Tekanyo Hape ka Chainage: Kamoo Metheo e Lefuoang Kateng

Tseleng kapa phaepheng, ha u lefuoe bakeng sa boleng bo bilining. U lefuoa bakeng sa boleng boo u ka pakang hore u bo hahile. Likonteraka tse ngata tsa metheo tsa Afrika Boroa lia lekanngoa hape. Bill of quantities (BOQ) e hakanya mosebetsi feela. Se fihlang setifikeiting sa hau sa tefo ke se lekantsoeng sebakeng sa mosebetsi, karolo ka karolo, ho latela chainage.

Tataiso ena e hlalosa kamoo tekanyo hape ka chainage e sebetsang kateng likonterakeng tsa metheo. E akaretsa hore na re-measurement contract ke eng, kamoo chainage e sebetsang kateng, ke mang ea lekanyang tlas’a GCC 2015, kamoo lintho tsa bolelele le tsa bophahamo ba sebaka (volume) li lekanngoang kateng, le kamoo boleng bo lekantsoeng bo kenang setifikeiting kateng. E ngoletsoe li-quantity surveyor (li-QS), li-site agent le batsamaisi ba likonteraka. Ke tataiso ea mosebetsi, eseng keletso ea molao. Konteraka ea hau, litlhaloso tsa eona le li-preamble tsa BOQ kamehla li tla pele.

Tekanyo Hape Konterakeng ea Metheo ke Eng?

Tekanyo hape e bolela hore boleng ba BOQ ke likhakanyo, mme u lefuoa bakeng sa boleng bo lekantsoeng ka ‘nete ka litheko tseo u li tendaretseng. GCC 2015 e hlalosa Re-measurement Contract mme, ho clause 6.7.1, e re boleng bo ho BOQ ea eona ke boleng bo hakantsoeng ba mosebetsi. Litheko tsa hau ha li fetohe. Boleng boa fetoha.

Sena se loketse mosebetsi oa metheo, moo ho seng motho ea tsebang bophahamo bo nepahetseng ba lefika, botebo ba ho qetela ba foro kapa bolelele ba ‘nete ba phaephe ho fihlela mosebetsi o entsoe. Moreki o nka kotsi ea boleng. Rakontraka o nka kotsi ea theko.

Tlas’a likonteraka tsa NEC, mohopolo o tšoanang o hlaha ho li-Option tse kholo tse sebelisang bill of quantities, joalo ka Option B. Mantsoe le mekhoa lia fapana, empa molao-motheo o ntse o eme: theko ka yuniti, tefo ka boleng bo lekantsoeng.

Tekanyo hape e boetse e fetola kamoo lithendara li hlahlojoang kateng. GCC 2015 corrections and FAQ ea SAICE e hlokomela hore, bakeng sa re-measurement contract, liphoso tsa lipalo molateng oa ntho li lokisoa ka ho boloka theko ea yuniti e tendaretsoeng le ho lokisa kakaretso ea mola. Litheko tsa hau ke konteraka. Li etse hantle.

Chainage ke Eng?

Chainage ke sebaka ho latela mola o behiloeng oa taolo ho tloha ntlheng ea ho qala, se sebelisoang ho fumana mosebetsi litseleng, liphaepheng, likanaleng le liporong. Hangata e ngoloa e le likhilomithara hammoho le limithara. Kahoo chainage 12+340 e bolela likhilomithara tse 12 le limithara tse 340, kapa 12,340 m, ho tloha qalong ea mola. Li-offset ka letsohong le letšehali kapa le letona la mola li fumana mosebetsi ho o tšela.

Chainage ke aterese ea tlhaho ea mosebetsi oa bolelele. Moaho o ka sebelisa mokato kapa grid line. Mola oa metsi a mangata oa 9 km o hloka referense e le ‘ngoe eo litšoantšo, setting out, tekanyo le setifikeiti li e arolelanang kaofela.

