Foramo ea Moreki bakeng sa Baahi ba Matlo: Tsamaisa Likhetho Hantle

Likhohlano tse ngata tsa letsatsi la snag (tlhahlobo ea nehelano) li qala likhoeli pele. Moreki o khetha thaele ho WhatsApp, ‘me ha ho motho ea ngolang theko. Bareki ba litumellano tsa off-plan le plot-and-plan ba batla ho khetha. Ba bangata ba tla lefella liphahamiso tsa spec e tloaelehileng. Haeba u e tsamaisa hantle, e eketsa phaello. Haeba u e tsamaisa hampe, e lahlehisa nako, chelete le kamohelo e ntle.

Tataiso ena e hlalosa kamoo moahi oa matlo kapa mohlahisi oa estate Afrika Boroa a ka thehang mokhoa oa likhetho tsa moreki le foramo ea moreki. E akaretsa lenane la likhetho, matsatsi a ho khaola, liphetoho tsa moreki, litlaleho tsa tsoelo-pele, litokomane, le maraba a bakang likhohlano ha ho nehelanoa.

Seo Foramo ea Moreki e se Etsetsang Moahi oa Matlo

Foramo ea moreki ke sebaka se le seng moo moreki e mong le e mong a bonang yuniti ea hae, likhetho, matsatsi a ho qetela le tsoelo-pele. Sehlopha sa hau se khaotsa ho araba lipotso tse tšoanang ka mohala. E ka ba karolo ea software kapa folda e arolelanoang e hlokometsoeng hantle ka yuniti. Se bohlokoa ke molao: rekoto e le ‘ngoe ka yuniti, ‘me moreki o bona rekoto eo sehlopha sa hau se sebetsang ho eona.

Bakeng sa moahi oa matlo ea rekisang le ho aha ka nako e le ‘ngoe, foramo e etsa mesebetsi e mene:

Likhetho. Moreki o bona spec e tloaelehileng, likhetho tse nang le theko, le seo a se khethileng le ho se saena.
Matsatsi a ho qetela. Khetho e ‘ngoe le e ‘ngoe e na le letsatsi la ho khaola le hokahantsoeng le lenaneo la kaho.
Tsoelo-pele. Litlaleho tse nang le matsatsi ka yuniti, haholo-holo ka linepe tse tsoang sebakeng.
Litokomane. Tumellano ea thekiso, li-addenda, meralo e amohetsoeng, ngoliso ea NHBRC, mangolo le pakete ea nehelano.

Foramo ea moreki e boetse e bolokile lintlha tsa botho, tse kang mabitso, linomoro tsa ID le lintlha tsa ho ikopanya. Karolo ea 19 ea Protection of Personal Information Act (POPIA) e u hloka ho boloka lintlha tseo li sireletsehile. Ka ho sebetsa, moreki e mong le e mong o lokela ho bona yuniti ea hae feela, ‘me phihlello ea basebetsi e lumellane le mosebetsi oa bona.

Estateng e kholo kapa sekemeng sa sectional title, bongata ke bothata. Bareki ba mashome a mane ba botsang e mong le e mong “yuniti ea ka e tla phethoa neng?” libeke tse ling le tse ling tse peli ba ka ja lihora tse ngata tsa basebetsi ka beke. Haeba u khetha software bakeng sa mosebetsi oohle, tataiso ea rona ka software ea baahi ba matlo Afrika Boroa e akaretsa lenane la ho reka. Sengoloa sena se lula mokhoeng.

Haha Lenane la Likhetho leo Bareki ba ka Khethang ho Lona

Qala ka lenane le tsitsitseng le nang le litheko tse tsitsitseng ka Rand, ‘me u boloke likopo tse ikhethang li le fokolang. Lenane le fetola likopo tse ikhethang lintho tse ka phetoang tse nang le litjeho tse tsebahalang.

Lenane le sebetsang le na le mekhahlelo e meraro:

Spec e tloaelehileng. Seo theko ea thekiso e se kenyelletsang. E-ba le lintlha tse tobileng: brand kapa mofuta, mebala e ka khethoang, bongata. “Lithaele hohle” li mema khang. “Porcelain 600 x 600, mebala e meraro e ka khethoang, libaka tsa bodulo le libaka tse metsi” ha li e meme.
Likhetho tse nang le theko. Liphahamiso tse tloaelehileng ka theko e tsitsitseng ka mofuta oa yuniti, ho kenyelletsa VAT le phaello ea hau ea tsamaiso.
Liphetoho tsa sebopeho kapa moralo. Li behoa theko ka bonngoe, ka tefo ea setsebi sa meralo le phetoho ea moralo. Li lumelle feela pele meralo ea yuniti e isoa masepaleng.

Mohlala oa yuniti ea likamore tse tharo tsa ho robala estateng ea Gauteng. Litheko tsa hau li tla fapana.

Sehlopha sa khetho	Mohlala oa ntho	Theko ea mohlala (ZAR, ho kenyelelitsoe VAT)	E kenyelletsa
Fatše	Ho fetola likamore tsa ho robala ho tloha khapeteng ho ea ho laminate	R18,000 ho isa ho R28,000	Thepa, basebetsi, skirting
Kichine	Likaholimo tsa majoe sebakeng sa post-formed	R25,000 ho isa ho R45,000	Template, phepelo, ho kenya
Motlakase	Li-plug point tse peli tse eketsehileng (ka point)	R850 ho isa ho R1,400	Point, lithapo, e kenyelelitsoe ho CoC ea motlakase
Likamore tsa ho hlapela	Monyako oa shaoara o se nang foreimi	R9,000 ho isa ho R15,000	Phepelo le ho kenya
Matla	DB e loketseng solar le lithapo tsa inverter	R12,000 ho isa ho R22,000	Lithapo feela, ha ho liphanele
Moralo	Ho fetola kamore ea ho ithuta kamore ea bone ea ho robala	E behoa theko ka moralo	Tefo ea setsebi sa meralo, phetoho ea moralo, tefo ea tsamaiso

Beha theko ea khetho e ‘ngoe le e ‘ngoe e kenyelletsa tefo ea hau ea tsamaiso. Baahi ba beha theko ea thepa le basebetsi. Ba lebala lihora tse sebelisitsoeng ho li-quote, ntlafatso ea meralo le litaelo sebakeng. Tefo e tsitsitseng ea tsamaiso ka phetoho e lefella litjeho tseo ‘me e nyahamisa liphetoho tse nyenyane.

Notlela litheko tsa lenane nako e boletsoeng, mohlala ho fihlela tokollo ea ho qetela ea thekiso ea mokhahlelo oo. Lenane le se nang letsatsi la ho fela le fetoha bothata ba phaello mokhahlelong oa bobeli.

Hokahanya Matsatsi a ho Khaola Likhetho le Lenaneo

Khetho e ‘ngoe le e ‘ngoe e hloka letsatsi la ho khaola le behiloeng ke lenaneo la kaho. Moreki o hloka ho le bona ka letsatsi leo a saenang ka lona. Likhetho tse liehileng ke lebaka le tloaelehileng la hore yuniti e salle morao ho tse haufi le eona estateng. Yuniti e le ‘ngoe e emetseng khetho ea kichine e thibela ea kenyang likhabote.

Sebetsa ho tloha morao, ho tloha mokhahlelong oo ntho e ‘ngoe le e ‘ngoe e kengoang kapa e laeloang ka oona. Ebe u eketsa nako eo bafepelli ba e hlokang.

Sehlopha sa khetho	Letsatsi la morao-rao la ho khaola	Mokhahlelo oa lenaneo oo e o sirelletsang	Hobaneng e le bohlokoa
Liphetoho tsa moralo le sebopeho	Pele meralo e romelloa	Tumello ea masepala le ngoliso ea NHBRC	Liphetoho ka mor’a tumello li bolela liphetoho tsa meralo le tieho
Lintlha tsa motlakase le liphaephe	Pele brickwork e fihla wall plate	Chasing le first fix	Ho fetola lintlha ka mor’a plaster ho bolela ho chasing marako a phethiloeng
Lifensetere le mamati	Pele ho slab kapa brickwork ea pele	Ho laela liforeimi	Liforeimi tsa tšepe le aluminium li nka nako e telele ho fihla
Kichine le joinery	Pele marulelo a phethoa	Ho lekanya le ho etsa	Baetsi ba likhabote ba hloka libeke tse 4 ho isa ho tse 6
Lithaele le fatše	Pele ho screeds	Ho laela le ho beha	Likhetho tse liehileng li ameha ke ho ba teng ha thepa
Mebala ea pente, sanitaryware, ironmongery	Pele ho second fix	Ho qetela	Lintho tsa ho qetela, empa li ntse li hloka nako ea ho laeloa

