Ditekanyo tsa Tlhatlhobo ya CAPS 2026: Tlhaloso e e Feletseng
Go nna kwa godimo ga ditekanyo tsa tlhatlhobo ya CAPS 2026 ke kgatelelo e e tswelelang mo barutabeng ba le bantsi ba Aforika Borwa le babaedi ba dikolo. Go bea maemo go farologana ka phase le thuto, go kwala go tshwanetse go nna go nepagetseng mo DBE le moderation, mme dikarata tsa pego di tshwanetse go tswa ka nako. O fose go bea maemo kana o latlhegele tiro ya foromo, mme dipalo tsa baithuti le dikgato tsa promotion di kotsing.
Tlhaloso e e bontsha se o tlhokang go se itse: mefuta ya tlhatlhobo, go bea maemo ka phase, go kwala le go bega, dikhoutu tsa rating, le moderation. E kwadilwe mo barutabeng, Bahlogo ba Dikarolo, le babaedi ba ba tlhokang tlhaloso e e polegileng ya go diragatsa tlhatlhobo ya CAPS mo 2026, ka ditafole tse di dirisiwang le dikgokaganyi go tlhaloso tse di amanetsweng mo dikhoutu tsa rating tsa CAPS, go bopa dikarata tsa pego, le nako ya go kopana ya CAPS.
Ke Eng Tlhatlhobo ya CAPS?
Tlhatlhobo ya CAPS ke tlamorago ya Lefapha la Thuto ya Motheo (DBE) ya go tlhatlhoba tiro ya baithuti mo thutong tsotlhe le diphaseng go ikaegile mo ditekanyong tsa tlhatlhobo ya CAPS 2026. Tshamaiso e kopanya tlhatlhobo e e tswelelang (tlhatlhobo e e tswelelang mo go ruteng le go ithuteng) le tlhatlhobo ya foromo (diteko tse di rulagantsiweng, diteko, le diprojeke) go naya setshwantsho se se akaretsang sa tiro ya mothuti mongwe le mongwe.
Molao wa tlhatlhobo ya CAPS o gatelela:
- Tlhatlhobo ya go ithuta: Go dirisa tlhatlhobo go lemoga dikgao le go laola thuto
- Tlhatlhobo ya go ithuta: Go bala se baithuti ba se fitlheleng
- Tlhatlhobo jaaka go ithuta: Go thusa baithuti go utlwisisa tiro ya bone
- Go le fair le go nna jalo: Go netefatsa gore tlhatlhobo e bontsha bokgoni jwa baithuti ka nepagalo
- Polegile: Ditekanyo tse polegileng le pego mo baithuting le botlhegi
Ditiragalo tsotlhe tsa tlhatlhobo di tshwanetse go tsamaelana le dithulaganyo tsa tlhatlhobo tsa CAPS tse di ikemetseng mo thutong, tse di bontshang palo ya ditiragalo tsa foromo, go bea maemo ga tona, le mefuta ya tlhatlhobo e e malebeng mo grade le thutong ngwe le ngwe.
Mefuta ya Tlhatlhobo ya CAPS le Go Bea Maemo ka Phase
CAPS e lemoga mefuta e e farologaneng ya tlhatlhobo, e nngwe le e nngwe e direla maikaelelo a a farologaneng mo kgeding ya go ruta le go ithuta.
Tlhatlhobo e e Tswelelang (CASS)
Tlhatlhobo e e tswelelang (e bidiwang gape Tlhatlhobo e e Ikaegileng mo Sekolong kana SBA) e diragala mo term le ngwageng. E akaretsa:
- Ditiragalo tsa tiro ya class: Ditiro tsa letsatsi le letsatsi, diworksheet, le ditiragalo tse di dirisiwang
- Ditiragalo tsa homework: Ditiragalo tsa metlha tse di feletseng kwa ntle ga class
- Ditolatolo tsa informal: Ditolatolo tsa barutabi mo lessong
- Dithlagiso tsa molomo: Dipoelo, dibeito, le dithutopatlisiso tsa class
- Dithlagiso tse di dirisiwang: Diteko tsa saense, diprojeke tsa art, ditiragalo tsa thuto ya mmele
- Diprojeke: Ditiragalo tse di oketsegileng tsa patlisiso kana tsa go bopa di tsamaisanang di beilwe
Tlhatlhobo e e tswelelang e letla barutabi go laola tiro ka metlha, go naya pego ka bonako, le go fetola mekgwa ya go ruta go ikaegile mo ditekanyong tsa baithuti. Gantsi e bala 25% go ya go 75% ya dintlha tsa bofelo, go ikaegile mo phase le thutong.
Tlhatlhobo ya Foromo
Tlhatlhobo ya foromo e na le ditiragalo tse di rulagantsiweng, tse di rulagantsiweng tse di rulagantsiweng pele mme di kwadilwa ka foromo. Tse di akaretsa:
- Diteko: Ditolatolo tse di kwadilweng tse di akaretsang thuto e e rileng kana diyuniti
- Diteko: Ditolatolo tse di akaretsang tse di akaretsang karolo e kgolo ya thuto
- Diteko tse di laolweng: Diteko tse di kwadilweng kwa tlase ga taolo
- Ditolatolo tse di dirisiwang: Ditolatolo tse di dirisiwang mo thutong jaaka Life Sciences, Technology, le Arts
- Diprojeke: Ditiragalo tse di oketsegileng tse di nang le ditekanyo le ditiragalo
- Ditolatolo tsa molomo: Ditiragalo tsa go bua tse di rulagantsiweng mo Dipuong le thutong e mengwe
Ditolatolo tsa foromo gantsi di bewa maemo go gaisa tlhatlhobo e e tswelelang mme di dirisiwa go thoma dikgato tsa promotion le tiro.
Tlhatlhobo ya Diagnostic
Tlhatlhobo ya diagnostic e lemoga matla le botlhoki jwa baithuti thalo ya kgedi ya go ithuta. E thusa barutabi go utlwisisa se baithuti ba se setse ba se itse mme ba rule thuto go ikaegile. Tlhatlhobo ya diagnostic gantsi e sa kwadiwe jaaka karolo ya dintlha tsa foromo, mme e laola mekgwa ya go ruta.
Tlhatlhobo ya Formative
Tlhatlhobo ya formative e diragala mo kgeding ya go ithuta go naya pego le go laola thuto. Gantsi e informal mme e sa kwadiwe ka metlha, mme e thusa barutabi go lemoga mo baithuti ba tlhokang tshegetso e e oketsegileng.
Tlhatlhobo ya Summative
Tlhatlhobo ya summative e tlhatlhoba go ithuta bofelo jwa yuniti, term, kana ngwaga. E bala se baithuti ba se fitlheleng mme e kwadiwa jaaka karolo ya dintlha tsa bone tsa foromo. Diteko, diteko, le diprojeke tsa bofelo ke mekgwa ya tlhatlhobo ya summative.
Go Bea Maemo ka Phase
Go bea maemo ga tlhatlhobo e e tswelelang vs tlhatlhobo ya foromo go farologana thata mo diphaseng. Baithuti ba Foundation Phase ba ikaegile thata mo tlhatlhoong e e tswelelang, fa baithuti ba FET ba gatelelwa thata mo ditekong tsa foromo le ditekong. Go rule ditiragalo tsa foromo le nako ya go kopana go bonolo fa o itse ditekanyo tse di tlhokegang; bona almanaka ya sekolo le nako ya go kopana ya CAPS jang go tsamaelanisa almanaka ya gago.
Foundation Phase (Grade R–3)
Mo Foundation Phase, tlhatlhobo e lebelela go aga bokgoni jwa motheo ka ditiragalo tsa go bapala le tse di dirisiwang. Tlhatlhobo e e tswelelang e gaisa, e nang le diteko tsa foromo tse di fokologileng.
| Grade | Tlhatlhobo e e Tswelelang | Tlhatlhobo ya Foromo | Dikwalo |
|---|---|---|---|
| Grade R | 100% | 0% | E ikaegile mo ditolatlolong, ga go na diteko tsa foromo |
| Grade 1 | 100% | 0% | Ga go na diteko tsa foromo mo term ya ntlha |
| Grade 2 | 100% | 0% | Ga go na diteko tsa foromo mo term ya ntlha |
| Grade 3 | 75% | 25% | Teko e le nngwe ya foromo mo term ngwe mo Dipuong le Mathematics |
Ditekanyo tse di botlhokwa mo Foundation Phase:
- Tlhatlhobo gantsi e ikaegile mo ditolatlolong le ditiragalong tse di dirisiwang
- Ga go na diteko tsa foromo mo Grade R
- Grade 1 le 2 ga di nane le diteko tsa foromo mo Term 1
- Grade 3 e thoma teko e le nngwe ya foromo mo term ngwe mo Dipuong le Mathematics
- Tlhatlhobo e lebelela go agwa ga bokgoni go na le kitso ya content
- Barutabi ba dirisa dikgato, dirubrik, le direkoto tsa ditolatlolo
Intermediate Phase (Grade 4–6)
Intermediate Phase e thoma tlhatlhobo ya foromo e e oketsegileng fa e boloka karolo e e nonofileng ya tlhatlhobo e e tswelelang.
| Grade | Tlhatlhobo e e Tswelelang | Tlhatlhobo ya Foromo | Diteko tsa Foromo mo Term ngwe |
|---|---|---|---|
| Grade 4 | 60% | 40% | 2 mo thutong ngwe |
| Grade 5 | 60% | 40% | 2 mo thutong ngwe |
| Grade 6 | 60% | 40% | 2 mo thutong ngwe |
Ditekanyo tse di botlhokwa mo Intermediate Phase:
- Diteko tse pedi tsa foromo mo term ngwe mo thutong ngwe (Dipuo le Mathematics)
- Teko e le nngwe ya foromo mo term ngwe mo thutong e mengwe
- Diprojeke le ditolatlolo tse di dirisiwang di bala jaaka tlhatlhobo ya foromo
- Tlhatlhobo e e tswelelang e akaretsa tiro ya class, homework, le ditiragalo tsa informal
- Diteko tsa bofelo jwa ngwaga di thomiwa mo Grade 6
Senior Phase (Grade 7–9)
Senior Phase e oketsa go gatelelwa ga tlhatlhobo ya foromo, e baakanyetsa baithuti sekolo se segolo.
| Grade | Tlhatlhobo e e Tswelelang | Tlhatlhobo ya Foromo | Diteko tsa Foromo mo Term ngwe |
|---|---|---|---|
| Grade 7 | 50% | 50% | 2–3 mo thutong ngwe |
| Grade 8 | 50% | 50% | 2–3 mo thutong ngwe |
| Grade 9 | 40% | 60% | 2–3 mo thutong ngwe |
Ditekanyo tse di botlhokwa mo Senior Phase:
- Diteko tse pedi go ya go tharo tsa foromo mo term ngwe mo thutong ngwe
- Diteko tsa bofelo jwa ngwaga di laelwa
- Diprojeke le ditolatlolo tse di dirisiwang ke ditiragalo tsa tlhatlhobo ya foromo
- Tlhatlhobo e e tswelelang e akaretsa ditiragalo, tiro ya class, le homework
- Diteko tsa bofelo jwa ngwaga tsa Grade 9 di botlhokwa thata mo tiro
Further Education and Training Phase (Grade 10–12)
FET Phase e na le go gatelelwa go kwa godimo thata ga tlhatlhobo ya foromo, e bontsha botlhale jwa thuto jwa National Senior Certificate (NSC).
| Grade | Tlhatlhobo e e Tswelelang (SBA) | Tlhatlhobo ya Foromo | Teko ya Bofelo jwa Ngwaga |
|---|---|---|---|
| Grade 10 | 25% | 75% | E akarediwa mo foromo |
| Grade 11 | 25% | 75% | E akarediwa mo foromo |
| Grade 12 | 25% | 75% | Teko ya bofelo ya NSC (75% ya dintlha tsa ngwaga) |
Ditekanyo tse di botlhokwa mo FET Phase:
- Tlhatlhobo e e Ikaegileng mo Sekolong (SBA) e bala 25% ya dintlha tsa bofelo
- Diteko tsa foromo le diteko di bala 75% ya dintlha tsa bofelo
- Diteko tsa bofelo tsa Grade 12 di naya 75% mo dintlheng tsa ngwaga
- SBA e akaretsa diteko, diprojeke, tiro e e dirisiwang, le ditolatlolo tsa molomo
- Dintlha tsotlhe tsa SBA di tshwanetse go moderationwa kwa teng le kwa ntle
- Dintlha tsa SBA di romiwa kwa DBE go netefatsa
Ditekanyo tsa Tlhatlhobo tse di Ikemetseng mo Thutong
Dithuto tse di farologaneng di na le ditekanyo tsa tlhatlhobo tse di ikemetseng go ikaegile mo tlhago le diphitlhego tsa go ithuta.
Dipuo (Puo ya Legae le Puo ya Ntlha e e Oketsegileng)
Foundation Phase:
- Lebelela go bala, go kwala, go reetsa, le go bua
- Tlhatlhobo e e tswelelang ka ditiragalo tsa go bala, ditiro tsa go kwala, le dithlagiso tsa molomo
- Grade 3: Teko e le nngwe ya foromo mo term ngwe
Intermediate le Senior Phase:
- Diteko tse pedi tsa foromo mo term ngwe
- Tlhatlhobo e e tswelelang e akaretsa go utlwisisa, go kwala go bopiwa, ditiro tsa puo, le ditiragalo tsa molomo
- Diprojeke di ka akaretsa ditolatlolo tsa buka, ditiragalo tsa patlisiso, kana diporofolo tsa go kwala go bopiwa
FET Phase:
- SBA e akaretsa diteko tse pedi, projeke e le nngwe, le tlhatlhobo e le nngwe ya molomo mo term ngwe
- Diteko tsa foromo di leka go utlwisisa, puo, literature, le go kwala
- Tlhatlhobo ya molomo e laelwa mme e naya dintlha tsa bofelo
Mathematics
Foundation Phase:
- Ditiragalo tse di dirisiwang, tse di dirisiwang ka dithuso
- Tlhatlhobo e e tswelelang ka ditiragalo tsa go rarabolola mathata
- Grade 3: Teko e le nngwe ya foromo mo term ngwe
Intermediate le Senior Phase:
- Diteko tse pedi tsa foromo mo term ngwe
- Tlhatlhobo e e tswelelang e akaretsa ditiro tsa go rarabolola mathata, diteko, le ditiragalo tse di dirisiwang
- Diprojeke di ka akaretsa taolo ya data, diteko, kana tirisiso mo lefatsheng
FET Phase:
- SBA e akaretsa diteko, diteko, le diprojeke
- Diteko tsa foromo di leka go rarabolola mathata, go akanya, le bokgoni jwa go dirisa
- Tiro yotlhe e tshwanetse go bontsha go akanya ga mathematics go polegile
Natural Sciences le Technology
Foundation Phase:
- Tlhatlhobo e e ikaegileng mo ditolatlolong
- Ditiragalo tse di dirisiwang le diteko
- Ga go na diteko tsa foromo
Intermediate le Senior Phase:
- Teko e le nngwe ya foromo mo term ngwe e e oketsiweng ke ditolatlolo tse di dirisiwang
- Tlhatlhobo e e tswelelang e akaretsa diteko, diteko, le ditiragalo tse di dirisiwang
- Diprojeke di ka akaretsa patlisiso kana ditiragalo tsa moraladi
FET Phase (Life Sciences, Physical Sciences):
- SBA e akaretsa diteko, tiro e e dirisiwang, le diprojeke
- Ditolatolo tse di dirisiwang di laelwa
- Diteko tsa foromo di akaretsa theory le dikarolo tse di dirisiwang
Social Sciences (History le Geography)
Foundation Phase:
- Ditolatlolo le ditiragalo tse di dirisiwang
- Tiro ya mape le ditiragalo tse di ikaegileng mo motsweding
- Ga go na diteko tsa foromo
Intermediate le Senior Phase:
- Teko e le nngwe ya foromo mo term ngwe mo thutong ngwe
- Tlhatlhobo e e tswelelang e akaretsa dipotso tse di ikaegileng mo motsweding, tiro ya mape, le ditiragalo tsa patlisiso
- Diprojeke di ka akaretsa diteko tsa hisitori kana dithuto tsa geography
FET Phase:
- SBA e akaretsa diteko, ditiragalo tse di ikaegileng mo motsweding, le diprojeke tsa patlisiso
- Diteko tsa foromo di leka kitso, tlhatlhobo, le puiso
Life Skills / Life Orientation
Foundation Phase:
- Tlhatlhobo e e ikaegileng mo ditolatlolong
- Ditiragalo tse di dirisiwang le dithlagiso
- Lebelela go agwa ga bokgoni
Intermediate le Senior Phase:
- Tlhatlhobo e e tswelelang ka ditiragalo tse di dirisiwang le diprojeke
- Tlhatlhobo e le nngwe ya foromo mo term ngwe (e ka nna e ikaegile mo projekeng)
- Tlhatlhobo e lebelela bokgoni, meeleo, le maitsholo
FET Phase (Life Orientation):
- SBA e akaretsa diprojeke, ditiragalo, le ditiragalo tse di dirisiwang
- Tlhatlhobo ya foromo e ka akaretsa diteko kana ditolatlolo tsa porofolo
- Tlhatlhobo e akaretsa ntlafatso ya motho, botlhole, le citizenship
Go Kwala, Dikhoutu tsa Rating le Dikarata tsa Pego
Go kwala le go bega dintlha tsa tlhatlhobo ka nepagalo go botlhokwa mo go lateleng le puisano e e nonofileng le baithuti le botlhegi.
Go Kwala Dintlha tsa Tlhatlhobo
Mekgwa e e botoka ya go kwala tlhatlhobo:
- Dirisa letlhare la dintlha le le tlwaelegileng: Boloka diforomo tsa go kwala tse di tsamaelanang mo thutong le grade
- Kwala dintlha ka bonako: Tsena dintlha fa tlhatlhobo e feletsa go gana diphoso
- Boloka direkoto tsa backup: Boloka dikopi tsa didijithale le tsa mmele tsa letlhare la dintlha
- Kwala dikgato tsa tlhatlhobo: Kwala nako e tlhatlhobo ngwe le ngwe e dirilweng
- Akaretsa maina a baithuti le dipalo: Dirisa dipalo tsa semmuso tsa baithuti go lemoga ka nepagalo
- Bala diperesente ka tsela e e siameng: Netefatsa gore go bea maemo go dirisiwa ka nepagalo fa o bala dintlha tsa term
Diphoso tsa tlwaelegile tsa go kwala tse di tshwanetseng go di gana:
- Balo e e fosaaneng ya go bea maemo
- Dintlha tsa tlhatlhobo di latlhegileng
- Dipalo kana maina a baithuti di fetotswe
- Diforomo tsa go tsena dintlha di sa tsamaelane
- Go sa kwala tlhatlhobo tsotlhe tse di tlhokegang
Go Bala Dintlha tsa Term le Ngwaga
Balo ya dintlha tsa term:
Mo thutong e dintsi, dintlha tsa term di balwa jaaka:
Dintlha tsa Term = (Tlhatlhobo e e Tswelelang × Maemo) + (Tlhatlhobo ya Foromo × Maemo)
Mekgwa (Grade 7 Mathematics, go bea maemo 50/50):
Fa mothuti a na le:
- Bophara jwa tlhatlhobo e e tswelelang: 65%
- Bophara jwa tlhatlhobo ya foromo: 72%
Dintlha tsa term = (65 × 0.50) + (72 × 0.50) = 32.5 + 36 = 68.5%
Balo ya dintlha tsa ngwaga:
Dintlha tsa ngwaga di kopanya dintlha tsotlhe tsa term e nne. Gantsi:
- Term 1–3: E nngwe le e nngwe e naya ka tsela e tshwanang (mme. 25% e nngwe le e nngwe)
- Term 4: E ka akaretsa teko ya bofelo jwa ngwaga (go farologana ka phase)
Mo FET Phase:
- SBA (Term 1–4): 25% ya dintlha tsa bofelo
- Teko ya bofelo jwa ngwaga: 75% ya dintlha tsa bofelo (Grade 12)
Ditekanyo tsa Karata ya Pego
Dikarata tsa pego di tshwanetse go akaretsa:
- Tshedimosetso ya mothuti: Leina, grade, class, nomoro ya mothuti
- Dintlha tsa thuto: Dintlha tsa term le dintlha go fitlha jaanong
- Dikhoutu tsa rating: Dikhoutu tsa rating tsa CAPS (1–7) mo thutong ngwe le ngwe
- Dintlha tsa peresente: Diperesente tsa tota tse di fitlhelweng
- Dikwalo: Dikwalo tsa barutabi mo tiro le dikarolo tsa ntlafatso
- Go tlhaga: Matsatsi a a tlhagileng le a a sa tlhagileng
- Maemo a promotion: Gore mothuti o promotionwa, o bolokilwe, kana o na le maemo
Dikarata tsa pego di tshwanetse go ntshiwa:
- Term 1: Bofelo jwa April
- Term 2: Bofelo jwa June
- Term 3: Bofelo jwa September
- Term 4: Bofelo jwa November/December
Mo tshedimosetsong e e tsenelelang ya go bopa dikarata tsa pego tse di latelang CAPS, bona tlhaloso ya rona mo go bopa dikarata tsa pego tsa CAPS.
Dikhoutu tsa Rating tsa CAPS
CAPS e dirisa tekanyo ya dikhoutu tse 7 go bontsha maemo a tiro ya baithuti. Dikhoutu tse di tshwanetse go bonala mo dikarateng tsotlhe tsa pego mmogo le dintlha tsa peresente.
| Khoutu ya Rating | Tekanyo ya Peresente | Tlhaloso |
|---|---|---|
| 7 | 80–100% | Tiro e e gaisang |
| 6 | 70–79% | Tiro e e botoka |
| 5 | 60–69% | Tiro e e nonofileng |
| 4 | 50–59% | Tiro e e magareng |
| 3 | 40–49% | Tiro e e lekaneng |
| 2 | 30–39% | Tiro ya motheo |
| 1 | 0–29% | E sa fitlhelwe |
Dikwalo tse di botlhokwa:
- Dikhoutu tsa rating di ikaegile mo dintlheng tsa peresente, e seng dintlha tsa raw
- Peresente e e tshwanang e tsamaisana le khoutu e e tshwanang ya rating
- Dikhoutu tsa rating di tshwanetse go akarediwa mo dikarateng tsotlhe tsa pego
- Dikolo di ka se age dikhoutu tsa rating tse di tlhomilweng
Mo tlhalosong e e feletseng ya dikhoutu tsa rating le jang go di dirisa, bona dikhoutu tsa rating tsa CAPS di tlhalosiwa.
Moderation le Netefatso ya Boleng
Moderation e netefatsa gore tlhatlhobo e le fair, e tsamaelane, mme e tsamaelana le ditekanyo tsa CAPS mo barutabeng, thutong, le dikolong.
Moderation ya Kwa Teng
Moderation ya kwa teng e diragala mo sekolong mme e akaretsa:
- Moderation ya thuto: Barutabi ba ruta thuto e tshwanang ba tlhatlhoba tlhatlhobo ya mongwe le mongwe
- Moderation ya grade: Barutabi ba ruta grade e tshwanang ba tlhatlhoba meelo ya tlhatlhobo
- Moderation ya HoD: Bahlogo ba Dikarolo ba tlhatlhoba tlhatlhobo mo thutong ya bone
- Moderation ya taolo: Taolo ya sekolo e tlhatlhoba mekgwa yotlhe ya tlhatlhobo
Moderation ya kwa teng e tshwanetse go tlhatlhoba:
- Ditiragalo tsa tlhatlhobo di tsamaelana le ditekanyo tsa CAPS
- Go kwala go tsamaelana mme go le fair
- Go bea maemo go dirisiwa ka tsela e e siameng
- Go kwala go nepagetseng
- Pego e e agang mme e thusang
Moderation ya Kwa Ntle
Moderation ya kwa ntle e akaretsa tlhatlhobo ke babaedi kwa ntle ga sekolo:
- Moderation ya circuit: Balaodi ba circuit kana babaedi ba thuto ba tlhatlhoba tlhatlhobo ya sekolo
- Moderation ya district: Babaedi ba district ba moderationa sampole ya tlhatlhobo
- Moderation ya porofense: Maphatlha a thuto a porofense a moderationa tlhatlhobo ya FET
- Moderation ya DBE: Lefapha la naga le moderationa dintlha tsa SBA tsa Grade 12
Moderation ya kwa ntle ya FET Phase:
- Dintlha tsotlhe tsa SBA tsa Grade 12 di moderationwa kwa ntle pele ga go felelwa
- Dikolo di tshwanetse go roma diporofolo tsa SBA go moderation
- Bammadio ba kwa ntle ba netefatsa dintlha mme ba naya pego
- Dikolo di tshwanetse go araba pego ya moderation pele ga go felela dintlha
Mekgwa e e Botoka ya Moderation
- Rule dikopano tsa moderation tsa metlha: Beela nako mo term ngwe le ngwe go moderation
- Dirisa dikgato tsa moderation: Netefatsa gore dikarolo tsotlhe di tlhatlhobiwa ka tsela
- Kwala dikgato tsa moderation: Boloka direkoto tsa dithutopatlisiso tsa moderation le diphitlhego
- Naya pego ya moderation: Abelana pego le barutabi go ntlafatsa tiro
- Latela dikgakololo tsa moderation: Netefatsa gore ditiono tse di lemotsiweng di abelwa
Dithata tsa Tlwaelegile tsa Tlhatlhobo le Ditharabololo
Barutabi le dikolo gantsi ba kopana le dithata fa ba diragatsa ditekanyo tsa tlhatlhobo ya CAPS. Tse di kwa tlase ke ditiono le ditharabololo tse di dirisiwang.
Thata 1: Go Laola Ditiragalo tsa Tlhatlhobo tse Dintsi
Bothata: Barutabi ba kgathile go fitlha tlhatlhobo tsotlhe tse di tlhokegang mo term fa ba boloka nako ya go ruta.
Ditharabololo:
- Rule tlhatlhobo thalo ya term ka thulaganyo ya tlhatlhobo ya CAPS
- Kopanya ditiragalo tsa tlhatlhobo fa go kgonagala (mme. projeke e e akaretsang diphitlhego tse dintsi tsa go ithuta)
- Dirisa tiro ya class jaaka tlhatlhobo e e tswelelang go na le go bopa ditiragalo tse di farologaneng
- Kopanya le thuto e mengwe go gana go nna le tlhatlhobo e ngata thata mo baithuting
Thata 2: Balo e e Nepagetseng ya Go Bea Maemo
Bothata: Diphoso mo go baleng dintlha tse di beilweng maemo di isa kwa dintlheng tsa term le ngwaga tse di fosaaneng.
Ditharabololo:
- Dirisa letlhare la dintlha le le nang le diforomo tse di agilweng
- Tlhatlhoba balo yotlhe pele ga go felela dintlha
- Dirisa software ya tlhatlhobo e e balang dintlha tse di beilweng maemo ka boikemelo
- Letla mogwera a netefatse balo mo tlhatlhoong e e botlhokwa
Thata 3: Tirisolesego ya Go Kwala le Go Bega
Bothata: Go kwala le go bega ka seatla go tsaya nako mme go na le diphoso.
Ditharabololo:
- Dirisa dibuka tsa dintlha tsa didijithale kana software ya taolo ya sekolo
- Bopa ditemplate mo ditiragalong tsa tlhatlhobo tse di tlwaelegileng
- Bopa dikarata tsa pego ka boikemelo fa go kgonagala
- Ruta basebeledi ba taolo mekgwa e e nonofileng ya go kwala
Thata 4: Go Netefatsa Moderation e e Tsamaelanang
Bothata: Barutabi ba farologaneng ba dirisa meelo ya tlhatlhobo ka tsela e e sa tsamaelanang.
Ditharabololo:
- Aga dirubrik le dikgato tsa go kwala tsa sekolo
- Dira dikopano tsa moderation tsa metlha pele ga go kwala
- Dirisa dikwalo tsa exemplar go thoma meelo ya go kwala
- Naya thuto e e ntlafaditsweng mo mekweng ya tlhatlhobo
Thata 5: Go Kopana le Ditiragalo tsa Go Bega
Bothata: Dikarata tsa pego di sa baakane ke ditiragalo tsa DBE.
Ditharabololo:
- Bema ditiragalo tsa kwa teng tse di neng di le kwa pele ga ditiragalo tsa DBE
- Thoma go baakanyetsa dikarata tsa pego thata pele ga bofelo jwa term
- Dirisa ditsamaiso tsa go bega tse di ikemetseng fa go kgonagala
- Abela nako e e rileng ya go feleletsa dikarata tsa pego
Thulaganyo ya Tlhatlhobo le Thekenoloji
Thulaganyo e e nonofileng ya tlhatlhobo e netefatsa gore ditekanyo tsotlhe tsa CAPS di kopanwa fa e tshegetsa go ruta le go ithuta.
Thulaganyo ya Tlhatlhobo ya Ngwaga le Term
Thalo ya ngwaga, dikolo di tshwanetse go:
- Tlhatlhoba dithulaganyo tsa tlhatlhobo tsa CAPS: Netefatsa gore dithuto tsotlhe di na le dithulaganyo tsa tlhatlhobo tse di tsamaelanang le CAPS
- Bopa almanaka ya tlhatlhobo ya sekolo: Rule tlhatlhobo yotlhe ya foromo go gana go kgatlhana
- Abela nako ya tlhatlhobo: Netefatsa nako e lekaneng ya tlhatlhobo, go kwala, le moderation
- Rule nako ya moderation: Rule dikopano tsa moderation ya kwa teng mo term ngwe le ngwe
- Baakanyetsa dithuso tsa tlhatlhobo: Netefatsa gore dithuso tsotlhe le ditemplate di baakane
Thulaganyo ya Tlhatlhobo ya Term
Thalo ya term ngwe le ngwe:
- Tlhatlhoba ditekanyo tsa tlhatlhobo ya term: Tlhatlhoba tlhatlhobo e e due term e
- Rule tlhatlhobo ya foromo: Bema dikgato tsa diteko le diteko
- Rule tlhatlhobo e e tswelelang: Lemoga tiro ya class le homework e e tla balwa jaaka tlhatlhobo
- Baakanyetsa ditiragalo tsa tlhatlhobo: Aga kana bona ditiragalo tsa tlhatlhobo tse di tsamaelanang le CAPS
- Bolelela baithuti le botlhegi: Bolelela nako ya tlhatlhobo le ditekanyo
Go Baakanyetsa Pele ga Tlhatlhobo
Pele ga go dira tlhatlhobo:
- Tlhatlhoba diphitlhego tsa go ithuta: Netefatsa gore tlhatlhobo e akaretsa diphitlhego tsa go ithuta tse di lebeletsiweng
- Baakanyetsa dithuso tsa tlhatlhobo: Printa diteko, baakanyetsa dithuso tse di dirisiwang, seta mafelo
- Bolelela baithuti: Tlhalosa ditekanyo tsa tlhatlhobo, ditekanyo, le ditebelo
- Rule tshegetso: Rule invigilation, dithuso tse di ikemetseng, kana tshegetso ya thekeniki
- Tlhatlhoba ditekanyo tsa moderation: Netefatsa gore ditiragalo tsa tlhatlhobo di baakane go moderation
Thekenoloji le Taolo ya Tlhatlhobo
Ditsamaiso tsa jaanong tsa taolo ya sekolo di ka nolofatsa thata mekgwa ya tlhatlhobo ya CAPS.
Dikgonagalo tsa Software ya Tlhatlhobo
Go kwala go nonofile:
- Dibuka tsa dintlha tsa didijithale di ntsha diphoso tsa balo ka seatla
- Balo ya go bea maemo ka boikemelo e netefatsa nepagalo
- Go tsena le go bona dintlha ka bonako
- Go kopanya le ditsamaiso tsa tshedimosetso ya baithuti
Go bega ka boikemelo:
- Dikarata tsa pego di bopiwa ka boikemelo go tswa mo dintlheng tse di kwadilweng
- Dikhoutu tsa rating tsa CAPS di dirisiwa ka boikemelo go ikaegile mo diperesenteng
- Foromo e e tsamaelanang mo dikarateng tsotlhe tsa pego
- Go bopa ka bonako ga dipego tsa tiro
Tshegetso ya moderation:
- Go abelana ditiragalo tsa tlhatlhobo le dintlha go moderation go bonolo
- Dikgati tsa tao tse bontshang mang o tsentseng kana a fetotseng dintlha
- Dikgato tsa moderation le mekgwa
- Direkoto tsa hisitori tsa dikgato tsa moderation
Netefatso ya go latela:
- Ditekanyo tsa tlhatlhobo tsa CAPS tse di agilweng
- Go netefatsa ka boikemelo ga go bea maemo ga tlhatlhobo
- Dikgopolo tsa tlhatlhobo e e latlhegileng
- Dipego tse bontshang maemo a go latela
Go Tlhopha Software ya Tlhatlhobo
Fa o tlhopha software ya taolo ya sekolo mo tlhatlhoong, lebelela:
- Go tsamaelana le CAPS: A e tshegetsa ditekanyo tsa tlhatlhobo ya CAPS?
- Go bonolo go dirisiwa: A barutabi ba kgona go e dirisa ba sa thutiwe thata?
- Bokgoni jwa go bega: A e kgona go bopa dikarata tsa pego tse di latelang CAPS?
- Go kopanya: A e kopana le SA-SAMS kana ditsamaiso tse dingwe?
- Tshegetso: A thuto le tshegetso ya thekeniki di bonagala?
- Tefelo: A e beiwa mo budget ya sekolo sa gago?
Go utlwisisa le go diragatsa ditekanyo tsa tlhatlhobo ya CAPS 2026 go botlhokwa mo sekolong sengwe le sengwe sa Aforika Borwa. Tlamorago e balansa tlhatlhobo e e tswelelang le tlhatlhobo ya foromo, e netefatsa gore baithuti ba amogela pego e e polegileng, mme e boloka dikolo di latela DBE. E le gore o le barutabi o rule tlhatlhobo ya term, HoD o moderationa dintlha, kana molaodi o netefatsa go latela, go bea maemo ka nepagalo, go kwala le go bopa dikarata tsa pego di a lebelega mo phase ngwe le ngwe.
Go bopa dikarata tsa pego tse di latelang CAPS go tswa mo dintlheng tsa gago mo metsotswana, kwala go bea maemo ka tsela e e siameng ka phase, mme boloka moderation mo lefelong le le nngwe, bona jang Fundisa e tshegetsa dikolo tsa Aforika Borwa ka tlhatlhobo e e tsamaelanang le CAPS, taolo ya tefelo le puisano le botlhegi mo phatlheng e le nngwe.
Dipotso tse di Botšiwa thata
Pharologano ke efe magareng ga tlhatlhobo e e tswelelang le tlhatlhobo ya foromo mo CAPS?
Tlhatlhobo e e tswelelang (e bidiwang gape Tlhatlhobo e e Ikaegileng mo Sekolong) e akaretsa tlhatlhobo e e tswelelang mo go ruteng le go ithuteng, jaaka tiro ya class, homework, dithlagiso tsa molomo, le ditiragalo tse di dirisiwang. E diragala mo term e feletseng mme e naya pego e e tlwaelegileng mo baithuting. Tlhatlhobo ya foromo e na le ditiragalo tse di rulagantsiweng, tse di rulagantsiweng jaaka diteko, diteko, le diprojeke tse di rulagantsiweng pele mme di kwadilwa ka foromo. Go bea maemo magareng ga tlhatlhobo e e tswelelang le ya foromo go farologana ka phase, fa Foundation Phase e ikaegile thata mo tlhatlhoong e e tswelelang mme FET Phase e gatelela tlhatlhobo ya foromo.
Diteko tsa foromo di le kae tse di tlhokegang mo term ngwe mo CAPS?
Palo ya diteko tsa foromo mo term ngwe e ikaegile mo phase le thutong:
- Foundation Phase: Grade R–2 ga di nane le diteko tsa foromo; Grade 3 e na le teko e le nngwe ya foromo mo term ngwe mo Dipuong le Mathematics
- Intermediate Phase: Diteko tse pedi tsa foromo mo term ngwe mo Dipuong le Mathematics; e le nngwe mo term ngwe mo thutong e mengwe
- Senior Phase: Diteko tse pedi go ya go tharo tsa foromo mo term ngwe mo thutong ngwe
- FET Phase: Diteko tse pedi tsa foromo mo term ngwe e e oketsiweng ke diteko tsa bofelo jwa ngwaga
Dikolo di tshwanetse go lebela dithulaganyo tsa tlhatlhobo tsa CAPS tse di ikemetseng mo thutong go ditekanyo tsa tota.
Go bea maemo ga peresente ke bokae tlhatlhobo e e tswelelang mo Grade 12?
Mo Grade 12 (FET Phase), Tlhatlhobo e e Ikaegileng mo Sekolong (SBA) e bala 25% ya dintlha tsa bofelo, fa tlhatlhobo ya foromo le teko ya bofelo jwa ngwaga e bala 75%. Teko ya bofelo ya NSC e naya 75% mo dintlheng tsa ngwaga, SBA e naya 25% e e setseng. Dintlha tsotlhe tsa SBA tsa Grade 12 di tshwanetse go moderationwa kwa ntle pele ga go felelwa.
Ke bala jang dintlha tsa term tsa mothuti mo CAPS?
Go bala dintlha tsa term, dirisa diperesente tsa go bea maemo mo tlhatlhoong e e tswelelang le ya foromo. Ka mekgwa, mo Grade 7 (go bea maemo 50/50):
- Bala bophara jwa dintlha tsotlhe tsa tlhatlhobo e e tswelelang
- Bala bophara jwa dintlha tsotlhe tsa tlhatlhobo ya foromo
- Dirisa go bea maemo: (Bophara jwa tlhatlhobo e e tswelelang × 0.50) + (Bophara jwa foromo × 0.50)
Netefatsa gore o dirisa go bea maemo go siameng mo grade le phase e e rileng. Software ya tlhatlhobo e ka dira balo e ka boikemelo go fokotsa diphoso.
Dikhoutu tsa rating tsa CAPS ke eng mme di dirisiwa neng?
Dikhoutu tsa rating tsa CAPS ke tekanyo ya dikhoutu tse 7 (1–7) tse di bontshang maemo a tiro go ikaegile mo dintlheng tsa peresente:
- 7: 80–100% (E gaisang)
- 6: 70–79% (E botoka)
- 5: 60–69% (E nonofileng)
- 4: 50–59% (E magareng)
- 3: 40–49% (E lekaneng)
- 2: 30–39% (Motheo)
- 1: 0–29% (E sa fitlhelwe)
Dikhoutu tsa rating di tshwanetse go bonala mo dikarateng tsotlhe tsa pego mmogo le dintlha tsa peresente. Di naya tsela e e tlwaelegileng ya go bolelela maemo a tiro mo dikolong tsotlhe tsa Aforika Borwa.
E kwadilwe ke
Fundisa Team