Boela kwa Blog

Rental Housing Act e Tlhalositsweng: Ditshenyego tsa Mmupi wa Dikgwebo le Mmuopi mo 2026

Indlu Team 9 metsotso go buisa
Rental Housing Act e Tlhalositsweng: Ditshenyego tsa Mmupi wa Dikgwebo le Mmuopi mo 2026

Baabi ba dikgwebo ba ba tlolang di-lease tse di kwadilweng, ba sa rarabolole deposit sentle, kana ba tlokomela ditaolo tsa go baša ba le kotsing ya dikopo tsa Tribunal, dikarolo tsa lease tse di void, le dikgotlhang tse di ja thata. Rental Housing Act (Act 50 ya 1999) e laola merente ngwe le ngwe ya bodulo mo Aforika Borwa — mme go sa itse Molao ga go go sireletse mo diphitlhelelong tsa one.

Tataiso eno e kgaoganya Rental Housing Act ka puo e e bonolo: se baabi ba dikgwebo ba tshwanetse ba dire, se barupi ba amogelang, le gore o boloke jang kgwebo ya merente ya gago mo tesong e siameng ya molao.

Rental Housing Act ke Eng?

Rental Housing Act e ne e thadisiwa ka 1999 go tlhalosa ditshenyego le ditaolo tsa bobedi mmuopi wa dikgwebo le mmuopi mo Aforika Borwa. E fetotswe makgetlo a le mmalwa — bogolo ke Rental Housing Amendment Act ya 2007 le go fetoga go oketsegileng ka 2014 — go nonofatsa tshireletso ya mmuopi le go tlhalosa ditaolo tsa mmuopi wa dikgwebo.

Molao o dirisiwa tumelanong sotlhe tsa merente ya bodulo mo Aforika Borwa, go sa kgathalese gore lease e kwadilwe kana e buiwa, le go sa kgathalese tekanyo ya merente.

Melao e e Botlhokwa ya Molao

  • Barupi ba na le tshireletso ya bodulo jo bo neng bo maemong a a siameng a go baša
  • Baabi ba dikgwebo ba na le tshireletso ya go amogela merente jaaka e dumalanweng le go boloka property ya bone
  • Motho ngwe le ngwe ga a tshwanelwa ke go dirisa kana go utlwisisa yo mongwe
  • Dikgotlhang di rarabololwa ka Rental Housing Tribunals e e emelang dikoro (la ntlha)

Ditaolo tsa Mmupi wa Dikgwebo kwa Tlase ga Rental Housing Act

1. Naya Lease e e Kwadilweng

Le fa tumelano ya molomo e siame ka thekeniki, Molao o thokometsa thata di-lease tse di kwadilweng. Lease e e kwadilweng e tshwanetse e akaretsa:

  • Maina a feletseng le diaterese tsa bobedi
  • Tlhaloso ya property e e rentiwang
  • Tekanyo ya merente le leng fa e duediwang
  • Tekanyo ya deposit le koo e tla bolokiwang
  • Boleele jwa lease (e e rileng kana periodic)
  • Maemo bakeng sa go fedisa le nako ya teseno
  • Lenaneo la dikateng le maemo a property (inventory)

Fa o renta ntle le lease e e kwadilweng, o ipontsha mo dikgotlhang koo e nna lentsu la gago kgatlhanong le la mmuopi. Thuso ya Indlu ya go thadisa lease e thadisa tumelano e e latelang Rental Housing Act mo metsotswaneng.

2. Rarabolola Deposit ka Tsela e Nepahetseng

Molao o kopa baabi ba dikgwebo go:

  • Bea deposit mo akhaonteng e e nang le ineterese
  • Lefa mmuopi ineterese ka sekhono se se dirisiwang mo akhaonteng eo
  • Busetsa deposit (go oketsa ineterese, go ntshiwa ditshenyego tse di siameng) ka malatsi 14 morago ga go fedisa lease fa tlhahlobo e kopaneng e diragaditswe, kana malatsi 21 fa e seng jalo

Bakeng sa kgaoganyo e e rileng, bona tataiso ya rona e feletseng ya melao ya deposit ya merente.

3. Boloka Property

Baabi ba dikgwebo ba tshwanetse ba netefatsa gore property e e neng e bolokegile le e maemong a a malebaneng a go baša nakong ya merente. Seno se akaretsa:

  • Botlhokwa jwa structural (leruo, ditho, dipolane, motheo)
  • Metsamaiso ya pampiring le motlakase e di direng
  • Mabati, mafensetere le diloko tse di direng
  • Tshegetso ya melao ya bophelo le poloko ya lefelo

Barupi ba ikarabela tsenyo e ba e bakang, mme mmuopi wa dikgwebo o dueditswe ditshenyego tsa go baša jwa tlwaelegile le go baša go amanang le wear.

4. Naya Teseno e Nepahetseng Pele ga Go Tsena

Mmupi wa dikgwebo a ka se tsene property e e rentiwang ntle le tumelo ya mmuopi ntle le fa go na le tshoganetso. Molao o kopa teseno e e malebaneng — gantsi e tlhalosiwa e le di-oura di 24 — bakeng sa ditolahlobo, go baša, kana go bontsha.

5. O se Kgetholole

Molao o thibela go kgetholola barupi mo mabakeng a morafe, bong, tlhago, go ima, maemo a manyalo, sexual orientation, tshimologo ya morafe, mmala, dingwaga, bokgoni jwa go fokologa, tumelo, letsweo, setso, puo, kana tshimologo.

6. O se Akaretsa Dikarolo tse di sa Siameng

Mefuta e e latelang ya dikarolo e elwa tlhoko e e sa siameng mme e ka bolelwa e void ke Tribunal:

  • Dikarolo tse di letleletsang mmuopi wa dikgwebo go tsaya dilo tsa mmuopi bakeng sa merente e e sa lefegang
  • Dikarolo tsa kokomoso ya merente ka otomatiki ntle le cap e e boletsweng kana peresente
  • Dikarolo tse di thibelang tshireletso ya mmuopi go ya Rental Housing Tribunal
  • Dikarolo tsa kotlhao tse di sa lekanang le breach

Ditshenyego tsa Mmuopi kwa Tlase ga Rental Housing Act

Tshireletso ya Bodulo jo bo neng

Barupi ba amogelwa property e e nang le botlhokwa jwa structural, e e sireletsang loapi, mme e na le dithuso tsa motheo tse di direng (metsi, motlakase, sanitation). Fa property e nna e sa kgone go nna ka ntlha ya go palelwa ga mmuopi wa dikgwebo go e baša, mmuopi a ka nna a na le mabaka a go khutlisa lease kana go kopa merente e e fokotsegileng.

Tshireletso ya Privacy

Tshireletso ya mmuopi ya privacy mo ntlong ya gagwe e rentiwang e sirelediwa. Baabi ba dikgwebo ba ka se tsene property ka teseno e e sa bolelweng, ba be surveillance kwa mafelong a poraebete, kana ba gateletse barupi ka ditolahlobo tse di feta thata.

Tshireletso ya Go Treated ka Tsela e e Siameng

Barupi ba ka se utlwisisiwe ka go dirisa ditshenyego tsa bone tsa molao — mabapi, mmuopi wa dikgwebo a ka se ntshe mmuopi ka go busetsa kopo ya Tribunal.

Tshireletso ya Direceipt

Barupi ba amogelwa direceipt tse di kwadilweng bakeng sa ditefelo sotlhe tse di lefisiwang, akaretsa merente, deposit le ditshenyego tse dingwe.

Tshireletso ya Go Tsena Rental Housing Tribunal

Mmuopi ngwe le ngwe (kana mmuopi wa dikgwebo) a ka bea kopo le Rental Housing Tribunal ya porofense ya gagwe mahala. Tribunal e na le matla a go laelana dikgotlhang le go naya ditaolo tse di kopileng.

Rental Housing Tribunal: E Direga Jang

Porofense ngwe le ngwe e na le Rental Housing Tribunal (kana e rulaganya go e aga). Tribunal ke tharabololo e e mahala, e e finyelegang go ya kgorong.

Go Faya Kopo

  1. Bona Tribunal ya porofense ya gago — dintlha tsa go ikopanya di bonagala go tswa Lefapha la Human Settlements la porofense ya gago
  2. Romela kopo e e kwadilweng — Tribunal e bontsi e amogela dikopo ka motho, ka poso, kana ka email
  3. Tlhalosa dikgotlhang — akaretsa aterese ya merente, maina a baemedi, mofuta wa kopo le dikwalo tse di tshegeditsang
  4. Tsaya karolo mo go reetsong — Tribunal e tla beela go reetsa mme e itsise bobedi
  5. Amogela taelo — ditaolo tsa Tribunal di kopileng mme di diragatsiwa ka Kgoro ya Magistrate

Dikopo tse di Tlwaelegileng tsa Tribunal

  • Deposit e sa busetsiweng mo nakong e e boletsweng
  • Mmupi wa dikgwebo a palelwa go baša property
  • Dikokomoso tsa merente tse di sa siameng
  • Go ntshiwa ka phoso kana go lokiwa
  • Mmupi wa dikgwebo a tsena property ntle le teseno
  • Mmuopi a baka tsenyo mme a gane go lefa

Dintlha tsa Go Ikopanya le Tribunal ya Porofense

  • Western Cape: 021 483 3984
  • Gauteng: 011 355 4000
  • KwaZulu-Natal: 033 264 2517
  • Eastern Cape: 043 711 9646
  • Free State: 051 405 5222

Ikopanye le Lefapha la Human Settlements la porofense ya gago bakeng sa dintlha tse di sa tlang.

Maitsholo a a Thibelwang a Mmupi wa Dikgwebo

Tiro e e latelang ke molao kwa tlase ga Rental Housing Act le melao e e amanang:

  • Go ntsha motho ka boena — go fetola diloko, go kgaola dithuso, kana go ntsha dilo tsa mmuopi ntle le taelo ya kgoro go tlola Molao wa Thibelo ya Go Ntsha motho ka Phoso (PIE) Act
  • Go thibela direceipt — go gana go naya bopaki jwa tefelo
  • Go tlhopha mmuopi ka go kgetholola — go gana baa ba tlhophilweng mo mabakeng a a thibelwang
  • Tiro ya go busetsa — go oketsa merente, go fokotsa dithuso, kana go naya teseno ka gore mmuopi o dirile ditshenyego tsa gagwe
  • Go tsaya dilo — go tsaya dilo tsa mmuopi jaaka poloko bakeng sa merente e e sa lefegang (hypothec ya mmuopi wa dikgwebo e lekanyeditswe thata ke Molao)

Go Nna mo Tshegetsong jaaka Mmupi wa Dikgwebo

Go latela Rental Housing Act ga go raraganeng — go tlhoka fela tsamaiso le go tsamaelana:

  1. Dirisa lease e e kwadilweng e e akaretsang maemo otlhe a a tlhokegang
  2. Beela madi mo akhaonteng e e nang le ineterese letsatsi la ntlha
  3. Dira ditolahlobo tsa tseno le tswa le bopaki jwa diswantšho
  4. Boloka direkoto tsa ditefelo sotlhe, puisano le dikopo tsa go baša
  5. Naya teseno e nepahetseng pele o tsena property
  6. Araba dikopo tsa go baša ka bonako le ka mongwalo

Gore Compliance Dashboard ya Indlu e Thusa

Indlu e rulagantsiweng mo Rental Housing Act. Compliance dashboard:

  • E baya matshwao dikarolo tsa lease tse di latlhegileng pele o saena
  • E latela di-akhaonto tsa deposit le dipalo tsa ineterese ka otomatiki
  • E romela dikgopotsi bakeng sa thulaganyo ya ditolahlobo le nako ya teseno
  • E kwala puisano sotlhe ya mmuopi wa dikgwebo le mmuopi bakeng sa tshireletso ya dikgotlhang
  • E thadisa dikwalo tse di latelang (di-lease, dipoelo tsa tlhahlobo, dikwalo tsa deposit)

O thokomela property ya gago — Indlu e rarabolola tshegetso.

Dipotso tse di Botiwang Gantsi

A Rental Housing Act e dirisiwa mo di-lease tsa commercial? Nnyaa. Molao o dirisiwa fela mo bodulong jwa bodulo. Di-lease tsa commercial di laolwa ke molao o o tlwaelegileng wa kontraka.

A mmuopi wa dikgwebo a ka oketsa merente nako ngwe le ngwe? Nnyaa. Merente e ka okediwa fela jaaka e bolelwa mo tumelanong ya lease — gantsi gangwe ngwaga mo anniversary ya lease. Tekanyo kana peresente ya kokomoso e tshwanetse e bolelwe mo leaseng. Dikokomoso tse di feta thata di ka lwelwa kwa Tribunal.

A lease ya molomo e diragatsiwa? Ee, mme e thata go bontsha maemo a tumelano ya molomo. Molao o khothaletsa thata di-lease tse di kwadilweng, mme dikgotlhang ngwe le ngwe ka tumelano ya molomo di tla theilwa mo bopaking.

A mmuopi a ka thibela merente fa mmuopi wa dikgwebo a sa baše selo? Ga a kgone ka boena. Mmuopi o tshwanetse a kope go baša ka mongwalo la ntlha, mme a oketsege go Rental Housing Tribunal fa mmuopi wa dikgwebo a palelwa. Go thibela merente ntle le tumelo ya Tribunal go ka treatmentwa jaaka go tlola lease.

Nako ya teseno e fe e tlhokegang go fedisa lease? Bakeng sa di-lease tse periodic (kgwedi-go-kgwedi), default ya common-law ke teseno ya kgwedi e le nngwe ya calendar, e newang mo letsatsing la ntlha la kgwedi. Di-lease tse di rileng di fela mo letsatsing le le dumalanweng ntle le fa di ntshiwa. Molao wa Tshireletso ya Bareki (CPA) o letlela barupi go khutlisa di-lease tse di rileng ka teseno ya malatsi 20 a tiro, go theilwe kotlhao e e malebaneng ya go khutlisa.


Go nna mo tesong e siameng ya Rental Housing Act e theilwe mo di-lease tse di kwadilweng, go rarabolola deposit ka tsela e nepahetseng le direkoto tse di tsamaelanang. Nna mo tshegetsong go simolola letsatsi la ntlha ka go thadisa lease, go latela deposit le dikgopotsi tsa tlhahlobo tse di agilweng bakeng sa baabi ba dikgwebo ba Aforika Borwa.


E kwadilwe ke

Indlu Team