Setifiketi sa Tefo sa GCC: Tshepedišo, Dinako le Tshwaro

Konterakeng ya setšhaba ya diporo, tšhelete e sepela feela ge setifiketi sa tefo se se saennwego se sepela. Ka tlase ga SAICE General Conditions of Contract (GCC), kgwedi e nngwe le e nngwe e latela ketane e tee: setatamente sa gago, tekolo ya moenjiniere, setifiketi gomme ke moka tefo. Kgokagano ye e fokolago kae goba kae ketaneng yeo e go lahlegela ke dibeke tša tšhelete, gantši konterakeng yeo moreki a šetšego a lefa ka bonya.

Tlhahlo ye e hlalosa kamoo setifiketi sa tefo sa GCC se šomago ka tlase ga GCC 2015, kgatišo yeo e sa laolago bontši bja dikonteraka tša diporo tša bophelo. E akaretša gore ke mang yo a dirago eng, meedi ya nako ya go netefatša le go lefa, seo se yago setifiketing, kamoo tshwaro e swarwago le go lokollwa ka gona, le seo o ka se dirago ge tefo e diega. Ke tlhahlo ya mošomo bakeng sa balaodi ba dikonteraka, ba QS (quantity surveyors) le baemedi ba lefelo, e sego keletšo ya molao. Datha ya gago ya konteraka le dipeelano dife goba dife tše di kgethegilego di dula di tla pele.

Setifiketi sa Tefo sa GCC ke Eng?

Setifiketi sa tefo sa GCC ke tokumente yeo ka yona Moemedi wa Mothapi (Employer’s Agent) a netefatšago palo yeo mokontraka a e kolotwago bakeng sa mošomo wo o dirilwego go fihla bjale. Ka tlase ga GCC 2015, o romela setatamente sa kgwedi. Moemedi wa Mothapi o se lekola gomme a netefatša seo se kolotwago ka tlase ga temana ya 6.10.1. Mothapi ke moka o lefa go ya ka setifiketi seo se saennwego.

Moemedi wa Mothapi ke motho yo a boletšwego datheng ya konteraka go šomela mothapi. Mošomong wa diporo gantši ke moenjiniere wa boeletši, gomme moenjiniere wa lefelong (resident engineer) gantši o mo emela lefelong. Polelong ya letšatši le letšatši, batho ba bantši ba sa se bitša “setifiketi sa moenjiniere”.

Disetifiketi di a kgobokana. Se sengwe le se sengwe se lekanya mošomo ka moka wo o dirilwego go fihla bjale, ke moka sa ntšha tshwaro le dipalo tše di šetšego di netefaditšwe. Phapano ke tefo ya kgwedi ye. Ge kgwedi ye e fetilego e lekantšwe godimo kudu goba tlase kudu, kgwedi ye e a e lokiša. GCC 2015 e dumelela gape Moemedi wa Mothapi go lokiša setifiketi sa pele go se sengwe sa ka morago.

Ke Mang yo a Dirago Eng Modikologong wa Kgwedi?

Mekgatlo ye meraro e kgoma setifiketi se sengwe le se sengwe: mokontraka o lokišetša kleime, Moemedi wa Mothapi o e lekola le go e netefatša, gomme mothapi o e lefa. Go diega gantši go tšwa bohlatseng bjo bo hlaelago kgatong ya mathomo, e sego dipalong. Go tseba mošomo wa mokgatlo o mongwe le o mongwe go go thuša go romela setatamente seo se netefatšwago la mathomo.

Kgato	Mang	Seo se diregago	Kgokagano ya GCC 2015
1. Tekanyo	Mokontraka le Moemedi wa Mothapi	Mošomo wo o dirilwego o a tekanywa, gantši mmogo, gomme wa dumelelanwa	Temana ya 6.7
2. Setatamente sa kgwedi	Mokontraka	Setatamente sa palo yeo o e tšeago e kolotwa, le tekanyo ye e e thekgago	Temana ya 6.10.1
3. Netefatšo	Moemedi wa Mothapi	O lekola setatamente gomme a netefatša palo ye e kolotwago	Ditemana tša 6.10.1 le 6.10.4
4. Inbhoise ya lekgetho	Mokontraka	Inbhoise ya palo ye e netefaditšwego, moo molao o e nyakago	Temana ya 6.10.4
5. Tefo	Mothapi	O lefa palo ye e netefaditšwego	Temana ya 6.10.4
6. Go se dumelelane	Mokgatlo ofe goba ofe	Go se kgotsofale go šongwa ka tshepedišo ya dikleime le dingangišano	Temana ya 10

Mošomong wo o tekanywago gape, kgato ya 1 e laola bontši bja boleng. Tlhahlo ya rena ya tekanyo ya go boeletšwa ka chainage e hlalosa kamoo dipalo tše di tekanywego di dumelelanwago ka gona pele di fihla setifiketing.

Moenjiniere le Mothapi ba na le Nako ye Kae?

Ka tlase ga mantšu a tlwaelo a GCC 2015, Moemedi wa Mothapi o swanetše go fihliša setifiketi sa tefo ka gare ga matšatši a 7 a go amogela setatamente sa gago, gomme mothapi o swanetše go lefa ka gare ga matšatši a 28 a go amogela setifiketi se se saennwego. Tefo e ithekgile gape ka inbhoise ya lekgetho ye e nepagetšego moo molao o e nyakago. Datha ya gago ya konteraka e ka fetoša mabaka a, ka fao e lekole.

Ka fao, ka mantšu a tlwaelo, tšhelete e swanetše go fihla dibeke tše ka bago tše hlano ka morago ga ge o fihliša setatamente sa gago. Dintlha tše pedi gantši di e oketša ge go šongwa:

Special Non-Working Days. Ditokišo le FAQ ya GCC 2015 ya SAICE ka boyona e bontšha gore, ka tlwaelo, Special Non-Working Days (go swana le maikhutšo a setšhaba le go khutša ga baagi) di tlogelwa ntle dipalong tša nako. E šišinya gore datha ya konteraka e bolele gore matšatši a 28 a tefo a a akaretša. Ge konteraka ya gago e sa bolele bjalo, go khutša ga Disemere go ka kgorometša letšatši la tefo kgole ka gare ga Janaware.
Letšatši la go amogela. Matšatši a 28 a thoma go tloga go go amogela ga mothapi setifiketi se se saennwego. Ge go se na motho yo a ngwalago letšatši leo, ga go motho yo a ka hlatselago gore tefo e be e swanetše neng.

Ngwala matšatši a mane a setifiketi se sengwe le se sengwe. Letšatši leo o fihlišitšego setatamente sa gago, letšatši leo Moemedi wa Mothapi a saenego, letšatši leo mothapi a amogetšego setifiketi le letšatši leo tšhelete e fihlilego. Ntle le ona, kleime ya tswala e fetoga ngangišano go e na le palo.

Go Ya Eng Setifiketing sa GCC 2015?

Setifiketi sa GCC 2015 se aga boleng bja mošomo go fihla bjale, se oketša diphetošo, se ntšha tshwaro le ditefo tša pele, ke moka sa oketša VAT. Temana ya 6.10.1 e lokeletša seo Moemedi wa Mothapi a se elago hloko, go akaretšwa dikotlo ka tlase ga temana ya 5.13 moo di šomago. Mothaladi o mongwe le o mongwe o hloka tokumente ka morago ga wona, go sego bjalo o tla ntšhwa.

Mothaladi	Seo o se akaretšago	Bohlatse bjo moenjiniere a bo nyakago
Mošomo wo o dirilwego go fihla bjale	Mešomo ya ka mehla le ya nakwana ye e tekanywego ka ditheko tša pili	Tekanyo ye e dumeletšwego ka chainage goba ka karolo
Diphetogo	Diphetogo tše di laetšwego ka tlase ga temana ya 6.3, tše di lekantšwego ka tlase ga temana ya 6.4	Taelo ya phetogo le tekanyo ya boleng bja yona
Phetošo ya theko ya konteraka	Phetošo ya theko ka tlase ga temana ya 6.8, moo datha ya konteraka e e beago	Fomula, boima le dikšupo tše di lego datheng ya konteraka
Didirišwa tše di lego lefelong	Didirišwa tše di sešong di agwe, tše di lekantšwego ka tlase ga temana ya 6.10.2	Diinbhoise goba diresiti, le bohlatse bja gore di lefelong
Ntšha tshwaro	Tshwaro ka tekanyo le go fihla moeding wo o lego datheng ya konteraka	Temana ya 6.10.3 le datha ya konteraka
Ntšha disetifiketi tša pele	Dipalo tše di šetšego di netefaditšwe	Rejistara ya gago ya disetifiketi
Dikotlo	Dikotlo tša go phetha ka morago ga nako, moo di šomago	Temana ya 5.13
VAT	VAT godimo ga palo ye e kolotwago	Inbhoise ya lekgetho ye e nepagetšego

