GCC 2015 ne-GCC 2025: Lokho Okuguqukako Ekukhokhweni

I-SAICE General Conditions of Contract (GCC) ilawula ingcenye enkulu yomsebenzi wobunjiniyela bomphakathi eSewula Afrika. Ngo-2025 ithole umhlahlandlela wayo omutjha wokuthoma kusukela ngo-2015. Kumthekeli wobunjiniyela bomphakathi, lokhu kuthinta imali. I-SAICE ithi ukuthulwa kwe-GCC 2025 kulethe iinguquko ezibalulekileko ezili-129. Ezinengi zazo ziguqula indlela onikela ngayo isaziso, indlela ofaka ngayo imfuno nalokho ongakwenza lokha ukukhokha sekwephuzile. Nengabe iqembu lakho lezehwebo lisalandela iinkambiso ze-2015 esivumelwaneni se-2025, ungalahlekelwa mali ebekufanele uyithole.
Ikhomba-ndlela le ihlathulula lokho okuguquke phakathi kwe-GCC 2015 ne-GCC 2025 lapho kuthinta imali yakho. Ihlanganisa iinkambiso neenguquko, iimfuno, ukukhokha sekwephuzile nesitifiketi sokukhokhwa. Isishwana esisebenzako seemenenja zeenvumelwano nabalinganisi bamanani (ii-QS). Akusosiluleko sezomthetho. Ngaphambi kobana uthembele esigabeni, hlola amezwi aqondileko wedokhumende esemthethweni ye-SAICE GCC 2025 nemininingwana yesivumelwano sakho.
Kubayini I-GCC 2025 Iqakathekile Emalini Yakho?
Iinguquko ezinengi ze-GCC 2025 zithinta umsebenzi wenyanga nenyanga wezehwebo osele wenziwa yi-QS yakho. Iinkambiso manje kufuze zibhalwe, iimfuno zisebenza ngeenkhathi ezimbili ezihlukileko, begodu amalungelo wokukhokha sekwephuzile acace khudlwana. Inguquko ngayinye ivuza umthekeli onamarekhodo ahlanzekileko anemihla, begodu ijezisa lowo othembele ekukhumbuleni.
I-SAICE ihlathulula umhlahlandlela omutjha njengolula, ocace khudlwana nohlelwe kuhle. Iinsigaba zibhalwe kabutjha, zafakwa iinombolo ezitjha begodu zahlanganiswa ngendlela enengqondo. Umgomo ziimbango ezincani nesikhala esincani sokuphikisana.
Eqinisweni, isivumelwano silindele ukuziphatha okuqinileko kuwe. Amaqembu anamarekhodo ahlanzekileko anemihla azakuzuza. Amaqembu asebenza ngokukhumbula azakulahlekelwa ziimfuno ebekungaba nokuzuzwa.
Iindawo ezintathu ziqakatheke khulu ekukhokhweni:
- indlela inkambiso, ngalokho neguquko, enikelwa ngayo;
- indlela imfuno eziswa ngayo bese ichazwa ngokupheleleko;
- lokho ongakwenza lokha umqatjhi akhokha sekwephuzile.
Ngayinye iguqula umkhuba amaqembu wesayidi newezehwebo abelokhu anawo iminyaka elitjhumi.
Kuguquke Ini Phakathi Kwe-GCC 2015 Ne-GCC 2025?
Ekukhokhweni, iinguquko eziqakathekileko ziinkambiso ezibhaliweko kwaphela, iinkhathi ezihlukileko zesaziso semfuno nezemfuno ecacileko, isigaba esitjha sesixwayiso sakuthoma, amalungelo acace khudlwana wokukhokha sekwephuzile nesinyathelo sokuthoma esitjha seembango. Itafula elingaphasi liyazibeka ngamezwi alula. Lisebenzise njengelisti yokuhlola, bese uqinisekisa iphuzu ngalinye ngombhalo osemthethweni nemininingwana yesivumelwano sakho.
| Indawo | GCC 2015 | GCC 2025 |
|---|---|---|
| Iinkambiso neenguquko | Ayiqinanga kangako ngesimo senkambiso | Iinkambiso zingaphiwa ngokubhaliweko kwaphela, ngalokho iguquko idinga inkambiso ebhaliweko |
| Iimfuno | Isaziso nemfuno kuphathwa ngaphasi kwemithetho efanako | Ikhathi lesaziso semfuno nekhathi lemfuno ecacileko manje ayafani |
| Imikhawulo yesikhathi | Isaziso esifika sekwephuzile singavala imfuno | Imikhawulo yesikhathi ingaphikiswa, kodwana akukafaneli uthembele kilokho |
| Isixwayiso sakuthoma | Akukho hlelo elisemthethweni lesixwayiso sakuthoma | Isigaba esitjha sesixwayiso sakuthoma: uhlangothi ngalunye luxwayisa olunye ngeenkinga ezingathinta isikhathi namkha iindleko |
| Ukukhokha sekwephuzile | Amalungelo wokumisa ngebanga lokungakhokhwa | Amalungelo acace khudlwana wokumisa namkha wokuqeda ngebanga lokungakhokhwa, nenzalo ephezulu ekukhokheni sekwephuzile (ibikwa njengezinga elibekiweko kunye ne-3%) |
| Ukuphela komsebenzi | Umhla wokuphela ofaneleko | Umhla wokuphela okusebenzako (practical completion) ofaneleko |
| Iimbango | Ihlelo leemfuno neembango, bese kuba yi-adjudication, i-arbitration namkha ikhotho | Ukulungiselela ngokuthula okusizwako kusinyathelo sokuthoma, nokugxila okukhulu kumabhodo weembango |
Iphethini ilula. Isivumelwano esitjha sifuna koke kubhaliwe, kwenziwe ngesikhathi begodu kusekelwe bubufakazi. Lezo ziindaba ezimnandi komthekeli oziphethe kuhle. Kubiza khulu kilowo onganakekeliko.
I-GCC 2025 Iziguqula Njani Iinguquko?
Inguquko engakubiza imali kakhulu mthetho weenkambiso: ngaphasi kwe-GCC 2025, iinkambiso zingaphiwa ngokubhaliweko kwaphela. Iguquko idinga inkambiso, ngalokho isicelo somlomo esayidini asisesiso isisekelo esiqinileko sokukhokhelwa. Cela inkambiso ngokubhaliweko ngaphambi kobana umsebenzi uthome, qobe kanye.
Iguquko kuguquko emsebenzini eyalwe ngumeli womqatjhi (i-injiniya namkha omunye umuntu obizwe ebizweni emininingwaneni yesivumelwano).
Eqenjini lakho lesayidi, kuthathe lokhu njengomthetho oqinileko. Ungakhi iguquko ngenkambiso yomlomo bese ulungisa amaphepha kamva. Nengabe akunankambiso ebhaliweko, umsebenzi ungabalwa njengeguquko. Lokho kutjho umsebenzi ongekhe ukhokhelwe wona.
Lokha umeli wesayidi athola isicelo somlomo, isinyathelo esiphephileko kucela bona sibhalwe ngaphambi kobana umsebenzi uthome. Bhala isicelo, umhla nomuntu osinikeleko. Nengabe iguquko ibuye ibambezele umsebenzi, gcina irekhodi lokubambezeleka eduze kwenkambiso. Uzakudinga kokubili ukusekela nanyana yiyiphi imfuno yokwengezelelwa kwesikhathi ngaphasi kwesivumelwano.
I-GCC 2025 Iyiguqula Njani Imikhawulo Yeemfuno?
I-GCC 2025 ibeka ikhathi elilodwa lesaziso semfuno nelinye lemfuno ecacileko, ngalokho isehlakalo ngasinye manje sinemikhawulo emibili okufuze uyibhale edayarini. Iinkhathi eziqondileko zisesigabeni esifaneleko sesivumelwano sakho. Imikhawulo yesikhathi ingaphikiswa ngaphasi komhlahlandlela omutjha, kodwana isaziso esephuzileko sisese yindlela erhabako yokulahlekelwa yimfuno ehle.
Kuqala unikela isaziso esibhaliweko sokuthi uzakufaka imfuno. Kamva, ngekhathi lesibili, ufaka imfuno ecacileko ebekelwe intengo. Hlola zombili iinkhathi esivumelwaneni ngasinye.
Ungahleli ngokuthembela ekuphikiseni umkhawulo wesikhathi. Kudla isikhathi nemali, begodu ungahlulwa nanyana kunjalo.
Ipendulo esebenzako ayikaguquki. Nikela isaziso msinya begodu ngokubhaliweko. Yakha imfuno ecacileko emarekhodweni owenze ngesikhathi sesehlakalo. Imfuno ehlanganiswe ngokukhumbula ngemva kweenyanga beyihlala ibuthakathaka. Ngaphasi kwe-GCC 2025, kulula nokobana ifike sekwephuzile.
Isivivinyo esilula. Thatha iguquko yokugcina namkha isehlakalo sokubambezeleka esivumelwaneni sakho sanje. Hlola imihla emibili: ilanga onikele ngalo isaziso esibhaliweko, nelanga imfuno ecacileko ebekufanele ifakwe ngalo. Nengabe amarekhodo wakho angakghoni ukuphendula kokubili, iinkhathi ezitjha zizakubamba.
Ngimaphi Amalungelo Wakho Wokukhokha Sekwephuzile Ngaphasi Kwe-GCC 2025?
I-GCC 2025 inikela abathekeli amalungelo acace khudlwana wokumisa namkha wokuqeda ngebanga lokungakhokhwa, begodu iimbiko zokuthulwa zibeka inzalo yokukhokha sekwephuzile ezingeni elibekiweko kunye ne-3%. Amalungelo la asiza kwaphela nengabe ungafakazela bona isitifiketi ngasinye bekufanele sikhokhwe nini nokobana sakhokhwa nini. Landela iinyathelo zesaziso esivumelwaneni ngokuqondileko.
Emsebenzini wesiseko somphakathi, ukukhokha sekwephuzile kuvamise ukuba yingozi yamambala, ngalokho amalungelo la aqakathekile. Ngaphasi kwe-GCC 2015, inzalo yokukhokha sekwephuzile beyibalwa ngezinga le-prime overdraft lebhanga lomthekeli.
Ukumisa nokuqeda kulandela iinyathelo zesaziso neenkhathi zokulinda ezibekwe esivumelwaneni. Inzalo ixhomekeke ekobana ukukhokha bekufanele nini. Ku-QS yakho, lokhu kutjho bona irekhodi lokukhokha kufuze lihlanzeke begodu libe sesikhathini. Kufuze utjengise bona isitifiketi ngasinye bekufanele sikhokhwe nini, sakhokhwa nini nokobana bekusasele malini.
Ngaphambi kobana umise namkha uqede, landela iinyathelo zesaziso eziqondileko esivumelwaneni. Funa isiluleko sezomthetho nengabe awuqiniseki. Isaziso esiqa isinyathelo singenza isikhundla sakho sibe buthakathaka.
Usalandelela iimtifiketi, iinguquko nemihla yeemfuno ngeespredshiti? I-Sakha igcina ukulinganisa nokuchubeka, iimtifiketi zokukhokhwa nokulawulwa kwesivumelwano, idayari yesayidi namadokhumende wephrojekthi esofthiweni eyodwa ye-cloud eyakhelwe abathekeli bobunjiniyela bomphakathi baseSewula Afrika: bona idemo yomkhiqizo.
Isitifiketi Sokukhokhwa Esihlanzekileko Siphetheni?
Ngaphasi kwanyana ngimuphi umhlahlandlela, isitifiketi sokukhokhwa esihlanzekileko sitjengisa umsebenzi olinganisiweko, iinguquko, ukulungiswa kwentengo nezinto ezisesayidini, kususwe ukubanjwa kwemali neemtifiketi zangaphambilini, kunedokhumende ngemva komugqa ngamunye. Umeli womqatjhi uqinisekisa lokho ongakufakazela. Koke okunye kulinda inyanga elandelako namkha kuphenduke imbango. Ikhomba-ndlela lethu lehlelo lesitifiketi sokukhokhwa se-GCC lihlathulula umjikelezo wenyanga nemikhawulo yesikhathi yawo.
Isibonelo esingaphasi sitjengisa isitifiketi sesikhatjhana esivamileko esivumelwaneni sobunjiniyela bomphakathi esilinganiswa kabusha. Amanani ngawesibonelo. Amanani akafaki i-VAT ngaphandle kwalapho kutjhiwo khona. Isiqinisekiso, kuhlanganise nokobana ukubanjwa kwemali kuyasebenza na, izinga laso nomkhawulo waso, kunjengombana kubekwe emininingwaneni yesivumelwano.
| Umugqa | Lokho okufuze kube ngemva kwawo | Inani lesibonelo |
|---|---|---|
| Umsebenzi olinganisiweko ukuya namhlanjesi | Amanani alinganiswe kabusha nge-chainage nangengcenye, avunyelwene ne-injiniya yesayidi | R12,400,000 |
| Iinguquko ukuya namhlanjesi | Inkambiso ebhaliweko yento ngayinye, ebekelwe intengo ngamanani avunyelweneko namkha abekiweko | R860,000 |
| Ukulungiswa kwentengo yesivumelwano | Ifomula yokulungisa nama-index abekwe emininingwaneni yesivumelwano | R310,000 |
| Izinto ezisesayidini | Amanothi wokulethwa nobufakazi bobunikazi, lapho isivumelwano sivumela ukukhokhwa | R450,000 |
| Ivelu ephelele ukuya namhlanjesi | Isamba semigqa emine engehla | R14,020,000 |
| Susa ukubanjwa kwemali (10%, isibonelo) | Izinga nomkhawulo okusuka emininingwaneni yesivumelwano | R1,402,000 |
| Susa iimtifiketi zangaphambilini | Amanani aneto asele aqinisekisiwe | R9,750,000 |
| Inani elifaneleko kusitifiketi lesi | Ivelu ephelele kususwe ukubanjwa kwemali neemtifiketi zangaphambilini | R2,868,000 |
| I-VAT ku-15% | I-tax invoice esebenzako | R430,200 |
| Isamba esikhokhwako kufakwa i-VAT | Inani elifaneleko kunye ne-VAT | R3,298,200 |
Qala umugqa weenguquko. Ngeenkambiso zakade, iqembu belingafaka inkambiso yomlomo ku-R860,000 leyo bese liphikisana ngayo kamva. Ngaphasi kwe-GCC 2025, susa nanyana yiyiphi into engenankambiso ebhaliweko. Yibuyisele lokha inkambiso seyikhona.
Imihla idinga ukunakwa okufanako. Imihla emibili ilawula inzalo namalungelo wakho wokumisa: ilanga ukukhokha bekufanele ngalo nelanga kwakhokhwa ngalo. Rekhoda kokubili esitifiketini ngasinye.
Ukubanjwa kwemali nakho kudinga ukunakwa okufanako. Landelela inani elibanjwe esitifiketini ngasinye nomkhawulo osemininingwaneni yesivumelwano. Landelela namaphuzu wokukhululwa, ngokuvamileko ekupheleni komsebenzi okusebenzako (practical completion) nekupheleni kwesikhathi seemphoso. Esivumelwaneni eside somphakathi, imali ebanjiweko engalandelelwa ngimuntu ivamise ukukhululwa sekwephuzile, namkha ingakhululwa nakancani.
Okufuze Ukwenze Ngaphambi Kwesitifiketi Sakho Esilandelako
Ukusuka eenkambisweni ze-GCC 2015 ukuya ku-GCC 2025 kuphathelene khulu nokuziphatha okuqinileko iqembu lakho elingakuthoma nje. Qinisekisa bona mhlahlandlela muphi olawula isivumelwano ngasinye, yeka ukwenza ngeenkambiso zomlomo, bhala zombili iinkhathi zemfuno edayarini begodu urekhode umhla wokufanela nomhla wokukhokhwa kwesitifiketi ngasinye. Akukho kilokhu okudinga isofthiwe etjha bona kuthome, kudingeka kwaphela iqembu elibhala izinto ngelanga lazo.
Sebenzisa ilisti emfitjhani le:
- Hlola bona mhlahlandlela muphi olawula isivumelwano ngasinye. Ungacabangi nje. Funda imininingwana yesivumelwano.
- Yeka ukwenza ngeenkambiso zomlomo. Cela inkambiso ebhaliweko ngaphambi kobana umsebenzi uthome.
- Sebenzisa iinxwayiso zakuthoma. Xwayisa umeli womqatjhi ngokubhaliweko msinyana nawubona ingozi yesikhathi namkha yeendleko.
- Bhala edayarini iinkhathi ezimbili zemfuno ngokwehlukeneko kusehlakalo ngasinye: kuqala isaziso, bese kuba yimfuno ecacileko.
- Rekhoda umhla wokufanela nomhla wokukhokhwa kwesitifiketi ngasinye.
- Gcina irekhodi eliphilako, elinemihla leenkambiso, iimfuno, iimtifiketi nokukhokhwa. Ungalakhi kabutjha ekupheleni kwenyanga.
- Hlola isigaba ngasinye othembele kiso ngokuqhathanisa ne-dokhumende esemthethweni ye-SAICE GCC 2025.
Isofthiwe yobunjiniyela bomphakathi eyakhelwe iinvumelwano zaseSewula Afrika, efana ne-Sakha, igcina irekhodi lezehwebo leli endaweni eyodwa. Imihla nobufakazi okudingwa ziinkhathi ezitjha kuthathwa njengombana umsebenzi wenzeka. Isivumelwano sibeka imithetho. Amarekhodo wakho akuvumela ukuyisebenzisa.
Imibuzo Ebuzwa Khulu
Yini i-GCC 2025?
I-GCC 2025 mhlahlandlela wesine we-SAICE General Conditions of Contract for Construction Works. I-SAICE iwuthule ngo-2025 njengomhlahlandlela omutjha wokuthoma kusukela ku-GCC 2015. Sisivumelwano esijayelekileko somsebenzi wobunjiniyela bomphakathi nowesiseko eSewula Afrika, begodu i-CIDB iyasisekela.
Yiyiphi inguquko ekhulu khulu kusukela ku-GCC 2015 ekukhokhweni?
Umthetho weenkambiso. Ngaphasi kwe-GCC 2025, iinkambiso zingaphiwa ngokubhaliweko kwaphela. Ngalokho iguquko idinga inkambiso ebhaliweko ngaphambi kobana uthembele ekukhokhelweni ngayo. Umhlahlandlela ubuye uhlukanise iinkhathi zeemfuno begodu unikela amalungelo acace khudlwana wokukhokha sekwephuzile.
Ingabe i-GCC 2025 iyayiguqula imikhawulo yeemfuno?
Iye. Ikhathi lesaziso semfuno nekhathi lemfuno ecacileko manje ayafani. Bhala kokubili edayarini kusehlakalo ngasinye. Imikhawulo yesikhathi ingaphikiswa, kodwana ungathembeli kilokho. Nikela isaziso msinya begodu ngokubhaliweko.
Ngimaphi amalungelo amatjha wokukhokha sekwephuzile?
I-GCC 2025 inikela amalungelo acace khudlwana wokumisa umsebenzi namkha wokuqeda ngebanga lokungakhokhwa. Iimbiko zokuthulwa zibuye zibeke inzalo yokukhokha sekwephuzile ezingeni elibekiweko kunye ne-3%. Iinyathelo zesaziso eziqondileko neenkhathi zokulinda zisesivumelwaneni, ngalokho zihlole ngaphambi kobana wenze litho.
Ingabe lesi siluleko sezomthetho?
Awa. Lesi sishwana esisebenzako samaqembu weenvumelwano newezehwebo. Hlala uhlola amezwi aqondileko ngokuqhathanisa nedokhumende esemthethweni ye-SAICE GCC 2025 nemininingwana yesivumelwano sakho. Funa isiluleko sezomthetho lapho kudingeka khona.
Umucu Wamambala
I-GCC 2025 ivuza lokho abathekeli bobunjiniyela bomphakathi abahle sele bakuqakathekisa: koke kubhaliwe, kwenziwe ngesikhathi begodu kusekelwe bubufakazi. Iinkambiso zomlomo azisasebenzi. Iwatjhi yemfuno isebenza ngeengcenye ezimbili. Ukukhokha sekwephuzile kukunikela amalungelo acace khudlwana, kodwana kwaphela nengabe imihla neemtifiketi zakho zihlanzekile. Abathekeli abazakuphumelela bazakugcina irekhodi lezehwebo lisesikhathini ngokwaneleko bona benze ngalo. Lokho kutjho ilanga inkambiso enikelwa ngalo namkha ukukhokha okufanele ngalo, kungasi ngemva kwenyanga.
Iinkhomba-ndlela ezihlangene:
- Isofthiwe yobunjiniyela bomphakathi eSewula Afrika: ikhomba-ndlela ye-2026 yabathekeli
- Isitifiketi sokukhokhwa se-GCC: ihlelo, iinkhathi nokubanjwa kwemali
- Ama-compensation event we-NEC: ikhomba-ndlela yabathekeli baseSewula Afrika
- Ukulinganisa kabusha nge-chainage: indlela umsebenzi wobunjiniyela bomphakathi olinganiswa nokukhokhelwa ngayo
- Ukusuka ku-Excel ukuya esofthiweni yobunjiniyela bomphakathi: ikhomba-ndlela yokufuduka
Yekela ukwenza lokhu ngesandla
Sakha
I-SaaS yokulawula iindleko neenqhema zabathekeli bobunjiniyela bomphakathi
Itlolwe ngu