Setifikeiti sa Tefo sa GCC: Ts'ebetso, Linako le Retention

Konterakeng ea sechaba ea metheo, chelete e tsamaea feela ha setifikeiti sa tefo se saennoeng se tsamaea. Tlas’a SAICE General Conditions of Contract (GCC), khoeli e ‘ngoe le e ‘ngoe e latela ketane e tšoanang: polelo ea hau, tlhahlobo ea moenjiniere, setifikeiti ebe tefo. Lehokela le fokolang kae kapa kae ketaneng eo le u lahlela libeke tsa chelete, hangata konterakeng eo moreki a seng a lefa butle ho eona.
Tataiso ena e hlalosa kamoo setifikeiti sa tefo sa GCC se sebetsang tlas’a GCC 2015, khatiso e ntseng e laola likonteraka tse ngata tsa metheo tse tsamaeang. E akaretsa hore na mang o etsa eng, meeli ea nako ea ho netefatsa le ho lefa, se kenang setifikeiting, kamoo retention e bolokoang le ho lokolloa kateng, le seo u ka se etsang ha tefo e lieha. Ke tataiso ea mosebetsi bakeng sa batsamaisi ba likonteraka, li-quantity surveyor (li-QS) le li-site agent, eseng keletso ea molao. Data ea hau ea konteraka le maemo afe kapa afe a khethehileng kamehla li tla pele.
Setifikeiti sa Tefo sa GCC ke Eng?
Setifikeiti sa tefo sa GCC ke tokomane eo ho eona Employer’s Agent a netefatsang chelete e kolotoang rakontraka bakeng sa mosebetsi o entsoeng ho fihlela joale. Tlas’a GCC 2015, u romela polelo ea khoeli. Employer’s Agent oa e hlahloba mme o netefatsa se kolotoang tlas’a clause 6.10.1. Mohiri (employer) o lefa khahlanong le setifikeiti seo se saennoeng.
Employer’s Agent ke motho ea boletsoeng ho data ea konteraka hore a emele mohiri. Mosebetsing oa metheo hangata ke moenjiniere oa boeletsi, mme hangata resident engineer o mo emela sebakeng sa mosebetsi. Puong ea letsatsi le letsatsi, batho ba bangata ba ntse ba se bitsa “setifikeiti sa moenjiniere”.
Litifikeiti lia bokellana. E ‘ngoe le e ‘ngoe e lekanya boleng ba tsohle tse entsoeng ho fihlela joale, ebe e tlosa retention le chelete e seng e netefalitsoe. Phapang ke tefo ea khoeli ena. Haeba khoeli e fetileng e ne e lekantsoe ka holimo haholo kapa ka tlase haholo, khoeli ena ea e lokisa. GCC 2015 e boetse e lumella Employer’s Agent ho lokisa setifikeiti se fetileng ho se latelang.
Ke Mang ea Etsang Eng Potolohong ea Khoeli?
Mahlakore a mararo a ama setifikeiti se seng le se seng: rakontraka o lokisa qoso, Employer’s Agent oa e hlahloba le ho e netefatsa, mme mohiri oa e lefa. Ho lieha hangata ho tsoa bopaking bo haellang mohatong oa pele, eseng lipalong. Ho tseba mosebetsi oa lehlakore ka leng ho u thusa ho romela polelo e netefatsoang ka lekhetlo la pele.
| Mohato | Mang | Se etsahalang | Khokahano ea GCC 2015 |
|---|---|---|---|
| 1. Tekanyo | Rakontraka le Employer’s Agent | Mosebetsi o entsoeng oa lekanngoa, hangata hammoho, mme oa lumellanoa | Clause 6.7 |
| 2. Polelo ea khoeli | Rakontraka | Polelo ea chelete eo u nahanang hore e kolotoa, le tekanyo e e tšehetsang | Clause 6.10.1 |
| 3. Netefatso | Employer’s Agent | O hlahloba polelo mme o netefatsa chelete e kolotoang | Clauses 6.10.1 le 6.10.4 |
| 4. Tax invoice | Rakontraka | Invoice ea chelete e netefalitsoeng, moo molao o e hlokang | Clause 6.10.4 |
| 5. Tefo | Mohiri | O lefa chelete e netefalitsoeng | Clause 6.10.4 |
| 6. Ho se lumellane | Lehlakore lefe kapa lefe | Ho se khotsofale ho sebetsoa ka ts’ebetso ea liqoso le likhang | Clause 10 |
Mosebetsing o lekanngoang hape, mohato oa 1 o etsa qeto ea boleng bo boholo. Tataiso ea rona ea tekanyo hape ka chainage e hlalosa kamoo boleng bo lekantsoeng bo lumellanoang kateng pele bo fihla setifikeiting.
