Magrade ya CIDB Ma Hlamuseriwile: Grade 1 ku ya 9

Endla tender ya kontiraka ya mfumo leyi tlulaka grade ya wena ya CIDB, kutani tender ya wena yi ta vekiwa etlhelo ku nga si va na munhu loyi a hlayaka nxavo wa wena. Grade ya wena yi boha tikontiraka leti u nga ti endlelaka tender, naswona vumbhoni bya wena byi boha ku hatlisa loku u nga tlakukaka ha kona. Vakontraka vo tala, hambi lava nga na ntokoto, a va tiyiseki leswi grade ya vona yi swi pfumelelaka kumbe leswi cidb yi swi langutaka hakunene loko va kombela ku tlakusiwa.

Xiletelo lexi xi hlamusela leswi magrade ya CIDB ma nga swona, ndlela leyi swiyenge swa mintirho na magrade swi fambisanaka ha yona, leswi grade yin’wana na yin’wana yi swi pfumelelaka, ndlela leyi cidb yi vekaka grade ya wena ha yona, ndlela yo kunguhata ku tlakusiwa na ndlela leyi vakamberi va ti-tender va kambelaka grade ya wena ha yona.

Magrade ya CIDB I Yini?

Magrade ya CIDB i sisiteme leyi Construction Industry Development Board yi yi tirhisaka ku hlela vakontraka ku sukela eka Grade 1 ku ya eka Grade 9 hi nkoka lowukulu wa kontiraka lowu va nga wu tekaka. Grade yin’wana na yin’wana yi fambisana na xiyenge xa mintirho, xo tanihi general building kumbe civil engineering. Vaxavi va mfumo va tirhisa grade ku boha leswaku i mani a nga endlaka tender ya kontiraka.

cidb i huvo ya nawu leyi simekiweke ehansi ka Construction Industry Development Board Act 38 of 2000. Yi hlayisa Register of Contractors ya rixaka. Loko u tsarisa, u kombela grade eka xiyenge xin’wana na xin’wana xa mintirho lexi u xi lavaka. Mbuyelo i grading designation ya wena, leyi tsariwaka tanihi nomboro ya grade yi landzeriwa hi khodi ya xiyenge. Xikombiso:

3GB yi vula Grade 3 eka general building.
5CE yi vula Grade 5 eka civil engineering.

Ku tsarisa na grade swi endleka swin’we. U kombela grade yo karhi loko u tsarisa, naswona u kombela nakambe loko u lava ku tlakuka. Eka xikombelo goza hi goza, vona xiletelo xa hina xa maendlelo ya ku tsarisa eka CIDB.

Magrade ma pfuna vaxavi na vakontraka. Vaxavi va kuma filitara ya xihatla ya khombo: mukontraka la nga na grade leyi faneleke u kombisile vuswikoti bya timali na bya mintirho bya kontiraka ya vukulu byebyo. Vakontraka va kuma ndlela leyi nga erivaleni yo kula, grade yin’we hi nkarhi.

Swiyenge swa Mintirho swa CIDB I Yini?

Xiyenge xa mintirho xi hlamusela muxaka wa ku aka lowu u nyikiweke grade eka wona, naswona xiyenge xin’wana na xin’wana xi na grade ya xona. U nga va na Grade 6 eka general building na Grade 2 eka mintirho ya gezi hi nkarhi wun’we. Xiyenge lexi nga eka ku tsarisa ka wena xi fanele ku fambelana na xiyenge lexi tender yi xi lavaka, handle ka sweswo a wu fanelekeli.

Khodi	Xiyenge xa mintirho	Ntirho lowu tolovelekeke
GB	General building	Tindlu, tiprojeke ta tindlu, swikolo, tikliniki, swiaki swa mabindzu
CE	Civil engineering	Magondzo, mati ya mpfula, tinetiweke ta mati na swisibi, mabiriji
EB	Mintirho ya gezi (swiaki)	Ku nghenisa gezi eswiakweni
EP	Mintirho ya gezi (switirhisiwa swa xisekelo)	Tintambhu ta gezi, ti-substation, timboni ta switarata
ME	Mechanical engineering	HVAC, ti-lift, tiphampu, michini
SB ku ya SQ	Swiyenge swo hlawuleka	Vutshila byo karhi byo tanihi piling, ku mbundzumuxa, asphalt kumbe ku biyela

Xihlovo: cidb, Register of Contractors overview, ku kamberiwile hi 08-10-2026.

Vaaki va vutshamo na vahluvukisi va tirha ngopfu eka GB. Swiaki swa xisekelo swa estate, swo tanihi magondzo ya le ndzeni na vukorhokeri, hakanyingi swi endleriwa tender ehansi ka CE. Loko mintirho ya civil yi ri bindzu ra wena lerikulu, xitirhisiwa xa hina xa makwerhu xi katsa xiphemu xexo eka xiletelo xa xona xa software ya civil engineering.

Tsarisa eka xiyenge lexintshwa ntsena loko u ri na ntirho lowu hetiweke lowu u nga wu kombisaka eka xiyenge xexo. Xiyenge lexi nga riki na vumbhoni endzhaku ka xona xi ta tshama eka Grade 1.

Grade Yin’wana na Yin’wana ya CIDB Yi Pfumelela Yini?

Grade yin’wana na yin’wana yi veka xipimelo xa le henhla xa nkoka wa tender lowu u nga wu endlelaka tender, ku suka eka R500,000 eka Grade 1 ku ya eka ku hava xipimelo eka Grade 9. Swipimelo leswi swi huma eka Regulation 17 ya CIDB Regulations (Table 8), tanihi leswi swi cinciweke hi 2019. Tafula leri nga laha hansi ri swi komisa swin’we na muxaka wa ntirho lowu grade yin’wana na yin’wana yi tolovelaka ku wu katsa.

Grade	Xipimelo xa nkoka wa tender	Ntirho lowu tolovelekeke eka GB
1	R500,000	Ku lunghisa, ku pfuxeta kutsongo, ku hlayisa
2	R1,000,000	Tindlu to hambana, ku pfuxeta lokukulu
3	R3,000,000	Swiphemu leswitsongo swa tindlu, swiaki leswitsongo swa mabindzu
4	R6,000,000	Tindlu ta tiyuniti to tala, swikolo, tikliniki
5	R10,000,000	Tiprojeke letikulu ta tindlu, swiaki swa masipala
6	R20,000,000	Minhluvukiso leyikulu ya vutshamo na ya mabindzu
7	R60,000,000	Minhluvukiso leyikulu, tiprojeke to rharhangana ta vutshila byo tala
8	R200,000,000	Minongonoko leyikulu swinene ya mfumo na ya phurayivhete
9	Ku hava xipimelo	Tiprojeke letikulu ngopfu ta rixaka

Xiyenge xa “ntirho lowu tolovelekeke” i xikombiso ntsena. Lexi hlayiwaka i xipimelo xa nkoka. Eka vuxokoxoko lebyi nga na tihakelo na tinotsi ta ku tlakusiwa eka grade yin’wana na yin’wana, vona tafula ra hina ra magrade ya CIDB na swipimelo swa tender.

Hi xiviri, magrade ma hlangana eka swiyimo swa mune:

Magrade 1 na 2: ku sungula. Tikontiraka letitsongo, swilaveko swo olova swa vumbhoni. Grade 1 yi tsarisiwa eka inthanete handle ka rekhodo ra ntirho. Laha hi kona vaaki vo tala lavantshwa va sungulaka kona naswona va dyondza ku tsala ntirho wun’wana na wun’wana.
Magrade 3 na 4: mukontraka lontsongo la tiyiseke. Goza ro ya eka Grade 3 hi kona vakontraka vo tala va yimaka kona, hikuva sweswi cidb yi langutela swiviko swa timali leswi faneleke na kontiraka leyi hetiweke ya vukulu bya xiviri eka xiyenge.
Magrade 5 na 6: makete wa le xikarhi. Tikontiraka ta R10,000,000 ku ya eka R20,000,000 ti lava vulawuri bya ndhawu ya ntirho, ku lawula ntsengo na balance sheet leyi tiyeke. Vaxavi eka xiyimo lexi hakanyingi va engetela swilaveko swa vona, swo tanihi tisisiteme ta khwalithi kumbe ta vuhlayiseki.
Magrade 7 ku ya 9: vakontraka lavakulu. Magrade lawa ma lava ntsengo lowukulu na rekhodo ra tikontiraka letikulu leti hetiweke. Minongonoko leyikulu ya mfumo yi le ka xiyimo lexi.

cidb Yi Boha Njhani Grade ya Wena?

cidb yi ku nyika grade hi ku languta swilo swimbirhi: vuswikoti bya timali na vuswikoti bya mintirho eka xiyenge xa mintirho lexi u xi kombelaka. Vuswikoti bya timali byi languta turnover ya wena na ntsengo lowu u nga na wona. Vuswikoti bya mintirho byi languta kontiraka leyikulu leyi u yi heteke eka xiyenge xexo. Swimbirhi swi fanele ku seketela grade leyi u yi kombelaka.

Vuswikoti bya timali. Swiviko swa wena swa timali swa lembe na lembe swi kombisa turnover na ntsengo lowu kumekaka. Loko grade yi tlakuka, swiviko swa wena swi fanele ku va swa ximfumo ngopfu. Bindzu leri xavisaka hi ku lahlekeriwa kumbe leri nga na ntsengo wutsongo ri ta tikeriwa ku tlakuka, hambi ri ri na tiprojeke letinene endzhaku ka rona.

Vuswikoti bya mintirho. cidb yi lava vumbhoni bya leswaku u hetile kontiraka ya vukulu byo karhi eka xiyenge lexi fanaka. Vumbhoni lebyi tiyeke byi katsa:

Kontiraka leyi sayiniweke kumbe papila ra ku vekiwa
Setifikeiti xa ku hetisa kumbe setifikeiti xo hetelela xa hakelo (JBCC, NEC kumbe GCC)
Papila ra vumbhoni leri humaka eka muxavi kumbe eka principal agent
Akhawunti yo hetelela leyi kombisaka nkoka wa kontiraka

Swilo swin’wana swa nkoka eka bindzu ra wena kambe a hi swipimo swa magrade ya CIDB. Xiyimo xa B-BBEE, xikombiso, xi khumba tinhla ta wena ta preference eka xiyimo xa tender. Hlaya xiletelo xa hina xa B-BBEE construction sector code ku vona ndlela leyi swi tirhaka ha yona. Setifikeiti xa ISO kumbe vatirhi vo karhi swi nga laviwa hi muxavi eka tender, kambe a swi veki grade ya wena ya CIDB.

U Tlakusa Njhani Grade ya Wena ya CIDB?

U tlakuka hi ku kombela eka hofisi ya wena ya xifundzha ya cidb u ri na vumbhoni lebyintshwa bya timali na bya mintirho lebyi seketelaka grade leyi tlakukeke. Ku tlakusiwa a ku tiendleki. Xikombelo i xiphemu xo olova. Ntirho wa xiviri i ku aka swihlovo swinharhu swa vumbhoni hi lembe, leswaku phakeji ya wena yi lunghekile loko tinomboro ta wena ti fanelekela.

Aka swihlovo swinharhu swa vumbhoni

Xihlovo xa vumbhoni	Leswi xi swi kombisaka	Leswi u faneleke ku swi hlayisa, projeke hi projeke
Ku hetisa ntirho	U heta ntirho wa vukulu lebyi eka xiyenge lexi	Tidayari ta ndhawu, swifaniso swa nhluvukiso, tisetifikeiti ta ku hetisa, vumbhoni bya vaxavi
Swa mabindzu	U lawula mali na ku cinca ka kontiraka hi ndlela leyi faneleke	Tisetifikeiti ta hakelo, ti-variation order, tiakhawunti to hetelela
Ku landzela milawu	Bindzu ra wena ri le xiyimweni lexinene	Tax Compliance Status, profayili ya CSD, rekhodo ra CIPC, setifikeiti xa B-BBEE, inxuwarensi

Ku hlwela ko tala ka ku tlakusiwa ku huma eka mapfindla eka xin’wana xa swihlovo leswi. Projeke yi hetiwile, kambe a ku na munhu loyi a hlayiseke setifikeiti xa ku hetisa. Ku cinca ku pfumelelaniwile eka WhatsApp, kutani akhawunti yo hetelela a yi hlamuseleki. Vito ra khampani eka papila ra bangi a ri fambelani na rekhodo ra CSD. Mpfindla wun’wana na wun’wana wu vula xivutiso, naswona xivutiso xin’wana na xin’wana xi vula mavhiki lama lahlekaka.

Ntlhantlho i ku teka vumbhoni tanihi xiphemu xa ku hetisa ntirho. Hlayisa setifikeiti xa ku hetisa hi siku leri u xi amukelaka. Hlayisa dayari ya ndhawu ya ntirho siku na siku. Tsala ku cinca kun’wana na kun’wana. Software leyi hlanganisaka tidokumente, tidayari ta ndhawu, ti-variation order na tisetifikeiti ta hakelo eka projeke yin’wana na yin’wana yi endla leswi swi va ntolovelo. Wakha yi endla leswi eka vaaki va vutshamo na vahluvukisi, naswona tracker ya yona ya autocompliance yi tsundzuxa hi tidokumente leti helaka ti nga si sivela xikombelo.

Kunguhata ntirho wa wena ku ya eka grade leyi landzelaka

Ndlela ya xihatla yo tlakuka i nxaxamelo wa tikontiraka ta grade ya wena leti nga ekusuhi na xipimelo xa wena xa sweswi. Mukontraka wa Grade 3 loyi a hetaka kontiraka ya GB ya R2,800,000 u aka vumbhoni lebyinene bya ku tlakusiwa ku tlula loyi a hetaka mintirho ya ntlhanu ya R400,000. Hlawula ti-tender u ri karhi u anakanya hi grade ya wena leyi landzelaka.

Rhumela xikombelo xa ku tlakusiwa

Kambela leswaku swiviko swa wena swa timali swa sweswinyana swi sayiniwile naswona swi seketela grade leyintshwa.
Hlengeleta vumbhoni bya mintirho bya kontiraka ya wena leyikulu leyi hetiweke eka xiyenge.
Tiyisisa leswaku swikombisi swa wena swa fambelana eka CIPC, CSD, SARS na bangi ya wena.
Kombela eka hofisi ya wena ya xifundzha kutani u hakela hakelo ya vulawuri ya grade leyintshwa.
Hlamula swivutiso hi ku hatlisa, u tirhisa swikombisi leswi fanaka na phakeji hinkwayo.

Mpimo wa cidb wa Magrade 2 ku ya 9 i ku fika eka masiku ya ntirho ya 21, loko phakeji yi hetisekile.

U lawula ku landza CIDB eka tiphurojeke leti nga ta karhi ti ya emahlweni? Wakha yi hlayisa tidokumente ta phurojeke yin’wana na yin’wana, tisetifikeiti ta ku hetisa na vumbhoni bya ku landza milawu endhawini yin’we, swi lunghekele ku tlakusiwa ka wena loku landzelaka kumbe tender: vona demo ya xichumayelo.

Ti-tender Ti Kambela Njhani Grade ya Wena ya CIDB?

Vakamberi va kambela grade ya wena eka nyangwa wo sungula, ku nga si hlayiwa nxavo kumbe ntirho. Va ringanisa grading designation ya wena na ya le hansi leyi vuriweke eka data ya tender. Loko grade kumbe xiyenge xa wena swi nga fambelani, kumbe ku tsarisa ka wena ku nga tirhi, tender a yi kamberiwi. Nxavo wa le hansi a wu pfuni.

Leswi mukamberi a swi kambelaka	Leswi swi swi vulaka eka wena
Grade eka nkoka wa tender	Tender yi vula grade ya le hansi, hi ku ya hi xipimanyeto xa muxavi xa nkoka wa kontiraka. Hlaya ndlela leyi tender yi hlamuselaka nkoka wolowo ha yona.
Xiyenge xa mintirho eka ntirho	Grade ya GB a yi ku fanelekisi eka tender ya CE, hambi yi ri leyitsongo.
Xiyimo xa ku tsarisa hi nkarhi wo pfala	Grade ya wena yi fanele ku tirha eka rejisitara. Grade leyi yimisiweke kumbe leyi heleke ya tsandzeka.
Swikombisi eka CSD	Vito na nomboro ya ku tsarisa swi fanele ku fambelana na profayili ya wena ya CSD na tidokumente tin’wana to tlheriseriwa.
Milawu ya joint venture	Loko tender yi pfumelela ti-joint venture, yi vula ndlela leyi magrade ya vatirhikulorhi ma kamberiwaka ha yona.

U nga si endla tender yin’wana na yin’wana, endla ku kambela kutsongo ka le mahlweni: grade, xiyenge, xiyimo xa ku tsarisa na swikombisi. Swi teka timinete ta ntlhanu naswona swi sivela ku susiwa loku tolovelekeke ngopfu. Nxaxamelo wa hina wa ku landzela milawu ya tender ya ku aka wu katsa tidokumente tin’wana to tlheriseriwa.

Ku nyika un’wana ntirho a ku cinci ku fanelekela ka wena. Grade leyi hlayiwaka i grade ya entiti leyi endlaka tender. Vakontraka-ntsongo eka ntirho wa mfumo hakanyingi na vona va lava ku tsarisiwa loku faneleke. Vakontraka lavakulu na vahluvukisi va fanele ku va kambela; vona ndlela eka xiletelo xa hina xa ku kambela vakontraka-ntsongo hi grade ya CIDB.

Swihoxo Leswi Tolovelekeke swa Magrade ya CIDB

Swiphiqo swo tala swa magrade swi huma eka marekhodo lama nga riki kahle na nkarhi lowu nga faneriki, ku nga ri eka ku pfumala vutshila endhawini ya ntirho. Swihoxo leswi nga laha hansi swi lahlekisa vakontraka ti-tender naswona swi hlwerisa ku tlakusiwa. Xin’wana na xin’wana xa swona xa olova ku xi lulamisa loko u tiva leswaku xi kona.

Ku endla tender ehandle ka grade kumbe xiyenge xa wena. Minkarhi hinkwayo kambela grade ya le hansi na xiyenge u nga si heta nkarhi u veka nxavo.
Ku tshika ku pfuxeta ka lembe na lembe ku hundza. Magrade 2 ku ya 9 ma lava ku pfuxetiwa na hakelo ya lembe na lembe. Malembe mambirhi handle ka kona, grade yi yimisiwa.
Ku kombela ku tlakusiwa hi ku hatlisa ngopfu. Loko kontiraka ya wena leyikulu leyi hetiweke yi nga seketeli grade leyintshwa, xikombelo xi ta tsandzeka. Rindza ku fikela loko yi yi seketela.
Ku lahlekeriwa hi vumbhoni bya ku hetisa. Ntirho lowu nga riki na setifikeiti xa ku hetisa a wu hlayiwi swinene eka ku tlakusiwa.
Swikombisi leswi nga fambelaniki. Mavito ya khale ya bindzu kumbe “(Pty) Ltd” leyi pfumalekaka eka tidokumente swi vanga swivutiso eka ku tlakusiwa na le ka ti-tender.
Ku honisa cash flow. Grade yi ku byela leswi u nga swi endlelaka tender. A yi vuli nchumu hi mali leyi u yi lavaka ku hakelela ntirho. Ku endla tender eka le henhla ka grade ya wena u nga ri na mali ya ntirho yo yi hakelela i ndlela leyi tolovelekeke yo nghena eka maxangu.

Makumu

Grade ya wena ya CIDB i nkomiso wa vumbhoni bya wena, kutani ndlela yo ya eka grade leyi tlakukeke i vumbhoni lebyinene, lebyi hlayisiwaka lembe hinkwaro. Swipimelo swa nkoka swi vekiwile hi CIDB Regulations, ku suka eka R500,000 eka Grade 1 ku ya eka ku hava xipimelo eka Grade 9. Lexi u xi lawulaka i ku hatlisa loku u nga kombisaka ha kona leswaku u fanele ntlawa lowu landzelaka.

Hlawula xiyenge xa mintirho lexi fambelanaka na makete wa wena. Vaaki vo tala va vutshamo na vahluvukisi va tirha eka GB. Kongomisa eka tikontiraka ta grade ya wena leti nga ekusuhi na xipimelo xa wena. Hlayisa tisetifikeiti ta ku hetisa, tisetifikeiti ta hakelo na ku cinca loko u ri karhi u famba. Hlayisa ku pfuxeta ka wena ka lembe na lembe, Tax Compliance Status na profayili ya CSD swi ri swa nkarhi. Kambela grade, xiyenge na xiyimo u nga si endla tender yin’wana na yin’wana. Vakontraka lava endlaka leswi va tlakuka hi nongonoko wa vona. Lava nga swi endliki va hetelela va aka nakambe matimu ya vona ku suka eka ti-email ta khale nkarhi wun’wana na wun’wana loko tender leyikulu yi humelela.

Swivutiso leswi Vutisiwaka Hakanyingi

Magrade ya CIDB i yini?

Magrade ya CIDB ma hlela vakontraka va Afrika-Dzonga ku sukela eka Grade 1 ku ya eka Grade 9 hi nkoka lowukulu wa tender lowu va nga wu endlelaka tender eka xiyenge xa mintirho. Grade 1 yi pfumelela ti-tender ku fika eka R500,000 naswona Grade 9 a yi na xipimelo. Vaxavi va mfumo va tirhisa grade ku boha leswaku i mani a fanelekelaka kontiraka.

Xipimelo xa nkoka wa tender eka grade yin’wana na yin’wana ya CIDB i xihi?

Ehansi ka Regulation 17 ya CIDB Regulations (Table 8, tanihi leswi yi cinciweke hi 2019), swipimelo i: Grade 1 R500,000, Grade 2 R1,000,000, Grade 3 R3,000,000, Grade 4 R6,000,000, Grade 5 R10,000,000, Grade 6 R20,000,000, Grade 7 R60,000,000, Grade 8 R200,000,000 na Grade 9 ku hava xipimelo.

Xana ndzi nga endla tender leyi tlulaka grade ya mina loko ndzi kunguhata ku nyika un’wana ntirho?

E-e. Ku fanelekela ku sekeriwe eka grade ya entiti leyi rhumelaka tender. Ku nyika un’wana xiphemu xa ntirho a ku tlakusi grade ya wena. Loko tender yi pfumelela ti-joint venture, yi veka ndlela leyi magrade ya vatirhikulorhi ma kamberiwaka ha yona, naswona yoleyo i ndlela yin’wana.

Xana ndzi nga va na magrade yo hambana eka swiyenge swo hambana swa mintirho?

Ina. Xiyenge xin’wana na xin’wana xa mintirho xi nyikiwa grade hi xoxe. Muaki a nga va na Grade 5 eka general building (5GB) na Grade 2 eka mintirho ya gezi (2EB). Grade yin’wana na yin’wana yi titshege hi tikontiraka leti u ti heteke na vuswikoti bya wena eka xiyenge xexo.

Swi teka nkarhi wo fika kwihi ku tlakusa grade ya mina ya CIDB?

Mpimo wa cidb wa ku tirhisana na swikombelo swa Magrade 2 ku ya 9 i ku fika eka masiku ya ntirho ya 21 loko phakeji ya wena yi hetisekile. Ku aka vumbhoni swi teka nkarhi wo leha swinene. Vakontraka vo tala va lava kontiraka yin’we leyi hetiweke leyi nga ekusuhi na mpimo wa grade leyi landzelaka ku tlakusiwa ku nga si humelela.

Ku humelela yini loko ndzi nga endli ku pfuxeta ka lembe na lembe?

Magrade 2 ku ya 9 ma fanele ku pfuxetiwa lembe na lembe naswona hakelo ya lembe na lembe yi hakeriwa. Loko grade yi nga pfuxetiwi malembe mambirhi lama landzelanaka, cidb yi yi yimisa. Mukontraka loyi a yimisiweke a nga humeleli tanihi loyi a tirhaka eka rejisitara naswona a nge endli tender ku fikela loko grade yi vuyeteriwa.

Swihloko leswi fambelanaka: