Setifikeiti sa Tuelo sa GCC: Tsamaiso, Dipaka le Retention

Mo konterakeng ya setšhaba ya metheo, madi a tsamaya fela fa setifikeiti sa tuelo se se saenilweng se tsamaya. Ka fa tlase ga SAICE General Conditions of Contract (GCC), kgwedi nngwe le nngwe e latela ketane e e tshwanang: polelo ya gago, tlhatlhobo ya moenjenere, setifikeiti mme morago tuelo. Kgokagano e e bokoa gongwe le gongwe mo ketaneng eo e go latlhegisa dibeke tsa madi, gantsi mo konterakeng e moreki a setseng a duela ka bonya mo go yone.

Kaedi eno e tlhalosa ka moo setifikeiti sa tuelo sa GCC se dirang ka teng ka fa tlase ga GCC 2015, kgatiso e e sa ntseng e laola dikonteraka di le dintsi tsa metheo tse di tsamayang. E akaretsa gore mang o dira eng, ditekanyo tsa nako tsa go netefatsa le go duela, se se tsenang mo setifikeiting, ka moo retention e tshwarwang le go golololwa ka teng, le se o ka se dirang fa tuelo e diega. Ke kaedi ya tiro ya batsamaisi ba dikonteraka, di-quantity surveyor (di-QS) le di-site agent, e seng kgakololo ya semolao. Data ya gago ya konteraka le mabaka mangwe le mangwe a a kgethegileng ka metlha di tla pele.

Setifikeiti sa Tuelo sa GCC ke Eng?

Setifikeiti sa tuelo sa GCC ke tokomane e mo go yone Employer’s Agent a netefatsang madi a a kolotwang rakontraka bakeng sa tiro e e dirilweng go fitlha jaanong. Ka fa tlase ga GCC 2015, o romela polelo ya kgwedi. Employer’s Agent o e tlhatlhoba mme o netefatsa se se kolotwang ka fa tlase ga clause 6.10.1. Mothapi (employer) o duela kgatlhanong le setifikeiti seo se se saenilweng.

Employer’s Agent ke motho yo o boletsweng mo data ya konteraka gore a emele mothapi. Mo tirong ya metheo gantsi ke moenjenere wa bogakolodi, mme gantsi resident engineer o mo emela kwa saeteng. Mo puong ya letsatsi le letsatsi, batho ba bantsi ba sa ntse ba se bitsa “setifikeiti sa moenjenere”.

Ditifikeiti di a kokoana. Sengwe le sengwe se lekanya boleng jwa tsotlhe tse di dirilweng go fitlha jaanong, mme se ntsha retention le madi a a setseng a netefaditswe. Pharologano ke tuelo ya kgwedi eno. Fa kgwedi e e fetileng e ne e lekantswe kwa godimo thata kgotsa kwa tlase thata, kgwedi eno e a e baakanya. GCC 2015 e letla gape Employer’s Agent go baakanya setifikeiti se se fetileng mo go se se latelang.

Ke Mang yo o Dirang Eng mo Kgwedising?

Matlhakore a le mararo a ama setifikeiti sengwe le sengwe: rakontraka o baakanya tleleime, Employer’s Agent o e tlhatlhoba le go e netefatsa, mme mothapi o e duela. Ditiego gantsi di tswa mo bosuping jo bo tlhaelang mo kgatong ya ntlha, e seng mo dipalong. Go itse tiro ya lethakore lengwe le lengwe go go thusa go romela polelo e e netefadiwang ka lekgetlo la ntlha.

Kgato	Mang	Se se diragalang	Kgokagano ya GCC 2015
1. Tekanyo	Rakontraka le Employer’s Agent	Tiro e e dirilweng e a lekanngwa, gantsi mmogo, mme ya dumalanwa	Clause 6.7
2. Polelo ya kgwedi	Rakontraka	Polelo ya madi a o akanyang gore a a kolotwa, le tekanyo e e a tshegetsang	Clause 6.10.1
3. Netefatso	Employer’s Agent	O tlhatlhoba polelo mme o netefatsa madi a a kolotwang	Clauses 6.10.1 le 6.10.4
4. Tax invoice	Rakontraka	Invoice ya madi a a netefaditsweng, fa molao o e tlhoka	Clause 6.10.4
5. Tuelo	Mothapi	O duela madi a a netefaditsweng	Clause 6.10.4
6. Go sa dumalane	Lethakore lengwe le lengwe	Go sa kgotsofale go dirwa ka tsamaiso ya ditleleime le dikgotlhang	Clause 10

Mo tirong e e lekanngwang gape, kgato 1 e swetsa boleng jo bogolo. Kaedi ya rona ya tekanyo gape ka chainage e tlhalosa ka moo bontsi jo bo lekantsweng bo dumalanwang ka teng pele bo fitlha mo setifikeiting.

Moenjenere le Mothapi ba na le Nako e Kae?

Ka fa tlase ga mafoko a a tlwaelegileng a GCC 2015, Employer’s Agent o tshwanetse go neela setifikeiti sa tuelo mo teng ga malatsi a le 7 a go amogela polelo ya gago, mme mothapi o tshwanetse go duela mo teng ga malatsi a le 28 a go amogela setifikeiti se se saenilweng. Tuelo e ikaegile gape ka tax invoice e e siameng fa molao o e tlhoka. Data ya gago ya konteraka e ka fetola dipaka tseno, ka jalo e tlhatlhobe.

Ka jalo, ka mafoko a a tlwaelegileng, madi a tshwanetse go goroga mo e ka nnang dibeke di le tlhano morago ga fa o neetse polelo ya gago. Dintlha di le pedi gantsi di e lelefatsa mo tirong:

Special Non-Working Days. GCC 2015 corrections and FAQ ya SAICE ka boyone e supa gore, ka tlwaelo, Special Non-Working Days (jaaka malatsi a boikhutso a setšhaba le builders’ break) ga di akarediwe mo dipalong tsa nako. E atlenegisa gore data ya konteraka e re malatsi a le 28 a tuelo a di akaretsa. Fa konteraka ya gago e sa bue jalo, boikhutso jwa December bo ka kgarameletsa letlha la tuelo kgakala mo January.
Letlha la go amogela. Malatsi a le 28 a simolola fa mothapi a amogela setifikeiti se se saenilweng. Fa go se ope yo o kwalang letlha leo, ga go ope yo o ka supang gore tuelo e ne e tshwanetse go dirwa leng.

Kwala matlha a le mane a setifikeiti sengwe le sengwe. Letsatsi le o neetseng polelo ya gago ka lone, letsatsi le Employer’s Agent a saenneng ka lone, letsatsi le mothapi a amogetseng setifikeiti ka lone le letsatsi le madi a gorogileng ka lone. Kwa ntle ga one, tleleime ya morokotso e fetoga kgang go na le palo.

Go Tsena Eng mo Setifikeiting sa GCC 2015?

Setifikeiti sa GCC 2015 se aga boleng jwa tiro go fitlha jaanong, se oketsa diphetogo, se ntsha retention le dituelo tse di fetileng, mme se oketsa VAT. Clause 6.10.1 e kwala se Employer’s Agent a se akanyetsang, go akaretsa dikotlhao ka fa tlase ga clause 5.13 fa di dira. Mola mongwe le mongwe o tlhoka tokomane kwa morago ga one, go seng jalo o tla ntshiwa.

Mola	Se o se akaretsang	Bosupi jo moenjenere a bo batlang
Tiro e e dirilweng go fitlha jaanong	Ditiro tsa leruri le tsa nakwana tse di lekantsweng ka ditlhotlhwa tsa bili	Tekanyo e e dumalanweng ka chainage kgotsa karolo
Diphetogo	Diphetogo tse di laetsweng ka fa tlase ga clause 6.3, tse di lekantsweng ka fa tlase ga clause 6.4	Variation order le tekanyetso ya yone
Contract price adjustment	Phetogo ya tlhotlhwa ka fa tlase ga clause 6.8, fa data ya konteraka e e neela	Foromula, bokete le di-index tse di mo data ya konteraka
Didirisiwa kwa saeteng	Didirisiwa tse di iseng di tsenngwe mo tirong, tse di lekantsweng ka fa tlase ga clause 6.10.2	Diinvoice kgotsa dirasiti, le bosupi jwa gore di kwa saeteng
Go ntshiwa retention	Retention ka seelo le go fitlha mo selekanyong se se mo data ya konteraka	Clause 6.10.3 le data ya konteraka
Go ntshiwa ditifikeiti tse di fetileng	Madi a a setseng a netefaditswe	Rejisetara ya gago ya ditifikeiti
Dikotlhao	Dikotlhao tsa go wetsa morago, fa di dira	Clause 5.13
VAT	VAT mo mading a a kolotwang	Tax invoice e e siameng

Kaedi ya rona ya ditifikeiti tsa tuelo tsa GCC 2015 kgatlhanong le GCC 2025 e dira setifikeiti se se feletseng ka ranta mme e bontsha se se fetogang ka fa tlase ga kgatiso e ntšha.

Retention e Dira Jang ka fa Tlase ga GCC 2015?

Retention ke karolo ya setifikeiti sengwe le sengwe e mothapi a e tshwarang jaaka tshireletso, ka seelo le go fitlha mo selekanyong se se beilweng mo data ya konteraka. Ka fa tlase ga clause 6.10.5 ya GCC 2015, halofo e golololwa ka Certificate of Completion. Halofo e nngwe e duelwa mo teng ga malatsi a le 14 morago ga fa Defects Liability Period e fela.

Mothapi a ka tshwara ditshenyegelo tsa tiro ya diphoso e e santseng e setse. Fa konteraka e se na Defects Liability Period, retention yotlhe e duelwa ka Final Approval Certificate.

Sekai se tlhalosa ditlamorago tsa madi. A re re data ya konteraka e baya selekanyo mme retention ya gago e fitlhile go R2,400,000 kwa bofelong jwa ditiro:

Ntlha ya kgololo	Karolo	Madi (sekai)
Certificate of Completion	Halofo ya retention e e tshwerweng	R1,200,000
Malatsi a le 14 morago ga fa Defects Liability Period e fela	Halofo e nngwe, go ntshiwa tiro epe ya diphoso e e setseng	R1,200,000
Palogotlhe e e golotsweng		R2,400,000

Diphoso di le pedi di tlwaelegile. Ya ntlha ke go tswelela go ntsha retention morago ga fa selekanyo se fitlheletswe. Ya bobedi ke go lebala kgololo ya bobedi. Mo konterakeng e telele ya setšhaba, retention e go se ope yo o e latelelang gantsi e duelwa morago, kgotsa ga e duelwe gotlhelele. Kwala bokhutlo jwa Defects Liability Period mo dayaring ya gago ka letsatsi le o bonang Certificate of Completion ka lone.

A o sa ntse o aga ditifikeiti le mananeo a retention ka di-spreadsheet? Sakha e boloka tekanyo le kgatelopele, ditifikeiti tsa tuelo le tsamaiso ya konteraka, le ditokomane tsa porojeke mo software e le nngwe ya cloud e e agetsweng bakontraka ba metheo ba Aforika Borwa: bona demo ya setlhagiswa.

O ka Dira Eng fa Tuelo e Diega?

GCC 2015 e go naya morokotso mo tuelong e e diegang mme, kwa bofelong, tshwanelo ya go khutlisa konteraka fa mothapi a palelwa go duela madi a a netefaditsweng. Ka fa tlase ga clause 6.10.6, madi a a fetileng nako a goga morokotso ka prime overdraft rate e e lefisiwang ke banka ya gago, o o kokoanang kgwedi le kgwedi. Mothapi a ka ntsha madi a a a kolotwang, mme o tshwanetse go neela kitsiso e e kwadilweng e e nang le mabaka.

Tsaya dikgato tseno ka thulaganyo:

Tlhatlhoba letlha la tuelo. Dira go tloga ka letlha la go amogela setifikeiti se se saenilweng le paka e e mo data ya gago ya konteraka.
Romela segopotso se se kwadilweng fa letlha le sena go feta. Se boloke se le sa dintlha: nomoro ya setifikeiti, madi, letlha la tuelo.
Bala morokotso go tswa mo prime overdraft rate ya banka ya gago, o o kokoanang kgwedi le kgwedi, mme o o tsenye mo polelong e e latelang.
Itse tshwanelo ya gago ya go khutlisa. Ka fa tlase ga clause 9.3 ya GCC 2015, fa mothapi a palelwa go duela madi a a kolotwang ka fa tlase ga setifikeiti sa tuelo, o ka neela kitsiso e e kwadilweng ya go e baakanya. Fa e sa baakanngwe mo teng ga malatsi a le 14, konteraka e tlhalosa tshwanelo ya gago ya go khutlisa. Go khutlisa ke kgato e e masisi. Latela kgato nngwe le nngwe ya kitsiso ka tlhomamo mme o bone kgakololo ya semolao pele.

GCC 2025 e fetola karolo eno. E naya ditshwanelo tse di phepafetseng thata tsa go emisa kgotsa go khutlisa ka ntlha ya go sa duele, ka jalo tlhatlhoba gore ke kgatiso efe e e laolang konteraka nngwe le nngwe pele o tsaya kgato.

Fa o sa Dumalane le Setifikeiti Go Ntse Jang?

Fa Employer’s Agent a kgaola mela mo polelong ya gago, e tseye e le bothata jwa direkoto pele, mme kgang morago. Bontsi jwa go kgaola bo diragala ka gonne bosupi bo ne bo tlhaela: tekanyo e e sa dumalanwang, kgotsa phetogo e e se nang taelo e e kwadilweng. Baakanya bosupi mme o tleleime madi gape mo polelong e e latelang, ka gonne ditifikeiti di a kokoana.

Fa go kgaola e le kgang ya nnete, GCC 2015 e romela go sa kgotsofale gongwe le gongwe ka setifikeiti ka tsamaiso ya ditleleime le dikgotlhang mo clause 10. Tsamaiso eo e na le dipaka tsa yone tsa kitsiso. Di kwale mo dayaring ya gago ka letsatsi le setifikeiti se gorogang ka lone, e seng fa o swetsa go lwa.

Boloka rejisetara e e bonolo ya mola mongwe le mongwe o moenjenere a o fokoditseng, goreng, le se o se dirileng ka ga one. Mekgwa e tlhaga ka bonako. Fa mofuta o o tshwanang wa selo o kgaolwa kgwedi le kgwedi, bothata ke ka moo setlhopha sa gago se se kwalang ka teng kwa saeteng.

Setifikeiti sa Tuelo sa Bofelo se Dira Jang?

Setifikeiti sa tuelo sa bofelo se tswala madi a konteraka, ka jalo selo sengwe le sengwe se se buduleng se tshwanetse go rarabololwa kgotsa go tleleimiwa pele se ntshiwa. GCC 2015 e dirisana le sone mo clause 6.10.9. Morago ga Certificate of Completion, Employer’s Agent a ka go kopa tshedimosetso e nngwe ka fa tlase ga clause 6.10.8 go baakanya final account.

Pele ga final account, tlhatlhoba gore:

phetogo nngwe le nngwe e lekantswe mme e dumalanwe, kgotsa e tleleimilwe semmuso;
bontsi jwa bofelo jo bo lekantsweng bo dumalanwe bakeng sa selo sengwe le sengwe sa bili;
contract price adjustment e dirisitswe go fitlha mo tekanyetsong ya bofelo;
dikotlhao, fa di le teng, di siame;
retention e e golotsweng e lekana le retention e e neng e tshwerwe.

Boleng jwa bofelo bo botlhokwa gape go feta konteraka eno. cidb e dirisa boleng jwa dikonteraka tse di weditsweng le ditifikeiti tsa tuelo jaaka rekoto ya tiro. Kaedi ya rona ya CIDB CE grading ya bakontraka ba metheo e tlhalosa ka moo bosupi joo bo tshegetsang grade ya gago e e latelang ka teng.

O Boloka Ditifikeiti di Phepafetse Jang Kgwedi le Kgwedi?

Ditifikeiti tse di phepafetseng di tswa mo rekotong e e tshelang e e bolokwang fa tiro e ntse e diragala, e seng spreadsheet e e agiwang sešwa kwa bofelong jwa kgwedi. Setifikeiti ke kgato ya bofelo fela ya ketane e e simololang ka tekanyo kwa saeteng le ditaelo tse di kwadilweng tsa phetogo nngwe le nngwe. Fa tseo di le tsa bosheng, setifikeiti se batla se ikwala.

Tlwaelo ya kgwedi e e dirang:

Dumalana ka tekanyo le resident engineer pele tiro e khurumediwa.
Le ka motlha o se ka wa dira ka taelo ya molomo kwa ntle ga go e netefatsa ka go kwala ka letsatsi lone leo.
Fetisetsa dipalo tse di kokoaneng tsa kgwedi e e fetileng pele. O se ka wa di kwala gape.
Tlhatlhoba retention kgatlhanong le selekanyo sa yone le go busediwa ga advance kgatlhanong le madi a a neilweng pele, fa konteraka e na le yone.
Kwala matlha a le mane a setifikeiti.

Software ya taolo ya kago ya metheo jaaka Sakha e golaganya tekanyo, diphetogo le ditifikeiti mo rekotong e le nngwe, gore dipalo tse di kokoaneng di fetisediwe pele mme matlha a kwalwe fa a ntse a diragala. Tlhatlhoba kgato nngwe le nngwe kgatlhanong le tokomane ya semmuso ya SAICE GCC 2015 le data ya gago ya konteraka.

Dipotso tse di Botsiwang Gantsi

Setifikeiti sa tuelo sa GCC ke eng?

Ke tokomane e mo go yone Employer’s Agent a netefatsang madi a a kolotwang rakontraka ka fa tlase ga SAICE General Conditions of Contract. Ka fa tlase ga GCC 2015, se latela polelo ya kgwedi ya rakontraka ka fa tlase ga clause 6.10.1. Mothapi o duela kgatlhanong le setifikeiti se se saenilweng.

Mothapi o na le nako e kae ya go duela ka fa tlase ga GCC 2015?

Ka fa tlase ga mafoko a a tlwaelegileng a clause 6.10.4, mothapi o duela mo teng ga malatsi a le 28 a go amogela setifikeiti sa tuelo se se saenilweng ke Employer’s Agent. Tax invoice e e siameng e a tlhokega fa molao o e tlhoka. Tlhatlhoba data ya gago ya konteraka go bona phetogo epe ya paka eno.

Moenjenere o na le nako e kae ya go ntsha setifikeiti?

Ka fa tlase ga mafoko a a tlwaelegileng a GCC 2015, Employer’s Agent o neela setifikeiti mo teng ga malatsi a le 7 a go amogela polelo ya rakontraka. Data ya konteraka e ka fetola se, ka jalo tlhatlhoba konteraka nngwe le nngwe.

Retention e golololwa leng ka fa tlase ga GCC 2015?

Halofo e golololwa ka Certificate of Completion. Halofo e nngwe e duelwa mo teng ga malatsi a le 14 morago ga fa Defects Liability Period e fela, go ntshiwa ditshenyegelo tsa tiro epe ya diphoso e e setseng. Fa go se Defects Liability Period, madi otlhe a duelwa ka Final Approval Certificate.

Ke morokotso ofe o o dirang fa tuelo ya GCC 2015 e diega?

Clause 6.10.6 e neela morokotso ka prime overdraft rate e e lefisiwang ke banka ya rakontraka, o o kokoanang kgwedi le kgwedi. GCC 2025 e fetola melao ya tuelo e e diegang, ka jalo tlhatlhoba gore konteraka ya gago e dirisa kgatiso efe.

Bokhutlo

Setifikeiti sa tuelo sa GCC ke ketane ya kgwedi: tekanyo, polelo, setifikeiti, invoice le tuelo. Kgokagano nngwe le nngwe e na le mong wa yone mme, ka fa tlase ga GCC 2015, selekanyo sa nako. Itse dipaka tsa malatsi a le 7 le a le 28 mme o kwale matlha a a di simololang. Latela retention go fitlha mo selekanyong sa yone le kwa dintlheng tse pedi tsa kgololo. Dirisa ditshwanelo tsa morokotso le tsa kitsiso fa tuelo e diega, mme o latele dikgato ka tlhomamo. Bogolo jang, tshegetsa mola mongwe le mongwe ka bosupi jo bo dirilweng ka letsatsi le tiro e dirilweng ka lone. Ke sone se se fetolang setifikeiti go nna madi ka nako.

Dikaedi tse di amanang: