- Isivumelwano nomthengi, kufaka hlangana nentengo yokuthengisa namkha inani lekhontraga
- Imininingwana yesiza, kufaka hlangana ne-site class evela ekuhlolweni kwe-geotechnical lapho isiza sikudinga khona
- Imali ye-enrolment
Isigaba 13(7) sengeza umthetho we-cash flow abathuthukisi abanengi abawukhohlwako. Angeze wathatha idiphozithi bekube isivumelwano esitloliweko esihlangabezana nesigaba 13 sisayiniwe, begodu angeze wathatha nanyana ngiyiphi enye inkokhelo bekube indlu ifakiwe (enrolled). Faka lokho ehlelweni lakho lokuthengisa nelokudonsa imali (drawdown).
Igayidi yethu yenqubo ye-NHBRC enrolment isinyathelo ngesinyathelo ikukhambisa ekufakeni ngokuzeleko.
Ukubhaliswa ne-Enrolment ku-NHBRC Kubiza Malini?
Ukubhaliswa ku-NHBRC yimali encani emiselweko, kuthi imali ye-enrolment ibe yiphesenti lentengo yokuthengisa yendlu ngesikali esitjhugulukako, enomkhawulo we-R34,000. Amanani angaphasi avela ethebuleni leemali nakumbali (calculator) kuwebhusayidi ye-NHBRC, etjengisa amanani afaka i-VAT. Iimali ziyatjhuguluka, ngalokho ziqinisekise ngaphambi kokwenzela iphrojekthi isabelo-mali.
Ithebula leemali le-NHBRC libala imali yokubhalisa ye-R750 nemali yomnyaka ye-R600, kokubili kufaka i-VAT. Libuye libale imali ye-enrolment efika sekudlulile (late enrolment fee) nemali yokuhlola i-enrolment efika sekudlulile, ngalokho ukuthoma ngaphambi kwe-enrolment kubiza ngaphezulu kobungozi bomthetho.
| Intengo yokuthengisa yendlu | Imali ye-enrolment (kufaka i-VAT) |
|---|---|
| Ngaphasi kwe-R500,000 | 1.3% wentengo yokuthengisa |
| R500,000 ukuya ku-R1,000,000 | R6,500 kunye ne-1% wenani elingaphezu kwe-R500,000 |
| Ngaphezu kwe-R1,000,000 ukuya ku-R2,000,000 | R11,500 kunye ne-0.75% wenani elingaphezu kwe-R1,000,000 |
| Ngaphezu kwe-R2,000,000 ukuya ku-R5,000,000 | R19,000 kunye ne-0.5% wenani elingaphezu kwe-R2,000,000 |
| Ngaphezu kwe-R5,000,000 | R34,000 emiselweko |
Isibonelo esisebenzako: indlu ethengiswa nge-R1,200,000 iwela ebangeni lesithathu. Imali yi-R11,500 kunye ne-0.75% we-R200,000 (R1,500), ngalokho yi-R13,000 kufaka i-VAT. Ithebula leemali kusayithi ye-NHBRC lisahlukanisa i-VAT ngesilinganiso esidala se-14%, ngalokho hlola ukwahlukaniswa okuncamashi kwe-VAT ne-NHBRC.
Iseluleko sesabelo-mali: ku-estate yamayunithi ama-40, imali ye-enrolment yinto yamambala esabelweni-mali. Yifake esabelweni-mali sephrojekthi yakho ngeyunithi ngayinye begodu uyibeke ngaphambi kobana kumbiwe umsele wesisekelo wokuthoma, angasi ngemva kwalokho.
Ngiziphi Iingaba Zokuhlola ze-NHBRC?
I-NHBRC ihlola izindlu ezifakiweko eengabeni ezine eziqakathekileko: i-sub-structure (isisekelo), i-superstructure, i-practical completion ne-stormwater. Abahloli benza ukuhlola okungazelelwe. Abaqhubi ukulawula kwakho kwekhwalithi. Ikhwalithi yelanga ngalinye isezandleni zomakhi nomuntu onekghono (competent person) (ngokuvamileko yi-engineer) omqatjhele indlu leyo.
Ngokwe-NHBRC, nawubawe ukuhlola, umhloli uqinisekisa ilanga begodu ukuvakatjhela isiza kufuze kwenzeke ngaphakathi kwamalanga womsebenzi amahlanu. Umhloli uzokubuye abawe umuntu onekghono isitifiketi sokuqedwa (ifomu le-Appendix D1) neensitifiketi zesisekelo nezophahla.
Hlela iingaba njengamagadango aqakathekileko (milestones) ku-programme yakho. Isibawo esidlulileko namkha ukuhlola okwehlulekileko kumisa umsebenzi olandelako begodu kudosela phambili iinsitifiketi zenkokhelo. Igayidi yethu ezeleko yeengaba zokuhlola ze-NHBRC inikela uhlu lokuhlola lwesigaba ngasinye, kufaka hlangana nokuhlola kwe-wall plate nophahla.
Uhlu Lokuhlola Ukulungela kwe-NHBRC Ngaphambi Kokuthoma Ukwakha
Ukubambezeleka okunengi kwe-NHBRC kuthoma ngamaphepha atjhodako neenkhala zobufakazi. Sebenzisa uhlu lolu ekuthomeni kwephrojekthi namkha kwesigaba ngasinye. Nangabe kunomugqa ongakhethwa, wulungise ngaphambi kokuhlomisa isiza, ngombana ikhala ngalinye livamise ukuvela ngemva ekuhloleni, ekudluliselweni kobunikazi (transfer) namkha esimangalweni se-warranty.
| Indawo | Lokho okufuze kube khona | Kubayini kuqakathekile |
|---|---|---|
| Ukubhaliswa komakhi | Ukubhaliswa okusebenzako, ilanga lokuvuselela litloliwe | Ukungabi nokubhaliswa okusebenzako kutjho ukungabi nee-enrolment ezitjha |
| I-enrolment | Isitifiketi sikhutjhelwe indlu ngayinye, okungenani amalanga ali-15 ngaphambi kokuthoma umsebenzi | Ukwakha ngaphambi kwe-enrolment kumlandu ngaphasi kwesigaba 21 |
| Isivumelwano nomthengi | Isivumelwano esitloliweko esinamaplani nama-specification anamathiselweko | Kufunwa sigaba 13 ngaphambi kobana uthathe idiphozithi |
| Iphakheji yamadokhumenti | Amaplani avunyiweko, i-site class namkha umbiko we-geotechnical, ukuqatjhwa komuntu onekghono | Abahloli nabomasipala bayakubawa lokhu |
| Ukulawula imidwebo | Kwaphela inguqulo yanje esizeni | Ukwakha ngomdwebo omdala kuphutha elijayelekileko |
| Ubufakazi besiza | Izithombe ezinamalanga namanothi we-site diary esigabeni ngasinye | Ubufakazi bakho ekuhloleni nekuphikisaneni nge-warranty |
| Ukulandela amaphutha | Amaphutha atloliwe nendawo, isithombe nokusayina | Kutjengisa ukuthi ulungisa ngesikhathi |
Imigca emibili yokugcina yilapho abakhi abanengi baba budisi khona. Ubufakazi obuthwetjulwa “ngemva” kanengi abuthwetjulwa. Umkhuba olula welanga ngalinye usebenza kuhle khulu: izithombe zokuthululwa kwesamente ngakunye, ukuhlola kwe-bracing ngakunye ne-cover block ngayinye, kufayilwe ngeyunithi nelanga ku-site diary yakho. I-autocompliance ne-NHBRC tracker ye-Wakha yenza lokhu ngeyunithi ngayinye, ngama-workflow wokuhlola, izaziso zeengaba nezithombe ze-site diary ezigcinwe eduze kwamaplani neensitifiketi ezihlobana nazo.
Akusazi ukuthi ngimaphi amayunithi afakiweko, ahloliweko namkha alindele isitifiketi? I-Wakha ilandela i-NHBRC enrolment neengaba zokuhlola ngeyunithi ngayinye, nezaziso, izithombe ze-site diary namadokhumenti esoftwareni yinye: bona idemo yomkhiqizo.
I-NHBRC Warranty Ifakani?
I-Act ifaka ama-warranty amathathu amancani esivumelwaneni ngasinye hlangana komakhi wezindlu nomthengi wendlu, ngamunye ubalwa kusukela elangeni lokungena endlini (occupation date). Isigaba 13(2)(b) se-Housing Consumers Protection Measures Act sibeka iinkhathi lezi. Isivumelwano sakho singanikela umthengi iinkhathi ezide, kodwana angekhe kube zifitjhani.
| I-warranty | Isikhathi esincani | Lokho ekufakako |
|---|---|---|
| Ukungathobeli namaphutha (non-compliance and deficiencies) | Iinyanga ezi-3 kusukela ekungeneni | Ukutjhiya imigomo yesivumelwano, amaplani nama-specification, namkha nanyana ngiliphi iphutha ku-design, ekwenziweni komsebenzi namkha ezintweni zokwakha |
| Ukuvuza kophahla | Iinyanga ezili-12 kusukela ekungeneni | Ukuvuza kophahla okubangwa kwenziwa komsebenzi, yi-design namkha zizinto zokwakha |
| Amaphutha amakhulu wesakhiwo | Iminyaka emi-5 kusukela ekungeneni | Amaphutha amakhulu wesakhiwo abangwa kungathobeli i-NHBRC Technical Requirements |
Kikho koke, umthengi kufuze akwazise ngaphakathi kwesikhathi leso. Umakhi kufuze alungise ngeendleko zakhe. Ukuvikelwa kwesakhiwo kweminyaka emi-5 kungaphasi kwemikhawulo nokungafakwa okubekwe nguNgqongqotjhe, ngalokho ukunakekela okujayelekileko, ukuguga nomonakalo obangwa mnikazi akusizo izinto ze-warranty.
Eminye imithetho emithathu esigabeni 13 iqakathekile kubathuthukisi:
- Ama-warranty alandela indlu. Nangabe umthengi athengisa ngaphakathi kweminyaka emi-5, umnikazi olandelako uthatha amalungelo we-warranty (isigaba 13(4)).
- Angeze wazikhipha ngesivumelwano. Nanyana ngimuphi umutjho ongafaki namkha olahla ama-warranty la awusebenzi (void) (isigaba 13(6)).
- Indlu kufuze yakhiwe kuhle. Isigaba 13(2)(a) sibuye sifune indlu eyakhiwe ngobuciko obufaneleko, efanele ukuhlalwa, eyakhiwe ngokuya nge-NHBRC Technical Requirements namaplani avunyelwene ngawo.
Kubayini ubufakazi buquma ukuphikisana nge-warranty
Iimangalo ze-warranty ziwinwa namkha zilahlwa ngemitlolo. Lokha umthengi abika ukuqhekeka ngomnyaka wesithathu, umbuzo kukuthi liphutha elikhulu lesakhiwo namkha kukunyakaza okujayelekileko. Izithombe zesisekelo ezinamalanga, iinsitifiketi ze-engineer, imibiko yokuhlola nomlando wamaphutha wakho kuphendula umbuzo loyo msinyana. Ngaphandle kwakho, uphikisana ngokukhumbula.
I-NHBRC warranty ayifani ne-defects liability period esenkhontrageni yakho yokwakha. Kokubili kungasebenza ngesikhathi sinye. Igayidi yethu ye-defects liability period yokwakha ihlathulula indlela kokubili okuhlangana ngayo, begodu ithempletjhi yethu yohlu lwamaphutha itjengisa indlela yokutlola amaphutha ukuze ame kuhle ngemva.
Yini Ebanga Ukubambezeleka kwe-NHBRC?
Ukubambezeleka ngokuvamileko kuvela ekufakweni okungakapheleli, ebufakazini obutjhodako nekulawuleni imidwebo okungakalungi. Ngamunye ungagwenywa ngomkhuba omiselweko. Ithebula elingaphasi libala amabanga ajayelekileko nesilungiso esilula sebanga ngalinye, ukuze uhlole inqubo yakho ngaphambi kwesigaba esilandelako.
| Ibanga lokubambezeleka | Lokho okwenzekako | Isilungiso esilula |
|---|---|---|
| Iphakheji ye-enrolment engakapheleli | Okufakiweko kuyabuyiselwa, ilanga lokuthoma liyadlula | Sebenzisa uhlu lokuhlola lwamadokhumenti olujayelekileko ngeyunithi ngayinye |
| Iinkomba ezingafaniko | Iinomboro ze-erf namkha zeyunithi zihlukile emaplanini, esivumelwaneni nakwi-enrolment | Irejista yinye yamayunithi esetjenziswa kuthengisa, esizeni nekuphatheni |
| Isibawo sokuhlola esifika sekudlulile | Umsebenzi olandelako ulinda esizeni | Bawa ukuhlola ngokuya nge-programme, angasi ngokukhumbula |
| Akukho bufakazi bomsebenzi omboziweko | Umhloli akakghoni ukuqinisekisa okusele kuvaliwe | Thatha isithombe ngaphambi kokumboza namkha ukuthulula |
| Inguqulo yomdwebo engakalungi | Umsebenzi uyehluleka ngokuya ngamaplani avunyiweko | Susa imidwebo emidala esizeni |
| Iimbiko zokungathobeli ezivulekileko | Ii-enrolment ziyamiswa | Landela iimbiko bekube ziyavalwa ngokutlolwa |
Ngiziphi Iinhlawulo Zokungathobeli i-NHBRC?
Ukwakha namkha ukufaka (enrol) ngaphandle kwemithetho kumlandu wobulelesi, onehlawulo ukufika ku-R25,000 namkha ukufika emnyakeni munye ejele ngomlandu ngamunye. Isigaba 21 se-Act sisebenza lokhu kunanyana ngubani owakha ngaphandle kokubhaliswa, othoma indlu ngaphambi kwe-enrolment namkha owaphula imithetho yediphozithi. Abaqondisi abakuvumela bazi nabo bangamangalelwa.
Isigaba 21 sifaka ukwaphulwa kwe:
- Isigaba 10(1) namkha (2): ukusebenza njengomakhi wezindlu ngaphandle kokubhaliswa
- Isigaba 13(7): ukuthatha idiphozithi namkha enye inkokhelo ngokuphambene nemithetho
- Isigaba 14(1) namkha (2): ukuthoma ukwakha ngaphambi kobana indlu ifakwe (enrolled)
Ngaphezu komlandu wobulelesi, i-NHBRC ingathatha amagadango wokuqeqetjhwa (disciplinary steps). Lokhu kufaka ukumisa ii-enrolment zakho, ukumisa namkha ukukhansela i-enrolment yezindlu ezithintekako nokwazisa umnikazi wendlu namkha obolekisa ngebhondi. Umthelela webhizinisi uvamise ukuba mkhulu kunehlawulo. Abobolekisi ngokuvamileko babawa ubufakazi be-enrolment ngaphambi kobana bakhuphe ibhondi yendlu etjha, begodu abomasipala abanengi bayabubawa ngesikhathi sokuvunywa kweplani namkha sokungena endlini. Iyunithi yinye engakafakwa ingabambezela ukudluliselwa kobunikazi kwesigaba soke.
Isiphetho
Ukuthobela i-NHBRC kulandelana: bhalisa, faka indlu ngaphambi kokwakha, dlula isigaba ngasinye sokuhlola begodu uhloniphe i-warranty. Igadango ngalinye lixhomeke kwelingaphambi kwalo, begodu ngalinye litjhiya umkhondo wamaphepha okuvikelako iminyaka eminengi ngemva kwe-handover.
- Bhalisa kanye begodu uvuselele qobe mnyaka.
- Faka yoke indlu okungenani amalanga ali-15 ngaphambi kobana kuthome umsebenzi, begodu unikele umthengi isitifiketi.
- Yenzela imali ye-enrolment isabelo-mali ngeyunithi ngayinye usebenzisa isikali esitjhugulukako.
- Bawa ukuhlola ngokuya nge-programme yakho begodu ugcine iinsitifiketi zomuntu onekghono efayilini.
- Thwebula izithombe ezinamalanga nemitlolo yamaphutha esigabeni ngasinye, ngombana i-warranty yeminyaka emi-5 ithoma ekungeneni endlini, isikhathi eside ngemva kobana ithimba lesiza lisuke.
Abakhi abenza iinyathelo lezi zibe yingcenye yokwakha okujayelekileko badlula ukuhlola msinyana begodu bachitha isikhathi esincani bavikela iimangalo ze-warranty.
Imibuzo Ebuzwa Qobe
Yini isitifiketi se-NHBRC enrolment?
Sisitifiketi i-NHBRC esikhuphako lokha yamukele i-enrolment yendlu. Ngaphasi kwesigaba 14(1) se-Housing Consumers Protection Measures Act, angeze wathoma ukwakha indlu bekube unaso. Kufuze unikele nomthengi ikhophi.
Ingabe ngidinga i-NHBRC enrolment yokuvuselela namkha ukwengezelela?
Ngaphasi kwe-Act yanje ka-1998, iinkhombandlela ze-NHBRC zibala ukutjhugulula nokwengezelela njengezinto ezingaphandle kwehlelo le-warranty. I-Housing Consumer Protection Act etjha, eyasayinwa ngoDisemba 2024, ilindeleke ukwandisa umsebenzi we-NHBRC ufake ukuvuselela lokha sele ithomile ukusebenza. Hlola isimo sayo ngaphambi kokuthoma.
Ingabe ngingafaka (enrol) indlu ngemva kokuthoma ukwakha?
Ukuthoma ngaphambi kwe-enrolment kumlandu ngaphasi kwesigaba 21 se-Act. I-NHBRC ibuye ibize iimali ze-enrolment efika sekudlulile nezokuhlola okufika sekudlulile, begodu iingaba zokuthoma ezifana nesisekelo angeze zahlolwa lokha sele zimboziwe. Faka indlu okungenani amalanga ali-15 ngaphambi kobana kuthome umsebenzi.
Isikhathi se-NHBRC warranty side kangangani?
I-Act ibeka iinkhathi ezintathu ezincani kusukela elangeni lokungena endlini: iinyanga ezi-3 zokutjhiya imigomo namaphutha ku-design, ekwenziweni komsebenzi namkha ezintweni zokwakha, iinyanga ezili-12 zokuvuza kophahla neminyaka emi-5 yamaphutha amakhulu wesakhiwo. Isivumelwano sakho singanikela iinkhathi ezide, angasi ezifitjhani.
Ngimuphi umehluko hlangana kwe-NHBRC ne-CIDB?
I-NHBRC ilawula ukwakhiwa kwezindlu ezitjha begodu ivikela abathengi bezindlu. I-CIDB ifaka abakhontraga egradeni begodu ibeka ubukhulu beenkhontraga zomkhakha womphakathi abangazithendela. Umakhi wezindlu zokuhlala angadinga kokubili. Igayidi yethu ye-CIDB grading explained ifaka icala le-CIDB.
Ingabe umthetho omutjha uthatha indawo ye-Housing Consumers Protection Measures Act?
Iye. I-Housing Consumer Protection Act etjha yasayinwa ngoDisemba 2024 ukuthatha indawo ye-Act ka-1998. Ekubuyekezweni kokugcina okusemthethweni beyingakathomi ukusebenza, begodu imithetho (regulations) besayitlolwa. Bekube iyathoma ukusebenza, i-Act ka-1998 nemithetho ye-NHBRC yanje iyasebenza.
Iinhloko ezihlobeneko:
Yekela ukwenza lokhu ngesandla
Wakha
I-SaaS yokulawula ukwakha yabathuthukisi baseSewula Afrika
Itlolwe ngu