Mantsoe a mararo ao u tla kopana le ona:

Mola oa taolo kapa centre line: mola oo chainage e lekanngoang ho oona, o behiloeng ho tsoa moralong.
Karolo (section): bolelele ba mesebetsi pakeng tsa li-chainage tse peli, hangata bo sebelisetsoang tekanyo, ho fana kapa lenaneo.
Chainage equation: ntlha moo chainage ea moralo e tlolang, mohlala ka mor’a ho fetoloa ha tsela. E ngole leqepheng le leng le le leng la tekanyo, ho seng joalo u tla lekanya bolelele habeli kapa ho se bo lekanye ho hang.

Ke Mang ea Lekanyang Mosebetsi Tlas’a GCC 2015?

Tlas’a GCC 2015, Employer’s Agent o etsa qeto ea boleng bo lekantsoeng ba mesebetsi, mme rakontraka o lekanya le ho romela polelo e tšehetsang ha Employer’s Agent a kopa. Clause 6.7 e hlalosa sena. Employer’s Agent o fana ka tsebiso pele a lekanya, mme u tlameha ho ba teng kapa ho romela moemeli ea tšoanelehang ho nka karolo.

Molao o tšoasang bakontraka o ho clause 6.7.4. Haeba u hloleha ho ba teng, kapa u sa romele tekanyo ea hau ha e hlokahala, tekanyo e entsoeng kapa e amohetsoeng ke Employer’s Agent e nkoa e nepahetse. Mosebetsing o lekanngoang hape, seo se ka tsamaisa chelete e ngata.

Mohato	Mang	Seo u lokelang ho se boloka
Taelo ea ho lekanya	Employer’s Agent	Taelo e ngotsoeng le litlhoko tsa eona
Tsebiso ea tekanyo	Employer’s Agent	Letsatsi, nako le karolo e tla lekanngoa
Tekanyo e kopanetsoeng	Mahlakore ka bobeli	Maqephe a tšimo a saennoeng ka chainage le karolo
Polelo e tšehetsang	Rakontraka	Tekanyo le polelo ea hau ea khoeli
Setifikeiti sa tekanyo	Employer’s Agent	Boleng bo lumellanoeng bakeng sa ntho e ‘ngoe le e ‘ngoe ea bili

Molao o sebetsang o bonolo. Le ka mohla u se ke ua fetoa ke tekanyo, mme le ka mohla u se ke ua lumella mosebetsi ho koaheloa pele o lekanngoa. GCC 2015 e boetse e hloka tumello ea Employer’s Agent pele mosebetsi o koaheloa. Haeba foro e tlatsoa pele bedding le phaephe li lekanngoa, u sala u phehisana khang ka linepe.

Lintho tsa Bolelele le tsa Volume li Lekanngoa Joang?

Ntho e ‘ngoe le e ‘ngoe ea bili e lekanngoa ka yuniti le ka mokhoa oo litlhaloso tsa morero le li-preamble tsa BOQ li o behang, hangata ka chainage bakeng sa mosebetsi oa bolelele. Litlhaloso tsa metheo, joalo ka likarolo tsa SANS 1200 kapa litlhaloso tsa COLTO bakeng sa mosebetsi oa litsela, li kenyeletsa melao ea tekanyo le tefo bakeng sa ntho ka ‘ngoe. Li bale pele u bea theko, le hape pele u lekanya.

Lintho tse tloaelehileng tsa metheo le kamoo hangata li lekanngoang kateng:

Ntho	Yuniti e tloaelehileng	Kamoo e lekanngoang kateng ho latela chainage
Mesebetsi e meholo ea mobu (cut le fill)	m³	Li-cross-section ka linako tse behiloeng tsa chainage, li-volume pakeng tsa tsona
Mekhahlelo ea pavement	m³ kapa m²	Bolelele pakeng tsa li-chainage ho atisoa ka bophara le botenya bo boletsoeng
Li-kerb le li-channel	m	Bolelele ho latela mola, ka mofuta
Liphaephe	m	Bolelele pakeng tsa li-chainage, ka bophara mme hangata ka mefuta ea botebo
Ho cheka foro	m³ kapa m	Ho ea ka litlhaloso, hangata ka mefuta ea botebo le sehlopha sa thepa
Li-manhole le li-chamber	Palo	Bala ka mofuta le botebo, li fumanoa ka chainage
Matšoao a tsela	m kapa m²	Bolelele kapa sebaka ka mofuta, ka chainage

Li-yuniti tse ka holimo li tloaelehile, ha li tsitsitse. Konteraka e ‘ngoe e ka lefa ho cheka foro ka cubic metre mme e ‘ngoe ka metre ea foro ka mekhahlelo ea botebo. Litlhaloso le li-preamble tsa BOQ li etsa qeto. Haeba li sa lumellane, phahamisa taba pele mosebetsi o qala.

U Bala Li-Volume tsa Mesebetsi ea Mobu ka Chainage Joang?

Mesebetsi ea mobu hangata e lekanngoa ho tsoa ho li-cross-section tse nkiloeng ka linako tse behiloeng tsa chainage, mme volume pakeng tsa likarolo tse peli e baloa ho tsoa libakeng tsa tsona. Mokhoa o tloaelehileng ke end-area method: fumana karolelano ea libaka tsa li-cross-section tse peli, ebe u atisa ka sebaka se pakeng tsa tsona. Konteraka kapa litlhaloso tsa hau li ka bea mokhoa o mong, kahoo hlahloba pele.

Foromo ke: volume = (sebaka 1 + sebaka 2) / 2 × sebaka se pakeng.

Mona ke cut ea mohlala ho 100 m, ka likarolo tse 20 m e ‘ngoe le e ‘ngoe:

Ho tloha chainage	Ho isa chainage	Sebaka qalong (m²)	Sebaka qetellong (m²)	Bolelele (m)	Volume (m³)
1+200	1+220	14.0	18.0	20	320
1+220	1+240	18.0	16.5	20	345
1+240	1+260	16.5	12.0	20	285
1+260	1+280	12.0	10.5	20	225
1+280	1+300	10.5	13.0	20	235
Kakaretso				100	1,410

Ka theko ea bili ea mohlala ea R85 ka m³, karolo ena e na le boleng ba R119,850. Haeba BOQ e hakantse 1,200 m³ bakeng sa bolelele bo tšoanang, u lefuoa bakeng sa 1,410 m³ eo u e lekantseng, ha feela tekanyo e lumellanoe.

Maemo a pele a mobu (original ground levels) ke motheo oa palo ena. A lumellane le resident engineer pele u tlosa kapa u cheka. Ha mobu o se o le sieo, le bopaki ba hau bo sieo.

Na u ntse u lekanya tsela ho tsoa libukeng tsa tšimo le spreadsheet? Sakha e kopanya tekanyo le tsoelo-pele, khakanyo le BOQ, le litifikeiti tsa tefo ka software e le ‘ngoe ea cloud e hahetsoeng bakontraka ba metheo ba Afrika Boroa, e nang le portal moo moenjiniere a ka hlahlobang rekoto: bona demo ea sehlahisoa.

Tekanyo Hape e Kena Joang Setifikeiting sa Tefo?

Khoeli le khoeli, boleng bo lumellanoeng ho fihlela joale bakeng sa ntho e ‘ngoe le e ‘ngoe ea bili bo atisoa ka theko ea eona, mme kakaretso eo e fetoha mola oa mosebetsi o lekantsoeng setifikeiting. Hobane litifikeiti lia bokellana, u netefatsa boleng bo lekantsoeng ho fihlela joale, eseng mosebetsi oa khoeli ena feela. Phoso e lokisitsoeng khoeling ena e lokisa kakaretso.

Pono e bonolo ea lintho tse tharo bohareng ba konteraka:

Ntho ea bili	Boleng ba BOQ (khakanyo)	E lekantsoeng ho fihlela joale	Theko	Boleng ho fihlela joale
Bulk cut to fill	18,000 m³	12,600 m³	R85	R1,071,000
Phaephe ea uPVC, 250 mm	4,200 m	3,150 m	R1,240	R3,906,000
Kerbing, mofuta oa 1	6,500 m	2,800 m	R310	R868,000
Kakaretso ea mosebetsi o lekantsoeng ho fihlela joale				R5,845,000

Lipalo ke tsa mohlala. Kakaretso eo e fepa setifikeiti, pele ho liphetoho, phetoho ea theko, retention le litefo tse fetileng. Tataiso ea rona ea ts’ebetso ea setifikeiti sa tefo sa GCC e hlalosa setifikeiti se seng kaofela, linako tsa matsatsi a 7 le a 28 le retention.

Lintlha tse peli ka boleng bo fapaneng le bili:

Phetoho ea boleng hase phetoho (variation) ka boeona. Konterakeng ea re-measurement, boleng bo lebelletsoe ho fetoha. Variation ke phetoho ea mesebetsi e laetsoeng tlas’a konteraka. Li boloke li arohane lirekotong tsa hau.
Liphetoho tse kholo li ka ama lintho tse ling. GCC 2015 e kenyeletsa mokhoa oa ho fetola General Items ha kakaretso ea liphetoho tsohle e feta peresente e behiloeng ho data ea konteraka (clause 6.11). Latela kakaretso eo ha u ntse u tsoela pele.

Likhang tsa Tekanyo Hape li Qala Kae?

Boholo ba likhang tsa tekanyo hape bo qala sebakeng sa mosebetsi, libeke pele ho setifikeiti, ha boleng bo lekanngoa morao, u le mong kapa ho se bo lekanye ho hang. Ha Employer’s Agent a e botsa, mobu o se o koahetsoe mme rekoto e fokola. Thibelo e theko e tlase ho feta khang efe kapa efe.

Lisosa tse tloaelehileng:

Ha ho original ground levels. Ntle le maemo a lumellanoeng pele ho ho cheka, li-volume tsa cut le fill ke ho hakanya feela.
Mosebetsi o koahetsoe pele ho tekanyo. Liphaephe, bedding le mekhahlelo li lekanngoa ka mohopolo kapa linepe.
Meeli ea likarolo e baloa habeli. Maqephe a mabeli a tšimo ao ka bobeli a kenyeletsang chainage 2+500.
Li-chainage equation li hlokomolohuoa. Bolelele ho tšela ho fetoloa ha tsela bo lekanngoa ka chainage e fosahetseng.
Li-yuniti tse sa lumellaneng le bili. Ho lekanya foro ka metre ha bili e lefa ka cubic metre.
Tumellano e liehang. Litekanyo li lumellanoa likhoeli hamorao, ka mor’a hore basebetsi ba tsamaee.

Teko ea karolo. Khetha karolo efe kapa efe ea 200 m konterakeng ea hau ea joale. Na u ka bontša original ground levels, li-cross-section, maqephe a tekanyo a saennoeng le mola oa setifikeiti oo a o fepileng, ka tlase ho metsotso e leshome? Haeba ho se joalo, tekanyo ea hau ke kotsi setifikeiting se latelang le ho final account.

Ke Lirekoto Life tse Etsang hore Tekanyo Hape e Eme?

Rekoto ea tekanyo hape ea ema ha boleng bo bong le bo bong bo ka latelloa ho tloha ntlheng ea bili ho isa chainage, tekanyo e saennoeng le setifikeiti. Khoele eo ke eona eo mohlahlobi oa moreki oa sechaba a tla e latela, ka linako tse ling lilemo ka mor’a ho phethoa. Hape ke motheo oa boleng ba ho qetela ba konteraka boo cidb e bo sebelisang hamorao e le rekoto ea mosebetsi.

Boloka, bakeng sa karolo e ‘ngoe le e ‘ngoe:

tlhahlobo ea mobu oa pele le maemo a lumellanoeng;
li-cross-section le palo ea volume;
maqephe a saennoeng a tekanyo e kopanetsoeng, ka chainage le ntho ea bili;
linepe tse hokahantsoeng le chainage le letsatsi;
nomoro ea setifikeiti seo boleng ka bong bo lefiloeng ho sona.

Software ea taolo ea kaho ea metheo joalo ka Sakha e ngola tekanyo le tsoelo-pele ka chainage le karolo, mme e e hokahanya le BOQ le setifikeiti sa tefo. Moenjiniere a ka hlahloba rekoto e tšoanang ka portal, kahoo tumellano e etsahala ha mosebetsi o ntse o bonahala. Boleng ba ho qetela bo hlophehileng ho tloha letsatsing la pele bo boetse bo etsa hore bopaki ba hau ba CIDB CE grading bo be bonolo ho bo fumana.

Lipotso tse Botsoang Khafetsa

Tekanyo hape kahong ke eng?

Ke mokhoa oa konteraka moo bill of quantities e hakanyang mosebetsi feela, mme rakontraka a lefuoa bakeng sa boleng bo lekantsoeng ka ‘nete, ka litheko tse tendaretsoeng. GCC 2015 e e bitsa Re-measurement Contract. E tloaelehile mosebetsing oa metheo, moo boleng ba ho qetela bo sa tsejoeng nakong ea thendara.

Chainage e kang 12+340 e bolela eng?

E bolela likhilomithara tse 12 le limithara tse 340, kapa 12,340 m, ho latela mola oa taolo ho tloha ntlheng ea oona ea ho qala. Chainage e fa karolo e ‘ngoe le e ‘ngoe ea tsela, phaephe kapa kanale referense e le ‘ngoe bakeng sa litšoantšo, setting out, tekanyo le tefo.

Ke mang ea lekanyang mosebetsi tlas’a GCC 2015?

Employer’s Agent o etsa qeto ea boleng bo lekantsoeng tlas’a clause 6.7. Rakontraka o lekanya le ho romela polelo e tšehetsang ha ho hlokahala, mme o ba teng tekanyong e kopanetsoeng ka mor’a tsebiso. Haeba rakontraka a sa be teng kapa a sa romele, tekanyo ea Employer’s Agent e nkoa e nepahetse.

Na ho feta ha boleng ke variation?

Eseng ka bohona. Konterakeng ea re-measurement, boleng bo lebelletsoe ho fapana le bili, mme u lefuoa bakeng sa boleng bo lekantsoeng ka theko ea bili. Variation ke phetoho ea mesebetsi e laetsoeng tlas’a konteraka, e lekantsoeng tlas’a li-clause tsa eona.

Li-volume tsa mesebetsi ea mobu li baloa joang ka chainage?

Hangata ka end-area method: nka li-cross-section ka linako tse behiloeng tsa chainage, fumana karolelano ea libaka tsa likarolo tse peli mme u atise ka sebaka se pakeng tsa tsona. Hlahloba mokhoa oo litlhaloso le konteraka ea hau li o behang pele u lekanya.

Qetello

Tekanyo hape e lefa seo u ka se pakang. Lokisa litheko tsa hau nakong ea thendara, ebe u lumella boleng bo lekantsoeng ho jara boleng. Sebelisa chainage e le aterese e le ‘ngoe bakeng sa boleng bo bong le bo bong. Lumellana ka maemo a pele pele u cheka, le ka mohla u se ke ua fetoa ke tekanyo e kopanetsoeng, mme le ka mohla u se ke ua koahela mosebetsi pele o lekanngoa. Latela mola o mong le o mong oa setifikeiti morao ho leqephe le saennoeng le karolo. Etsa joalo khoeli le khoeli, mme final account e fetoha palo, eseng ntoa.

Litataiso tse amanang: