Amagrade e-CIDB Achaziwe: Okushiwo Amagrade 1 kuya ku-9

Uma ufaka ibhidi yenkontileka kahulumeni engaphezu kwegrade yakho ye-CIDB, ithenda yakho iyabekelwa eceleni ngaphambi kokuba kufundwe intengo yakho. Igrade yakho inquma ukuthi yiziphi izinkontileka ongazifakela ibhidi, kanti ubufakazi bakho bunquma ukuthi ungakhuphuka ngokushesha kangakanani. Osonkontileka abaningi, ngisho nabanolwazi, abaqiniseki ukuthi igrade yabo ivumelani noma ukuthi i-cidb ibhekani ngempela uma befaka isicelo sokukhuphuka.
Lo mhlahlandlela uchaza ukuthi ayini amagrade e-CIDB, ukuthi izigaba zomsebenzi namagrade kuhlangana kanjani, ukuthi igrade ngayinye ivumelani, ukuthi i-cidb iyibeka kanjani igrade yakho, ukuthi ungakuhlela kanjani ukukhuphuka nokuthi abahloli bethenda bayihlola kanjani igrade yakho.
Ayini Amagrade e-CIDB?
Amagrade e-CIDB wuhlelo i-Construction Industry Development Board elisebenzisayo ukuhlela osonkontileka kusuka ku-Grade 1 kuya ku-Grade 9 ngokwenani lenkontileka elikhulu kunawo wonke abangalithatha. Igrade ngayinye ixhunywe nesigaba somsebenzi (class of works), njengokwakha okujwayelekile noma i-civil engineering. Amaklayenti kahulumeni asebenzisa igrade ukunquma ukuthi ngubani ongafaka ibhidi enkontilekeni.
I-cidb yinhlangano esemthethweni eyasungulwa ngaphansi kwe-Construction Industry Development Board Act 38 of 2000. Igcina i-Register of Contractors kazwelonke. Uma ubhalisa, ufaka isicelo segrade esigabeni ngasinye somsebenzi osifunayo. Umphumela wuphawu lwegrade yakho (grading designation), olubhalwa njengenombolo yegrade elandelwa yikhodi yesigaba. Isibonelo:
- 3GB kusho i-Grade 3 kokwakha okujwayelekile.
- 5CE kusho i-Grade 5 ku-civil engineering.
Ukubhalisa nokugreyida kwenzeka ndawonye. Ufaka isicelo segrade ethile uma ubhalisa, bese uphinda ufaka isicelo uma ufuna ukukhuphuka. Ngesicelo isinyathelo ngesinyathelo, bona umhlahlandlela wethu wenqubo yokubhalisa ku-CIDB.
Amagrade asiza amaklayenti nosonkontileka. Amaklayenti athola isihlungi esisheshayo sobungozi: usonkontileka onegrade efanele ukhombisile amandla ezimali nawomsebenzi alowo sayizi wenkontileka. Osonkontileka bathola indlela ecacile yokukhula, igrade eyodwa ngesikhathi.
Ayini Izigaba Zomsebenzi ze-CIDB?
Isigaba somsebenzi sichaza uhlobo lokwakha ogreyidelwe lona, futhi isigaba ngasinye sinegrade yaso. Ungaba ne-Grade 6 kokwakha okujwayelekile ne-Grade 2 emisebenzini kagesi ngesikhathi esisodwa. Isigaba esisekubhaliseni kwakho kufanele sifane nesigaba ithenda esicelayo, ngaphandle kwalokho awufaneleki.
| Ikhodi | Isigaba somsebenzi | Uhlobo lomsebenzi olujwayelekile |
|---|---|---|
| GB | Ukwakha okujwayelekile | Izindlu, amaphrojekthi ezindlu, izikole, imitholampilo, izakhiwo zezohwebo |
| CE | I-civil engineering | Imigwaqo, amanzi esiphepho, amanethiwekhi amanzi namapayipi endle, amabhuloho |
| EB | Imisebenzi kagesi (ezakhiweni) | Ukufakwa kukagesi ezakhiweni |
| EP | Imisebenzi kagesi (ingqalasizinda) | Izintambo zikagesi, iziteshi ezincane, izibani zasemgwaqweni |
| ME | I-mechanical engineering | I-HVAC, ama-lift, amaphampu, imishini |
| SB kuya ku-SQ | Izigaba ezikhethekile | Imisebenzi ethile efana ne-piling, ukudiliza, i-asphalt noma uthango |
Umthombo: cidb, Register of Contractors overview, kuhlolwe 08-10-2026.
Abakhi bezindlu nabathuthukisi ikakhulukazi basebenza ku-GB. Ingqalasizinda ye-estate, efana nemigwaqo yangaphakathi nezinsizakalo, ngokuvamile ifakelwa ithenda ngaphansi kwe-CE. Uma imisebenzi ye-civil iyibhizinisi lakho eliyinhloko, umkhiqizo wethu ongudadewabo uhlanganisa lolo hlangothi kumhlahlandlela wawo wesoftware ye-civil engineering.
Bhalisa esigabeni esisha kuphela uma usuqedile umsebenzi ongawufakazela kuleso sigaba. Isigaba esingenabo ubufakazi sizohlala ku-Grade 1.
Igrade Ngayinye ye-CIDB Ivumelani?
Igrade ngayinye ibeka umkhawulo ophezulu wenani lethenda ongalifakela ibhidi, kusukela ku-R500,000 ku-Grade 1 kuya ekungabi namkhawulo ku-Grade 9. Le mikhawulo ivela ku-Regulation 17 ye-CIDB Regulations (Table 8), njengoba yachitshiyelwa ngo-2019. Ithebula elingezansi liyifingqa kanye nohlobo lomsebenzi igrade ngayinye evamise ukuwuhlanganisa.
| Grade | Umkhawulo wenani lethenda | Umsebenzi ojwayelekile ku-GB |
|---|---|---|
| 1 | R500,000 | Ukulungisa, ukuvuselela okuncane, ukunakekela |
| 2 | R1,000,000 | Izindlu ezizodwa, ukuvuselela okukhulu |
| 3 | R3,000,000 | Izigaba ezincane zezindlu, izakhiwo ezincane zezohwebo |
| 4 | R6,000,000 | Izindlu zamayunithi amaningi, izikole, imitholampilo |
| 5 | R10,000,000 | Amaphrojekthi amakhulu ezindlu, izakhiwo zikamasipala |
| 6 | R20,000,000 | Ukuthuthukiswa okukhulu kwezindlu nezohwebo |
| 7 | R60,000,000 | Ukuthuthukiswa okukhulu, amaphrojekthi ayinkimbinkimbi anemisebenzi eminingi |
| 8 | R200,000,000 | Izinhlelo ezinkulu kakhulu zikahulumeni nezizimele |
| 9 | Akukho mkhawulo | Amaphrojekthi amakhulu kunawo wonke ezweni |
Ikholomu “yomsebenzi ojwayelekile” iyisibonelo nje. Umkhawulo wenani yiwo obalulekile. Ngereferensi eningiliziwe enezimali namanothi okukhuphuka egradeni ngayinye, bona ithebula lethu lamagrade e-CIDB nemikhawulo yethenda.
Empeleni, amagrade ahlukaniswa abe yizigaba ezine:
- Amagrade 1 no-2: ukungena. Izinkontileka ezincane, izidingo zobufakazi ezilula. I-Grade 1 ibhalisa ku-inthanethi ngaphandle komlando womsebenzi. Yilapho abakhi abasha abaningi beqala khona futhi bafunde ukubhala phansi yonke imisebenzi.
- Amagrade 3 no-4: usonkontileka omncane osezinzile. Isinyathelo sokuya ku-Grade 3 yilapho osonkontileka abaningi bema khona, ngoba manje i-cidb ilindele izitatimende zezimali ezifanele nenkontileka eqediwe yosayizi wangempela kuleso sigaba.
- Amagrade 5 no-6: imakethe ephakathi. Izinkontileka ze-R10,000,000 kuya ku-R20,000,000 zidinga ukuphathwa kwesiza, ukulawula izindleko ne-balance sheet eqinile. Amaklayenti akuleli zinga avame ukwengeza izidingo zawo, njengezinhlelo zekhwalithi noma zokuphepha.
- Amagrade 7 kuya ku-9: osonkontileka abakhulu. La magrade adinga imali enkulu nomlando wezinkontileka ezinkulu eziqediwe. Izinhlelo ezinkulu kunazo zonke zikahulumeni zikhona lapha.
I-CIDB Iyinquma Kanjani Igrade Yakho?
I-cidb ikugreyida ngezinto ezimbili: amandla ezimali namandla omsebenzi esigabeni somsebenzi ofaka isicelo kuso. Amandla ezimali abheka i-turnover yakho nemali etholakalayo. Amandla omsebenzi abheka inkontileka enkulu kunazo zonke oyiqedile kuleso sigaba. Kokubili kufanele kusekele igrade ofaka isicelo sayo.
Amandla ezimali. Izitatimende zakho zezimali zonyaka zikhombisa i-turnover nemali etholakalayo. Uma igrade iphakeme, izitatimende zakho kufanele zibe ezisemthethweni kakhulu. Ibhizinisi elihweba ngokulahlekelwa noma elinemali encane lizothola kunzima ukukhuphuka, ngisho namaphrojekthi amahle ngemuva kwalo.
Amandla omsebenzi. I-cidb ifuna ubufakazi bokuthi uqedile inkontileka yosayizi othile esigabeni esifanayo. Ubufakazi obuqinile buhlanganisa:
- Inkontileka esayiniwe noma incwadi yokuqokwa
- Isitifiketi sokuqeda noma isitifiketi sokugcina senkokhelo (JBCC, NEC noma GCC)
- Incwadi yereferensi evela kuklayenti noma ku-principal agent
- I-akhawunti yokugcina ekhombisa inani lenkontileka
Ezinye izinto zibalulekile ebhizinisini lakho kodwa aziyona imibandela yamagrade e-CIDB. Isimo se-B-BBEE, isibonelo, sithinta amaphuzu akho okuncanyelwa esigabeni sethenda. Funda umhlahlandlela wethu we-B-BBEE construction sector code ukuze ubone ukuthi kusebenza kanjani. Isitifiketi se-ISO noma abasebenzi abathile bangadingwa yiklayenti ethendeni, kodwa abayibeki igrade yakho ye-CIDB.
Uyikhuphula Kanjani Igrade Yakho ye-CIDB?
Ukhuphula ngokufaka isicelo ehhovisi le-cidb lesifundazwe nobufakazi obusha bezimali nobomsebenzi obusekela igrade ephezulu. Ukukhuphuka akwenzeki ngokuzenzakalela. Isicelo siyingxenye elula. Umsebenzi wangempela wukwakha imifudlana emithathu yobufakazi phakathi nonyaka, ukuze iphakethe lakho libe selilungile uma izinombolo zakho sezifaneleka.
Yakha imifudlana emithathu yobufakazi
| Umfudlana wobufakazi | Okufakazelayo | Okufanele ukugcine, iphrojekthi ngephrojekthi |
|---|---|---|
| Ukuletha | Uyawuqeda umsebenzi walo sayizi kulesi sigaba | Amadayari esiza, izithombe zenqubekelaphambili, izitifiketi zokuqeda, amareferensi eklayenti |
| Ezohwebo | Uphatha imali nezinguquko zenkontileka kahle | Izitifiketi zenkokhelo, ama-variation order, ama-akhawunti okugcina |
| Ukuhambisana | Ibhizinisi lakho lisesimweni esihle | I-Tax Compliance Status, iphrofayela ye-CSD, irekhodi le-CIPC, isitifiketi se-B-BBEE, umshwalense |
Ukubambezeleka okuningi kokukhuphuka kuvela ezikhaleni kwenye yale mifudlana. Iphrojekthi yaqedwa, kodwa akekho owafaka isitifiketi sokuqeda. Izinguquko zavunyelwana nge-WhatsApp, ngakho i-akhawunti yokugcina ayikwazi ukuchazwa. Igama lenkampani encwadini yasebhange alifani nerekhodi le-CSD. Isikhala ngasinye sisho umbuzo, futhi umbuzo ngamunye usho amasonto alahlekile.
Isixazululo wukuphatha ubufakazi njengengxenye yokuletha. Faka isitifiketi sokuqeda ngosuku osithola ngalo. Gcina idayari yesiza nsuku zonke. Bhala phansi yonke inguquko. Isoftware ehlanganisa imibhalo, amadayari esiza, ama-variation order nezitifiketi zenkokhelo nephrojekthi ngayinye yenza lokhu kube ngokwejwayelekile. I-Wakha yenza lokhu kubakhi bezindlu nabathuthukisi, futhi i-autocompliance tracker yayo ikhombisa imibhalo ephelelwa yisikhathi ngaphambi kokuba ivimbe isicelo.
Hlela umsebenzi wakho ubheke egradeni elandelayo
Indlela esheshayo yokukhuphuka wuhlu lwezinkontileka ezingaphakathi kwegrade eziseduze nomkhawulo wakho wamanje. Usonkontileka we-Grade 3 oqeda inkontileka ye-GB ye-R2,800,000 wakha ubufakazi bokukhuphuka obungcono kunalowo oqeda imisebenzi emihlanu ye-R400,000. Khetha amathenda ucabanga ngegrade yakho elandelayo.
Thumela isicelo sokukhuphuka
- Hlola ukuthi izitatimende zakho zezimali zakamuva zisayiniwe futhi zisekela igrade entsha.
- Hlanganisa ubufakazi bomsebenzi benkontileka yakho enkulu eqediwe kuleso sigaba.
- Qinisekisa ukuthi izihlonzi zakho ziyafana ku-CIPC, ku-CSD, ku-SARS nasebhange lakho.
- Faka isicelo ehhovisi lakho lesifundazwe bese ukhokha imali yokuphatha yegrade entsha.
- Phendula imibuzo ngokushesha, usebenzisa izihlonzi ezifanayo nalezo ezikulo lonke iphakethe.
Izinga le-cidb lama-Grade 2 kuya ku-9 lifinyelela ezinsukwini zokusebenza ezingama-21, uma iphakethe seliphelele.
Uphatha ukuhambisana ne-CIDB kuwo wonke amaphrojekthi asebenzayo? I-Wakha igcina imibhalo yephrojekthi ngayinye, izitifiketi zokuqeda nobufakazi bokuhambisana endaweni eyodwa, kulungele ukukhuphuka kwakho okulandelayo noma ithenda: bona idemo yomkhiqizo.
Amathenda Ayihlola Kanjani Igrade Yakho ye-CIDB?
Abahloli bahlola igrade yakho esangweni lokuqala, ngaphambi kokuba intengo noma ukusebenza kunikezwe amaphuzu. Baqhathanisa uphawu lwegrade yakho nobuncane obushiwo kudatha yethenda. Uma igrade noma isigaba sakho singafani, noma ukubhalisa kwakho kungasebenzi, ibhidi ayihlolwa. Intengo ephansi ayisizi.
| Lokho umhloli akuhlolayo | Okushoyo kuwe |
|---|---|
| Igrade ngokumelene nenani lethenda | Ithenda isho igrade ephansi, ngokusekelwe esilinganisweni seklayenti senani lenkontileka. Funda ukuthi ithenda ilichaza kanjani lelo nani. |
| Isigaba somsebenzi ngokumelene nobubanzi | Igrade ye-GB ayikufanelekisi ethendeni ye-CE, ngisho encane. |
| Isimo sokubhalisa ngesikhathi sokuvalwa | Igrade yakho kufanele isebenze kurejista. Igrade emisiwe noma ephelelwe yisikhathi iyehluleka. |
| Izihlonzi ngokumelene ne-CSD | Igama nenombolo yokubhalisa kufanele kufane nephrofayela yakho ye-CSD nama-returnable amanye. |
| Imithetho ye-joint venture | Uma ithenda ivumela ama-joint venture, isho ukuthi amagrade abalingani ahlolwa kanjani. |
Ngaphambi kwayo yonke ibhidi, yenza ukuhlola okufushane: igrade, isigaba, isimo sokubhalisa nezihlonzi. Kuthatha imizuzu emihlanu futhi kuvimbela ukukhishwa okuvame kakhulu. Uhlu lwethu lokuhambisana nethenda yokwakha luhlanganisa amanye ama-returnable.
Ukunikeza abanye umsebenzi akuguquli ukufaneleka kwakho. Igrade ebalwayo yigrade yenhlangano efaka ibhidi. Ama-subcontractor emsebenzini kahulumeni ngokuvamile nawo adinga ukubhaliswa kwawo okufanele. Osonkontileka abakhulu nabathuthukisi kufanele babahlole; bona ukuthi kanjani kumhlahlandlela wethu wokuhlola ama-subcontractor ngegrade ye-CIDB.
Amaphutha Avamile Amagrade e-CIDB
Izinkinga eziningi zamagrade zivela emirekhodini emibi nasekukhetheni isikhathi okubi, hhayi ekushodeni kwamakhono esizeni. Amaphutha angezansi alahlekisela osonkontileka amathenda futhi abambezele ukukhuphuka. Ngalinye kulula ukulilungisa uma usazi ukuthi likhona.
- Ukufaka ibhidi ngaphandle kwegrade noma isigaba sakho. Njalo hlola igrade ephansi nesigaba ngaphambi kokuchitha isikhathi ubeka intengo.
- Ukuyeka isibuyekezo sonyaka sidlule. Amagrade 2 kuya ku-9 adinga isibuyekezo sonyaka nemali. Iminyaka emibili ngaphandle kwaso bese igrade iyamiswa.
- Ukufaka isicelo sokukhuphuka kusesekuseni. Uma inkontileka yakho enkulu eqediwe ingayisekeli igrade entsha, isicelo sizohluleka. Linda kuze kube iyayisekela.
- Ukulahla ubufakazi bokuqeda. Umsebenzi ongenaso isitifiketi sokuqeda cishe awubalwa ekukhuphukeni.
- Izihlonzi ezingafani. Amagama amadala okuhweba noma u-”(Pty) Ltd” ongekho emibhalweni kubangela imibuzo kokubili ekukhuphukeni nasemathendeni.
- Ukunganaki ukugeleza kwemali. Igrade ikutshela ukuthi yini ongayifakela ibhidi. Ayisho lutho ngemali oyidingayo ukuxhasa umsebenzi. Ukufaka ibhidi esiqongweni segrade yakho ngaphandle kwemali yokusebenza yokuyixhasa kuyindlela evamile eya enkingeni.
Isiphetho
Igrade yakho ye-CIDB iyisifinyezo sobufakazi bakho, ngakho indlela eya egradeni ephezulu wubufakazi obungcono, obugcinwa unyaka wonke. Imikhawulo yamanani ibekwe yi-CIDB Regulations, kusukela ku-R500,000 ku-Grade 1 kuya ekungabi namkhawulo ku-Grade 9. Okulawulayo wukuthi ungafakazela ngokushesha kangakanani ukuthi ufanele isigaba esilandelayo.
Khetha isigaba somsebenzi esifanele imakethe yakho. Abakhi bezindlu nabathuthukisi abaningi bahlala ku-GB. Qondisa ezinkontilekeni ezingaphakathi kwegrade eziseduze nomkhawulo wakho. Faka izitifiketi zokuqeda, izitifiketi zenkokhelo nezinguquko njengoba uqhubeka. Gcina isibuyekezo sakho sonyaka, i-Tax Compliance Status nephrofayela ye-CSD kusesikhathini. Hlola igrade, isigaba nesimo ngaphambi kwayo yonke ibhidi. Osonkontileka abenza lokhu bakhuphuka ngesikhathi sabo. Labo abangakwenzi bagcina sebakha kabusha umlando wabo kuma-imeyili amadala njalo uma kuvela ithenda enkulu.
Imibuzo Evame Ukubuzwa
Ayini amagrade e-CIDB?
Amagrade e-CIDB ahlela osonkontileka baseNingizimu Afrika kusukela ku-Grade 1 kuya ku-Grade 9 ngokwenani lethenda elikhulu kunawo wonke abangalifakela ibhidi esigabeni somsebenzi. I-Grade 1 ivumela amathenda kuze kufike ku-R500,000 kanti i-Grade 9 ayinamkhawulo. Amaklayenti kahulumeni asebenzisa igrade ukunquma ukuthi ngubani ofanelekile enkontilekeni.
Uyini umkhawulo wenani lethenda wegrade ngayinye ye-CIDB?
Ngaphansi kwe-Regulation 17 ye-CIDB Regulations (Table 8, njengoba yachitshiyelwa ngo-2019), imikhawulo ithi: Grade 1 R500,000, Grade 2 R1,000,000, Grade 3 R3,000,000, Grade 4 R6,000,000, Grade 5 R10,000,000, Grade 6 R20,000,000, Grade 7 R60,000,000, Grade 8 R200,000,000 kanye ne-Grade 9 akukho mkhawulo.
Ngingafaka ibhidi ngaphezu kwegrade yami uma ngihlela ukunikeza abanye umsebenzi?
Cha. Ukufaneleka kusekelwe egradeni yenhlangano ethumela ibhidi. Ukunikeza abanye ingxenye yomsebenzi akuyikhuphuli igrade yakho. Uma ithenda ivumela ama-joint venture, ichaza ukuthi amagrade abalingani ahlolwa kanjani, futhi leyo yindlela ehlukile.
Ngingaba namagrade ahlukene ezigabeni zomsebenzi ezahlukene?
Yebo. Isigaba ngasinye somsebenzi sigreyidwa sodwa. Umakhi angaba ne-Grade 5 kokwakha okujwayelekile (5GB) ne-Grade 2 emisebenzini kagesi (2EB). Igrade ngayinye incike ezinkontilekeni zakho eziqediwe namandla akho kuleso sigaba.
Kuthatha isikhathi esingakanani ukukhuphula igrade yami ye-CIDB?
Izinga lokucubungula le-cidb lama-Grade 2 kuya ku-9 lifinyelela ezinsukwini zokusebenza ezingama-21 uma iphakethe lakho seliphelele. Ukwakha ubufakazi kuthatha isikhathi eside kakhulu. Osonkontileka abaningi badinga okungenani inkontileka eyodwa eqediwe eseduze nebanga legrade elandelayo ngaphambi kokuba ukukhuphuka kuphumelele.
Kwenzekani uma ngingasenzi isibuyekezo sami sonyaka?
Amagrade 2 kuya ku-9 kufanele abuyekezwe minyaka yonke futhi kukhokhwe imali yonyaka. Uma igrade ingabuyekezwanga iminyaka emibili ilandelana, i-cidb iyayimisa. Usonkontileka omisiwe akavele njengosebenzayo kurejista futhi akakwazi ukufaka ithenda kuze kube igrade ibuyiselwa.
Izihloko ezihlobene:
Yeka ukwenza lokhu ngesandla
Wakha
I-SaaS yokuphatha ukwakha yabathuthukisi baseNingizimu Afrika.
Ibhalwe ngu