Moenjiniere le Mohiri ba na le Nako e Kae?
Tlas’a mantsoe a tloaelehileng a GCC 2015, Employer’s Agent o tlameha ho fana ka setifikeiti sa tefo ka har’a matsatsi a 7 a ho amohela polelo ea hau, mme mohiri o tlameha ho lefa ka har’a matsatsi a 28 a ho amohela setifikeiti se saennoeng. Tefo e boetse e itšetlehile ka tax invoice e nepahetseng moo molao o e hlokang. Data ea hau ea konteraka e ka fetola linako tsena, kahoo e hlahlobe.
Kahoo, ka mantsoe a tloaelehileng, chelete e lokela ho fihla hoo e ka bang libeke tse hlano ka mor’a hore u fane ka polelo ea hau. Lintlha tse peli hangata li e lelefatsa ha e le hantle:
- Special Non-Working Days. GCC 2015 corrections and FAQ ea SAICE ka boeona e bontša hore, ka tloaelo, Special Non-Working Days (joalo ka matsatsi a phomolo a sechaba le builders’ break) ha li kenyeletsoe lipalong tsa nako. E khothaletsa hore data ea konteraka e re matsatsi a 28 a tefo a li kenyeletsa. Haeba konteraka ea hau e sa rialo, phomolo ea December e ka sutumetsa letsatsi la tefo ho fihla hole ka January.
- Letsatsi la ho amohela. Matsatsi a 28 a qala ha mohiri a amohela setifikeiti se saennoeng. Haeba ho se motho ea ngolang letsatsi leo, ha ho motho ea ka pakang hore tefo e ne e lokela ho etsoa neng.
Ngola matsatsi a mane bakeng sa setifikeiti se seng le se seng. Letsatsi leo u faneng ka polelo ea hau ka lona, letsatsi leo Employer’s Agent a saennang ka lona, letsatsi leo mohiri a amohetseng setifikeiti ka lona le letsatsi leo chelete e fihlileng ka lona. Ntle le ona, qoso ea tsoala e fetoha khang ho e na le palo.
Ho Kena Eng Setifikeiting sa GCC 2015?
Setifikeiti sa GCC 2015 se haha boleng ba mosebetsi ho fihlela joale, se eketsa liphetoho, se tlosa retention le litefo tse fetileng, ebe se eketsa VAT. Clause 6.10.1 e thathamisa seo Employer’s Agent a se nahanang, ho kenyeletsa likotlo tlas’a clause 5.13 moo li sebetsang. Mola o mong le o mong o hloka tokomane ka mor’a oona, ho seng joalo o tla tlosoa.
| Mola | Seo o se akaretsang | Bopaki boo moenjiniere a bo batlang |
|---|---|---|
| Mosebetsi o entsoeng ho fihlela joale | Mesebetsi e sa feleng le ea nakoana e lekantsoeng ka litheko tsa bili | Tekanyo e lumellanoeng ka chainage kapa karolo |
| Liphetoho | Liphetoho tse laetsoeng tlas’a clause 6.3, tse lekantsoeng tlas’a clause 6.4 | Variation order le tekanyetso ea eona |
| Contract price adjustment | Phetoho ea theko tlas’a clause 6.8, moo data ea konteraka e e fanang | Foromo, boima le li-index tse ho data ea konteraka |
| Thepa sebakeng sa mosebetsi | Thepa e so kang e kenngoa mosebetsing, e lekantsoeng tlas’a clause 6.10.2 | Li-invoice kapa lirasiti, le bopaki ba hore e sebakeng |
| Ho tlosoa retention | Retention ka sekhahla le ho fihla moeling o ho data ea konteraka | Clause 6.10.3 le data ea konteraka |
| Ho tlosoa litifikeiti tse fetileng | Chelete e seng e netefalitsoe | Rejistara ea hau ea litifikeiti |
| Likotlo | Likotlo tsa ho qeta morao, moo li sebetsang | Clause 5.13 |
| VAT | VAT holim’a chelete e kolotoang | Tax invoice e nepahetseng |
Tataiso ea rona ea litifikeiti tsa tefo tsa GCC 2015 khahlanong le GCC 2025 e sebetsa setifikeiti se felletseng ka ranta mme e bontša se fetohang tlas’a khatiso e ncha.
Retention e Sebetsa Joang Tlas’a GCC 2015?
Retention ke karolo ea setifikeiti se seng le se seng eo mohiri a e tšoarang e le tšireletso, ka sekhahla le ho fihla moeling o behiloeng ho data ea konteraka. Tlas’a clause 6.10.5 ea GCC 2015, halofo e lokolloa ka Certificate of Completion. Halofo e ‘ngoe e lefuoa ka har’a matsatsi a 14 ka mor’a hore Defects Liability Period e fele.
Mohiri a ka tšoara litjeho tsa mosebetsi oa liphoso o ntseng o salletse. Haeba konteraka e se na Defects Liability Period, retention eohle e lefuoa ka Final Approval Certificate.
Mohlala o hlakisa phello ea chelete. Ha re re data ea konteraka e bea moeli mme retention ea hau e fihlile ho R2,400,000 qetellong ea mesebetsi:
| Ntlha ea tokollo | Karolo | Chelete (mohlala) |
|---|---|---|
| Certificate of Completion | Halofo ea retention e tšoeroeng | R1,200,000 |
| Matsatsi a 14 ka mor’a hore Defects Liability Period e fele | Halofo e ‘ngoe, ho tlosoa mosebetsi ofe kapa ofe oa liphoso o salletseng | R1,200,000 |
| Kakaretso e lokollotsoeng | R2,400,000 |
Liphoso tse peli li tloaelehile. Ea pele ke ho tsoela pele ho tlosa retention ka mor’a hore moeli o fihlelloe. Ea bobeli ke ho lebala tokollo ea bobeli. Konterakeng e telele ea sechaba, retention eo ho seng motho ea e latelang hangata e lefuoa morao, kapa ha e lefuoe ho hang. Ngola qetello ea Defects Liability Period bukeng ea hau letsatsing leo u fumanang Certificate of Completion ka lona.
Na u ntse u haha litifikeiti le mananeo a retention ka li-spreadsheet? Sakha e boloka tekanyo le tsoelo-pele, litifikeiti tsa tefo le taolo ea konteraka, le litokomane tsa morero ka software e le ‘ngoe ea cloud e hahetsoeng bakontraka ba metheo ba Afrika Boroa: bona demo ea sehlahisoa.
U ka Etsa Eng ha Tefo e Lieha?
GCC 2015 e u fa tsoala tefong e liehang mme, qetellong, tokelo ea ho felisa konteraka haeba mohiri a hloleha ho lefa chelete e netefalitsoeng. Tlas’a clause 6.10.6, chelete e fetileng nako e hohela tsoala ka prime overdraft rate e lefisoang ke banka ea hau, e bokellanang khoeli le khoeli. Mohiri a ka tlosa chelete eo a e kolotoang, empa o tlameha ho fana ka tsebiso e ngotsoeng e nang le mabaka.
Nka mehato ena ka tatellano:
- Hlahloba letsatsi la tefo. Sebetsa ho tloha letsatsing la ho amohela setifikeiti se saennoeng le nakong e ho data ea hau ea konteraka.
- Romela khopotso e ngotsoeng hang ha letsatsi le feta. E boloke e le ea lintlha: nomoro ea setifikeiti, chelete, letsatsi la tefo.
- Bala tsoala ho tloha prime overdraft rate ea banka ea hau, e bokellanang khoeli le khoeli, mme u e kenye polelong e latelang.
- Tseba tokelo ea hau ea ho felisa. Tlas’a clause 9.3 ea GCC 2015, haeba mohiri a hloleha ho lefa chelete e kolotoang tlas’a setifikeiti sa tefo, u ka fana ka tsebiso e ngotsoeng ea ho e lokisa. Haeba e sa lokisoe ka har’a matsatsi a 14, konteraka e hlalosa tokelo ea hau ea ho felisa. Ho felisa ke mohato o tebileng. Latela mohato o mong le o mong oa tsebiso ka nepo mme u fumane keletso ea molao pele.
GCC 2025 e fetola karolo ena. E fana ka litokelo tse hlakileng haholoanyane tsa ho emisa kapa ho felisa ka lebaka la ho se lefe, kahoo hlahloba hore na ke khatiso efe e laolang konteraka ka ‘ngoe pele u nka khato.
Ho Thoe’ng Haeba u sa Lumellane le Setifikeiti?
Haeba Employer’s Agent a khaola mela polelong ea hau, e nke e le bothata ba lirekoto pele, le khang kamora moo. Boholo ba ho khaola bo etsahala hobane bopaki bo ne bo haella: tekanyo e sa kang ea lumellanoa, kapa phetoho e se nang taelo e ngotsoeng. Lokisa bopaki mme u qose chelete hape polelong e latelang, kaha litifikeiti lia bokellana.
Haeba ho khaola ke khang ea ‘nete, GCC 2015 e romela ho se khotsofale ho hong le ho hong ka setifikeiti ka ts’ebetso ea liqoso le likhang ho clause 10. Ts’ebetso eo e na le linako tsa eona tsa tsebiso. Li ngole bukeng ea hau letsatsing leo setifikeiti se fihlang ka lona, eseng ha u etsa qeto ea ho loana.
Boloka rejistara e bonolo ea mola o mong le o mong oo moenjiniere a o fokolitseng, hobaneng, le seo u se entseng ka oona. Mekhoa e hlaha kapele. Haeba mofuta o tšoanang oa ntho o khaoloa khoeli le khoeli, bothata ke kamoo sehlopha sa hau se e ngolang kateng sebakeng sa mosebetsi.
Setifikeiti sa Tefo sa ho Qetela se Sebetsa Joang?
Setifikeiti sa tefo sa ho qetela se koala chelete ea konteraka, kahoo ntho e ‘ngoe le e ‘ngoe e bulehileng e tlameha ho rarolloa kapa ho qosoa pele se fanoa. GCC 2015 e sebetsana le sona ho clause 6.10.9. Ka mor’a Certificate of Completion, Employer’s Agent a ka u kopa tlhahisoleseling e eketsehileng tlas’a clause 6.10.8 ho lokisa final account.
Pele ho final account, hlahloba hore:
- phetoho e ‘ngoe le e ‘ngoe e lekantsoe mme e lumellanoe, kapa e qositsoe ka molao;
- boleng ba ho qetela bo lekantsoeng bo lumellanoe bakeng sa ntho e ‘ngoe le e ‘ngoe ea bili;
- contract price adjustment e sebelisitsoe ho fihlela tekanyetsong ea ho qetela;
- likotlo, haeba li le teng, li nepahetse;
- retention e lokollotsoeng e lekana le retention e neng e tšoeroe.
Boleng ba ho qetela bo boetse bo bohlokoa ka nqane ho konteraka ena. cidb e sebelisa boleng ba likonteraka tse phethiloeng le litifikeiti tsa tefo e le rekoto ea mosebetsi. Tataiso ea rona ea CIDB CE grading bakeng sa bakontraka ba metheo e hlalosa kamoo bopaki boo bo tšehetsang grade ea hau e latelang kateng.
U Boloka Litifikeiti li Hlophehile Joang Khoeli le Khoeli?
Litifikeiti tse hlophehileng li tsoa rekotong e phelang e bolokoang ha mosebetsi o ntse o etsahala, eseng spreadsheet e hahuoang bocha qetellong ea khoeli. Setifikeiti ke mohato oa ho qetela feela oa ketane e qalang ka tekanyo sebakeng sa mosebetsi le litaelo tse ngotsoeng bakeng sa phetoho e ‘ngoe le e ‘ngoe. Haeba tseo li le morao-rao, setifikeiti se batla se ingola.
Tloaelo ea khoeli e sebetsang:
- Lumellana ka tekanyo le resident engineer pele mosebetsi o koaheloa.
- Le ka mohla u se ke ua sebetsa ka taelo ea molomo ntle le ho e netefatsa ka ho ngola letsatsing lona leo.
- Fetisetsa lipalo tse bokellaneng tsa khoeli e fetileng pele. U se ke ua li ngola hape.
- Hlahloba retention khahlanong le moeli oa eona le ho khutlisoa ha advance khahlanong le chelete e fanoeng esale pele, moo konteraka e nang le eona.
- Ngola matsatsi a mane a setifikeiti.
Software ea taolo ea kaho ea metheo joalo ka Sakha e hokahanya tekanyo, liphetoho le litifikeiti rekotong e le ‘ngoe, e le hore lipalo tse bokellaneng li fetisetsoe pele mme matsatsi a ngoloe ha a ntse a etsahala. Hlahloba mohato o mong le o mong khahlanong le tokomane ea semmuso ea SAICE GCC 2015 le data ea hau ea konteraka.
Lipotso tse Botsoang Khafetsa
Setifikeiti sa tefo sa GCC ke eng?
Ke tokomane eo ho eona Employer’s Agent a netefatsang chelete e kolotoang rakontraka tlas’a SAICE General Conditions of Contract. Tlas’a GCC 2015, se latela polelo ea khoeli ea rakontraka tlas’a clause 6.10.1. Mohiri o lefa khahlanong le setifikeiti se saennoeng.
Mohiri o na le nako e kae ea ho lefa tlas’a GCC 2015?
Tlas’a mantsoe a tloaelehileng a clause 6.10.4, mohiri o lefa ka har’a matsatsi a 28 a ho amohela setifikeiti sa tefo se saennoeng ke Employer’s Agent. Tax invoice e nepahetseng ea hlokahala moo molao o e hlokang. Hlahloba data ea hau ea konteraka bakeng sa phetoho efe kapa efe ea nako ena.
Moenjiniere o na le nako e kae ea ho fana ka setifikeiti?
Tlas’a mantsoe a tloaelehileng a GCC 2015, Employer’s Agent o fana ka setifikeiti ka har’a matsatsi a 7 a ho amohela polelo ea rakontraka. Data ea konteraka e ka fetola sena, kahoo hlahloba konteraka ka ‘ngoe.
Retention e lokolloa neng tlas’a GCC 2015?
Halofo e lokolloa ka Certificate of Completion. Halofo e ‘ngoe e lefuoa ka har’a matsatsi a 14 ka mor’a hore Defects Liability Period e fele, ho tlosoa litjeho tsa mosebetsi ofe kapa ofe oa liphoso o salletseng. Ha ho se Defects Liability Period, chelete eohle e lefuoa ka Final Approval Certificate.
Tsoala efe e sebetsang ha tefo ea GCC 2015 e lieha?
Clause 6.10.6 e fana ka tsoala ka prime overdraft rate e lefisoang ke banka ea rakontraka, e bokellanang khoeli le khoeli. GCC 2025 e fetola melao ea tefo e liehang, kahoo hlahloba hore na konteraka ea hau e sebelisa khatiso efe.
Qetello
Setifikeiti sa tefo sa GCC ke ketane ea khoeli: tekanyo, polelo, setifikeiti, invoice le tefo. Lehokela ka leng le na le mong’a lona mme, tlas’a GCC 2015, moeli oa nako. Tseba linako tsa matsatsi a 7 le a 28 mme u ngole matsatsi a li qalang. Latela retention ho fihla moeling oa eona le ho lintlha tse peli tsa tokollo. Sebelisa litokelo tsa tsoala le tsa tsebiso ha tefo e lieha, mme u latele mehato ka nepo. Ka holim’a tsohle, tšehetsa mola o mong le o mong ka bopaki bo entsoeng letsatsing leo mosebetsi o entsoeng ka lona. Ke sona se fetolang setifikeiti chelete ka nako.
Litataiso tse amanang:
- GCC 2015 khahlanong le GCC 2025: se fetohang bakeng sa litifikeiti tsa tefo
- Tekanyo hape ka chainage: kamoo mosebetsi oa metheo o lekanngoang le ho lefuoa kateng
- NEC compensation events: tataiso bakeng sa bakontraka ba Afrika Boroa
- CIDB CE grading: grade 5 ho isa 9 bakeng sa bakontraka ba metheo
- Software ea boenjiniere ba metheo Afrika Boroa: tataiso ea 2026 bakeng sa bakontraka
- Litifikeiti tsa tefo ea tsoelo-pele tlas’a JBCC, NEC le GCC
Khaotsa ho etsa sena ka letsoho
Sakha
SaaS ya taolo ya ditjeho le dihlopha bakeng sa dikontraka tsa civil
E ngotsweng ke