Luhlu Lwekuhlola Lwekunikela Iphrojekthi Yekwakha eSA

Kunikela lokubi kukubita kabili: kanye ekuphikisaneni nelikhasimende, naphindze ku-retention lehlala ingakakhokhwa tinyanga.
Lesikhombisi sinika bakhi baseNingizimu Afrika luhlu lwekuhlola lwekunikela lolusebentako. Sihlanganisa i-practical completion, emadokhumenti netitifiketi lokufanele ukunikele, kulawula i-snag list, kukhululwa kwe-retention nekuvalwa kwe-final account ngaphansi kwetinkontileka te-JBCC, NEC ne-GCC.
Yini i-practical completion?
I-practical completion sigaba lapho umsebenti usuphele kakhulu futsi ungasetjentiswa ngenjongo yawo, ngisho nome kusenemaphutsa lamancane. Ngaphansi kwe-JBCC Principal Building Agreement, i-principal agent iyinika sitifiketi. Ivame kucalisa sikhatsi se-defects liability, imisa tinhlawulo tekubambeteleka futsi ihambisa ingoti yemsebenti iye kumcashi.
I-practical completion ayisho kutsi umsebenti uphelele ncamashi. Emaphutsa lamancane langalivimbi likhasimende kusebentisa sakhiwo ajwayelekile. Afakwa ku-snag list futsi alungiswa ngesikhatsi se-defects liability.
Umsebenti kusafanele uphephe. Tinsita kufanele tixhunywe, kungena kufanele kuphephe, futsi titifiketi temtsetfo letidzingekako kute kuhlalwe kufanele tilunge.
Loko i-practical completion lekucalisako kuya nge-contract data yakho. Etinkontilekeni letinyenti tekwakha:
- icalisa sikhatsi se-defects liability
- icedza sibopho setinhlawulo tekubambeteleka
- ihambisa kubamba nengoti yemsebenti iye kumcashi
- ikhulula incenye ye-retention, uma inkontileka itsho
I-NEC4 isebentisa ligama “Completion” kantsi i-GCC 2015 isebentisa i-Certificate of Completion. Umcondvo uyafana, kodvwa imibandzela iyehluka. Buka tinhlobo tetinkontileka tekwakha eNingizimu Afrika kute utfole imininingwane.
Uyini umehluko emkhatsini we-practical completion ne-final completion?
I-practical completion kulapho sakhiwo singasetjentiswa; i-final completion kulapho onkhe emaphutsa labaliwe sekalungisiwe ekupheleni kwesikhatsi se-defects liability. I-final completion ivame kukhulula i-retention lesele futsi ivule indlela ye-final account nenkhokhelo yekugcina. Ngaphansi kwe-JBCC, i-principal agent inika sitifiketi kuto tonkhe tigaba letimbili.
| Practical completion | Final completion | |
|---|---|---|
| Nini | Umsebenti usuphele kakhulu futsi uyasebenta. | Sikhatsi se-defects liability siphelile futsi onkhe emaphutsa labaliwe alungisiwe. |
| Ngubani lonika sitifiketi (JBCC) | Principal agent | Principal agent |
| Emaphutsa | Emaphutsa lamancane angasala ku-snag list. | Onkhe emaphutsa labaliwe kufanele alungiswe. |
| I-retention | Incenye ingakhululwa, ngekwe-contract data. | Lesele ivame kukhululwa. |
| Imali | Tinhlawulo tekubambeteleka tiyema. | Kulandzela i-final account nenkhokhelo yekugcina. |
Sibopho sakho asiphelelisi ngaso sonkhe sikhatsi ku-final completion. Emaphutsa lafihlekile (latent) ne-warranty ye-NHBRC yetindlu letinsha kungatsatsa sikhatsi lesidze. Buka sikhatsi se-defects liability ekwakheni eNingizimu Afrika.
Inchubo yekunikela kwekwakha ngesinyatselo ngesinyatselo
Kunikela eNingizimu Afrika kulandzela tinyatselo letilishumi, kusukela ekuhlolweni kwe-practical completion kuya esitifiketini senkhokhelo yekugcina, futsi kuvame kutsatsa tinyanga letintsatfu kuya kuletisitfupha emaphrojekthini ekwakha. Inchubo ncamashi netikhatsi tetatiso kuvela enkontilekeni yakho ye-JBCC, NEC nome GCC. Kulandzelana lokungentasi yindlela levamile emsebentini wekwakha.
- Kutihlola. Umakhontileka uhlola umsebenti wakhe futsi alungise tintfo letibonakalako.
- Kuhlolwa kwe-practical completion. Umakhontileka, likhasimende ne-principal agent bahamba emsebentini.
- I-snag list. I-principal agent ikhipha luhlu lwemaphutsa netintfo letingakapheli.
- Sitifiketi se-practical completion. Sikhishwa nangabe umsebenti usuphele kakhulu.
- Kunikela. Tikhiya, emakhadi ekungena, emadokhumenti nekucecesha kuya kulikhasimende.
- Sikhatsi se-defects liability. Umakhontileka ulungisa emaphutsa labaliwe nalasandza kubikwa.
- Kuhlolwa kwekugcina. Kwentiwa seduze nekuphela kwesikhatsi se-defects liability.
- Sitifiketi se-final completion. Sikhishwa nangabe onkhe emaphutsa labaliwe alungisiwe.
- I-final account. Kuvunyelwana ngetinguculo temsebenti, timangalo nekulungiswa.
- Sitifiketi senkhokhelo yekugcina. Imali lesele ne-retention kuyakhokhwa.
Sikhatsi kusukela ku-practical completion kuya ku-final completion siya ngesikhatsi senkontileka nangekutsi emaphutsa avalwa ngekushesha kangakanani. Etinyatselweni letingaphambi kwekutsi kwakha kucale, buka luhlu lwekuhlola lwekunikela siza kumakhontileka.
Luhlu lwekuhlola lwekunikela: emadokhumenti netitifiketi
Emadokhumenti ekunikela ahlukaniswa abe ngemacembu lasihlanu: emarekhodi enkontileka, titifiketi tekulandzela umtsetfo, imidvwebo ye-as-built, ema-manual ekusebenta nekunakekela, nemarekhodi etimali. Kushoda ngisho sitifiketi sinye sekulandzela umtsetfo kungabambetela kungena kuhlala. Yakha liphakethe ngesikhatsi sekwakha, hhayi ngeliviki lekugcina. Lungisa luhlu lolungentasi lufanane nenkontileka yakho nephrojekthi.
| Licembu | Lokufanele kufakwe | Emanothi |
|---|---|---|
| Emarekhodi enkontileka | Inkontileka lesayiniwe netichibiyelo, emaplani lavunyiwe netinguculo, tincazelo, ema-variation order, ema-site instruction, emaminithi emihlangano. | Gcina tinguculo temsebenti tisayiniwe futsi tilinganisiwe. |
| Titifiketi tekulandzela umtsetfo | Sitifiketi sekungena kuhlala semasipala, i-electrical certificate of compliance (CoC), sitifiketi semapayipi lapho masipala asidzinga khona, i-gas CoC lapho kufakwe khona igesi, sitifiketi sebiyelo lagesi lapho lifakiwe, titifiketi tekucedza tenjiniyela. | Sitifiketi sekungena kuhlala sikhishwa ngumasipala ngaphansi kwe-National Building Regulations and Building Standards Act 103 ka-1977. |
| NHBRC (tindlu letinsha) | Sitifiketi se-enrolment nemarekhodi ekuhlolwa. | Buka tigaba tekuhlolwa te-NHBRC. |
| Imidvwebo ye-as-built | Ema-as-built e-architecture, esakhiwo, etinsita nekuhlolwa kwemhlaba. | Akhombisa loko lokwakhiwe ngempela. |
| Ema-manual e-O&M nema-warranty | Ema-manual etisetjentiswa, ematheyibhuli ekunakekela, ema-warranty emikhicito (luphahla, i-waterproofing, emafasitelo, tisetjentiswa), tincenye letengeziwe nemininingwane yebaphakeli. | Kunikele kuphrintiwe nangekwedijithali. |
| Emarekhodi etimali | Titifiketi tenkhokhelo, sitatimende se-retention, sifingco setinguculo temsebenti, emarekhodi etimangalo, i-final account lesasalungiswa. | Kusekela i-final account lesheshako. |
Cela likhasimende kutsi lisayine i-register yemadokhumenti lebala yonkhe intfo lenikelwe. Bufakazi bakho uma kamuva kutsiwa dokhumenti ayikho.
Luhlu lwekuhlola lwekunikela: imisebenti yesiza ngelilanga
Ngelilanga lekunikela, umakhontileka uhamba esizeni nelikhasimende, unikela tikhiya nemakhodi, ukhombisa kutsi tisetjentiswa tisebenta njani futsi utfola kwemukelwa lokusayiniwe. Lemisebenti ilula, kodvwa kuyeca kubanga kuphikisana lokunyenti kwe-”asizange sikutfole” ngemuva. Sebentisa lithebula lelingentasi njengeluhlu lwakho lwekuhlola ngelilanga.
| Umsebenti | Kwentiwe nangabe |
|---|---|
| Kuhamba kwekugcina | Likhasimende ne-principal agent bahambe kuyo yonkhe indzawo nawe. |
| Tikhiya, emakhadi ekungena, emakhodi e-alamu nesango | Kubhalwe ku-register yetikhiya futsi kwasayinwa. |
| Kukhonjiswa kwetisetjentiswa | Ema-geyser, emaphampu, emasango, ema-alamu, gesi lwekulondvolota nema-lift kukhonjisiwe kusebenta. |
| Tinsita | Emamitha emanti nagesi afundziwe, ema-akhawunti adluliselwe lapho kuvunyelwene khona. |
| Kucecesha | Tisebenti telikhasimende ticeceshwe ngetinhlelo letikudzingako. |
| Liphakethe lemadokhumenti | Lilethiwe ne-register yemadokhumenti lesayiniwe. |
| I-snag list | Luhlu loluvunyelwene ngalo lukhishiwe, netinombolo tetintfo nemalanga lahlosiwe. |
Kulawula i-snag list ekunikeleni
I-snag list iyasebenta nangabe intfo ngayinye ine-ID yinye, indzawo yinye, umsebenti wesandla munye lophetse, lilanga lelihlosiwe nebufakazi besitfombe sekulungiswa. Hlela tintfo njengetibucayi, letinkhulu nome letincane. Tintfo letibucayi letenta sakhiwo singaphephi nome singasebenteki kufanele tilungiswe ngaphambi kwe-practical completion. Tintfo letincane tingena esikhatsini se-defects liability.
Imikhuba lemihle:
- Hlola yonkhe indzawo futsi ungaphangisi ekuhambeni.
- Chaza i-snag ngayinye ngalokucacile, nendzawo yayo.
- Tsatsa sitfombe se-snag ngayinye ngaphambi nangemuva kwekulungiswa.
- Vumelana ngeluhlu nelikhasimende ne-principal agent.
- Hlukanisa “kulungele kuhlolwa” na “kuvaliwe”, kute kuvalwa kuhlale kuhlolwa.
Idayari yesiza kulapho bufakazi lobunyenti bulapha bukhona. Ku-Wakha, idayari yesiza ibhala titfombe letinemalanga, simo selitulu netisebenti elucingweni, futsi emadokhumenti nemidvwebo kukuphrojekthi yinye, ngako liphakethe lekunikela liyakhula njengobe umsebenti uchubeka.
Kute utfole lifomethi lelilungile, sebentisa i-template ye-snag list yekwakha.
I-retention ikhululwa nini ngemuva kwekunikela?
I-retention ivame kukhululwa ngetincenye letimbili: incenye ku-practical completion nalesele ku-final completion, kuhlukaniswa nemaphesenti kubekwe ku-contract data. Tinkontileka letinyenti tekwakha te-JBCC tikhulula incenye ku-practical completion. Hlala uhlola inkontileka yakho, ngobe emanani netinto letikucalisako kuyehluka emkhatsini wemafomu nemaphrojekthi.
| Sigaba | Lokuvame kwenteka | Lokudzingako |
|---|---|---|
| Practical completion | Incenye ye-retention iyakhululwa, uma inkontileka ivuma. | Sitifiketi se-practical completion. |
| Final completion | Lesele iyakhululwa. | Sitifiketi se-final completion neluhlu lwemaphutsa loluvaliwe. |
| Final account | Sitifiketi senkhokhelo yekugcina siyakhishwa. | Tinguculo temsebenti, timangalo nekulungiswa lokuvunyelwene ngako. |
I-retention ivame kuba yinzuzo yemakhontileka emsebentini. Kuvala emaphutsa kancane kuyayephuzisa. Ngaseluhlangotsini lwenkhokhelo, fundza sikhombisi sesitifiketi senkhokhelo se-JBCC.
Usalindze i-retention tinyanga ngemuva kwekunikela? I-Wakha ixhumanisa titifiketi tema-sub-contractor ne-retention, tinkhokhelo tenchubekelo nesikhungo sakho sekulawula i-cash flow nephrojekthi ngayinye, ku-software yinye leyakhelwe bakhi baseNingizimu Afrika: buka i-demo yemkhicito.
Kuphikisana lokuvamile ekunikeleni nendlela yekukugwema
Kuphikisana lokunyenti ekunikeleni kumayelana netintfo letine: kutsi i-practical completion yafinyelelwa yini, kutsi yini lebalwa njenge-snag, kutsi i-retention ifanele nini nekutsi i-final account kufanele ibe njani. Kunye ngakunye kulula kukugwema ngemarekhodi lamahle kunekukuwina ngemuva. Lithebula lelingentasi likhombisa kuvimbela nesinyatselo sekucala lesivamile uma kucala kuphikisana.
| Kuphikisana | Indlela yekukuvimba | Sinyatselo sekucala uma kwenteka |
|---|---|---|
| I-practical completion yaliwe | Lungisa tintfo letibucayi kucala. Bhala kucedza ngetitfombe nemanothi ekuhlolwa. | Hlola incazelo yenkontileka ye-practical completion bese ucela i-principal agent kutsi incume. |
| Yini lebalwa njenge-snag | Sebentisa emazinga langenamcondvo wemuntfu: tincazelo, imidvwebo, i-National Building Regulations. | Bhekisa etincazelweni bese ubuta i-principal agent nome umhloli lotimele. |
| I-retention igcinwe | Vala intfo ngayinye nebufakazi ngaphambi kwekucela kukhululwa. | Tfumela bufakazi bese ubhekisa ku-clause ye-retention enkontilekeni. |
| I-final account | Sayinisa futsi ulinganise tinguculo temsebenti njengobe uchubeka. | Landzela inchubo yetimangalo yenkontileka, nemarekhodi e-quantity surveyor. |
Uma tinkhulumiswano tehluleka, landzela i-clause yekusombulula kuphikisana enkontilekeni yakho. Tsatsa seluleko semtsetfo ngaphambi kwekwenyusela.
Kungani ema-spreadsheet nemaphepha ehluleka ekunikeleni
Ema-spreadsheet nemaphepha ayehluleka ekunikeleni ngobe i-snag list, titifiketi nelitheyibhuli le-retention kusetindzaweni letehlukene, ngako kute longafakazela kutsi yini lenikelwe nekutsi nini. Emadokhumenti ayalahleka, emalanga ekugcina ayendlula futsi kuphikisana kuyakhula. Indleko ivela njengetinyanga te-retention lengakakhokhwa.
Tinkinga letivamile:
- Tinguculo letinyenti te-snag list letisebentako.
- Titifiketi letigcinwe kuma-akhawunti e-imeyili emuntfu.
- Titfombe elucingweni lwemuntfu munye.
- Kute kuxhumana emkhatsini wemaphutsa lasavulekile nelitheyibhuli le-retention.
Sisombululo yirekhodi linye ngephrojekthi ngayinye lelibamba i-snag list, emadokhumenti nemali, futsi emacembu esiza nelihhovisi aliphatsa kanyekanye.
Umphumela Wekugcina
Kunikela lokuhlantekile kuhlelwa kusukela eviki lekucala lekwakha, hhayi lekugcina. Butsa titifiketi njengobe umsebenti ngamunye wesandla uphela, gcina i-snag list yinye nebufakazi, sayinisa likhasimende loko lokunikelako, futsi uhlole i-contract data yakho ye-retention netikhatsi temaphutsa. Leyo yindlela yekufinyelela ku-final completion futsi ukhokhelwe yonkhe imali.
Imibuto Lebutwa Njalo
Yini kunikela iphrojekthi yekwakha?
Kudluliselwa lokusemtsetfweni kwemsebenti lophelile kusuka kumakhontileka kuya kulikhasimende. Kuhlanganisa kuhlolwa kwe-practical completion, i-snag list, kunikela tikhiya, emadokhumenti netitifiketi, kucecesha ngetisetjentiswa, nekucala kwesikhatsi se-defects liability. ENingizimu Afrika, tinyatselo netatiso kuvela enkontilekeni ye-JBCC, NEC nome GCC.
Side kangakanani sikhatsi se-defects liability?
Sibekwe ku-contract data. Tinkontileka letinyenti tekwakha te-JBCC tisebentisa cishe emalanga langu-90 ekhalenda kusukela ku-practical completion. I-NEC isebentisa i-defects date, kantsi tinkontileka te-civil te-GCC tivame kutsatsa tinyanga leti-12. Etindlini letinsha, i-warranty ye-NHBRC yengeta imisebenti yemtsetfo lemidze, njengeminyaka lemihlanu yemaphutsa lamakhulu esakhiwo.
Ngumaphi emadokhumenti ladzingekako ekunikeleni?
Emadokhumenti lajwayelekile ahlanganisa sitifiketi sekungena kuhlala semasipala, i-electrical certificate of compliance, titifiketi temapayipi negesi lapho kudzingeka khona, emarekhodi e-enrolment ye-NHBRC etindlu letinsha, imidvwebo ye-as-built, ema-manual ekusebenta nekunakekela, ema-warranty, titifiketi tenkhokhelo nesitatimende se-retention. Luhlu ncamashi luya ngephrojekthi yakho, masipala nenkontileka.
I-retention ikhululwa nini?
Kuvamise kube ngetincenye letimbili. Incenye ikhululwa ku-practical completion nalesele ku-final completion, ngemuva kwekutsi onkhe emaphutsa labaliwe alungisiwe. Tinkontileka letinyenti te-JBCC tikhulula incenye ku-practical completion. Emaphesenti netintfo letikucalisako kuku-contract data yakho, ngako tihlole ngaphambi kwekuhlela i-cash flow yakho.
Kwentekani uma kuba nekuphikisana ngesikhatsi sekunikela?
Landzela i-clause yekusombulula kuphikisana enkontilekeni yakho. Sinyatselo sekucala kuvame kuba kucela i-principal agent nome i-engineer kutsi incume, nebufakazi bakho bunamatsiselwe. Uma loko kwehluleka, inkontileka ingahlinzeka nge-adjudication, i-arbitration nome inkantolo. Gcina emarekhodi lanemalanga awo onkhe kuhlolwa, saziso nenkhulumo kusukela ekucaleni.
Ema-athikili lahlobene:
Yekela kwenta loku ngesandla
Wakha
I-SaaS yekuphatha kukhiwa yebathuthukisi baseNingizimu Afrika.
Ibhalwe ngu