Tlhahlo ya rena ya GCC 2015 vs GCC 2025 disetifiketi tša tefo e šoma ka setifiketi ka moka ka diranta gomme e bontšha seo se fetogago ka tlase ga kgatišo ye mpsha.

Tshwaro e Šoma Bjang ka Tlase ga GCC 2015?

Tshwaro ke karolo ya setifiketi se sengwe le se sengwe yeo mothapi a e swarago bjalo ka tšhireletšo, ka tekanyo le go fihla moeding wo o beilwego datheng ya konteraka. Ka tlase ga temana ya 6.10.5 ya GCC 2015, seripa se lokollwa ka Certificate of Completion. Seripa se sengwe se lefšwa ka gare ga matšatši a 14 ka morago ga ge Defects Liability Period e fela.

Mothapi a ka swara ditshenyegelo tša mošomo wa diphošo wo o sa letetšego. Ge konteraka e se na Defects Liability Period, tshwaro ka moka e lefšwa ka Final Approval Certificate.

Mohlala o dira gore khuetšo ya tšhelete e kwagale. A re re datha ya konteraka e bea moedi gomme tshwaro ya gago e fihlile go R2,400,000 mafelelong a mešomo:

Ntlha ya go lokolla	Karolo	Palo (mohlala feela)
Certificate of Completion	Seripa sa tshwaro ye e swerwego	R1,200,000
Matšatši a 14 ka morago ga ge Defects Liability Period e fela	Seripa se sengwe, go ntšhwa mošomo ofe goba ofe wa diphošo wo o sa letetšego	R1,200,000
Palomoka ye e lokolotšwego		R2,400,000

Diphošo tše pedi di tlwaelegile. Ya mathomo ke go tšwela pele go ntšha tshwaro ka morago ga ge moedi o fihlilwe. Ya bobedi ke go lebala tokollo ya bobedi. Konterakeng ye telele ya setšhaba, tshwaro yeo go se nago yo a e latelago gantši e lefšwa ka morago ga nako, goba e sa lefšwe le gatee. Ngwala mafelelo a Defects Liability Period ka diary ka letšatši leo o hwetšago Certificate of Completion.

Na o sa aga disetifiketi le mananeo a tshwaro ka disipirišithi? Sakha e boloka tekanyo le tšwelopele, disetifiketi tša tefo le taolo ya konteraka, le ditokumente tša projeke ka go software e tee ya cloud ye e agetšwego bakontraka ba diporo ba Afrika Borwa: bona demo ya sehlahiswa.

O ka Dira Eng ge Tefo e Diegile?

GCC 2015 e go fa tswala godimo ga tefo ye e diegilego gomme, mafelelong, tokelo ya go fediša konteraka ge mothapi a palelwa ke go lefa palo ye e netefaditšwego. Ka tlase ga temana ya 6.10.6, dipalo tše di fetilego nako di rwala tswala ka prime overdraft rate ye e lefišwago ke panka ya gago, ye e kgobokanywago kgwedi le kgwedi. Mothapi a ka ntšha (set off) dipalo tšeo a di kolotwago, eupša o swanetše go fa tsebišo ye e ngwadilwego ka mabaka.

Tšea dikgato tše ka tatelano:

Lekola letšatši la go swanela. Šoma go tloga letšatšing la go amogelwa ga setifiketi se se saennwego le lebakeng le le lego datheng ya gago ya konteraka.
Romela kgopotšo ye e ngwadilwego gang ge letšatši le fetile. E dire ya dintlha: nomoro ya setifiketi, palo, letšatši la go swanela.
Bala tswala go tšwa go prime overdraft rate ya panka ya gago, ye e kgobokanywago kgwedi le kgwedi, gomme o e oketše setatamenteng sa ka morago.
Tseba tokelo ya gago ya go fediša. Ka tlase ga temana ya 9.3 ya GCC 2015, ge mothapi a palelwa ke go lefa palo ye e kolotwago ka tlase ga setifiketi sa tefo, o ka fa tsebišo ye e ngwadilwego ya gore a e lokiše. Ge e sa lokišwe ka gare ga matšatši a 14, konteraka e hlalosa tokelo ya gago ya go fediša. Go fediša ke kgato ye e tšhošago. Latela kgato e nngwe le e nngwe ya tsebišo gabotse gomme o tšee keletšo ya molao pele.

GCC 2025 e fetoša karolo ye. E fa ditokelo tše di kwagalago kudu tša go emiša goba go fediša ka baka la go se lefe, ka fao lekola gore ke kgatišo efe yeo e laolago konteraka e nngwe le e nngwe pele o tšea kgato.

Go Direga Eng ge o sa Dumelelane le Setifiketi?

Ge Moemedi wa Mothapi a ntšha methaladi setatamenteng sa gago, e tšee bjalo ka bothata bja direkoto pele gomme ka morago bjalo ka ngangišano. Bontši bja go ntšhwa go direga ka gobane bohlatse bo be bo hlaela: tekanyo yeo e sego ya dumelelanwa, goba phetogo ye e se nago taelo ye e ngwadilwego. Lokiša bohlatse gomme o kleime palo gape setatamenteng se se latelago, ka gobane disetifiketi di a kgobokana.

Ge go ntšhwa e le go se dumelelane ga nnete, GCC 2015 e romela go se kgotsofale gofe goba gofe ka setifiketi ka tshepedišo ya dikleime le dingangišano ya temana ya 10. Tshepedišo yeo e na le mabaka a yona a tsebišo. A ngwale ka diary ka letšatši leo setifiketi se fihlago, e sego ge o phetha ka go se lwantšha.

Boloka rejistara ye bonolo ya mothaladi o mongwe le o mongwe wo moenjiniere a o fokotšitšego, lebaka, le seo o se dirilego ka wona. Dipaterone di tšwelela ka pela. Ge mohuta o tee wa selo o ntšhwa kgwedi le kgwedi, bothata ke kamoo sehlopha sa gago se se ngwalago ka gona lefelong.

Setifiketi sa Tefo sa Mafelelo se Šoma Bjang?

Setifiketi sa tefo sa mafelelo se tswalela tšhelete konterakeng, ka fao selo se sengwe le se sengwe se se bulegilego se swanetše go rarollwa goba go kleimiwa pele se ntšhwa. GCC 2015 e se šoma temaneng ya 6.10.9. Ka morago ga Certificate of Completion, Moemedi wa Mothapi a ka go kgopela tshedimošo ye nngwe ka tlase ga temana ya 6.10.8 go lokišetša akhaonto ya mafelelo.

Pele ga akhaonto ya mafelelo, lekola gore:

phetogo e nngwe le e nngwe e lekantšwe gomme ya dumelelanwa, goba e kleimilwe semmušo;
dipalo tša mafelelo tše di tekanywego di dumelelanwe bakeng sa selo se sengwe le se sengwe sa pili;
phetošo ya theko ya konteraka e dirilwe go fihla tekanyong ya mafelelo;
dikotlo, ge di le gona, di nepagetše;
tshwaro ye e lokolotšwego e lekana le tshwaro ye e swerwego.

Boleng bja mafelelo gape bo bohlokwa ka ntle ga konteraka ye. Cidb e šomiša maemo a boleng a dikonteraka tše di phethilwego le disetifiketi tša tefo bjalo ka histori ya mošomo. Tlhahlo ya rena ya kgato ya CIDB CE ya bakontraka ba diporo e hlalosa kamoo bohlatse bjoo bo thekgago kgato ya gago ye e latelago ka gona.

O Boloka Bjang Disetifiketi di Hlwekile Kgwedi le Kgwedi?

Disetifiketi tše di hlwekilego di tšwa rekotong ya bophelo ye e bolokwago ge mošomo o dirwa, e sego sipirišithi ye e agwago gape mafelelong a kgwedi. Setifiketi ke feela kgato ya mafelelo ya ketane yeo e thomago ka tekanyo lefelong le ditaelo tše di ngwadilwego tša phetogo e nngwe le e nngwe. Ge tšeo di le tša bjale, setifiketi se nyakile go ingwala.

Tlwaelo ya kgwedi yeo e šomago:

Dumelelanang ka tekanyo le moenjiniere wa lefelong pele mošomo o khupetšwa.
O se ke wa šoma ka taelo ya molomo ntle le go e netefatša ka go ngwala ka lona letšatši leo.
Fetišetša pele dipalo tše di kgobokantšwego tša kgwedi ye e fetilego. O se ke wa di thaepa gape.
Lekola tshwaro kgahlanong le moedi wa yona le go boela ga tšhelete ya pele (advance) kgahlanong le palo ye e filwego, moo konteraka e nago le yona.
Ngwala matšatši a mane a setifiketi.

Software ya taolo ya kago ya diporo bjalo ka Sakha e kgokaganya tekanyo, diphetogo le disetifiketi rekotong e tee, gore dipalo tše di kgobokantšwego di fetišetšwe pele gomme matšatši a ngwalwe ge a direga. Lekola kgato e nngwe le e nngwe kgahlanong le tokumente ya semmušo ya SAICE GCC 2015 le datha ya gago ya konteraka.

Dipotšišo tšeo di Botšišwago Gantši

Setifiketi sa tefo sa GCC ke eng?

Ke tokumente yeo ka yona Moemedi wa Mothapi a netefatšago palo yeo mokontraka a e kolotwago ka tlase ga SAICE General Conditions of Contract. Ka tlase ga GCC 2015, se latela setatamente sa kgwedi sa mokontraka ka tlase ga temana ya 6.10.1. Mothapi o lefa go ya ka setifiketi se se saennwego.

Mothapi o na le nako ye kae ya go lefa ka tlase ga GCC 2015?

Ka tlase ga mantšu a tlwaelo a temana ya 6.10.4, mothapi o lefa ka gare ga matšatši a 28 a go amogela setifiketi sa tefo se se saennwego ke Moemedi wa Mothapi. Inbhoise ya lekgetho ye e nepagetšego e a nyakega moo molao o e nyakago. Lekola datha ya gago ya konteraka bakeng sa phetogo efe goba efe ya lebaka le.

Moenjiniere o na le nako ye kae ya go ntšha setifiketi?

Ka tlase ga mantšu a tlwaelo a GCC 2015, Moemedi wa Mothapi o fihliša setifiketi ka gare ga matšatši a 7 a go amogela setatamente sa mokontraka. Datha ya konteraka e ka fetoša se, ka fao lekola konteraka e nngwe le e nngwe.

Tshwaro e lokollwa neng ka tlase ga GCC 2015?

Seripa se lokollwa ka Certificate of Completion. Seripa se sengwe se lefšwa ka gare ga matšatši a 14 ka morago ga ge Defects Liability Period e fela, go ntšhwa ditshenyegelo tša mošomo ofe goba ofe wa diphošo wo o sa letetšego. Ge go se na Defects Liability Period, palo ka moka e lefšwa ka Final Approval Certificate.

Ke tswala efe yeo e šomago ge tefo ya GCC 2015 e diegile?

Temana ya 6.10.6 e bea tswala ka prime overdraft rate ye e lefišwago ke panka ya mokontraka, ye e kgobokanywago kgwedi le kgwedi. GCC 2025 e fetoša melao ya tefo ye e diegilego, ka fao lekola gore konteraka ya gago e šomiša kgatišo efe.

Taba ya Mafelelong

Setifiketi sa tefo sa GCC ke ketane ya kgwedi: tekanyo, setatamente, setifiketi, inbhoise le tefo. Kgokagano e nngwe le e nngwe e na le mong gomme, ka tlase ga GCC 2015, moedi wa nako. Tseba mabaka a matšatši a 7 le a matšatši a 28 gomme o ngwale matšatši ao a a thomago. Latela tshwaro go fihla moeding wa yona le dintlheng ka bobedi tša go lokolla. Šomiša ditokelo tša tswala le tša tsebišo ge tefo e diegile, gomme o latele dikgato gabotse. Godimo ga tšohle, thekga mothaladi o mongwe le o mongwe ka bohlatse bjo bo dirilwego ka letšatši leo mošomo o dirilwego. Seo ke sona se fetošago setifiketi go ba tšhelete ka nako.

Ditlhahlo tše di amanago: