Buyela kuBhulogi

Amakhodi E-CAPS Achazwe: Isikala Samaphoyinti-7 Esikoleni

Fundisa Team 8 imizuzu kufundza
Amakhodi E-CAPS Achazwe: Isikala Samaphoyinti-7 Esikoleni

Ukubhala amamaki kuphela uze uthole ukuthi amakhodi okulinganisa awahambelani namabhande amaphesenti. Ukulungiselela ukucwaningwa kwesifunda nokuthola amakhodi angahambelani emikhakheni yonke. Abazali ebusuku bemibiko bebuza ukuthi i-Code 5 isho ini. Kubafundisi abaningi, ama-HoD kanye nabasebenzi besikole, amakhodi okulinganisa e-CAPS ayimpande yansuku yokuphithizela nokuphatha okungeziwe. I-Curriculum and Assessment Policy Statement (CAPS) isebenzisa isikala esivamile samaphoyinti-7 sokuhlola ukusebenza kwabafundi ku-GET naku-FET, futhi la makhodi avela kukhadi ngalinye lemibiko, adalula izinqumo zokukhushulwa futhi kufanele ahambisane nezimfuno ze-Department of Basic Education (DBE).

Leli qondiso likunika amakhodi e-CAPS achazwe: isikala samaphoyinti-7, amabhande amaphesenti, ukuthi i-Foundation Phase yehluke kanjani, nokuwasebenzisa kahle emakhadini emibiko nasenqubomgomo yakho yokuhlola. Ukuze ubone ukubhekwa okugcwele kwezimfuno, bheka CAPS assessment requirements 2026.

Yini Amakhodi Okulinganisa E-CAPS?

Amakhodi okulinganisa e-CAPS yizinkomba zezinombolo (1–7) ezimele amazinga okuzuza kwabafundi ngokohlelo lokuhlola le-DBE. Ikhodi ngayinye ihambelana nebanga elithile lamaphesenti nencazelo yokuzuza, inikeza indlela ehlala ingaguquki yokuxhumana nokusebenza kwabafundi kuzo zonke izikole zaseNingizimu Afrika.

Kungani kubalulekile: La makhodi ayimpokophelelo kuzo zonke izivivinyo ezisemthethweni, amakhadi emibiko, nokuthumela ukuhambisana ne-DBE. Ukusebenzisa ngendlela engalungile kungaholela emarekhodini abafundi angalungile, izingxabano zokukhushulwa, nezinkinga zokuhambisana ngesikhathi sokucwaningwa kwesifundazwe.

Isikala sokulinganisa sivumelanisa ukuhlola kuzo zonke izifundo, okwenza kube lula kubazali, abafundisi kanye nezikhulu zemfundo ukuqonda inqubekelaphambili yabafundi. Esikhundleni sokuthembela kuphela emaphesentini — angashintsha encazelweni phakathi kwezifundo nezikole — amakhodi anikeza izinga lokuzuza elihambisanayo elihambisana nezimfuno ze-CAPS.

Isikala Samaphoyinti-7 Sokulinganisa: Amakhodi Namabhande Amaphesenti

Isikala se-CAPS samaphoyinti-7 sisebenza kuzo zonke izifundo ku-GET Phase (Amabanga 4–9) naku-FET Phase (Amabanga 10–12). Ikhodi ngayinye imele izinga lokuzuza elithile namabhande amaphesenti ahambisanayo nencazelo.

CodeAchievement LevelPercentage RangeDescriptor
7Outstanding Achievement80–100%Exceptional performance, demonstrates comprehensive understanding
6Meritorious Achievement70–79%High level of competence, shows thorough understanding
5Substantial Achievement60–69%Good performance, demonstrates sound understanding
4Adequate Achievement50–59%Satisfactory performance, meets minimum requirements
3Moderate Achievement40–49%Partial understanding, below expected standard
2Elementary Achievement30–39%Limited understanding, significant gaps in knowledge
1Not Achieved0–29%Insufficient evidence of learning, does not meet requirements

Ukuqonda Izinga Ngalinye Lekhodi

I-Code 7 (Outstanding Achievement): Abafundi abazuza u-80–100% bakhombisa ukuzijabulisa okuphezulu esifundweni. Basebenzisa ngokungaguquki ulwazi ezimeni ezintsha, bakhombisa ukucabanga okubalulekile, futhi badlula okulindelwe yikharikhulamu. Le khodi ikhombisa abafundi abaselungele izinselele eziphezulu futhi bangafaneleka emiklomelo yezifundo noma ukuqashelwa.

I-Code 6 (Meritorious Achievement): Abafundi abathola u-70–79% bakhombisa ikhono eliphezulu nokuqonda okujulile. Bahlangabezana nazo zonke izimfuno futhi bakhombisa amakhono aphezulu okusebenzisa. Leli zinga limele ukusebenza okungaphezu kwesilinganiso okufaneleka ukungena enyuvesi nasezinhlelweni ezincintisisanayo.

I-Code 5 (Substantial Achievement): Ibanga u-60–69% likhombisa ukusebenza okuhle nokuqonda okuqinile. Abafundi bahlangabezana nezimfuno zekharikhulamu futhi bangasebenzisa ulwazi ngosizo oluncane. Leli yizinga eliphansi elivame ukudingeka ukungena enyuvesi ezifundweni eziningi.

I-Code 4 (Adequate Achievement): Abafundi abazuza u-50–59% bahlangabezana nezimfuno eziphansi kodwa bangadinga usizo olungeziwe. Le khodi imele ukusebenza okwanelisayo okukhombisa ukuqonda okuyisisekelo. Ku-FET Phase, i-Code 4 ivame ukuba yizinga eliphansi lokukhushulwa ezifundweni ezithile.

I-Code 3 (Moderate Achievement): Ibanga u-40–49% likhombisa ukuqonda okuyingxenye negebe ebolweni. Abafundi bakhombisa ukuqonda okuthile kwemicabango kodwa bayalwa nokusebenzisa. Leli zinga likhombisa ukuthi usizo olubalulekile luyadingeka.

I-Code 2 (Elementary Achievement): Abafundi abathola u-30–39% bakhombisa ukuqonda okulinganiselwe negebe elikhulu ebolweni. Bakhombisa ukuqonda okuncane kwemicabango eyisisekelo futhi badinga ukungenelela okuqinile.

I-Code 1 (Not Achieved): Ibanga u-0–29% likhombisa ubufakazi obunganele bokufunda. Abafundi abahlangabezani nezimfuno eziphansi futhi badinga ukungenelela nokusekelwa ngokushesha. Le khodi ivula izinyathelo zokuhlola nokusekelwa ezingeziwe.

I-Foundation Phase: Umehluko Wesikala Samaphoyinti-4

Umehluko obalulekile: I-Foundation Phase (Amabanga R–3) isebenzisa uhlelo lokulinganisa oluhlukile. Esikhundleni sesikala samaphoyinti-7, ukuhlola kwe-Foundation Phase kusebenzisa isikala samaphoyinti-4 namakhodi achazayo kunalezi zezinombolo.

CodeAchievement LevelDescriptor
4ExcellentLearner exceeds expectations, demonstrates advanced understanding
3GoodLearner meets expectations, shows solid understanding
2SatisfactoryLearner partially meets expectations, needs support
1Needs ImprovementLearner does not meet expectations, requires intervention

I-Foundation Phase igxile ekuhloleni okuthuthukayo kunokulinganisa ngamaphesenti. Abafundisi basebenzisa ukuqaphela, imisebenzi yokuzibandakanya nokuhlola okungakahlelekile ukuze banqume amazinga okuzuza. Amakhadi emibiko avame ukukhombisa amakhodi achazayo kunamaphesenti, ekhombisa ubunjalo bokuthuthuka bemfundo yezingane eziphansi.

Kungani umehluko: I-Foundation Phase ibeka phambili ukuthuthuka okuphelele, amakhono omphakathi, nokufunda okuyisisekelo/izinombolo ngaphezu kokuhlola kwezemfundo esemthethweni. Isikala samaphoyinti-4 sihambisana nezinkomba zokuthuthuka futhi asibeki umfutho omningi kubafundi abancane.

Indlela Yokusebenzisa Amakhodi E-CAPS Emakhadini Emibiko

Amakhadi emibiko kufanele akhombise amakhodi e-CAPS kanye namamaki amaphesenti nencazelo yokuzuza. Nansi indlela yokuwasebenzisa ngendlela efanele:

Ulwazi Oludingekayo Emakhadini Emibiko

  1. Imaki yephesenti: Isibalo sangempela sezinombolo (isb. 75%)
  2. Ikhodi yokulinganisa: Ikhodi ye-CAPS ehambisanayo (isb. 6)
  3. Izinga lokuzuza: Incazelo (isb. “Meritorious Achievement”)
  4. Amazwana ezifundo ezithile: Impendulo emfushane ehambisana nezinga lekhodi

Ukubala Amakhodi Kusukela Kumaphesenti

Ukuze unqume ikhodi efanele kusukela emakini yephesenti:

  1. Zungeza amaphesenti ngendlela efanele: Sebenzisa imithetho evamile yokuzungeza (u-0,5 nangaphezulu uzungeza phezulu)
  2. Uhlanganise nebhande lamaphesenti: Thola ukuthi ibanga liphi eliphonsa kulo iphesenti
  3. Yabela ikhodi: Sebenzisa ikhodi ehambisanayo nalelo banga
  4. Qinisekisa ukuvumelana: Qiniseka ukuthi zonke izifundo zisebenzisa indlela efanayo yokubala

Isibonelo: Umfundi uthola u-68,5% ku-Mathematics. Ngemva kokuzungeza ku-69%, lokhu kungena ebangeni u-60–69%, elihambelana ne-Code 5 (Substantial Achievement).

Amaphutha Avamile Okugwema

  • Ukuzungeza okungahambelani: Ezinye izikole zizungeza phezulu, ezinye phansi — setha inqubomgomo ecacile
  • Ukusebenzisa amakhodi ngaphandle kwamaphesenti: Amakhadi emibiko kufanele akhombise kokubili ukuze kube sobala
  • Ukuxuba isikala se-Foundation Phase ne-GET/FET: Qiniseka ukuthi usebenzisa isikala esifanele isigaba
  • Ukungahambisi amakhodi nencazelo: I-Code 6 kufanele ihlale ithi “Meritorious Achievement,” hhayi “Good” noma amagama amanye
  • Ukusebenzisa amakhodi ngendlela engalungile ukukhushulwa: Khumbula ukuthi izimfuno zokukhushulwa zingacacisa amakhodi aphansi, hhayi nje amaphesenti

Amakhodi E-CAPS Ezinqubomgomo Zokuhlola

Inqubomgomo yakho yokuhlola yesikole kufanele icacise ngokusobala ukuthi amakhodi okulinganisa asetshenziswa kanjani. Lokhu kuqinisekisa ukuvumelana kuzo zonke izifundo futhi kuvikela isikole ngesikhathi sezingxabano noma ukucwaningwa.

Okufanele Kufakwe Enqubomgomo Yakho Yokuhlola

  1. Izincazelo zamakhodi: Incazelo ecacile yekhodi ngayinye nebanga layo lamaphesenti
  2. Indlela yokubala: Amaphesenti azungezwa futhi aguqulwa abe amakhodi kanjani
  3. Ukusebenziswa ezifundweni ezithile: Noma yiziphi izinguquko ezifundweni zokuzibandakanya, amaphrojekthi, noma amaphothifoliyo
  4. Izimfuno zokukhushulwa: Amakhodi aphansi adingekayo ukukhushulwa ezingeni ngalinye lebanga
  5. Inqubo yokukhalaza: Abafundi nabazali bangabuza kanjani ukuthi amakhodi abelwe kanjani
  6. Ukuhambisana ne-DBE: Isinkomba emibhalweni ye-CAPS nasezincwadini zokuhlola zesifundazwe ezisebenza esifundazweni sakho

Ukuhambisana Nezimfuno Ze-DBE

I-Department of Basic Education idinga zonke izikole zisebenzise amakhodi e-CAPS ngokungaguquki. Inqubomgomo yakho yokuhlola kufanele isho CAPS Assessment Guidelines (umtapo we-DBE ofishali ngezindlela zokuhlola), noma yiziphi izincwadi zokuhlola zesifundazwe ezisebenza esifundazweni sakho, izimfuno zokungena SA-SAMS zamakhodi, kanye ne-LURITS (Learner Unit Record Information and Tracking System) ukuze amakhodi ahambisane nedatha ethunyelwe.

Izinhlelo zokuphatha izikole ezisekela i-CAPS zingenza ngokuzenzakalelayo ukubala amakhodi kusukela emakini amaphesenti futhi zikhiqize amakhadi emibiko ahambisana nezimfuno ze-DBE. Ukuze uthole ukuqondisa okulandela izinyathelo zokukhiqiza amakhadi emibiko ahambisana nomthetho, bheka CAPS report card generator.

Izibonelo Zokusebenza: Ukusebenzisa Amakhodi Okulinganisa

Lezi zibonelo zikhombisa indlela yokuthola ikhodi yesikhathi nesiphumelo sokukhushulwa kusukela emakini angahlanzekile.

Isibonelo 1: Ukuhlola Kwesikhathi

Imiphumela ye-Mathematics yomfundi weBanga 10:

  • Test 1: 72% → Code 6
  • Test 2: 65% → Code 5
  • Assignment: 78% → Code 6
  • Exam: 68% → Code 5

Isilinganiso sesikhathi: 70,75% → Sizungezwe ku-71% → I-Code 6 (Meritorious Achievement)

Isibonelo 2: Iphothifoliyo Yesifundo

Ukuhlola kwephothifoliyo ye-English yomfundi weBanga 8:

  • Isilinganiso semisebenzi yokubhala: 58% → Code 4
  • Ukethula ngomlomo: 62% → Code 5
  • Ukuqonda ukufunda: 55% → Code 4

Isilinganiso sephothifoliyo: 58,33% → Sizungezwe ku-58% → I-Code 4 (Adequate Achievement)

Isibonelo 3: Isinqumo Sokukhushulwa

Imiphumela yomfundi weBanga 9 ekugcineni konyaka:

  • Home Language: 65% (Code 5) ✓
  • First Additional Language: 58% (Code 4) ✓
  • Mathematics: 52% (Code 4) ✓
  • Life Orientation: 71% (Code 6) ✓
  • Ezinye izifundo ezine: Zonke i-Code 4 noma ngaphezulu ✓

Isimo sokukhushulwa: Sikhushulwe (uhlangabezana nezimfuno zekhodi ephansi)

SA-SAMS Nokuhambisana Ne-DBE

Amakhodi e-CAPS kufanele afakwe ku-SA-SAMS (South African School Administration and Management System) ukuze kuhambisane ne-DBE. Lapho uvumelanisa idatha, qiniseka:

  1. Ukuqonda kwamakhodi: Amakhodi ahambelana namamaki amaphesenti ngokwamabhande ofishali
  2. Ukuvumelana: Zonke izifundo zisebenzisa indlela efanayo yokubala
  3. Ukushesha: Amakhodi afakwa ngokushesha ngemva kokuqedwa kokuhlola
  4. Ukuqinisekisa: Ukucwaningwa okuvamile kuqinisekisa ukuthi amakhodi ahambisana namamaki

Izinhlelo zokuphatha izikole ezisekela i-CAPS zingasebenzisa amakhodi okulinganisa kusukela emakini, zikhiqize amakhadi emibiko ahambisana nomthetho futhi zivumelanise idatha ne-SA-SAMS, zinciphise ukufaka ngokuzikhandla nengozi yokucwaningwa.

Indlela Ezingcono Zokusebenzisa Amakhodi E-CAPS

  1. Qeqesha bonke abasebenzi: Qiniseka ukuthi abafundisi, ama-HoD nabasebenzi bayaqonda uhlelo lwamakhodi
  2. Bhala inqubo yakho: Gcina izinqubo ezibhalwe ngokusobala zokubala amakhodi
  3. Ukucwaningwa okuvamile: Bheka amakhadi emibiko namarekhodi okuhlola ukuvumelana
  4. Ukuxhumana nabazali: Chaza amakhodi ngokusobala emihlanganweni yabazali
  5. Sebenzisa ubuchwepheshe: Sebenzisa izinhlelo ezenza ngokuzenzakalelayo ukubala amakhodi ukuze unciphise amaphutha
  6. Hlala uhlaziyiwe: Bheka izincwadi ze-DBE nganoma yiziphi izinguquko ezimfuno zamakhodi okulinganisa

Okugcina

Amakhodi e-CAPS isikala esivamile samaphoyinti-7 (1–7) esiguqula amamaki amaphesenti abe amazinga okuzuza ukuze kuhlolwe ngokungaguquki kuzo zonke izikole zaseNingizimu Afrika. Ikhodi ngayinye ihambelana nebanga elithile lamaphesenti, kusukela ku-Code 1 (0–29%, Not Achieved) kuya ku-Code 7 (80–100%, Outstanding Achievement). I-Foundation Phase isebenzisa isikala samaphoyinti-4 sochazo; i-GET ne-FET zisebenzisa isikala samaphoyinti-7. Ukuqonda nokusebenzisa amakhodi e-CAPS ngendlela efanele kubalulekile emakhadini emibiko angempela, ukuhambisana ne-DBE nokuhlola abafundi ngokulungile.

Ukuze ukhiqize amakhadi emibiko ahambisana ne-CAPS anamakhodi abalwe kusukela emakini akho nedatha elungele SA-SAMS, bheka indlela i-Fundisa isekela ngayo izikole zaseNingizimu Afrika.


Imibuzo Evame Ukubuzwa

Umehluko ungakanani phakathi kwamakhodi e-CAPS namamaki amaphesenti?

Amakhodi e-CAPS (1–7) amazinga okuzuza avamile ahambelana namabanga amaphesenti. Ngenkathi amamaki amaphesenti ekhombisa isibalo sangempela sezinombolo (isb. 73%), amakhodi okulinganisa anikeza incazelo yokuzuza evamile (isb. I-Code 6 = Meritorious Achievement, 70–79%). Amakhadi emibiko kufanele akhombise kokubili: amaphesenti akhombisa ukusebenza okuqondile, kuyilapho amakhodi anikeza amazinga okuzuza avamile ukuze kuqhathaniswe izifundo nezikole.

Abafundi be-Foundation Phase basebenzisa yini isikala esifanayo samaphoyinti-7?

Cha. I-Foundation Phase (Amabanga R–3) isebenzisa isikala sochazo samaphoyinti-4 (Excellent, Good, Satisfactory, Needs Improvement) kunalesi samaphoyinti-7 sezinombolo. Lokhu kubonisa ubunjalo bokuthuthuka bemfundo yezingane eziphansi, lapho ukuhlola kugxile ekuthuthukeni okuphelele kunokulinganisa kwezemfundo esemthethweni. Isikala samaphoyinti-7 sisebenza ku-GET Phase (Amabanga 4–9) naku-FET Phase (Amabanga 10–12).

Ngingaguqula kanjani imaki yephesenti ibe yikhodi yokulinganisa ye-CAPS?

Uhlanganise iphesenti nebanga elihambisanayo: 80–100% = Code 7, 70–79% = Code 6, 60–69% = Code 5, 50–59% = Code 4, 40–49% = Code 3, 30–39% = Code 2, 0–29% = Code 1. Zungeza amaphesenti usebenzisa imithetho evamile (u-0,5 nangaphezulu uzungeza phezulu) ngaphambi kokwabela amakhodi. Isibonelo, u-68,7% uzungeza ku-69%, okuwela ebangeni u-60–69%, ngakho i-Code 5.

Kwenzekani uma isilinganiso somfundi sigcina sisekhoneni (isb. 70%)?

Lapho iphesenti liwela ngqo emngceleni (njengo-70%), lingeyikhodi ephakeme. Ngakho u-70% uhambelana ne-Code 6 (Meritorious Achievement, 70–79%), hhayi i-Code 5. Okufanayo kusebenza kweminye imingcele: 60% = Code 5, 50% = Code 4, 40% = Code 3, 30% = Code 2. Lokhu kuqinisekisa ukuthi abafundi bathola ukubalwa ngokuhlangabezana nesilinganiso esiphansi salezo zinga lokuzuza.


Ibhalwe ngu

Fundisa Team