CIDB Grading e Hlalositšwe: Seo Digrade 1 go 9 di Bolelago

Ge o tsenya tender ya kontraka ya lekala la setšhaba yeo e fetago CIDB grade ya gago, tender ya gago e beelwa ka thoko pele motho a bala theko ya gago. Grade ya gago e laola dikontraka tšeo o ka di tsenyago tender, gomme bohlatse bja gago bo laola kamoo o ka godišwago ka lebelo ka gona. Borakontraka ba bantši, le bao ba nago le maitemogelo, ga ba kgonthiše gore grade ya bona e dumelela eng goba seo cidb e se lebelelago ge e le gabotse ge ba kgopela go godišwa.

Tlhahlo ye e hlalosa gore CIDB grading ke eng, kamoo di-class of works le digrade di sepelelanago ka gona, seo grade ye nngwe le ye nngwe e se dumelelago, kamoo cidb e beago grade ya gago ka gona, kamoo o ka rulaganyago go godišwa le kamoo balekodi ba ditender ba hlahlobago grading ya gago ka gona.

CIDB Grading ke Eng?

CIDB grading ke tshepedišo yeo Construction Industry Development Board e e šomišago go bea borakontraka maemong go tloga go Grade 1 go fihla go Grade 9 go ya ka boleng bjo bogolo kudu bja kontraka bjo ba ka bo tšeago. Grade ye nngwe le ye nngwe e amana le class of works, ya go swana le general building goba civil engineering. Bareki ba lekala la setšhaba ba šomiša grade go laola gore ke mang yo a ka tsenyago tender ya kontraka.

cidb ke mokgatlo wa semolao wo o hlomilwego ka fase ga Construction Industry Development Board Act 38 of 2000. E boloka Register of Contractors ya bosetšhaba. Ge o ngwadiša, o kgopela grade ka class of works ye nngwe le ye nngwe yeo o e nyakago. Sephetho ke grading designation ya gago, yeo e ngwalwago bjalo ka nomoro ya grade e latelwa ke khoutu ya class. Mohlala:

3GB e bolela Grade 3 ka general building.
5CE e bolela Grade 5 ka civil engineering.

Ngwadišo le grading di direga mmogo. O kgopela grade ye e itšego ge o ngwadiša, gomme o kgopela gape ge o nyaka go godišwa. Bakeng sa kgopelo ka mehato, bona tlhahlo ya rena ya tshepedišo ya ngwadišo ya CIDB.

Grading e hola bareki le borakontraka. Bareki ba hwetša sefetlo sa kotsi sa ka pela: rakontraka yo a nago le grade ye e nepagetšego o bontšhitše bokgoni bja ditšhelete le bja mošomo bakeng sa bogolo bjoo bja kontraka. Borakontraka ba hwetša tsela ye e kwagalago ya go gola, grade e tee ka nako.

Di-class of Works tša CIDB ke Eng?

Class of works e hlalosa mohuta wa kago wo o nago le grade go wona, gomme class ye nngwe le ye nngwe e na le grade ya yona. O ka swara Grade 6 ka general building le Grade 2 ka mešomo ya mohlagase ka nako e tee. Class yeo e lego go ngwadišo ya gago e swanetše go sepelelana le class yeo tender e e nyakago, go sego bjalo ga o swanelege.

Khoutu	Class of works	Mošomo wo o tlwaelegilego
GB	General building	Dintlo, diprojeke tša dintlo, dikolo, dikliniki, meago ya kgwebo
CE	Civil engineering	Ditsela, stormwater, dinetweke tša meetse le dikhuduego, mabopo
EB	Mešomo ya mohlagase (meago)	Ditsenyo tša mohlagase ka meagong
EP	Mešomo ya mohlagase (mananeokgoparara)	Megala ya mohlagase, di-substation, mabone a ditsela
ME	Mechanical engineering	HVAC, dilifti, dipompo, didirišwa tša mechanical
SB go fihla SQ	Di-class tša ditsebi	Mešomo ye e itšego ya go swana le piling, go phušola meago, asphalt goba dithako

Mothopo: cidb, Register of Contractors overview, e lekolotšwe 08-10-2026.

Baagi ba bodulo le bahlabolli gantši ba šoma ka GB. Mananeokgoparara a di-estate, a go swana le ditsela tša ka gare le ditirelo, gantši a tsenywa tender ka fase ga CE. Ge mešomo ya civil e le kgwebo ya gago ye kgolo, setšweletšwa sa rena sa kgaetšedi se akaretša lehlakore leo ka tlhahlo ya sona ya software ya civil engineering.

Ngwadiša ka class ye mpsha fela ge o feditše mošomo wo o ka o hlatselago ka class yeo. Class yeo e se nago bohlatse ka morago ga yona e tla dula e le Grade 1.

CIDB Grade ye nngwe le ye nngwe e Dumelela Eng?

Grade ye nngwe le ye nngwe e bea molelwane wa godimo wa boleng bja tender bjo o ka bo tsenyago tender, go tloga go R500,000 go Grade 1 go fihla go go se be le molelwane go Grade 9. Melelwane ye e tšwa go Regulation 17 ya CIDB Regulations (Table 8), bjalo ka ge e fetošitšwe ka 2019. Tafola ye e lego ka fase e e kakaretša gotee le mohuta wa mošomo wo grade ye nngwe le ye nngwe e tlwaetšego go o akaretša.

Grade	Molelwane wa boleng bja tender	Mošomo wo o tlwaelegilego ka GB
1	R500,000	Ditokišo, mpshafatšo ye nnyane, tlhokomelo
2	R1,000,000	Dintlo tše di le noši, mpshafatšo ye kgolwanyane
3	R3,000,000	Magato a mannyane a dintlo, meago ye mennyane ya kgwebo
4	R6,000,000	Dintlo tša diyuniti tše dintši, dikolo, dikliniki
5	R10,000,000	Diprojeke tše dikgolwane tša dintlo, meago ya mmasepala
6	R20,000,000	Ditlhabollo tše dikgolo tša bodulo le tša kgwebo
7	R60,000,000	Ditlhabollo tše dikgolo, diprojeke tše di raraganego tša mešomo ye mentši
8	R200,000,000	Mananeo a magolo kudu a setšhaba le a praebete
9	Ga go molelwane	Diprojeke tše dikgolo kudu tša bosetšhaba

Kholomo ya “mošomo wo o tlwaelegilego” ke mohlala fela. Molelwane wa boleng ke wona o balwago. Bakeng sa tšhupetšo ye e tseneletšego ye e nago le ditefelo le dintlha tša go godišwa ka grade, bona tafola ya rena ya CIDB grading le melelwane ya tender.

Ka tirišo, digrade di arogana ka magato a mane:

Digrade 1 le 2: go thoma. Dikontraka tše nnyane, dinyakwa tše bonolo tša bohlatse. Grade 1 e ngwadišwa inthaneteng ntle le histori ya mošomo. Mo ke moo baagi ba bantši ba bafsa ba thomago gona gomme ba ithuta go ngwala mošomo o mongwe le o mongwe.
Digrade 3 le 4: rakontraka yo monnyane yo a itšeeditšego maemo. Legato la go ya go Grade 3 ke moo borakontraka ba bantši ba emago gona, ka gobane bjale cidb e letetše dipego tša ditšhelete tše di nepagetšego le kontraka ye e feditšwego ya bogolo bja nnete ka class.
Digrade 5 le 6: mmaraka wa bogareng. Dikontraka tša R10,000,000 go fihla go R20,000,000 di nyaka taolo ya saete, taolo ya ditshenyegelo le balance sheet ye e tiilego. Bareki legatong le gantši ba oketša dinyakwa tša bona, tša go swana le ditshepedišo tša boleng goba tša polokego.
Digrade 7 go fihla go 9: borakontraka ba bagolo. Digrade tše di nyaka capital ye kgolo le histori ya dikontraka tše dikgolo tše di feditšwego. Mananeo a magolo kudu a setšhaba a dula mo.

CIDB e Laola Grade ya Gago Bjang?

cidb e go fa grade go ya ka dilo tše pedi: bokgoni bja ditšhelete le bokgoni bja mošomo ka class of works yeo o e kgopelago. Bokgoni bja ditšhelete bo lebelela letseno (turnover) la gago le capital yeo e hwetšagalago. Bokgoni bja mošomo bo lebelela kontraka ye kgolo kudu yeo o e feditšego ka class yeo. Ka bobedi di swanetše go thekga grade yeo o e kgopelago.

Bokgoni bja ditšhelete. Dipego tša gago tša ditšhelete tša ngwaga ka ngwaga di bontšha letseno le capital yeo e hwetšagalago. Ge grade e eya godimo, dipego tša gago di swanetše go ba tša semmušo kudu. Kgwebo yeo e šomago ka tahlegelo goba e nago le capital ye nnyane e tla thatafalelwa ke go godišwa, le ge e na le diprojeke tše dibotse ka morago ga yona.

Bokgoni bja mošomo. cidb e nyaka bohlatse bja gore o feditše kontraka ya bogolo bjo itšego ka class yeo e swanago. Bohlatse bjo bo tiilego bo akaretša:

Kontraka ye e saennwego goba lengwalo la go thwalwa
Setifikeiti sa go fetša goba payment certificate ya mafelelo (JBCC, NEC goba GCC)
Lengwalo la tšhupetšo go tšwa go moreki goba principal agent
Final account yeo e bontšhago boleng bja kontraka

Dilo tše dingwe di bohlokwa kgwebong ya gago eupša ga se dinyakwa tša CIDB grading. Boemo bja B-BBEE, mohlala, bo ama dintlha tša gago tša preference legatong la tender. Bala tlhahlo ya rena ya B-BBEE construction sector code go bona kamoo seo se šomago ka gona. Setifikeiti sa ISO goba bašomi ba itšego ba ka nyakwa ke moreki ka tender, eupša ga ba bee CIDB grade ya gago.

O Godiša CIDB Grade ya Gago Bjang?

O godišwa ka go dira kgopelo ofising ya gago ya profense ya cidb ka bohlatse bjo bofsa bja ditšhelete le bja mošomo bjo bo thekgago grade ya godimo. Go godišwa ga go itiragalele. Kgopelo ke karolo ye bonolo. Mošomo wa nnete ke go aga mafsifsi a mararo a bohlatse nakong ya ngwaga, gore sephuthelwana sa gago se be se loketše ge dipalo tša gago di swanelega.

Aga mafsifsi a mararo a bohlatse

Lefsifsi la bohlatse	Seo le se hlatselago	Seo o swanetšego go se boloka, projeke ka projeke
Phethagatšo	O fetša mošomo wa bogolo bjo ka class ye	Di-site diary, diswantšho tša tšwelopele, disetifikeiti tša go fetša, ditšhupetšo tša bareki
Kgwebo	O laola tšhelete le diphetogo tša kontraka gabotse	Di-payment certificate, di-variation order, di-final account
Go latela melao	Kgwebo ya gago e maemong a mabotse	Tax Compliance Status, profaele ya CSD, rekhoto ya CIPC, setifikeiti sa B-BBEE, inšorentshe

Bontši bja go diega ga go godišwa bo tšwa go dikgoba ka le lengwe la mafsifsi a. Projeke e feditšwe, eupša ga go motho yo a bolokilego setifikeiti sa go fetša. Di-variation di dumelelanwe ka WhatsApp, ka gona final account e ka se hlalošwe. Leina la khamphani go lengwalo la panka ga le sepelelane le rekhoto ya CSD. Sekgoba se sengwe le se sengwe se bolela potšišo, gomme potšišo ye nngwe le ye nngwe e bolela dibeke tše di lahlegago.

Tharollo ke go swara bohlatse bjalo ka karolo ya phethagatšo. Boloka setifikeiti sa go fetša letšatšing leo o se amogelago. Boloka site diary ya letšatši le letšatši. Ngwala variation ye nngwe le ye nngwe. Software yeo e kgokaganyago ditokumente, di-site diary, di-variation order le di-payment certificate le projeke ye nngwe le ye nngwe e dira gore se e be tlwaelo. Wakha e dira se bakeng sa baagi ba bodulo le bahlabolli, gomme autocompliance tracker ya yona e lemoša ka ditokumente tšeo di fetelwago ke nako pele di thibela kgopelo.

Rulaganya pipeline ya gago go ya go grade ye e latelago

Tsela ya ka pela kudu ya go godišwa ke pipeline ya dikontraka ka gare ga grade tšeo di lego kgauswi le molelwane wa gago wa bjale. Rakontraka wa Grade 3 yo a fetšago kontraka ya GB ya R2,800,000 o aga bohlatse bjo bokaone bja go godišwa go feta yo a fetšago mešomo ye mehlano ya R400,000. Kgetha ditender o nagana ka grade ya gago ye e latelago.

Romela kgopelo ya go godišwa

Netefatša gore dipego tša gago tša ditšhelete tša bjale di saennwe gomme di thekga grade ye mpsha.
Kgoboketša bohlatse bja mošomo bja kontraka ya gago ye kgolo kudu ye e feditšwego ka class.
Netefatša gore dintlha tša gago tša boitsebišo di sepelelana go CIPC, CSD, SARS le panka ya gago.
Dira kgopelo ofising ya gago ya profense gomme o lefe tefo ya tshepedišo (admin fee) ya grade ye mpsha.
Araba dipotšišo ka pela, o šomiša dintlha tše di swanago tša boitsebišo le sephuthelwana ka moka.

Maemo a cidb a Digrade 2 go fihla go 9 ke go fihla go matšatši a mošomo a 21, ge sephuthelwana se feletše.

O laola go latela melao ya CIDB go diprojeke tše di šomago? Wakha e boloka ditokumente tša projeke ye nngwe le ye nngwe, disetifikeiti tša go fetša le bohlatse bja go latela melao lefelong le tee, di loketše go godišwa goba tender ya gago ye e latelago: bona demo ya setšweletšwa.

Ditender di Hlahloba CIDB Grade ya Gago Bjang?

Balekodi ba hlahloba grade ya gago kgorong ya mathomo, pele theko goba functionality di fiwa dintlha. Ba bapetša grading designation ya gago le ya fase yeo e boletšwego ka tshedimošong ya tender. Ge grade goba class ya gago e sa sepelelane, goba ngwadišo ya gago e sa šome, tender ga e lekolwe. Theko ya fase ga e thuše.

Seo molekodi a se hlahlobago	Seo se se bolelago go wena
Grade go bapetšwa le boleng bja tender	Tender e bolela grade ya fase, go ya ka kakanyo ya moreki ya boleng bja kontraka. Bala kamoo tender e hlalosago boleng bjoo ka gona.
Class of works go bapetšwa le mošomo	Grade ya GB ga e go swanelege bakeng sa tender ya CE, le ge e le ye nnyane.
Boemo bja ngwadišo ge tender e tswalelwa	Grading ya gago e swanetše go ba e šoma go register. Grade yeo e emišitšwego goba e fetilwego ke nako e a palelwa.
Dintlha tša boitsebišo go bapetšwa le CSD	Leina le nomoro ya ngwadišo di swanetše go sepelelana le profaele ya gago ya CSD le di-returnable tše dingwe.
Melao ya joint venture	Ge tender e dumelela di-joint venture, e bolela kamoo di-grading tša balekane di lekolwago ka gona.

Pele ga tender ye nngwe le ye nngwe, dira tekolo ye kopana: grade, class, boemo bja ngwadišo le dintlha tša boitsebišo. E tšea metsotso ye mehlano gomme e thibela go se swanelege mo go tlwaelegilego kudu. Lenaneo la rena la go latela melao ya tender ya kago le akaretša di-returnable tše dingwe.

Go fa mošomo ka tlase (subcontracting) ga go fetoše go swanelega ga gago. Grade yeo e balwago ke grade ya khamphani yeo e tsenyago tender. Di-subcontractor mošomong wa setšhaba gantši le tšona di nyaka ngwadišo ya tšona ye e swanetšego. Borakontraka ba bagolo le bahlabolli ba swanetše go di hlahloba; bona kamoo ka tlhahlo ya rena ya go hlahloba di-subcontractor ka CIDB grade.

Diphošo tše di Tlwaelegilego tša CIDB Grading

Bontši bja mathata a grading bo tšwa go direkhoto tše di fokolago le nako ye e fošagetšego, e sego go hloka bokgoni saeteng. Diphošo tše di lego ka fase di lahlela borakontraka ditender gomme di diegiša go godišwa. Ye nngwe le ye nngwe e bonolo go e lokiša ge o tseba gore e gona.

Go tsenya tender ka ntle ga grade goba class ya gago. Ka mehla hlahloba grade ya fase le class pele o šomiša nako o bea theko.
Go tlogela mpshafatšo ya ngwaga ka ngwaga. Digrade 2 go fihla go 9 di nyaka mpshafatšo ya ngwaga ka ngwaga le tefo. Mengwaga ye mebedi ntle le yona gomme grade e a emišwa.
Go kgopela go godišwa ka pela kudu. Ge kontraka ya gago ye kgolo kudu ye e feditšwego e sa thekge grade ye mpsha, kgopelo e tla palelwa. Ema go fihlela e e thekga.
Go lahlegelwa ke bohlatse bja go fetša. Mošomo wo o se nago setifikeiti sa go fetša o bala gannyane kudu go go godišwa.
Dintlha tša boitsebišo tšeo di sa sepelelanego. Maina a kgale a kgwebo goba “(Pty) Ltd” ye e hlaelago go ditokumente di hlola dipotšišo go go godišwa le go ditender.
Go hlokomologa cash flow. Grade e go botša seo o ka se tsenyago tender. Ga e bolele selo ka tšhelete yeo o e nyakago go lefela mošomo. Go tsenya tender godimo ga grade ya gago ntle le working capital ya go e lefela ke tsela ye e tlwaelegilego ya go tsena mathateng.

Kakaretšo

CIDB grade ya gago ke kakaretšo ya bohlatse bja gago, ka gona tsela ya go ya go grade ya godimo ke bohlatse bjo bokaone, bjo bo bolokwago ngwaga ka moka. Melelwane ya boleng e beilwe ke CIDB Regulations, go tloga go R500,000 go Grade 1 go fihla go go se be le molelwane go Grade 9. Seo o se laolago ke kamoo o ka hlatselago ka pela gore o swanetše go ba sehlopheng se se latelago.

Kgetha class of works yeo e sepelelanago le mmaraka wa gago. Bontši bja baagi ba bodulo le bahlabolli ba dula ka GB. Lebiša dikontraka ka gare ga grade tšeo di lego kgauswi le molelwane wa gago. Boloka disetifikeiti tša go fetša, di-payment certificate le di-variation ge o dutše o šoma. Boloka mpshafatšo ya gago ya ngwaga ka ngwaga, Tax Compliance Status le profaele ya CSD di le tša bjale. Hlahloba grade, class le boemo pele ga tender ye nngwe le ye nngwe. Borakontraka bao ba dirago se ba godišwa ka nako ya bona. Bao ba sa dirago seo ba feleletša ba aga histori ya bona gape go tšwa go di-email tša kgale nako le nako ge tender ye kgolwanyane e tšwelela.

Dipotšišo tše di Botšišwago Gantši

CIDB grading ke eng?

CIDB grading e bea borakontraka ba Afrika Borwa maemong go tloga go Grade 1 go fihla go Grade 9 go ya ka boleng bjo bogolo kudu bja tender bjo ba ka bo tsenyago tender ka class of works. Grade 1 e dumelela ditender go fihla go R500,000 gomme Grade 9 ga e na molelwane. Bareki ba lekala la setšhaba ba šomiša grade go laola gore ke mang yo a swanelegago kontraka.

Molelwane wa boleng bja tender wa CIDB grade ye nngwe le ye nngwe ke bokae?

Ka fase ga Regulation 17 ya CIDB Regulations (Table 8, bjalo ka ge e fetošitšwe ka 2019), melelwane ke: Grade 1 R500,000, Grade 2 R1,000,000, Grade 3 R3,000,000, Grade 4 R6,000,000, Grade 5 R10,000,000, Grade 6 R20,000,000, Grade 7 R60,000,000, Grade 8 R200,000,000 le Grade 9 ga go molelwane.

Na nka tsenya tender godimo ga grade ya ka ge ke rulaganya go fa mošomo ka tlase?

Aowa. Go swanelega go theilwe godimo ga grading ya khamphani yeo e romelago tender. Go fa karolo ya mošomo ka tlase ga go godiše grade ya gago. Ge tender e dumelela di-joint venture, e bea kamoo di-grading tša balekane di lekolwago ka gona, gomme yeo ke tsela ye nngwe.

Na nka ba le digrade tše di fapanego ka di-class of works tše di fapanego?

Ee. Class of works ye nngwe le ye nngwe e fiwa grade ka bo yona. Moagi a ka swara Grade 5 ka general building (5GB) le Grade 2 ka mešomo ya mohlagase (2EB). Grade ye nngwe le ye nngwe e ithekgile ka dikontraka tša gago tše di feditšwego le bokgoni ka class yeo.

Go tšea nako ye kae go godiša CIDB grade ya ka?

Maemo a cidb a tshepedišo a Digrade 2 go fihla go 9 ke go fihla go matšatši a mošomo a 21 ge sephuthelwana sa gago se feletše. Go aga bohlatse go tšea nako ye telele kudu. Bontši bja borakontraka ba nyaka bonyane kontraka e tee ye e feditšwego ya kgauswi le sehlopha sa grade ye e latelago pele go godišwa go atlega.

Go direga eng ge ke sa dire mpshafatšo ya ka ya ngwaga ka ngwaga?

Digrade 2 go fihla go 9 di swanetše go mpshafatšwa ngwaga ka ngwaga gomme tefo ya ngwaga e lefelwe. Ge grade e sa mpshafatšwe mengwaga ye mebedi ye e latelanago, cidb e a e emiša. Rakontraka yo a emišitšwego ga a tšwelele bjalo ka yo a šomago go register gomme a ka se tsenye tender go fihlela grading e bušetšwa.

Dihlogo tše di Amanago: