CIDB Grading e Tlhalositswe: Di-grade 1 go ya 9

Fa o dira tender ya konteraka ya puso e e kwa godimo ga grade ya gago ya CIDB, tender ya gago e a beelwa fa thoko pele ga ope a bala tlhwatlhwa ya gago. Grade ya gago e swetsa gore o ka dira tender ya dikonteraka dife, mme bosupi jwa gago bo swetsa gore o ka tlhatloga ka bonako jo bo kae. Bakonteraka ba le bantsi, le ba ba nang le maitemogelo, ga ba itse sentle gore grade ya bone e letla eng kgotsa gore cidb e leba eng tota fa ba dira kopo ya go tlhatloga.

Kaedi eno e tlhalosa gore CIDB grading ke eng, ka moo di-class of works le di-grade di tsamaisanang ka teng, se grade nngwe le nngwe e se letlang, ka moo cidb e bayang grade ya gago, ka moo o ka rulaganyang go tlhatloga, le ka moo basekaseki ba tender ba tlhatlhobang grading ya gago.

CIDB Grading ke Eng?

CIDB grading ke tsamaiso e Construction Industry Development Board e e dirisang go baya bakonteraka go tloga ka Grade 1 go ya ka Grade 9 go ya ka boleng jo bogolo jwa konteraka jo ba ka bo tsayang. Grade nngwe le nngwe e golagane le class of works, jaaka general building kgotsa civil engineering. Bareki ba lekala la puso ba dirisa grade go swetsa gore ke mang yo o ka dirang tender ya konteraka.

cidb ke setheo sa semolao se se tlhomilweng ka fa tlase ga Construction Industry Development Board Act 38 of 2000. E boloka Register of Contractors ya bosetšhaba. Fa o ikwadisa, o dira kopo ya grade mo class of works nngwe le nngwe e o e batlang. Dipoelo ke grading designation ya gago, e e kwalwang jaaka nomoro ya grade e latelwa ke khoutu ya class. Ka sekai:

3GB e raya Grade 3 mo general building.
5CE e raya Grade 5 mo civil engineering.

Kwadiso le grading di diragala mmogo. O dira kopo ya grade e e rileng fa o ikwadisa, mme o dira kopo gape fa o batla go tlhatloga. Bakeng sa kopo ka dikgato, bona kaedi ya rona ya tsamaiso ya kwadiso ya CIDB.

Grading e direla bareki le bakonteraka. Bareki ba bona filthara ya kotsi ka bonako: mokonteraka yo o nang le grade e e siameng o bontshitse bokgoni jwa ditšhelete le jwa tiro bakeng sa bogolo joo jwa konteraka. Bakonteraka ba bona tsela e e phepa ya go gola, grade e le nngwe ka nako.

CIDB Classes of Works ke Dife?

Class of works e tlhalosa mofuta wa kago o o nang le grade mo go one, mme class nngwe le nngwe e na le grade ya yone. O ka nna le Grade 6 mo general building le Grade 2 mo ditirong tsa motlakase ka nako e le nngwe. Class mo kwadisong ya gago e tshwanetse go tsamaisana le class e tender e e kopang, kgotsa ga o a tshwanelega.

Khoutu	Class of works	Tiro e e tlwaelegileng
GB	General building	Matlo, diporojeke tsa matlo, dikolo, dikliniki, meago ya kgwebo
CE	Civil engineering	Ditsela, stormwater, dinetweke tsa metsi le sewer, dibororo
EB	Electrical works (building)	Ditsenyo tsa motlakase mo meagong
EP	Electrical works (infrastructure)	Dithapo tsa motlakase, di-substation, mabone a mebila
ME	Mechanical engineering	HVAC, dilifti, dipompo, mechanical plant
SB go ya SQ	Specialist classes	Ditiro tse di rileng tse di jaaka piling, go thubaganya, asphalt kgotsa legora

Motswedi: cidb, Register of Contractors overview, e tlhatlhobilwe ka 08-10-2026.

Baagi ba bonno le batlhami bontsi ba dira mo GB. Mafaratlhatlha a estate, jaaka ditsela tsa ka fa gare le ditirelo, gantsi a direlwa tender ka fa tlase ga CE. Fa ditiro tsa civil e le kgwebo ya gago e kgolo, setlhagiswa sa rona sa kgaitsadi se akaretsa karolo eo mo kaeding ya sone ya software ya civil engineering.

Ikwadise mo class e ntšhwa fela fa o feditse tiro e o ka e supang mo class eo. Class e e se nang bosupi kwa morago ga yone e tla nna kwa Grade 1.

Grade Nngwe le Nngwe ya CIDB e Letla Eng?

Grade nngwe le nngwe e baya molelwane o o kwa godimo wa boleng jwa tender jo o ka bo direlang tender, go tloga ka R500,000 mo Grade 1 go ya kwa go sa nneng le molelwane mo Grade 9. Melelwane eno e tswa mo Regulation 17 ya CIDB Regulations (Table 8), jaaka e fetotswe ka 2019. Tafole e e fa tlase e e akaretsa mmogo le mofuta wa tiro o grade nngwe le nngwe gantsi e o akaretsang.

Grade	Molelwane wa boleng jwa tender	Tiro e e tlwaelegileng mo GB
1	R500,000	Dipaakanyo, dintšhwafatso tse dinnye, tlhokomelo
2	R1,000,000	Matlo a le mangwe, dintšhwafatso tse dikgolwane
3	R3,000,000	Diphase tse dinnye tsa matlo, meago e mennye ya kgwebo
4	R6,000,000	Matlo a diyuniti di le dintsi, dikolo, dikliniki
5	R10,000,000	Diporojeke tse dikgolwane tsa matlo, meago ya masepala
6	R20,000,000	Ditlhabololo tse dikgolo tsa bonno le kgwebo
7	R60,000,000	Ditlhabololo tse dikgolo, diporojeke tse di raraaneng tsa ditiro di le dintsi
8	R200,000,000	Mananeo a magolo thata a puso le a poraefete
9	Ga go molelwane	Diporojeke tse dikgolo go gaisa tsa bosetšhaba

Kholomo ya “tiro e e tlwaelegileng” ke sekai fela. Molelwane wa boleng ke one o o balwang. Bakeng sa tshupiso e e tseneletseng e e nang le dituelo le dinoutu tsa go tlhatloga ka grade nngwe le nngwe, bona tafole ya rona ya CIDB grading le melelwane ya tender.

Mo tirong, di-grade di kgaogana ka dikgato tse nne:

Di-grade 1 le 2: tshimologo. Dikonteraka tse dinnye, ditlhokego tse di bonolo tsa bosupi. Grade 1 e ikwadisa mo inthaneteng kwa ntle ga rekoto ya tiro. Fano ke kwa baagi ba bantsi ba basha ba simololang teng mme ba ithuta go kwala tiro nngwe le nngwe.
Di-grade 3 le 4: mokonteraka yo monnye yo o tlhomameng. Kgato ya go ya Grade 3 ke fa bakonteraka ba le bantsi ba emang teng, ka gonne cidb jaanong e solofela dipego tsa ditšhelete tse di siameng le konteraka e e feditsweng ya bogolo jwa nnete mo class.
Di-grade 5 le 6: mmaraka wa bogareng. Dikonteraka tsa R10,000,000 go ya R20,000,000 di tlhoka taolo ya lefelo, taolo ya ditshenyegelo le balance sheet e e nonofileng. Bareki mo maemong ano gantsi ba oketsa ditlhokego tsa bone, jaaka ditsamaiso tsa boleng kgotsa tsa pabalesego.
Di-grade 7 go ya 9: bakonteraka ba bagolo. Di-grade tseno di tlhoka capital e kgolo le rekoto ya dikonteraka tse dikgolo tse di feditsweng. Mananeo a magolo go gaisa a puso a fano.

cidb e Swetsa Jang Grade ya Gago?

cidb e go naya grade go ya ka dilo tse pedi: bokgoni jwa ditšhelete le bokgoni jwa tiro mo class of works e o dirang kopo mo go yone. Bokgoni jwa ditšhelete bo leba turnover ya gago le capital e e leng teng. Bokgoni jwa tiro bo leba konteraka e kgolo e o e feditseng mo class eo. Tsotlhe di tshwanetse go tshegetsa grade e o e kopang.

Bokgoni jwa ditšhelete. Dipego tsa gago tsa ditšhelete tsa ngwaga di bontsha turnover le capital e e leng teng. Fa grade e le kwa godimo, dipego tsa gago di tshwanetse go nna tsa semmuso thata. Kgwebo e e dirang ka tatlhegelo kgotsa e e nang le capital e e potlana e tla sokola go tlhatloga, le fa e na le diporojeke tse di siameng kwa morago ga yone.

Bokgoni jwa tiro. cidb e batla bosupi jwa gore o feditse konteraka ya bogolo bo bo rileng mo class e e tshwanang. Bosupi jo bo nonofileng bo akaretsa:

Konteraka e e saennweng kgotsa lekwalo la go thapiwa
Setifikeiti sa go fetsa kgotsa setifikeiti sa tuelo sa bofelo (JBCC, NEC kgotsa GCC)
Lekwalo la tshupiso le le tswang kwa morekeng kgotsa principal agent
Akhaonto ya bofelo e e bontshang boleng jwa konteraka

Dilo tse dingwe di botlhokwa mo kgwebong ya gago mme ga se ditekanyo tsa CIDB grading. Maemo a B-BBEE, ka sekai, a ama dintlha tsa gago tsa preference mo kgatong ya tender. Bala kaedi ya rona ya B-BBEE construction sector code go bona ka moo seo se dirang ka teng. Setifikeiti sa ISO kgotsa badiri ba ba rileng ba ka tlhokwa ke moreki mo tender, mme ga di bee grade ya gago ya CIDB.

O Tlhatlosa Jang Grade ya Gago ya CIDB?

O tlhatloga ka go dira kopo kwa ofising ya gago ya porofense ya cidb ka bosupi jo bosha jwa ditšhelete le jwa tiro jo bo tshegetsang grade e e kwa godimo. Go tlhatloga ga go ke go diragale ka boyone. Kopo ke karolo e e bonolo. Tiro ya nnete ke go aga melatswana e meraro ya bosupi mo ngwageng, gore sephuthelwana sa gago se siame fa dipalo tsa gago di tshwanelega.

Aga melatswana e meraro ya bosupi

Molatswana wa bosupi	Se o se supang	Se o tshwanetseng go se boloka, porojeke ka porojeke
Phethagatso	O fetsa tiro ya bogolo jono mo class eno	Didayari tsa lefelo, ditshwantsho tsa tswelelopele, disetifikeiti tsa go fetsa, ditshupiso tsa bareki
Kgwebo	O laola madi le diphetogo tsa konteraka sentle	Disetifikeiti tsa tuelo, di-variation order, diakhaonto tsa bofelo
Go ikobela melao	Kgwebo ya gago e mo maemong a a siameng	Tax Compliance Status, porofaele ya CSD, rekoto ya CIPC, setifikeiti sa B-BBEE, inshorense

Bontsi jwa ditiego tsa go tlhatloga bo tswa mo diphatlheng mo molatswaneng mongwe wa ano. Porojeke e ne ya fela, mme ga go ope yo o bolokileng setifikeiti sa go fetsa. Diphetogo di ne tsa dumelanwa mo WhatsApp, ka jalo akhaonto ya bofelo ga e kgone go tlhalosiwa. Leina la khamphani mo lekwalong la banka ga le tsamaisane le rekoto ya CSD. Phatlha nngwe le nngwe e raya potso, mme potso nngwe le nngwe e raya dibeke tse di latlhegang.

Tharabololo ke go tsaya bosupi jaaka karolo ya phethagatso. Boloka setifikeiti sa go fetsa ka letsatsi le o se amogelang ka lone. Boloka dayari ya lefelo letsatsi le letsatsi. Kwala phetogo nngwe le nngwe. Software e e golaganyang dikwalo, didayari tsa lefelo, di-variation order le disetifikeiti tsa tuelo le porojeke nngwe le nngwe e dira seno tiro ya ka metlha. Wakha e dira seno bakeng sa baagi ba bonno le batlhami, mme autocompliance tracker ya yone e tlhagisa dikwalo tse di gaufi le go fela pele di thibela kopo.

Rulaganya diporojeke tsa gago go ya kwa grade e e latelang

Tsela e e bonako go gaisa ya go tlhatloga ke tatelano ya dikonteraka mo grade ya gago tse di gaufi le molelwane wa gago wa ga jaana. Mokonteraka wa Grade 3 yo o fetsang konteraka ya GB ya R2,800,000 o aga bosupi jo bo botoka jwa go tlhatloga go feta yo o fetsang ditiro tse tlhano tsa R400,000. Tlhopha di-tender o akanya ka grade ya gago e e latelang.

Romela kopo ya go tlhatloga

Tlhatlhoba gore dipego tsa gago tsa bosheng tsa ditšhelete di saennwe mme di tshegetsa grade e ntšhwa.
Kokoanya bosupi jwa tiro jwa konteraka ya gago e kgolo e e feditsweng mo class.
Netefatsa gore di-identifier tsa gago di a tsamaisana mo CIPC, CSD, SARS le banka ya gago.
Dira kopo kwa ofising ya gago ya porofense mme o duele tuelo ya tsamaiso ya grade e ntšhwa.
Araba dipotso ka bonako, o dirisa di-identifier tse di tshwanang le tse di mo sephuthelwaneng sotlhe.

Selekanyo sa cidb sa Di-grade 2 go ya 9 ke go fitlha ka malatsi a tiro a le 21, fa sephuthelwana se feletse.

O laola go ikobela melao ya CIDB mo diporojekeng tse di tsamaang? Wakha e boloka dikwalo, disetifikeiti tsa go fetsa le bosupi jwa go ikobela melao jwa porojeke nngwe le nngwe mo lefelong le le lengwe, di siametse go tlhatloga kgotsa tender ya gago e e latelang: bona demo ya setlhagiswa.

Di-tender di Tlhatlhoba Jang Grade ya Gago ya CIDB?

Basekaseki ba tlhatlhoba grade ya gago mo kgorong ya ntlha, pele tlhwatlhwa kgotsa functionality di newa dintlha. Ba bapisa grading designation ya gago le e e kwa tlase e e kwadilweng mo tender data. Fa grade kgotsa class ya gago e sa tsamaisane, kgotsa kwadiso ya gago e se active, tender ga e sekasekiwe. Tlhwatlhwa e e kwa tlase ga e thuse.

Se mosekaseki a se tlhatlhobang	Se se se kayang mo go wena
Grade kgatlhanong le boleng jwa tender	Tender e bolela grade e e kwa tlase, go ya ka kakanyo ya moreki ya boleng jwa konteraka. Bala ka moo tender e tlhalosang boleng joo ka teng.
Class of works kgatlhanong le tiro	Grade ya GB ga e go tshwanelegise bakeng sa tender ya CE, le fa e le e nnye.
Maemo a kwadiso fa e tswalwa	Grading ya gago e tshwanetse go nna active mo rejisetareng. Grade e e emisitsweng kgotsa e e feletsweng ke nako e a palelwa.
Di-identifier kgatlhanong le CSD	Leina le nomoro ya kwadiso di tshwanetse go tsamaisana le porofaele ya gago ya CSD le di-returnable tse dingwe.
Melao ya joint venture	Fa tender e letla di-joint venture, e bolela ka moo di-grading tsa balekane di sekasekiwang ka teng.

Pele ga tender nngwe le nngwe, dira tlhatlhobo e khutshwane: grade, class, maemo a kwadiso le di-identifier. E tsaya metsotso e le metlhano mme e thibela go kgaolwa go go tlwaelegileng thata. Lenaane la rona la go ikobela melao ya tender ya kago le akaretsa di-returnable tse dingwe.

Go dira subcontracting ga go fetole go tshwanelega ga gago. Grade e e balwang ke grade ya setheo se se dirang tender. Di-subcontractor mo tirong ya puso gantsi le tsone di tlhoka kwadiso ya tsone e e tshwanetseng. Bakonteraka ba bagolo le batlhami ba tshwanetse go ba tlhatlhoba; bona ka moo mo kaeding ya rona ya go tlhatlhoba di-subcontractor ka grade ya CIDB.

Diphoso tse di Tlwaelegileng tsa CIDB Grading

Bontsi jwa mathata a grading bo tswa mo direkotong tse di bokoa le mo nakong e e sa siamang, e seng mo tlhaelong ya bokgoni mo lefelong. Diphoso tse di fa tlase di latlhegelwa bakonteraka ke di-tender mme di diegisa go tlhatloga. Nngwe le nngwe e bonolo go baakanngwa fa o itse gore e teng.

Go dira tender kwa ntle ga grade kgotsa class ya gago. Ka metlha tlhatlhoba grade e e kwa tlase le class pele o senya nako o baya tlhwatlhwa.
Go tlogela ntšhwafatso ya ngwaga e feta. Di-grade 2 go ya 9 di tlhoka ntšhwafatso ya ngwaga le tuelo. Dingwaga di le pedi kwa ntle ga yone mme grade e a emisiwa.
Go dira kopo ya go tlhatloga go sa le gale. Fa konteraka ya gago e kgolo e e feditsweng e sa tshegetse grade e ntšhwa, kopo e tla palelwa. Ema go fitlha e e tshegetsa.
Go latlhegelwa ke bosupi jwa go fetsa. Tiro e e se nang setifikeiti sa go fetsa e balwa go le gonnye fela mo go tlhatlogeng.
Di-identifier tse di sa tsamaisaneng. Maina a kgale a kgwebo kgotsa “(Pty) Ltd” e e tlhaelang mo dikwalong di tsosa dipotso mo go tlhatlogeng le mo di-tender.
Go tlhokomologa cash flow. Grade e go bolelela se o ka se direlang tender. Ga e bue sepe ka madi a o a tlhokang go duelela tiro. Go dira tender kwa godimo ga grade ya gago kwa ntle ga working capital ya go e duelela ke tsela e e tlwaelegileng ya go tsena mo mathateng.

Bokhutlo

Grade ya gago ya CIDB ke kakaretso ya bosupi jwa gago, ka jalo tsela ya go ya kwa grade e e kwa godimo ke bosupi jo bo botoka, jo bo bolokwang ngwaga otlhe. Melelwane ya boleng e beilwe ke CIDB Regulations, go tloga ka R500,000 mo Grade 1 go ya kwa go sa nneng le molelwane mo Grade 9. Se o se laolang ke ka moo o ka supang ka bonako gore o tshwanelwa ke setlhopha se se latelang.

Tlhopha class of works e e tsamaisanang le mmaraka wa gago. Bontsi jwa baagi ba bonno le batlhami ba nna mo GB. Lebisa dikonteraka mo grade ya gago tse di gaufi le molelwane wa gago. Boloka disetifikeiti tsa go fetsa, disetifikeiti tsa tuelo le diphetogo fa o ntse o tsamaya. Boloka ntšhwafatso ya gago ya ngwaga, Tax Compliance Status le porofaele ya CSD di ntšhwafaditswe. Tlhatlhoba grade, class le maemo pele ga tender nngwe le nngwe. Bakonteraka ba ba dirang seno ba tlhatloga ka nako ya bone. Ba ba sa se direng ba feleletsa ba aga hisitori ya bone gape go tswa mo di-email tsa kgale nako nngwe le nngwe fa tender e kgolwane e tlhaga.

Dipotso tse di Botswang Gantsi

CIDB grading ke eng?

CIDB grading e baya bakonteraka ba Afrika Borwa go tloga ka Grade 1 go ya ka Grade 9 go ya ka boleng jo bogolo jwa tender jo ba ka bo direlang tender mo class of works. Grade 1 e letla di-tender go fitlha ka R500,000 mme Grade 9 ga e na molelwane. Bareki ba lekala la puso ba dirisa grade go swetsa gore ke mang yo o tshwanelegang bakeng sa konteraka.

Molelwane wa boleng jwa tender wa grade nngwe le nngwe ya CIDB ke bokae?

Ka fa tlase ga Regulation 17 ya CIDB Regulations (Table 8, jaaka e fetotswe ka 2019), melelwane ke: Grade 1 R500,000, Grade 2 R1,000,000, Grade 3 R3,000,000, Grade 4 R6,000,000, Grade 5 R10,000,000, Grade 6 R20,000,000, Grade 7 R60,000,000, Grade 8 R200,000,000 le Grade 9 ga go molelwane.

A nka dira tender kwa godimo ga grade ya me fa ke ikaeletse go dira subcontracting?

Nnyaa. Go tshwanelega go theilwe mo grading ya setheo se se romelang tender. Go naya karolo ya tiro subcontractor ga go tlhatlose grade ya gago. Fa tender e letla di-joint venture, e tlhalosa ka moo di-grading tsa balekane di sekasekiwang ka teng, mme eo ke tsela e nngwe.

A nka nna le di-grade tse di farologaneng mo di-class tse di farologaneng tsa works?

Ee. Class of works nngwe le nngwe e newa grade ka nosi. Moagi a ka nna le Grade 5 mo general building (5GB) le Grade 2 mo ditirong tsa motlakase (2EB). Grade nngwe le nngwe e ikaegile ka dikonteraka tsa gago tse di feditsweng le bokgoni mo class eo.

Go tlhatlosa grade ya me ya CIDB go tsaya nako e kae?

Selekanyo sa cidb sa go dira dikopo tsa Di-grade 2 go ya 9 ke go fitlha ka malatsi a tiro a le 21 fa sephuthelwana sa gago se feletse. Go aga bosupi go tsaya nako e telele thata. Bakonteraka ba le bantsi ba tlhoka bonnye konteraka e le nngwe e e feditsweng e e gaufi le selekanyo sa grade e e latelang pele go tlhatloga go atlega.

Go diragala eng fa ke sa dire ntšhwafatso ya me ya ngwaga?

Di-grade 2 go ya 9 di tshwanetse go ntšhwafadiwa ngwaga le ngwaga mme tuelo ya ngwaga e duelwe. Fa grade e sa ntšhwafadiwe ka dingwaga di le pedi tse di latelanang, cidb e a e emisa. Mokonteraka yo o emisitsweng ga a bonale e le active mo rejisetareng mme ga a kgone go dira tender go fitlha grading e busediwa.

Ditlhogo tse di amanang: