I-CIDB Grading Ihlathululwa: Amagrade 1 ukuya ku-9

Bhida ekhontrageni yomkhakha womphakathi engaphezu kwegrade yakho ye-CIDB, begodu ithenda yakho ibekwa eqadi ngaphambi kobana umuntu afunde intengo yakho. Igrade yakho iquma ukuthi ngiziphi iinkhontraga ongazibhidela, begodu ubufakazi bakho buquma ukuthi ungakhuphuka msinyana kangangani. Abakhontraga abanengi, ngitjho nabanelwazi, abaqiniseki ukuthi igrade yabo ivumelani namkha ukuthi i-cidb iqalani ngamambala nabafaka isicelo sokukhuphuka.
Igayidi le ihlathulula ukuthi yini i-CIDB grading, indlela iinzigaba zomsebenzi namagrade ahlangana ngayo, lokho igrade ngayinye ekuvumelako, indlela i-cidb ebeka ngayo igrade yakho, indlela yokuhlela ukukhuphuka kanye nendlela abahloli bethenda abahlola ngayo igrade yakho.
Yini i-CIDB Grading?
I-CIDB grading yisistimu i-Construction Industry Development Board eyisebenzisako ukuhlela abakhontraga ukusuka ku-Grade 1 ukuya ku-Grade 9 ngokuya ngenani lekhontraga elikhulu khulu abangalithatha. Igrade ngayinye ihlanganiswe nesigaba somsebenzi, esifana ne-general building namkha i-civil engineering. Amakhasimende womkhakha womphakathi asebenzisa igrade ukuquma ukuthi ngubani ongabhidela ikhontraga.
I-cidb sihlangano somthetho esasungulwa ngaphasi kwe-Construction Industry Development Board Act 38 of 2000. Igcina i-Register of Contractors yezwe loke. Nawubhalisako, ufaka isicelo segrade esigabeni ngasinye somsebenzi osifunako. Umphumela yi-grading designation yakho, etlolwa njengenomboro yegrade elandelwa yikhowudi yesigaba. Isibonelo:
- 3GB itjho i-Grade 3 ku-general building.
- 5CE itjho i-Grade 5 ku-civil engineering.
Ukubhalisa nokufakwa egradeni kwenzeka ndawonye. Ufaka isicelo segrade ethileko nawubhalisako, begodu ufaka godu nawufuna ukukhuphuka. Isicelo sinyathelo ngesinyathelo, bona igayidi yethu yenqubo yokubhalisa ku-CIDB.
I-grading isiza amakhasimende nabakhontraga. Amakhasimende athola ifiltha yobungozi esheshako: ikhontraga enegrade efaneleko itjengise amandla wezeemali newomsebenzi wekhontraga yobukhulu lobo. Abakhontraga bathola indlela ecacileko yokukhula, igrade yinye ngesikhathi.
Ngiziphi Iinzigaba Zomsebenzi ze-CIDB?
Isigaba somsebenzi sihlathulula uhlobo lokwakha ofakwe egradeni kilo, begodu isigaba ngasinye sinegrade yaso. Ungaba ne-Grade 6 ku-general building ne-Grade 2 emsebenzini wegesi ngesikhathi sinye. Isigaba esekubhalisweni kwakho kufuze sifane nesigaba ithenda esibawako, ngaphandle kwalokho awufaneleki.
| Ikhowudi | Isigaba somsebenzi | Umsebenzi ojayelekileko |
|---|---|---|
| GB | General building | Izindlu, amaphrojekthi wezindlu, iinkolo, imitjhoga, izakhiwo zebhizinisi |
| CE | Civil engineering | Imigwaqo, i-stormwater, amanethiwekhi wamanzi nendle, amabhorho |
| EB | Electrical works (building) | Ukufakwa kwegesi ezakhiweni |
| EP | Electrical works (infrastructure) | Imigca yegesi, ama-substation, amalambu wemigwaqo |
| ME | Mechanical engineering | I-HVAC, amalifti, amaphompo, iinsetjenziswa zemetjhini |
| SB ukuya ku-SQ | Iinzigaba ezikhethekileko | Imisebenzi ethileko efana ne-piling, ukudiliza, i-asphalt namkha ukubiyela |
Umthombo: cidb, Register of Contractors overview, kwahlolwa ngo-08-10-2026.
Abakhi bezindlu zokuhlala nabathuthukisi ngokunengi basebenza ku-GB. I-infrastructure ye-estate, efana nemigwaqo yangaphakathi neensetjenziswa, ngokuvamileko ithendelwa ngaphasi kwe-CE. Nangabe imisebenzi ye-civil libhizinisi lakho elikhulu, umkhiqizo wethu odadwethu uhlathulula icala leli kugayidi yawo yesoftware ye-civil engineering.
Bhalisa esigabeni esitjha kwaphela nawuqede umsebenzi ongawufakazela esigabeni leso. Isigaba esingenabo ubufakazi sizokuhlala ku-Grade 1.
Igrade Ngayinye ye-CIDB Ivumelani?
Igrade ngayinye ibeka umkhawulo ophezulu wenani lethenda ongalibhidela, ukusuka ku-R500,000 ku-Grade 1 ukuya ekungabini namkhawulo ku-Grade 9. Imikhawulo le ivela ku-Regulation 17 ye-CIDB Regulations (Table 8), njengoba yalungiswa ngo-2019. Ithebula elingaphasi liyifinyeza nohlobo lomsebenzi igrade ngayinye evame ukuwufaka.
| Igrade | Umkhawulo wenani lethenda | Umsebenzi ojayelekileko ku-GB |
|---|---|---|
| 1 | R500,000 | Ukulungisa, ukuvuselela okuncani, ukunakekela |
| 2 | R1,000,000 | Izindlu ezizodwa, ukuvuselela okukhulu |
| 3 | R3,000,000 | Iingaba ezincani zezindlu, izakhiwo ezincani zebhizinisi |
| 4 | R6,000,000 | Izindlu zamayunithi amanengi, iinkolo, imitjhoga |
| 5 | R10,000,000 | Amaphrojekthi amakhulu wezindlu, izakhiwo zomasipala |
| 6 | R20,000,000 | Iintuthukiso ezikhulu zezindlu zokuhlala nezebhizinisi |
| 7 | R60,000,000 | Iintuthukiso ezikhulu, amaphrojekthi arhabeleko wemisebenzi eminengi |
| 8 | R200,000,000 | Amahlelo amakhulu khulu womphakathi nawangasese |
| 9 | Akunamkhawulo | Amaphrojekthi wezwe amakhulu khulu |
Ikholamu “yomsebenzi ojayelekileko” yisibonelo kwaphela. Umkhawulo wenani yiwo obalekako. Ukuthola ireferensi ezeleko eneemali namanothi wokukhuphuka ngegrade ngayinye, bona ithebula lamagrade we-CIDB nemikhawulo yethenda.
Ngokwamambala, amagrade ahlukaniswa abe ziingaba ezine:
- Amagrade 1 no-2: ukungena. Iinkhontraga ezincani, iimfuneko zobufakazi ezilula. I-Grade 1 ibhaliswa ku-inthanethi ngaphandle komlando womsebenzi. Lapha kulapho abakhi abatjha abanengi bathoma khona begodu bafunde ukutlola umsebenzi ngamunye.
- Amagrade 3 no-4: ikhontraga encani esele izinzile. Igadango lokuya ku-Grade 3 lapho abakhontraga abanengi bamakhamaka khona, ngombana nje i-cidb ilindele iinsitatimende zeemali ezifaneleko nekhontraga eqediweko yobukhulu bamambala esigabeni.
- Amagrade 5 no-6: imakethe ephakathi. Iinkhontraga ze-R10,000,000 ukuya ku-R20,000,000 zidinga ukuphathwa kwesayithi, ukulawula iindleko ne-balance sheet eqinileko. Amakhasimende ezingeni leli avamise ukwengeza iimfuneko zawo, ezifana neensistimu zekhwalithi namkha zokuphepha.
- Amagrade 7 ukuya ku-9: abakhontraga abakhulu. Amagrade la adinga imali enengi nomlando weenkhontraga ezikhulu eziqediweko. Amahlelo amakhulu khulu womphakathi alapha.
I-CIDB Iyiquma Njani Igrade Yakho?
I-cidb ikufaka egradeni ngezinto ezimbili: amandla wezeemali namandla womsebenzi esigabeni somsebenzi ofaka isicelo kiso. Amandla wezeemali aqala i-turnover yakho nemali ekhona. Amandla womsebenzi aqala ikhontraga ekulu khulu oyiqedileko esigabeni leso. Kokubili kufuze kusekele igrade ofaka isicelo sayo.
Amandla wezeemali. Iinsitatimende zakho zeemali zomnyaka zitjengisa i-turnover nemali ekhona. Lokha igrade iphakama, iinsitatimende zakho kufuze zibe semthethweni khulu. Ibhizinisi elirhweba ngokulahlekelwa namkha elinemali encani lizokuba budisi ukukhuphuka, ngitjho nanyana linamaphrojekthi amahle ngemva kwalo.
Amandla womsebenzi. I-cidb ifuna ubufakazi bokuthi uqede ikhontraga yobukhulu obuthileko esigabeni esifanako. Ubufakazi obuqinileko bufaka:
- Ikhontraga esayiniweko namkha incwadi yokuqatjhwa
- Isitifiketi sokuqedwa namkha isitifiketi senkokhelo yokugcina (JBCC, NEC namkha GCC)
- Incwadi yereferensi evela ekhasimendeni namkha ku-principal agent
- I-final account etjengisa inani lekhontraga
Ezinye izinto ziqakathekile ebhizinisini lakho kodwana aziyomigomo ye-CIDB grading. Isimo se-B-BBEE, isibonelo, sithinta amaphoyinti wakho wokukhethwa (preference points) esigabeni sethenda. Funda igayidi yethu ye-B-BBEE construction sector code ukubona indlela lokho okusebenza ngayo. Isitifiketi se-ISO namkha abasebenzi abathileko bangafunwa likhasimende ethendeni, kodwana akubeki igrade yakho ye-CIDB.
Uyikhuphula Njani Igrade Yakho ye-CIDB?
Ukhuphuka ngokufaka isicelo eofisini yephrovinsi ye-cidb nobufakazi obutjha bezeemali nobomsebenzi obusekela igrade ephezulu. Ukukhuphuka akwenzeki ngokuzenzakalela. Isicelo yingcenye elula. Umsebenzi wamambala kwakha imithombo emithathu yobufakazi phakathi nomnyaka, ukuze iphakheji yakho ilungele lokha amanani wakho afaneleka.
Yakha imithombo emithathu yobufakazi
| Umthombo wobufakazi | Lokho obufakazelako | Lokho okufuze ukugcine, iphrojekthi ngephrojekthi |
|---|---|---|
| Ukwenza | Uqeda umsebenzi wobukhulu lobu esigabeni lesi | Ama-site diary, izithombe zokuragela phambili, iinsitifiketi zokuqedwa, iireferensi zekhasimende |
| Okwezebhizinisi | Uphatha imali neenguquko zekhontraga ngokufaneleko | Iinsitifiketi zenkokhelo, ama-variation order, ama-final account |
| Ukuthobela | Ibhizinisi lakho lisesimeni esihle | I-Tax Compliance Status, iphrofayili ye-CSD, umtlolo we-CIPC, isitifiketi se-B-BBEE, i-inshorensi |
Ukubambezeleka okunengi kokukhuphuka kuvela eenkhaleni zomunye wemithombo le. Iphrojekthi yaqedwa, kodwana akekho owafayila isitifiketi sokuqedwa. Ama-variation avunyelwana nge-WhatsApp, ngalokho i-final account ayikghoni ukuhlathululwa. Ibizo lekhampani encwadini yebhanga alifani nomtlolo we-CSD. Ikhala ngalinye litjho umbuzo, begodu umbuzo ngamunye utjho amaviki alahlekileko.
Isilungiso kuphatha ubufakazi njengengcenye yokwenza umsebenzi. Fayila isitifiketi sokuqedwa ngelanga osithola ngalo. Gcina i-site diary yelanga ngalinye. Tlola yoke i-variation. Isoftware ehlanganisa amadokhumenti, ama-site diary, ama-variation order neensitifiketi zenkokhelo nephrojekthi ngayinye yenza lokhu kube yinto ejayelekileko. I-Wakha yenza lokhu kubakhi bezindlu zokuhlala nabathuthukisi, begodu i-autocompliance tracker yayo iveza amadokhumenti azokuphelelwa sikhathi ngaphambi kobana avimbe isicelo.
Hlela umsebenzi wakho ngokuya egradeni elandelako
Indlela esheshako yokukhuphuka luhlu lweenkhontraga ezingaphakathi kwegrade ezisondele kumkhawulo wakho wanje. Ikhontraga ye-Grade 3 eqeda ikhontraga ye-GB ye-R2,800,000 yakha ubufakazi bokukhuphuka obungcono kuneqeda imisebenzi emihlanu ye-R400,000. Khetha amathenda ucabanga igrade yakho elandelako.
Faka isicelo sokukhuphuka
- Qinisekisa ukuthi iinsitatimende zakho zeemali zamva nje zisayiniwe begodu zisekela igrade etjha.
- Buthelela ubufakazi bomsebenzi bekhontraga yakho ekulu khulu eqediweko esigabeni.
- Qinisekisa ukuthi iinkomba zakho ziyafana ku-CIPC, CSD, SARS nebhanga lakho.
- Faka isicelo eofisini yakho yephrovinsi begodu ubhadele imali yokuphatha yegrade etjha.
- Phendula imibuzo msinyana, usebenzisa iinkomba ezifanako nezeminye iphakheji.
Izinga le-cidb lama-Grade 2 ukuya ku-9 kufika emalangeni womsebenzi ama-21, lokha iphakheji isiphelele.
Ulawula ukuthobela kwe-CIDB emaphrojekthini asebenzako? I-Wakha igcina amadokhumenti wephrojekthi ngayinye, iinsitifiketi zokuqedwa nobufakazi bokuthobela endaweni yinye, kulungele ukukhuphuka kwakho okulandelako namkha ithenda: bona idemo yomkhiqizo.
Amathenda Ayihlola Njani Igrade Yakho ye-CIDB?
Abahloli bahlola igrade yakho esangweni lokuthoma, ngaphambi kobana intengo namkha ukusebenza kunikelwe amaphoyinti. Bafanisa i-grading designation yakho nobuncani obutjhiwo ku-tender data. Nangabe igrade namkha isigaba sakho asifani, namkha ukubhaliswa kwakho akusebenzi, ibhidi ayihlolwa. Intengo ephasi ayisizi.
| Lokho umhloli akuhlolako | Lokho okutjho kuwe |
|---|---|
| Igrade vs inani lethenda | Ithenda itjho igrade encani khulu, ngokuya ngelinganiso lekhasimende lenani lekhontraga. Funda indlela ithenda ehlathulula ngayo inani lelo. |
| Isigaba somsebenzi vs umsebenzi | Igrade ye-GB ayikufanelisi ethendeni ye-CE, ngitjho encani. |
| Isimo sokubhaliswa ngelanga lokuvala | Igrade yakho kufuze isebenze erejistareni. Igrade emisiweko namkha ephelelwe sikhathi iyahluleka. |
| Iinkomba vs i-CSD | Ibizo nenomboro yokubhaliswa kufuze kufane nephrofayili yakho ye-CSD namanye ama-returnable. |
| Imithetho ye-joint venture | Nangabe ithenda ivumela ama-joint venture, itjho indlela amagrade wabahlanganyeli ahlolwa ngayo. |
Ngaphambi kwebhidi ngayinye, yenza ukuhlola okufitjhani ngaphambi kwebhidi: igrade, isigaba, isimo sokubhaliswa neenkomba. Kuthatha imizuzu emihlanu begodu kuvikela ukukhutjhwa okujayelekileko khulu. I-construction tender compliance checklist yethu ifaka amanye ama-returnable.
Ukunikela ngomsebenzi kuma-subcontractor akutjhugululi ukufaneleka kwakho. Igrade ebalekako yigrade yebhizinisi elibhidako. Ama-subcontractor emsebenzini womphakathi ngokuvamileko nawo adinga ukubhaliswa kwawo okufaneleko. Abakhontraga abakhulu nabathuthukisi kufuze bawahlole; bona indlela kugayidi yethu yokuhlola ama-subcontractor ngegrade ye-CIDB.
Amaphutha Ajayelekileko we-CIDB Grading
Iinkinga ezinengi ze-grading zivela emitlolweni engakalungi nesikhathini esingakalungi, angasi ekutlhayeni ikghono esayithini. Amaphutha angaphasi lapha alahlekisela abakhontraga amathenda begodu acothisa ukukhuphuka. Linye nalinye kulula ukulilungisa nawazi ukuthi likhona.
- Ukubhida ngaphandle kwegrade namkha isigaba sakho. Hlala uhlola igrade encani khulu nesigaba ngaphambi kokuchitha isikhathi ubeka amanani.
- Ukuyekela ukuvuselela komnyaka kudlule. Amagrade 2 ukuya ku-9 adinga ukuvuselela komnyaka nemali. Iminyaka emibili ngaphandle kwakho begodu igrade iyamiswa.
- Ukufaka isicelo sokukhuphuka msinyana khulu. Nangabe ikhontraga yakho ekulu khulu eqediweko ayisekeli igrade etjha, isicelo sizokwehluleka. Linda bekube iyayisekela.
- Ukulahlekelwa bubufakazi bokuqedwa. Umsebenzi ongenaso isitifiketi sokuqedwa ubaleka kancani khulu ekukhuphukeni.
- Iinkomba ezingafaniko. Amabizo amadala wokurhweba namkha “(Pty) Ltd” etjhodako emadokhumentini kubanga imibuzo ekukhuphukeni nemathendeni.
- Ukungatjheji i-cash flow. Igrade ikutjela ukuthi ungabhidelani. Ayitjho litho ngemali oyidingako ukuxhasa umsebenzi. Ukubhida phezulu kwegrade yakho ngaphandle kwe-working capital yokuxhasa umsebenzi yindlela ejayelekileko yokungena eenkingeni.
Isiphetho
Igrade yakho ye-CIDB sifinyezo sobufakazi bakho, ngalokho indlela eya egradeni ephezulu bubufakazi obungcono, obugcinwa umnyaka woke. Imikhawulo yamanani ibekwe yi-CIDB Regulations, ukusuka ku-R500,000 ku-Grade 1 ukuya ekungabini namkhawulo ku-Grade 9. Lokho okulawulako kukuthi ungakufakazela msinyana kangangani bona ufanele ibanga elilandelako.
Khetha isigaba somsebenzi esifanela imakethe yakho. Abakhi bezindlu zokuhlala nabathuthukisi abanengi baku-GB. Khomba iinkhontraga ezingaphakathi kwegrade ezisondele kumkhawulo wakho. Fayila iinsitifiketi zokuqedwa, iinsitifiketi zenkokhelo nama-variation njengombana uragela phambili. Gcina ukuvuselela kwakho komnyaka, i-Tax Compliance Status nephrofayili ye-CSD kusesikhathini. Hlola igrade, isigaba nesimo ngaphambi kwebhidi ngayinye. Abakhontraga abenza lokhu bakhuphuka ngesikhathi sabo. Labo abangakwenziko bagcina bakha kabutjha umlando wabo ngama-imeyili amadala qobe nakuvela ithenda ekulu.
Imibuzo Ebuzwa Qobe
Yini i-CIDB grading?
I-CIDB grading ihlela abakhontraga beSewula Afrika ukusuka ku-Grade 1 ukuya ku-Grade 9 ngokuya ngenani lethenda elikhulu khulu abangalibhidela esigabeni somsebenzi. I-Grade 1 ivumela amathenda ukufika ku-R500,000 begodu i-Grade 9 ayinamkhawulo. Amakhasimende womkhakha womphakathi asebenzisa igrade ukuquma ukuthi ngubani ofaneleka ekhontrageni.
Ngimuphi umkhawulo wenani lethenda wegrade ngayinye ye-CIDB?
Ngaphasi kwe-Regulation 17 ye-CIDB Regulations (Table 8, njengoba yalungiswa ngo-2019), imikhawulo ngile: Grade 1 R500,000, Grade 2 R1,000,000, Grade 3 R3,000,000, Grade 4 R6,000,000, Grade 5 R10,000,000, Grade 6 R20,000,000, Grade 7 R60,000,000, Grade 8 R200,000,000 ne-Grade 9 akunamkhawulo.
Ingabe ngingabhida ngaphezu kwegrade yami nangihlela ukunikela umsebenzi kuma-subcontractor?
Awa. Ukufaneleka kusekelwe egradeni yebhizinisi elifaka ibhidi. Ukunikela ingcenye yomsebenzi kuma-subcontractor akuyiphakamisi igrade yakho. Nangabe ithenda ivumela ama-joint venture, ibeka indlela amagrade wabahlanganyeli ahlolwa ngayo, begodu leyo yindlela ehlukileko.
Ingabe ngingaba namagrade ahlukeneko eenzigabeni ezihlukeneko zomsebenzi?
Iye. Isigaba ngasinye somsebenzi sifakwa egradeni sisodwa. Umakhi angaba ne-Grade 5 ku-general building (5GB) ne-Grade 2 emsebenzini wegesi (2EB). Igrade ngayinye ixhomeke eenkhontrageni zakho eziqediweko nekghonweni lakho esigabeni leso.
Kuthatha isikhathi esingangani ukukhuphula igrade yami ye-CIDB?
Izinga lokusebenza le-cidb lama-Grade 2 ukuya ku-9 kufika emalangeni womsebenzi ama-21 lokha iphakheji yakho isiphelele. Ukwakha ubufakazi kuthatha isikhathi eside khulu. Abakhontraga abanengi badinga okungenani ikhontraga yinye eqediweko esondele ebangeni legrade elandelako ngaphambi kobana ukukhuphuka kuphumelele.
Kwenzekani nangingenzi ukuvuselela komnyaka?
Amagrade 2 ukuya ku-9 kufuze avuselelwe qobe mnyaka begodu kubhadelwe imali yomnyaka. Nangabe igrade ingavuselelwa iminyaka emibili ilandelana, i-cidb iyayimisa. Ikhontraga emisiweko ayivezwa njengesebenzako erejistareni begodu ayikghoni ukuthendela bekube igrade ibuyiselwe.
Iinhloko ezihlobeneko:
Yekela ukwenza lokhu ngesandla
Wakha
I-SaaS yokulawula ukwakha yabathuthukisi baseSewula Afrika
Itlolwe ngu