Melao e ‘meli e etsa hore matsatsi a ho khaola a sebetse. Ea pele, kenya matsatsi tumellanong ea thekiso kapa addendum ea likhetho. Bolela se tla etsahala haeba moreki a fetoa ke letsatsi: spec e tloaelehileng e sebetsa. Ngola sena ka puo e bonolo, joalo ka ha Consumer Protection Act e hloka bakeng sa litumellano tsa bareki. Ea bobeli, romela likhopotso matsatsi a 14 le a 3 pele ho letsatsi le leng le le leng la ho khaola.

Litumellanong tsa plot-and-plan, lenaneo le boetse le tsamaisa litefo tsa tsoelo-pele tsa banka. Banka e lefa kalimo ea kaho ka mekhahlelo, ka mor’a hore mohlahlobi oa eona a hlahlobe mokhahlelo o mong le o mong. Yuniti e emetseng khetho ea thaele e ke ke ea fihla mokhahlelong oa eona o latelang, kahoo tefo e latelang le eona e a emela. Seo se hokahanya likhetho ka kotloloho le phallo ea chelete, joalo ka ha tataiso ea rona ka lichelete tsa nts’etsopele ea matlo a bodulo e hlalosa.

Na u ntse u lelekisa likhetho tsa bareki ho WhatsApp le li-spreadsheet? Wakha e latela likhetho tsa yuniti ka ‘ngoe, litumello tsa bareki le liphetoho tsa taelo khahlanong le lenaneo la hau la Gantt, ‘me e bonts’a bareki tsoelo-pele ea bona ho buyer portal: sheba demo ea sehlahisoa.

Beha Theko ‘me u Amohele Liphetoho tsa Moreki Pele Mosebetsi o Qala

Ha ho phetoho ea moreki e hahoang ho fihlela e behiloe theko ka ho ngoloa ‘me e saennoe ke moreki. E boetse e tlameha ho lefelloa, kapa ho eketsoa ka molao thekong ea ho reka. Molaodi oa sebaka o lumela ho “sisinya plug point eo feela”. Likhoeli tse tharo hamorao ha ho rekoto, ha ho tefo, ‘me ha ho letho le bolokiloeng bakeng sa elektrishene.

Tsamaisa phetoho e ‘ngoe le e ‘ngoe ea moreki ka mehato e tšoanang:

Kopo. Moreki o botsa ka tsela e le ‘ngoe, le ka mohla eseng ho foreman nakong ea ketelo ea Moqebelo.
Quote. Sehlopha sa hau se e beha theko, ho kenyelletsa tefo ea tsamaiso, phokotso efe kapa efe bakeng sa lintho tse tloaelehileng tse tlositsoeng, le tšusumetso efe kapa efe lenaneong.
Tumello. Moreki o saena quote. Tlas’a Alienation of Land Act, thekiso ea mobu e tlameha ho ba ka ho ngoloa ‘me e saennoe ke mahlakore ka bobeli. Phetoho ea theko ea ho reka e lokela ho latela mokhoa o tšoanang: addendum e ngotsoeng e saennoeng ke mahlakore ka bobeli. Kopa conveyancer ea hau ho e hlahloba.
Tefo. Etsa qeto ea hore na phetoho e lefelloa joang. Liphahamiso tsa chelete hangata li lefuoa esale pele, hobane bond ea moreki e amohetsoe bakeng sa chelete e behiloeng. Haeba phetoho e eketsoa thekong, banka e ka hloka ho amohela bond hape. Seo se ka liehisa phetiso.
Taelo. Joale feela sehlopha sa sebaka se fumana taelo, le quote e saennoeng e hokahantsoe.
Rekoto. Ngola phetoho khahlanong le yuniti e le hore e hlahe ha ho nehelanoa le lenaneng la snag.

Phetoho ea moreki e tlas’a tumellano ea thekiso. Variation ea kontraka e tlas’a konteraka ea hau ea kaho, hangata foromo e tloaelehileng ea JBCC, NEC kapa GCC. Ha phetoho ea moreki e fetola mosebetsi oa kontraka, u hloka rekoto ka bobeli, li hokahane. Ka tsela eo u lefisa moreki ‘me u lefa kontraka bakeng sa phetoho e le ‘ngoe.

Hlokomela phapanyetsano. Haeba brand e boletsoeng e se teng ‘me u e fapanyetsana, fumana tumello e ngotsoeng ea moreki pele. Bareki ba bona brand e boletsoeng e le pontšo ea boleng. Phapanyetsano e khutsitseng e fetoha tletlebo ha ho nehelanoa.

Boloka Bareki ba Tseba ntle le Sefefo sa WhatsApp

Beha morethetho o tsitsitseng oa litlaleho ka yuniti, ‘me bareki ba tla khaotsa ho u lelekisa ka litaba. Bareki ba tšoenyehileng ba letsetsa ofisi ea thekiso. Ofisi ea thekiso e letsetsa sebaka, ‘me molaodi oa hau oa sebaka o lahleheloa ke hora ka letsatsi.

Morethetho o sebetsang li-estate tse ngata:

Tlaleho ea khoeli ka yuniti, le mokhahlelo o fihletsoeng, milestone e latelang, le linepe tse tharo kapa tse ‘nè tsa sebaka tse nang le matsatsi.
Litsebiso tsa li-milestone linthong tsa bohlokoa: metheo, wall plate, marulelo, practical completion. Litumellanong tsa plot-and-plan, li hokahanye le litlhahlobo tsa banka tsa litefo.
Litsebiso tsa tieho li romeloa kapele, le lebaka le letsatsi le lecha.
Tsela e le ‘ngoe feela, e ka batlisisoang hamorao ke sehlopha sa hau.

Linepe le matsatsi li lokela ho tsoa rekotong ea sehlopha sa hau sa mosebetsi, hangata buka ea letsatsi ea sebaka sa kaho. Wakha, mohlala, e bontša moreki ka mong tsoelo-pele e nang le matsatsi e tsoang bukeng ea eona ea letsatsi ea sebaka, ho buyer portal. Moreki o bona rekoto ea foreman ka boeona.

Arolelana tsoelo-pele, eseng mathata ao sehlopha sa hau se ntseng se a rarolla. Lintel e petsohileng e lokisitsoeng bekeng eona eo ha e hloke ho fihla ho moreki. Bothata ba sebopeho bo liehisang yuniti ea hae bo a e hloka, hammoho le moralo.

Litokomane tseo u Lokelang ho li Arolelana le Bareki, le Neng

Bareki ba tšepa moahi ea fanang ka litokomane pele a botsoa. Kenya e ‘ngoe le e ‘ngoe foramong ha e loketse. Pakete ea nehelano e tla be e se e hahiloe haholo pele ho letsatsi la nehelano.

Tokomane	Neng ho e arolelana	Lintlha
Tumellano ea thekiso e saennoeng le li-addenda	Ha ho saenoa	Kenyelletsa addendum ea likhetho le matsatsi a ho khaola
Spec e tloaelehileng le lenane la likhetho	Ha ho saenoa	E na le letsatsi la mofuta, le nako eo litheko li sebetsang ka eona
Leqephe la netefatso ea likhetho	Ka mor’a letsatsi le leng le le leng la ho khaola	Le saennoe ke moreki, le litheko
Meralo ea kaho e amohetsoeng	Ka mor’a tumello ea masepala	Kenyelletsa liphetoho life kapa life tsa moralo
Setifikeiti sa ngoliso ea NHBRC	Pele kaho e qala	Housing Consumers Protection Measures Act e hloka hore ntlo e ngolisoe bonyane matsatsi a 15 pele mosebetsi o qala. Sheba tataiso ea rona ea mekhahlelo ea tlhahlobo ea NHBRC
CoC ea motlakase, mangolo a liphaephe le likhalase, CoC ea khase haeba e kentsoe	Pele ho bodulo	Masepala o a hloka ho fana ka lengolo la bodulo. Li-conveyancer le tsona li kopa CoC ea motlakase, le CoC ea khase haeba e kentsoe, ha ho fetisoa
Lengolo la bodulo	Pele ho nehelano	Le fanoa ke masepala tlas’a karolo ea 14 ea National Building Regulations and Building Standards Act
Lenane la snag le tekeno	Tlhahlobong ea nehelano	Sebelisa template ea lenane la snag e hlophisitsoeng
Buka ea mong’a ntlo le li-warranty	Ha ho nehelanoa	Lisebelisoa tsa motlakase, marulelo, waterproofing, le warranty ea NHBRC (lilemo tse hlano bakeng sa liphoso tse kholo tsa sebopeho)

Bakeng sa likema tsa sectional title, eketsa litokomane tsa sekema tseo bareki ba tla li botsa. Tsena li kenyelletsa moralo oa sectional oa sehlooho kapa o ngolisitsoeng, participation quota, libaka tsa tšebeliso e ikhethang, melao ea body corporate le lenane la pele la levy.

Maraba a Lebisang Likhohlanong ka Nako ea Snag

Likhohlano tse ngata tsa bareki ha ho nehelanoa li simoloha ho e ‘ngoe ea likheo tse tšeletseng tsa mokhoa. Li lokise kapele ‘me letsatsi la snag le fetoha lenane la ho hlahloba feela.

Likhetho tse liehileng tse se nang liphello. Bolela se tla etsahala ‘me u se sebelise.
Liphahamiso tse sa lefisoang. Sehlopha sa hau sa sebaka se hloka molao o le mong: ha ho quote e saennoeng, ha ho mosebetsi.
Litšepiso tsa thekiso kantle ho spec. Moemeli o re “ehlile u ka fumana setofo sa khase”. Koetlisa basebetsi ba thekiso ka lenane.
Ntlo ea pontšo khahlanong le spec. Bareki ba nahana hore ba tla fumana phahamiso e ‘ngoe le e ‘ngoe eo ba e boneng. Tšoaea liphahamiso ka ntlong ea pontšo. Ho thetsa moreki ka seo se kenyellelitsoeng ho ka boela ha tlola Consumer Protection Act.
Phapanyetsano e sa ngoloang. Brand e fapaneng ea pompo ntle le tumello e ngotsoeng ke khohlano.
“Hase seo ke se khethileng.” Ntle le leqephe la likhetho le saennoeng ka yuniti, ke lentsoe la hau khahlanong le la bona.

Likhohlano tse qalang ha ho nehelanoa hangata li khutla hamorao e le litletlebo tsa mefokolo. Tataiso ea rona ka nako ea boikarabello ba mefokolo Afrika Boroa e hlalosa kamoo seo se sebetsang kateng le tšireletso ea NHBRC.

Kamoo Baahi ba SA ba Tsamaisang Likhetho Kajeno

Baahi ba bangata ba matlo ba Afrika Boroa ba tsamaisa likhetho ka li-spreadsheet, email le WhatsApp. Seo se sebetsa ho fihlela hoo e ka bang yuniti ea mashome a mabeli. Ka mor’a moo, potso ke hore na ke tlhophiso efe e bolokang rekoto e le ‘ngoe ka yuniti ntle le ho eketsa tsamaiso.

	Spreadsheet + WhatsApp	Folda e arolelanoang ka yuniti	Software e ikhethang ea matlo a bodulo
Likhetho ka yuniti le litheko	Ka letsoho, ho bonolo ho senya	E a khoneha, e hloka mabitso a lifaele a tiileng	E kentsoe, ka litheko le litumello tsa bareki
Pono ea tsoelo-pele bakeng sa moreki	Che	Khokahano ea folda ea ho bala feela	Buyer portal e nang le tsoelo-pele e nang le matsatsi
Matsatsi a ho khaola ka yuniti	Ka letsoho	Ka letsoho	E latelloa le likhetho
Khokahano le lenaneo la kaho	Ha ho letho	Ha ho letho	E hokahantsoe ha moralo o le sesebelisoeng se le seng
Lirekoto tsa NHBRC le mangolo ka yuniti	Ka letsoho	Li bolokoa ka letsoho	E latelloa ka yuniti
E sebetsa ntle le inthanete nakong ea ho khaoloa ha motlakase	Ka karolo	Ho itšetlehile ka kopanyo	Mokhoa oa ntle le inthanete
Litjeho tsa ho e tsamaisa	Chelete e tlase, nako e ngata ea tsamaiso	Chelete e tlase, nako e mahareng ea tsamaiso	Peeletso ea khafetsa, nako e fokolang ea tsamaiso

Folda e arolelanoang ka yuniti ke mohato oa pele o loketseng bakeng sa moahi e monyenyane. E qobella rekoto e le ‘ngoe ka yuniti ‘me ha e bitse letho. Ha u lekola software, kopa demo e phelang ka mefuta ea hau ea liyuniti. Sheba likhetho le litlaleho tsa bareki, ka litheko tsa ZAR, pele u saena.

Qetello

Mokhoa oa likhetho ke sesebelisoa sa phaello pele e ba sesebelisoa sa tšebeletso ho bareki. Lokisa lenane le litheko. Hokahanya letsatsi le leng le le leng la ho khaola le lenaneo. Tsamaisa phetoho e ‘ngoe le e ‘ngoe ea moreki ka quote e saennoeng. Arolelana tsoelo-pele le litokomane ka morethetho o behiloeng, ka tsela e le ‘ngoe. Joale nehelano e fetoha tlhahlobo ea seo ho lumellanoeng ka sona. Foramo ea hau ea moreki e ka qala e le bonolo ‘me ea hola. Taolo e hloka ho ba teng ho tloha yunithing ea pele eo u e rekisang.

Lipotso tse Botsoang Khafetsa

Foramo ea moreki bakeng sa moahi oa matlo ke eng?

Foramo ea moreki ke sebaka se le seng moo moreki e mong le e mong a bonang likhetho tsa yuniti ea hae, matsatsi a ho khaola, litlaleho tsa tsoelo-pele le litokomane. E sebetsa hantle ka ho fetisisa ha moreki a bona rekoto e tšoanang leo sehlopha sa hau se sebetsang ho eona.

Bareki ba lokela ho etsa likhetho tsa bona tsa ho qetela neng?

Khetho e ‘ngoe le e ‘ngoe e lokela ho ba le letsatsi la ho khaola le hokahantsoeng le lenaneo la kaho. Liphetoho tsa moralo li etsoa pele meralo e romelloa, ‘me lintlha tsa motlakase pele ho wall plate. Likichine li etsoa pele marulelo a phethoa, ‘me lithaele pele ho screeds. Kenya matsatsi tumellanong ea thekiso kapa addendum ea likhetho.

Baahi ba matlo ba lokela ho lefisa joang bakeng sa liphahamiso tsa bareki?

Sebelisa lenane le tsitsitseng le nang le litheko ka ZAR, ho kenyelletsa VAT le tefo ea tsamaiso. Fumana quote e saennoeng bakeng sa phetoho e ‘ngoe le e ‘ngoe. Liphahamiso tsa chelete hangata li lefuoa esale pele, hobane bond ea moreki e amohetsoe bakeng sa chelete e behiloeng. Phetoho ea theko ea ho reka e lokela ho kena addendum e ngotsoeng e saennoeng ke mahlakore ka bobeli, e hlahlobiloeng ke conveyancer ea hau.

Ke litokomane life tseo moreki a lokelang ho li fumana pele ho nehelano?

Bonyane: tumellano e saennoeng le li-addenda, netefatso ea likhetho, meralo e amohetsoeng, setifikeiti sa ngoliso ea NHBRC, mangolo a motlakase le a liphaephe, lengolo la bodulo, lenane la snag le buka ea mong’a ntlo. Bareki ba sectional title ba boetse ba hloka litokomane tsa sekema.

Lingoliloeng tse amanang: