CIDB Grading yo Ṱalutshedzwa: Zwine Grade 1-9 Dza Amba

Arali na ita khumbelo ya konteraka ya muvhuso i fhiraho grade yaṋu ya CIDB, tender yaṋu i a bviswa phanḓa ha musi muṅwe a tshi vhala mutengo waṋu. Grade yaṋu i ṱalula dzikonteraka dzine na nga dzi itela khumbelo, nahone vhuṱanzi haṋu vhu ṱalula uri ni nga gonya nga u ṱavhanya hani. Vhakonteraka vhanzhi, na vhane vha vha na tshenzhemo, a vha khwaṱhisedzi uri grade yavho i tendela mini kana uri cidb i sedza mini vhukuma musi vha tshi ita khumbelo ya u gonya.

Nyendedzi iyi i ṱalutshedza uri CIDB grading ndi mini, nḓila ine classes of works na grade zwa tshimbilelana ngayo, zwine grade iṅwe na iṅwe ya tendela, nḓila ine cidb ya vhea ngayo grade yaṋu, nḓila ya u dzudzanya u gonya na nḓila ine vhaṱoli vha tender vha sedza ngayo grading yaṋu.

CIDB Grading Ndi Mini?

CIDB grading ndi sisiṱeme ine Construction Industry Development Board ya i shumisa u dzudzanya vhakonteraka u bva kha Grade 1 u ya kha Grade 9 nga ndeme khulwanesa ya konteraka ine vha nga i dzhia. Grade iṅwe na iṅwe yo ṱumanywa na class of works, i ngaho general building kana civil engineering. Vhakhasiṱama vha muvhuso vha shumisa grade u ṱalula uri ndi nnyi ane a nga ita khumbelo ya konteraka.

cidb ndi tshiimiswa tsho thewaho nga mulayo fhasi ha Construction Industry Development Board Act 38 ya 2000. I vhulunga Register of Contractors ya lushaka. Musi ni tshi ṅwaliswa, ni ita khumbelo ya grade kha class of works iṅwe na iṅwe ine na i ṱoḓa. Mvelelo ndi grading designation yaṋu, yo ṅwalwaho sa nomboro ya grade i tevhelwaho nga khoudu ya class. Sa tsumbo:

3GB i amba Grade 3 kha general building.
5CE i amba Grade 5 kha civil engineering.

U ṅwaliswa na grading zwi itea nga tshifhinga tshithihi. Ni ita khumbelo ya grade yo khetheaho musi ni tshi ṅwaliswa, nahone ni dovha na ita khumbelo musi ni tshi ṱoḓa u gonya. U itela khumbelo nga khwiṋo nga khwiṋo, sedzani nyendedzi yashu ya maitele a u ṅwaliswa ha CIDB.

Grading i thusa vhakhasiṱama na vhakonteraka. Vhakhasiṱama vha wana tshisefo tsha khombo tsha u ṱavhanya: mukonteraka a re na grade yo teaho o sumbedza vhukoni ha masheleni na ha mushumo kha vhuhulu vhenevho ha konteraka. Vhakonteraka vha wana nḓila yo vhonalaho ya u aluwa, grade nthihi nga tshifhinga.

CIDB Classes of Works Ndi Dzifhio?

Class of works i ṱalutshedza lushaka lwa u fhata lune na ṋewa grade khaluo, nahone class iṅwe na iṅwe i na grade yayo. Ni nga vha na Grade 6 kha general building na Grade 2 kha electrical works nga tshifhinga tshithihi. Class i re kha u ṅwaliswa haṋu i fanela u tshimbilelana na class ine tender ya i humbela, kana a ni fanelei.

Khoudu	Class of works	Mushumo wa misi yoṱhe
GB	General building	Nnḓu, phurodzheki dza nnḓu, zwikolo, kiliniki, zwifhaṱo zwa bindu
CE	Civil engineering	Bada, stormwater, netiweke dza maḓi na sewer, buroho
EB	Electrical works (building)	Electrical installations kha zwifhaṱo
EP	Electrical works (infrastructure)	Mitsila ya muḓagasi, substations, mavhone a dzibada
ME	Mechanical engineering	HVAC, lifts, pumps, mechanical plant
SB u ya kha SQ	Specialist classes	Mishumo yo khetheaho i ngaho piling, demolition, asphalt kana fencing

Tshiko: cidb, Register of Contractors overview, yo sedzwa nga 08-10-2026.

Vhafhati vha nnḓu na vhabveledzi kanzhi vha shuma kha GB. Zwivhumbeo zwa estate, zwi ngaho bada dza ngomu na tshumelo, kanzhi zwi itelwa tender fhasi ha CE. Arali mishumo ya civil i bindu ḽaṋu khulwane, tshibveledzwa tshashu tshi re tshiṱhanu tshi katela tshipiḓa itsho kha nyendedzi ya sofuthiwea ya civil engineering.

Ṅwalisani kha class ntswa fhedzi musi no fhedza mushumo une na nga u sumbedza kha class iyo. Class i si na vhuṱanzi i ḓo dzula kha Grade 1.

CIDB Grade Iṅwe na Iṅwe I Tendela Mini?

Grade iṅwe na iṅwe i vhea mukano wa nṱha wa ndeme ya tender ine na nga i itela khumbelo, u bva kha R500,000 kha Grade 1 u ya kha u sa vha na mukano kha Grade 9. Mikano iyi i bva kha Regulation 17 ya CIDB Regulations (Table 8), sa zwe ya khwiniswa ngazwo nga 2019. Thebulu i re fhasi i i pfufhifhadza na lushaka lwa mushumo lune grade iṅwe na iṅwe kanzhi ya lu katela.

Grade	Mukano wa ndeme ya tender	Mushumo wa misi yoṱhe kha GB
1	R500,000	Malugiso, mvusuludzo ṱhukhu, ndondolo
2	R1,000,000	Nnḓu nthihi, mvusuludzo khulwane
3	R3,000,000	Zwipiḓa zwiṱuku zwa nnḓu, zwifhaṱo zwiṱuku zwa bindu
4	R6,000,000	Nnḓu dza yuniti nnzhi, zwikolo, kiliniki
5	R10,000,000	Phurodzheki khulwane dza nnḓu, zwifhaṱo zwa masipala
6	R20,000,000	Mveledziso khulwane dza nnḓu na dza bindu
7	R60,000,000	Mveledziso khulwane, phurodzheki dzo dzikaho dza mishumo minzhi
8	R200,000,000	Mbekanyamushumo khulwanesa dza muvhuso na dza phuraivete
9	A hu na mukano	Phurodzheki khulwanesa dza lushaka

Kholomu ya “mushumo wa misi yoṱhe” ndi tsumbo fhedzi. Mukano wa ndeme ndi wone u re na ndeme. U itela tshiṱalutshedzi tsho dodombedzwaho tshi re na mbadelo na zwiṅwalwa zwa u gonya nga grade, sedzani thebulu yashu ya CIDB grading i re na mikano ya tender.

Nga nyito, grade dzi dzudzanywa kha zwipiḓa zwiṇa:

Grade 1 na 2: u thoma. Dzikonteraka ṱhukhu, zwiṱoḓea zwi leluwaho zwa vhuṱanzi. Grade 1 i ṅwaliswa online hu si na track record. Hafha ndi hune vhafhati vhaswa vhanzhi vha thoma hone na u guda u ṅwalisa mushumo muṅwe na muṅwe.
Grade 3 na 4: mukonteraka muṱuku o dzhenaho. Khwiṋo ya u ya kha Grade 3 ndi hune vhakonteraka vhanzhi vha ima hone, ngauri cidb zwino i lavhelela financial statements dzo teaho na konteraka yo fhedzwaho ya vhuhulu ha vhukuma kha class.
Grade 5 na 6: maraga wa vhukati. Dzikonteraka dza R10,000,000 u ya kha R20,000,000 dzi ṱoḓa vhulanguli ha fhethu ha mushumo, ndaulo ya ndeme na balance sheet yo khwaṱhaho. Vhakhasiṱama kha ḽevele iyi kanzhi vha engedza zwiṱoḓea zwavho, zwi ngaho sisiṱeme dza khwaḽithi kana tsireledzo.
Grade 7 u ya kha 9: vhakonteraka vhahulwane. Grade idzi dzi ṱoḓa capital khulwane na rekhodo ya dzikonteraka khulwane dzo fhedzwaho. Mbekanyamushumo khulwanesa dza muvhuso dzi hone hafha.

cidb I Ṱalula Hani Grade Yaṋu?

cidb i ni ṋea grade nga zwithu zwivhili: vhukoni ha masheleni na vhukoni ha mushumo kha class of works ine na i itela khumbelo. Vhukoni ha masheleni vhu sedza turnover na capital ine ya wanala. Vhukoni ha mushumo vhu sedza konteraka khulwanesa ye na i fhedza kha class iyo. Zwoṱhe zwi fanela u tikedza grade ine na i humbela.

Vhukoni ha masheleni. Annual financial statements dzaṋu dzi sumbedza turnover na capital i wanalaho. Arali grade i nṱha, statements dzaṋu dzi fanela u vha dza tshiofisi. Bindu ḽi shumaho nga u xelelwa kana ḽi re na capital ṱhukhu ḽi ḓo konḓelwa u gonya, naho ḽi na phurodzheki dzavhuḓi murahu haḽo.

Vhukoni ha mushumo. cidb i ṱoḓa vhuṱanzi ha uri no fhedza konteraka ya vhuhulu vhuṅwe kha class i fanaho. Vhuṱanzi ho khwaṱhaho vhu katela:

Konteraka yo sainiwaho kana vhurifhi ha u khethwa
Tshitifiketi tsha u fhedza kana tshitifiketi tsha mbadelo ya u fhedza (JBCC, NEC kana GCC)
Vhurifhi ha reference vhu bvaho kha mukhasiṱama kana principal agent
Final account i sumbedzaho ndeme ya konteraka

Zwiṅwe zwithu zwi na ndeme kha bindu ḽaṋu fhedzi a si zwiṱalusi zwa CIDB grading. Tshiimo tsha B-BBEE, sa tsumbo, tshi kwama mapoinṱi aṋu a preference kha tshipiḓa tsha tender. Vhalani nyendedzi yashu ya B-BBEE construction sector code u vhona nḓila ine zwa shuma ngayo. ISO certification kana vhashumi vho khetheaho vha nga ṱoḓiwa nga mukhasiṱama kha tender, fhedzi a zwi vhei CIDB grade yaṋu.

Ni Gonya Hani CIDB Grade Yaṋu?

Ni gonya nga u ita khumbelo kha ofisi ya vundu ya cidb ni na vhuṱanzi vhuswa ha masheleni na ha mushumo vhu tikedzaho grade ya nṱha. U gonya a hu itei nga hoṱhe. Khumbelo ndi tshipiḓa tshi leluwaho. Mushumo wa vhukuma ndi u fhaṱa mitsiko miraru ya vhuṱanzi nga ṅwaha, uri phakheiji yaṋu i vhe yo lugela musi nomboro dzaṋu dzi tshi fanelea.

Fhaṱani mitsiko miraru ya vhuṱanzi

Mutsiko wa vhuṱanzi	Zwine wa zwi khwaṱhisedza	Zwine na fanela u zwi vhulunga, phurodzheki nga phurodzheki
U ṋetshedza	Ni fhedza mushumo wa vhuhulu uhu kha class iyi	Dayari dza fhethu ha mushumo, zwifanyiso zwa mvelaphanḓa, zwitifiketi zwa u fhedza, reference dza vhakhasiṱama
Zwa bindu	Ni langula tshelede na tshanduko dza konteraka zwavhuḓi	Zwitifiketi zwa mbadelo, variation orders, final accounts
U tevhedza	Bindu ḽaṋu ḽi kha tshiimo tshavhuḓi	Tax Compliance Status, profaela ya CSD, rekhodo ya CIPC, tshitifiketi tsha B-BBEE, inshurentsi

U lenga hunzhi ha u gonya hu bva kha zwikhala kha muṅwe wa mitsiko iyi. Phurodzheki yo fhela, fhedzi a hu na we a vhulunga tshitifiketi tsha u fhedza. Tshanduko dzo tendelanwa nga WhatsApp, ngauralo final account a i ṱalutshedzei. Dzina ḽa khamphani kha vhurifhi ha bannga a ḽi tshimbilelani na rekhodo ya CSD. Tshikhala tshiṅwe na tshiṅwe tshi amba mbudziso, nahone mbudziso iṅwe na iṅwe i amba vhege dzi xelaho.

Thandululo ndi u fara vhuṱanzi sa tshipiḓa tsha u ṋetshedza. Vhulungani tshitifiketi tsha u fhedza nga ḓuvha ḽe na tshi wana. Farani dayari ya fhethu ha mushumo ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe. Ṅwalani tshanduko iṅwe na iṅwe. Sofuthiwea i ṱumanyaho maṅwalo, dayari dza fhethu ha mushumo, variation orders na zwitifiketi zwa mbadelo kha phurodzheki iṅwe na iṅwe i ita uri izwi zwi vhe mukhwa. Wakha i ita izwi kha vhafhati vha nnḓu na vhabveledzi, nahone tshitevheli tshayo tsha autocompliance tshi sumbedza maṅwalo a khou fhela phanḓa ha musi a tshi thivhela khumbelo.

Dzudzanyani dzikonteraka dzaṋu u ya kha grade i tevhelaho

Nḓila ya u ṱavhanya ya u gonya ndi u vha na dzikonteraka dzi re ngomu ha grade dzi re tsini na mukano waṋu wa zwino. Mukonteraka wa Grade 3 o fhedzaho konteraka ya GB ya R2,800,000 u fhaṱa vhuṱanzi ha u gonya ha khwine u fhira o fhedzaho mishumo miṱanu ya R400,000. Nangani ti-tender ni tshi humbula grade yaṋu i tevhelaho.

Rumelani khumbelo ya u gonya

Sedzani uri financial statements dzaṋu dza zwino dzo sainiwa nahone dzi tikedza grade ntswa.
Kuvhanganyani vhuṱanzi ha mushumo ha konteraka yaṋu khulwanesa yo fhedzwaho kha class.
Khwaṱhisedzani uri zwiṱalusi zwaṋu zwi a tshimbilelana kha CIPC, CSD, SARS na bannga yaṋu.
Itani khumbelo kha ofisi yaṋu ya vundu ni badele admin fee ya grade ntswa.
Fhindulani mbudziso nga u ṱavhanya, ni tshi shumisa zwiṱalusi zwi fanaho na phakheiji yoṱhe.

Tshiimo tsha cidb kha Grade 2 u ya kha 9 ndi u swika maḓuvha a mushumo a 21, musi phakheiji yo fhelela.

Ni khou langula u tevhedza ha CIDB kha phurodzheki dzi re kha nyito? Wakha i vhulunga maṅwalo a phurodzheki iṅwe na iṅwe, zwitifiketi zwa u fhedza na vhuṱanzi ha u tevhedza fhethu huthihi, zwo lugela u gonya kana tender yaṋu i tevhelaho: vhonani demo ya tshibveledzwa.

Ti-Tender Dzi Sedza Hani CIDB Grade Yaṋu?

Vhaṱoli vha sedza grade yaṋu kha khoro ya u thoma, phanḓa ha musi mutengo kana functionality zwi tshi ṋewa maraka. Vha vhambedza grading designation yaṋu na grade ṱhukhu yo bulwaho kha data ya tender. Arali grade kana class yaṋu i sa tshimbilelani, kana u ṅwaliswa haṋu hu sa shumi, khumbelo a i ṱolwi. Mutengo wa fhasi a u thusi.

Zwine muṱoli a zwi sedza	Zwine zwa amba kha inwi
Grade i tshi vhambedzwa na ndeme ya tender	Tender i bula grade ṱhukhu, yo thewaho kha ndavhelelo ya mukhasiṱama ya ndeme ya konteraka. Vhalani nḓila ine tender ya ṱalutshedza ngayo ndeme iyo.
Class of works i tshi vhambedzwa na mushumo	Grade ya GB a i ni fanelisi kha tender ya CE, naho i ṱhukhu.
Tshiimo tsha u ṅwaliswa nga tshifhinga tsha u vala	Grading yaṋu i fanela u vha i tshi shuma kha rejisiṱara. Grade yo imiswaho kana yo fhelaho i a kundelwa.
Zwiṱalusi zwi tshi vhambedzwa na CSD	Dzina na nomboro ya u ṅwaliswa zwi fanela u tshimbilelana na profaela yaṋu ya CSD na returnables dziṅwe.
Milayo ya joint venture	Arali tender i tshi tendela joint ventures, i bula nḓila ine grading dza vhashumisani dza ṱolwa ngayo.

Phanḓa ha khumbelo iṅwe na iṅwe, itani u sedza hu pfufhi: grade, class, tshiimo tsha u ṅwaliswa na zwiṱalusi. Zwi dzhia mimunithi miṱanu nahone zwi thivhela u bviswa ha kanzhi. Mutevhe wa u sedza u tevhedza ha tender ya u fhata wa hashu u katela returnables dziṅwe.

U shumisa vhakonteraka vhaṱuku a zwi shandukisi u fanelea haṋu. Grade ine ya vhalwa ndi grade ya tshiimiswa tshi itaho khumbelo. Vhakonteraka vhaṱuku kha mushumo wa muvhuso kanzhi vha ṱoḓa u ṅwaliswa havho ho teaho. Vhakonteraka vhahulwane na vhabveledzi vha fanela u vha sedza; vhonani nḓila kha nyendedzi yashu ya u sedza vhakonteraka vhaṱuku nga CIDB grade.

Vhukhakhi ha Kanzhi ha CIDB Grading

Thaidzo nnzhi dza grading dzi bva kha direkhodo dzi si dzavhuḓi na tshifhinga tshi si tshavhuḓi, hu si kha u shaya vhukoni fhethu ha mushumo. Vhukhakhi vhu re fhasi vhu xedza vhakonteraka ti-tender nahone vhu lengisa u gonya. Vhuṅwe na vhuṅwe vhu leluwa u lugiswa musi no ḓivha uri vhu hone.

U ita khumbelo nnḓa ha grade kana class yaṋu. Misi yoṱhe sedzani grade ṱhukhu na class phanḓa ha u shumisa tshifhinga ni tshi vhea mutengo.
U litsha annual update. Grade 2 u ya kha 9 dzi ṱoḓa annual update na mbadelo. Miṅwaha mivhili i si nayo na grade i a imiswa.
U ita khumbelo ya u gonya nga u ṱavhanya. Arali konteraka yaṋu khulwanesa yo fhedzwaho i sa tikedzi grade ntswa, khumbelo i ḓo kundelwa. Lindelani u swika i tshi i tikedza.
U xedza vhuṱanzi ha u fhedza. Mushumo u si na tshitifiketi tsha u fhedza a u vhalwi zwihulu kha u gonya.
Zwiṱalusi zwi sa tshimbilelani. Madzina a kale a bindu kana “(Pty) Ltd” i shayeaho kha maṅwalo zwi ita mbudziso kha u gonya na kha ti-tender.
U sa londa u elela ha tshelede. Grade i ni vhudza zwine na nga zwi itela khumbelo. A i ambi tshithu nga tshelede ine na i ṱoḓa u badela mushumo. U ita khumbelo kha nṱha ha grade yaṋu ni si na working capital ya u i badela ndi nḓila ya kanzhi ya u wela kha thaidzo.

Magumo

CIDB grade yaṋu ndi manweledzo a vhuṱanzi haṋu, ngauralo nḓila ya u ya kha grade ya nṱha ndi vhuṱanzi ha khwine, vhu vhulungwaho ṅwaha woṱhe. Mikano ya ndeme yo vhewa nga CIDB Regulations, u bva kha R500,000 kha Grade 1 u ya kha u sa vha na mukano kha Grade 9. Zwine na zwi langula ndi uri ni nga sumbedza nga u ṱavhanya hani uri ni fanela tshigwada tshi tevhelaho.

Nangani class of works i tshimbilelanaho na maraga waṋu. Vhafhati vha nnḓu na vhabveledzi vhanzhi vha kha GB. Sedzani dzikonteraka dzi re ngomu ha grade dzi re tsini na mukano waṋu. Vhulungani zwitifiketi zwa u fhedza, zwitifiketi zwa mbadelo na tshanduko ni tshi khou ya. Dzulani ni na annual update, Tax Compliance Status na profaela ya CSD zwa zwino. Sedzani grade, class na tshiimo phanḓa ha khumbelo iṅwe na iṅwe. Vhakonteraka vhane vha ita izwi vha gonya nga tshifhinga tshavho. Vhane vha sa ite vha fhedza vha tshi dovha vha fhaṱa ḓivhazwakale yavho u bva kha di-imeiḽi dza kale tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe musi tender khulwane yo bvelela.

Mbudziso dzi Vhudziswaho Kanzhi

CIDB grading ndi mini?

CIDB grading i dzudzanya vhakonteraka vha Afrika Tshipembe u bva kha Grade 1 u ya kha Grade 9 nga ndeme khulwanesa ya tender ine vha nga i itela khumbelo kha class of works. Grade 1 i tendela ti-tender u swika R500,000 nahone Grade 9 a i na mukano. Vhakhasiṱama vha muvhuso vha shumisa grade u ṱalula uri ndi nnyi a fanelaho konteraka.

Mukano wa ndeme ya tender wa CIDB grade iṅwe na iṅwe ndi ufhio?

Fhasi ha Regulation 17 ya CIDB Regulations (Table 8, sa zwe ya khwiniswa ngazwo nga 2019), mikano ndi: Grade 1 R500,000, Grade 2 R1,000,000, Grade 3 R3,000,000, Grade 4 R6,000,000, Grade 5 R10,000,000, Grade 6 R20,000,000, Grade 7 R60,000,000, Grade 8 R200,000,000 na Grade 9 a hu na mukano.

Ndi nga ita khumbelo i fhiraho grade yanga arali ndi tshi humbula u shumisa vhakonteraka vhaṱuku?

Hai. U fanelea ho thewa kha grading ya tshiimiswa tshi rumelaho khumbelo. U ṋea tshipiḓa tsha mushumo vhakonteraka vhaṱuku a zwi gonyisi grade yaṋu. Arali tender i tshi tendela joint ventures, i bula nḓila ine grading dza vhashumisani dza ṱolwa ngayo, nahone iyo ndi nḓila yo fhambanaho.

Ndi nga vha na grade dzo fhambanaho kha classes of works dzo fhambanaho?

Ee. Class of works iṅwe na iṅwe i ṋewa grade yayo. Mufhaṱi a nga vha na Grade 5 kha general building (5GB) na Grade 2 kha electrical works (2EB). Grade iṅwe na iṅwe i ḓitika nga dzikonteraka dzaṋu dzo fhedzwaho na vhukoni kha class iyo.

Zwi dzhia tshifhinga tshingafhani u gonya CIDB grade yanga?

Tshiimo tsha u shuma tsha cidb kha Grade 2 u ya kha 9 ndi u swika maḓuvha a mushumo a 21 musi phakheiji yaṋu yo fhelela. U fhaṱa vhuṱanzi zwi dzhia tshifhinga tshilapfu nga maanḓa. Vhakonteraka vhanzhi vha ṱoḓa konteraka nthihi yo fhedzwaho i re tsini na tshigwada tsha grade i tevhelaho phanḓa ha musi u gonya hu tshi bvelela.

Hu itea mini arali ndi sa iti annual update yanga?

Grade 2 u ya kha 9 dzi fanela u khwiniswa ṅwaha muṅwe na muṅwe nahone mbadelo ya ṅwaha i badelwe. Arali grade i sa khwiniswi miṅwaha mivhili i tevhekanaho, cidb i a i imisa. Mukonteraka o imiswaho ha vhonali sa a tshi shuma kha rejisiṱara nahone a nga si ite tender u swika grading yo vhuedzedzwa.

Zwiṅwalwa zwi elanaho: