Boela go Blog
Go Obamela mSCOA le MFMA mscoa chart of accounts municipal finance mfma compliance national treasury south-africa

mSCOA Chart of Accounts: Tlhahlo e Feletšego ya 2026 bakeng sa Mmasepala wa SA

Dolobha Team 15 metsotso go bala
mSCOA Chart of Accounts: Tlhahlo e Feletšego ya 2026 bakeng sa Mmasepala wa SA

Ka tshelong ya 2022–23 ya audit ya puso ya selegae, mmasepala wa 16% fela wa Afrika Borwa o fihlile audit e hlatse. E nngwe ya dithusa tše kgolo tša maikutlo a qualified le adverse e be e le go šomišwa gabotse goba go sa felele ga Municipal Standard Chart of Accounts (mSCOA). Ka nako e tee, mmasepala wa 15 o rekotile tšenyo ya zero ya ICT matsenong a bona a ngwaga a ditšhelete — e se ka lebaka la gore ba se iše selo go theknoloji, eupša ka gore ba palelwa go e hlopha le go e bega ka nepo. Phošo ya mohuta woo e thoma dipoelo tša Auditor-General, e senya tumelo, ebile e dira gore go be thata go mmasepala go rerwa le go lokiša poelano. Tlhahlo ye ya mSCOA chart of accounts e ngwadilwe bakeng sa ba-CFO ba mmasepala le baokamedi ba ditšhelete ba nyakago phetogo e dirišwago, e na le taolo: mSCOA ke eng, dikarolo tše šupa di šoma bjang, go hlopha go ya gabotse kae, le gore o implementa le go tšweletša go dumelelana bjang.

mSCOA chart of accounts ke eng?

Municipal Standard Chart of Accounts (mSCOA) ke tshepedišo e tee ya go hlopha yeo mmasepala yohle ya Afrika Borwa e swanetšego go e šomiša go rekota le go bega ditiragatso tša ditšhelete. E laelwa ke Local Government: Municipal Finance Management Act 56 of 2003 (MFMA) le Municipal Standard Chart of Accounts Regulations (bjalo ka ge di fetotšwe). National Treasury e bolokile le go phatlalatsa tshepedišo ya mSCOA gore data ya ditšhelete tša mmasepala e kgonagale go bapisiwa magareng ga mmasepala, go koketšwa legatong la profense le naga, le go auditiwa ka tsela e dumelelago.

Ka puo e bonolo: rand ye nngwe le ye nngwe yeo mmasepala e e humanego, e e išitšego, goba e e kolotego e swanetše go tagiwa ka seto sa dikhoutu tše di tlwaelegilego. Dikhoutu tše di araba mang, eng, kae, le ka lebaka la eng — fund efe, function efe, item (mohuta wa ditšhelete goba tšenyo) efe, projeke goba region efe, le bjalo. Ge mmasepala yo mongwe le yo mongwe a šomiša lenaneo le tee la diaakhaonto le melawana ya go hlopha, National Treasury le Auditor-General ba ka netefatša gore matseno a ditšhelete a feletše, a bapisega, ebile a dumelelana. Ge go hlopha go le gabotse goba go se gona, o hwetša mehuta ya dipoelo tša audit yeo e ilego ya ba tlwaelegile kudu: matseno a gabotse a material, go sa dumelelana le MFMA, le mola wa zero goba o sa utlwalego (bjalo ka tšenyo ya zero ya ICT) yeo e sa bontšhi nnete.

Go utlwisisa le go šomiša mSCOA chart of accounts ka gona ga e optional. Ke dinyakwa tša molao le motheo wa go bega ga ditšhelete tša mmasepala tše di tumilego. Karolo e setseng ya tlhahlo ye e hlalosa dikarolo tše šupa tša mSCOA, gore go hlopha go šoma bjang ka tirong, diphošo tše tlwaelegilego, le gore o implementa mSCOA bjang mmasepaleng wa gago. Bakeng sa tekanyo e bonolo ya mSCOA le gore e bohlokwa bjang, bona mSCOA ke eng.

Dikarolo tše Šupa tša mSCOA di Hlalositswe

Tshepedišo ya mSCOA e agilwe dikarolong tše šupa. Tiro ye nngwe le ye nngwe e swanetše go hlophiwa dikarolong tše gore e kgone go begiwa ka nepo matsenong a ngwaga a ditšhelete le dithomelong go National Treasury.

Karolo ya Project

Karolo ya projeke e tsebiša projeke e itšego (ge e le gona) yeo tiro e amanago le yona. Diprojeke tša thepa, ditlhohlo tše di kopantšwego le mananeo a itšego, le merero e thekegago go badiredi ke mehlala e tlwaelegilego. Ga tiro ye nngwe le ye nngwe e na le khoutu ya projeke — fela tše di kopantšwego le projeke e hlalositswago. Go šomiša karolo ya projeke ka nepo go netefatša gore go bega ga projeke (mohl. bakeng sa ditlhohlo tše di na le maemo goba mananeo a motheo) go nepagile ebile go auditiwa. Go hlopha gabotse goba go tlogela karolo ya projeke bakeng sa tšenyo e thekegago go tlhohlo ke motswedi o gantši wa dipoelo tša Auditor-General.

Karolo ya Fund

Karolo ya fund e laetša gore tiro e ya fund efe. Mmasepala gantši e šoma ka madifunde a mantši: fund ya go šoma (goba fund e tlwaelegilego), fund ya meetse, fund ya motlakase, fund ya tša meetse a manyami, le tše dingwe bjalo ka ge tshepedišo ya fund ya mmasepala e hlalosa. Ditšhelete le tšenyo di swanetše go abelwa fund e nepagilwego gore maemo le tiro ya fund ye nngwe le ye nngwe e kgone go begiwa e ikgethile. Go kopanya madifunde — mohl. go rekota ditšhelete tša motlakase fundeng ya go šoma — di senya dipoelo tša fund ebile di ka isa go sa dumelelana le MFMA le melawana ya mSCOA.

Karolo ya Function

Karolo ya function e hlalosa tirelo ya mmasepala goba sebaka sa tirelo. Mehlala e akaretša taolo, ditirelo tša setšhaba, tšhireletso ya setšhaba, ditsela le dithuthi, meetse, motlakase, taolo ya dithoto tše di latlago, le merero. National Treasury e fa lenaneo le tlwaelegilego la dikhoutu tša function. Go hlopha gabotse ga function go bohlokwa go bega ga karolo le go araba dipotšišo tša bjalo ka “re išitše bokae go tšhireletso ya setšhaba?” goba “ditšhelete tša rena tša meetse di be di le bjang?” Dikhoutu tše di gabotse tša function di senya mohola wa AFS ebile gantši di thoma dipoelo tša matseno a gabotse.

Karolo ya Item

Karolo ya item ke “mohuta” wa ditšhelete goba tšenyo. E araba gore ke mohuta ofe wa tiro: ditshenyego tša basebiši, theko ya dithoto tše dintši, depreciation, ditlhohlo tše di amogetšwago, dikgato le ditefo, mokgako, le bjalo. Karolo ya item ke e nngwe ya dikarolo tše di teletšego kudu tša mSCOA chart of accounts; go hlopha ga item ga National Treasury ke go golo gore data e bapisegago e kgonagale go kgoboketšwa mmasepaleng yohle. Diphošo mo — bjalo ka go rekota tšenyo ya ICT ka tlase ga item e gabotse (goba e se gona, e isago go tšenyo ya zero ya ICT AFS) — di gare ga diphošo tše di tlwaelegilego kudu tša go hlopha.

Karolo ya Region

Karolo ya region (goba geographic segment) e tsebiša sebaka sa tikologo seo tiro e amanago le sona, ge go dirišwa. E šomišwa mmasepaleng yeo e nyakago go bega ka ward, distrikete, goba tekanyo e nngwe ya tikologo. Ga tiro ye nngwe le ye nngwe e nyake khoutu ya region; e itšega ka dinyakwa tša go bega tša mmasepala le mohuta wa tiro. Mo go bega ga region go nyakegago, dikhoutu tše di gabotse goba tše di sego gona tša region di ka ama nepagalo ya dipoelo tša tikologo ebile, ditiragatsong tše dingwe, go bega ga tlhohlo goba kabo.

Karolo ya Costing

Karolo ya costing e tshegetša kabo ya theko le costing e theilwego tiro. E šomišwa go abela ditshenyego tiro e itšego, disentsi tša theko, goba mananeo. Karolo ye e thusa mmasepala go utlwisisa theko ya nnete ya go tsheletša ditirelo ebile e tshegetša poelano le go bema tariffe go dumelelana le MFMA le leano la ditšhelete tša mmasepala. Go šomiša gabotse goba go tlogela karolo ya costing go ka dira gore go be thata go bontšha poelo ya theko goba go laetša tariffe le ditlhohlo go dumelelana le leano la ditšhelete tša mmasepala.

Municipal Standard Classification (MSC)

Karolo ya Municipal Standard Classification (MSC) e fa dikategori tše di tlwaelegilego tše di oketšago tše di kopanyago dikarolo tše dingwe. E šomišwa bakeng sa dinyakwa tše itšego tša go bega le tshekatsheko tše di laetšwago ke National Treasury. MSC e netefatša gore mehuta e itšego ya ditiragatso (mohl. ka sebopego sa ikonomi goba lenaneo) e kgone go begiwa ka tsela e dumelelago. Dithopha tša ditšhelete di swanetše go šomiša tshepedišo ya MSC ya bjale bjalo ka ge e phatlaladitšwe ke National Treasury ebile di netefatše gore ditiragatso tšohle tše di amanago di hlophiwa ka gona.

Ka mmogo, dikarolo tše šupa di bopa mSCOA chart of accounts. Tiro ye nngwe le ye nngwe yeo e amago matseno a ditšhelete e swanetše go kodifišwa ka mebalwa e nepagilwego ya karolo gore general ledger le dipoelo tše di latelago di dumelelane le tshepedišo ya mSCOA e tlwaelegilego. Bakeng sa melawana e teletšego ya go hlopha le tlhahlo ya karolo go karolo, bona mSCOA segment classification e hlalositswago.

Go Hlopha ga mSCOA go Šoma bjang ka Tirong

Go hlopha ka tirong go bolela gore ge nako le ge nako tiro e kgoboketšwa — tefo, tumo, journal — motho goba tsamaiso e e kenego e kgetha dikhoutu tše nepagilwego bakeng sa karolo ye nngwe le ye nngwe e dirišwago. Kopanyo ya dikhoutu tša karolo e laetša gore tiro e tla bonala bjang dipoelong le matsenong a ngwaga a ditšhelete.

Mohlala: Meputso ya basebiši ba meetse. Tiro e ka kodifišwa bjalo ka: Fund = Fund ya Meetse; Function = Meetse; Item = Ditshenyego tša basebiši (ka khoutu e nepagilwego ya item bakeng sa meputso); Project = blank (ge e se ya projeke); Region = sebaka sa plant ya go lokiša meetse ge go bega ga region go šomišwa; Costing = Tiragatso ya go lokiša meetse. Ge e nngwe ya tše e le gabotse — mohl. Function = Taolo mola e swanetše go ba Meetse — AFS e tla bega gabotse ditshenyego tša meetse ebile e oketša ditshenyego tša taolo.

Mohlala: Tlhohlo e amogetšwego bakeng sa projeke e itšego ya motheo. Fund = Go šoma (goba fund e laetšwago bakeng sa tlhohlo); Function = function e tsheletšago projeke (mohl. Ditsela); Item = Ditlhohlo tše di amogetšwago; Project = khoutu e itšego ya projeke bakeng sa projeke ya motheo; Region le Costing bjalo ka ge di nyakega. Go tlogela khoutu ya projeke go ka isa gore maemo a tlhohlo a se kgonagale go latelwa ebile go dipoelo tša Auditor-General mabapi le go bega ga tlhohlo e na le maemo.

Mohlala: Kgopiso ya software ya ICT. Fund = Go šoma (gantši); Function = Taolo (goba Corporate Services, go itšega ka lenaneo la function la gago); Item = item e nepagilwego ya mSCOA bakeng sa tšenyo ya ICT/software. Ge khoutu ya item e le gabotse goba tiro e sa hlophiwe ka tlase ga item e amanago le ICT, phetho e ka ba zero goba tšenyo e gabotse ya ICT AFS — nepagalo mohuta wa phofo yeo e isitšego mmasepala wa 15 go bega tšenyo ya zero ya ICT. Nepagalo ya level ya item e bohlokwa.

Dithopha tša ditšhelete di swanetše go šoma go tšwa tokumenteng ya mapping e kopanyago lenaneo la bona la diaakhaonto (goba tshepedišo ya akhaonto ya ERP/software ya mmasepala) le dikarolo le dikhoutu tša mSCOA. Thuto le ditshepedišo tše di hlagilwego di fokotša kotsi ya go hlopha ka nako goba gabotse. Bakeng sa tlhahlo e teletšego ya diphošo tše tlwaelegilego, bona diphošo tše di tlwaelegilego tša go hlopha ga mSCOA.

Diphošo tše di Tlwaelegilego tša Go Hlopha tše di Thomago Dipoelo tša Auditor-General

Dipoelo tša Auditor-General di bolela gape le gape dinyakišišo le go utolla tše di amanago le go hlopha le mSCOA. Ditsela tše di latelago di gare ga tše di tlwaelegilego kudu le tše di senyago kudu.

  • Dikhoutu tše di gabotse goba tše di sego gona tša item — Ditšhelete goba tšenyo e rekotilwego ka tlase ga dikhoutu tše di gabotse tša item (mohl. tšenyo ya ICT e se ka tlase ga dithoto tša ICT) goba e sa hlophiwe wela, e isago go dinomoro tša zero goba tše di sa utlwalego AFS. Se senya tumelo ya matseno a ditšhelete thwii.
  • Go hlopha gabotse ga function — Ditiragatso di abelwa function e gabotse (mohl. tšenyo ya meetse taolong), di senya go bega ga karolo ebile di dira gore go se kgonagale go bapisa tiro magareng ga mmasepala goba go laela function e nepagilwego.
  • Diphošo tša fund — Ditšhelete goba tšenyo e rekotilwego fund e gabotse, goba e sa abelwe fund, e isago go dipoelo tše di gabotse tša fund le kotsi ya go sa dumelelana le go thiba goba dinyakwa tše itšego tša fund.
  • Dikhoutu tše di sego gona goba tše di gabotse tša projeke — Tlhohlo e na le maemo goba tšenyo e amanago le projeke e sa kopantšwe le karolo e nepagilwego ya projeke, e isago go dipoelo mabapi le go dumelelana le tlhohlo le go bega ga projeke.
  • Dikhoutu tše di sa dumelelane goba tše di fetileng — Go šomiša dikhoutu tša kgale goba tše di fetilwego tša mSCOA ka morago ga National Treasury e kaonafatša tshepedišo, goba go diriša dikhoutu ka tsela e sa dumelelane ditiragatsong tše di swanago.
  • Go tlala gabotse ga karolo — Go tlogela dikarolo blank mo di nyakegago, goba go šomiša dikhoutu tša “catch-all” mola go hlopha e teletšego e nepagilwego.

Diphošo tše gantši di oketšega ge mmasepala e thekega go coding ya seatla ntle le go netefatša. Thuto, ditshepedišo tše di hlagilwego, le software e kgotlelago tshepedišo ya mSCOA le go netefatša go hlopha di ka fokotša kotsi kudu. Bakeng sa pono e boleelego ya gore ba-audit ba nyaka eng, bona gore o fihlela audit e hlatse ya mmasepala bjang le dinyakwa tša go dumelelana le MFMA bakeng sa 2026.

Kgato go Kgato: Gore o Implemente mSCOA bjang Mmasepaleng wa Gago

Go implementa goba go kaonafatša go dumelelana le mSCOA ke tshepedišo e rulagantšwego. Dikgato tše di latelago di fa tsela e dirišwago.

1. Hwetša tshepedišo ya bjale ya mSCOA. Tlanya tshepedišo ya mSCOA ya bjale, ditlhalošo tša dikarolo, le mananeo a dikhoutu go tšwa National Treasury. Netefatša gore o šomiša phetolelo yeo e dirišwago ngwaga wa gago wa ditšhelete. Boloka change log ge Treasury e ntšha dikagiso.

2. Map lenaneo la gago la bjale la diaakhaonto go mSCOA. Lista akhaonto ye nngwe le ye nngwe (goba kopanyo ya akhaonto) general ledger ya gago ebile o abe mebalwa e nepagilwego ya karolo ya mSCOA go ye nngwe le ye nngwe. Mo akhaonto e tee e ka šomišwa go hlopha go fetago e tee (mohl. difunction tše di fapanego), hlalosa melawana gore basebiši ba kgetha dikhoutu tše nepagilwego level ya tiro. Ngwala mapping ye ebile o e boloke ka tlase ga taolo ya phetolelo.

3. Lokisa tsamaiso ya gago ya ditšhelete. Ge o šomiša software ya mmasepala goba ERP, lokisa lenaneo la diaakhaonto le melawana ya go netefatša go bontšha tshepedišo ya mSCOA. Dikarolo tše di laetšwago di swanetše go kgotlelwa (mohl. Fund le Function di nyakega gantši); dikopanyo tše di sa šomago tša dikhoutu di swanetše go thibega. Mananeo a mSCOA a lokisitswego pele a fokotša nako ya go lokisa le diphošo tša go hlopha.

4. Ruta basebiši ba ditšhelete le poelano. Netefatša gore motho yo mongwe le yo mongwe yo a kgoboketšago goba a dumelelago ditiragatso a utlwisisa dikarolo tše šupa, mananeo a dikhoutu, le mapping ya gago. Šomiša mehlala ya nnete go tšwa mmasepaleng wa gago. Gatelela khuetso ya go hlopha gabotse AFS le dipoelong tša audit.

5. Bega go dumelelana go parallel goba go lekola. Pele le ka morago ga go loka, dumelelana sampole ya ditiragatso le dikarolo tša mSCOA. Lekola gore dipalo tše bohlokwa (mohl. ditshenyego tša basebiši, ditlhohlo, ICT) di dumelelana le ditebelego le le dikarolong tša pele ge go šomišwa. Nyakišiša le go lokisa go hlopha gabotse.

6. Kenya go netefatša le go lekodišiša. Šomiša go netefatša ga tsamaiso (mohl. dikhoutu tše di thibetšwego go dikhoutu tše di šomago, mabaka a a laetšwago) le ditekodišišo tša nako le nako tša ditiragatso tše bohlokwa goba tše di na le kotsi e kgolo. Dira go dumelelana le mSCOA karolo ya dikgatišo tša pheletšo ya kgwedi le ngwaga.

7. Rerela dikagiso. Ge National Treasury e fetola tshepedišo ya mSCOA, lekola khuetso mapping le lokiso ya tsamaiso ya gago, kaonafatša bobedi, ruta gape ge go nyakega, ebile o bolelele dikagiso go basebiši bohle.

Tshepedišo ye, e tshegetšwago ke tsamaiso le setšo se nepagilwego, e bea mmasepala wa gago maemong a matla kudu go fihlela audit e hlatse le go bega go thekgilego. Bakeng sa seto se feletšego sa ditebelego tša taolo, ela tlhoko dinyakwa tša go dumelelana le MFMA bakeng sa 2026.

Software e Automate bjang Go Dumelelana le mSCOA

Coding ya seatla e na le kotsi ya diphošo, kakhudugudu ge basebiši ba le katišong ebile mananeo a dikhoutu a le mareele. Software ya bjale ya ditšhelete tša mmasepala e ka fokotša kotsi yeo ka go aga mSCOA godimo ga tsamaiso.

Tsamaiso e rerilwego bakeng sa mmasepala ya Afrika Borwa e kgona go lokisa lenaneo la diaakhaonto pele go dumelelana le dikarolo tša bjale tša mSCOA le mananeo a dikhoutu. E lego gore basebiši ba ditšhelete ba thome go tšwa template e dumelelago mola go aga tshepedišo go tšwa tšomong, ba fokotša nako ebile ba fokotša kotsi ya diphošo tša tshepedišo.

Go netefatša nako ya go kgoboketša go bohlokwa le gona. Ge mošomi a kenya tiro, tsamaiso e kgona go kgotlela dikarolo tše di laetšwago (mohl. Fund, Function, Item), go thibela dikgetho go dikhoutu tše di šomago, le go lemosa goba go thiba dikopanyo tše di sa šomago. Se thibela ditiragatso tše dintši tša diphošo tša go hlopha tše di isago go tšenyo ya zero ya ICT, go bega gabotse ga function, goba kabo e gabotse ya fund. Tsamaiso tše dingwe di tshegetša kgopolo e ikemetšego ya dikhoutu go theilwe vendor, akhaonto, goba pattern ya histori — ntle le go fetola dinyakwa tša tlhatlhobo ya batho ge go swanetše.

Go bega le go dumelelana di ba bonolo ge general ledger e šetše e dumelelana le mSCOA: dipoelo tše tlwaelegilego le dišedule tša AFS di kgona go thula thwii go tšwa go hlopha go tee le go šomišitšwego nako ya go kgoboketša. Ga go nyakege go kodifiša gape goba go abela gape pheletšong ya ngwaga, mo mmasepala ye mentši e tsenyago diphošo goba go lateša.

Ge o lekola software ya mmasepala, nagana ge e lokisa lenaneo la mSCOA chart of accounts pele ebile e netefatša go hlopha nako ya go kgoboketša; bokgoni bjo bo tshegetša mohuta wa go bega go thekgilego go theilwego gore o fihlela audit e hlatse ya mmasepala bjang.

Dithoto tše Bohlokwa le Dipoelo

Go duma go dumelelana le mSCOA chart of accounts go nyaka methopo e semmuso le go duma le dikagiso. Methopo e latelago e bohlokwa bakeng sa dithopha tša ditšhelete tša mmasepala.

  • National Treasury — mSCOA: National Treasury e phatlalatsa tshepedišo ya Municipal Standard Chart of Accounts, ditlhalošo tša dikarolo, mananeo a dikhoutu, le ditlhahlo tša go implementa. Lekola weebosaete ya Treasury bakeng sa phetolelo ya bjale ya mSCOA le dikhoutu goba dikagiso tše di amago ngwaga wa gago wa ditšhelete.

  • MFMA le melao e amanago: Local Government: Municipal Finance Management Act 56 of 2003 (Molao 56 wa 2003) le Municipal Standard Chart of Accounts Regulations (bjalo ka ge di fetotšwe) ke motheo wa molao wa mSCOA. Netefatša gore setlhopha sa gago sa molao goba taolo se na le phihlelelo dikagisong tša bjale ebile ditshepedišo tša gago di dumelelana le Molao le melawana.

  • Auditor-General South Africa: Dipoelo tše tlwaelegilego tša Auditor-General mabapi le puso ya selegae le dipoelo tša audit tša mmasepala tše di itšego di totomisa dipoelo tše di latelago matsenong a ditšhelete le go dumelelana. Go lekodišiša tše di thusa dithopha tša ditšhelete go lebanya le go addressa dinyakišišo le go utolla tše di tlwaelegilego.

  • CIGFARO (Chartered Institute of Government Finance, Audit and Risk Officers): CIGFARO e fa thuto, tlhahlo, le go kopana bakeng sa ba-profeshenale ba ditšhelete tša puso kua Afrika Borwa. Ditiragatso le dithoto tša bona gantši di akaretša mSCOA, go dumelelana le MFMA, le go ba ready bakeng sa audit.

Šomiša methopo ye go netefatša implementation ya gago, ruta basebiši, le go boloka mapping ya mSCOA le ditshepedišo tša gago di dumelelane le National Treasury le MFMA. E kopantšwe le ditshepedišo tše di hlagilwego le software e nepagilwego, implementation e matla ya mSCOA chart of accounts ke e nngwe ya dikgato tše di šomago kudu mmasepala wa gago a ka di tšea go bega ga ditšhelete go thekgilego le dipoelo tša audit tše kaonefalego.

mSCOA chart of accounts e nepagilwego ke motheo wa go bega go dumelelago le MFMA le dipoelo tša audit tše matla. Bona gore Dolobha e thusa mmasepala bjang go ntšha dipoelo tše di dumelelago le mSCOA go tšwa motheong o tee wa nnete, ka lenaneo la diaakhaonto le go netefatša di agilwe ka gare.

E ngwadilwe ke

Dolobha Team

Re ikgokaganye le rena