Quantity Surveyor o Etsa Eng? Tataiso ea Afrika Boroa

Projekeng ea kaho, quantity surveyor ke motho ea bolokang chelete e tšepahala. Setsebi sa meralo se rala moaho. Moenjiniere o etsa bonnete ba hore oa ema. Kontraka e oa aha. Quantity surveyor (QS) o oa lekanya, o oa behela theko, ‘me o laola litjeho tsa oona, ho tloha estimate ea pele ho isa final account. Ha mosebetsi ona o etsoa hantle, u boloka phaello ea hau. Ha o tloheloa ka lehlohonolo, litjeho tse fetang bajete li fihla e le makatso.

Tataiso ena e hlalosa seo quantity surveyor a se etsang letsatsi le letsatsi, moo a lutseng teng projekeng, kamoo valuation ea khoeli e sebetsang kateng, kamoo mosebetsi oa hae o fapaneng le oa estimator kapa setsebi sa meralo, le kamoo u ka tsebang hore u mo hloka. E ngoletsoe bahlahisi, likontraka le bareki ba lulang ba utloa “botsa QS” ‘me ba batla ho tseba hore na ho bolela eng.

Seo Quantity Surveyor a se Etsang

Quantity surveyor o tsamaisa lehlakore la litjeho le la khoebo la projeke bophelong ba eona bohle. Ha e le hantle, mosebetsi o na le mesebetsi e mengata e phetoang projekeng e ‘ngoe le e ‘ngoe:

Estimate le feasibility. Fana ka palo ea pele e ka sireletsoang ea hore na projeke e tla bitsa bokae, pele motho a itlama.
Bills of quantities (BOQ). Lekanya mesebetsi ho tsoa meralong ‘me u e fetole bili e thathamisitsoeng eo likontraka li e behelang theko bakeng sa tender.
Theko le litumellano. Eletsa ka mofuta oa tumellano, bapisa litender ‘me u behele likotsi theko.
Tekanyo le valuation. Lekanya mosebetsi o entsoeng sebakeng ‘me u o behele boleng bakeng sa tefo ea khoeli.
Liphetoho le likleimi. Behela liphetoho theko ‘me u hlahlobe likleimi, e le hore boemo ba khoebo bo lule bo lokile.
Taolo ea litjeho le litlaleho. Latela litjeho tse itlamileng le tsa nnete khahlanong le bajete, ‘me u bolele esale pele litjeho tsa ho qetela.
Final account. Lumellana ka boleng ba ho qetela ba tumellano ha mosebetsi o phethiloe.

Ka mantsoe a bonolo, QS ke motho eo motsamaisi a mo letsetsang ho botsa, “Na re ntse re tla etsa phaello ea rona?”

Moo QS a Lutseng Teng: Kontraka, Moeletsi kapa Mohlahisi

Lebitso le le leng la mosebetsi le akaretsa litulo tse tharo tse fapaneng, kahoo ho bohlokoa hore na u bolela efe. Ba na le tsebo e tšoanang empa ba sebeletsa batho ba fapaneng.

Setulo	Ba sebeletsa mang	Seo ba se shebileng
QS oa kontraka	Kontraka ea kaho	Ho lefuoa: ho behela litender theko, ho lekanya mosebetsi, ho romela likopo tsa tefo ka bopaki bo tiileng
QS oa setsebi (PQS)	Moreki kapa mohlahisi	Keletso e ikemetseng ea litjeho: feasibility, BOQ, li-valuation tse lokileng, tsamaiso ea tumellano, litlaleho ho mofani oa chelete
QS oa ka hare oa mohlahisi	Khoebo ea nts’etsopele	Boemo ba chelete: litjeho ho qeta ka yuniti, bajete khahlanong le litjeho tsa nnete, feasibility liprojekeng tsohle

Liprojeke tse ngata li na le li-QS tse peli tse shebaneng khoeli le khoeli. QS oa kontraka o hlahisa se hahiloeng. PQS oa moreki oa se hlahloba ‘me o khothaletsa se lokelang ho lefuoa. Tsitsipano eo ea thusa. E boloka lipalo li nepahetse mahlakoreng ka bobeli.

QS Projekeng Eohle

Tsela e bonolo ka ho fetisisa ea ho utloisisa mosebetsi ona ke ho latela chelete ho tloha mohopolong ho isa nehelanong. QS o na le mosebetsi mohatong o mong le o mong:

Feasibility. Pele mobu o rekoa, QS o fana ka estimate ea pele ea litjeho e le hore mohlahisi a ka leka hore na lipalo lia sebetsa.
Moralo le BOQ. Ha meralo e ntse e hola, QS o lekanya mesebetsi ‘me o ngola bill of quantities.
Tender le kabo. QS o bapisa litender ka tsela e lekanang ‘me o eletsa ka mofuta oa tumellano, joalo ka JBCC, NEC kapa GCC.
Kaho. Khoeli e ‘ngoe le e ‘ngoe, QS o lekanya mosebetsi o phethiloeng, o behela liphetoho theko ‘me o lokisa valuation ea tefo. Tumellano e etsa qeto ea hore na retention e kae e tšoaroang.
Taolo ea litjeho. Nakong eohle ea kaho, QS o latela litjeho khahlanong le bajete ‘me o bolela esale pele litjeho ho qeta. Ho feta bajete ho hlaha e le temoso ea pele, eseng ts’oenyeho qetellong. Tataiso ea rona ka ho thibela litjeho tse fetang bajete kahong e hlalosa lisosa tse tloaelehileng.
Final account. Ha mosebetsi o phethiloe, QS o lumellana ka boleng ba ho qetela ba tumellano le lehlakore le leng.

Teko e potlakileng. Haeba u sa khone ho araba “Sena se bitsitse bokae ho fihlela joale, ho setse bokae ho sebelisoa, ‘me na re ntse re le phaellong?” bekeng efe kapa efe, u na le sekheo seo quantity surveyor a se tlatsang.

Kamoo Valuation ea Khoeli e Sebetsang Kateng

Valuation ea khoeli ke moo QS a fetolang tsoelo-pele ea sebaka chelete ea tefo. Mohlala o nolofalitsoeng oa projeke ea matlo e nang le retention ea 10% le VAT ea 15%:

Mola	Chelete
Mosebetsi o phethiloeng ho fihlela joale (o lekantsoe sebakeng)	R4,200,000
Thepa e sebakeng	R150,000
Boleng bo felletseng ho fihlela joale	R4,350,000
Ho tlosa retention (10%)	R435,000
Boleng bo setseng ho fihlela joale	R3,915,000
Ho tlosa chelete e netefalitsoeng pele	R2,970,000
Chelete e lokelang ho lefuoa khoeling ena (ntle le VAT)	R945,000
VAT ea 15%	R141,750
Kakaretso e lokelang ho lefuoa khoeling ena	R1,086,750

Mola o mong le o mong o hloka bopaki. QS o boloka litekanyo, linepe tsa sebaka, liphetoho tse amohetsoeng le li-delivery note ka mor’a lipalo. Ntle le bopaki boo, lehlakore le leng le tla fokotsa kleimi. Peresente ea retention le matsatsi a ho e lokolla a tsoa tumellanong, kahoo kamehla hlahloba lintlha tsa tumellano sebakeng sa ho nahana palo. Tataiso ea rona ea litifikeiti tsa tefo ea tsoelo-pele Afrika Boroa e hlalosa potoloho eohle ea setifikeiti.

QS, Estimator kapa Setsebi sa Meralo: Ke Mang ea Etsang Eng

Mesebetsi ena e meraro hangata ea ferekanngoa, kahoo mona ke tlhaloso e bonolo. Estimator o behela mosebetsi theko, hangata bakeng sa kontraka, ho hapa tender. Quantity surveyor le eena o etsa joalo. Ebe QS o tsamaisa litjeho kahong eohle: tekanyo, liphetoho, li-valuation le final account. Setsebi sa meralo se rala moaho. Liprojekeng tse ngata tsa JBCC, setsebi sa meralo se boetse se sebetsa e le principal agent ea tsamaisang tumellano. Principal agent e ka boela ea e-ba QS kapa project manager.

Mosebetsi	Mosebetsi o moholo	Ha ba sebetsa haholo
Estimator	Ho behela mosebetsi theko ho hapa tender	Pele tumellano e saenoa
Quantity surveyor	Ho laola litjeho ho tloha estimate ho isa final account	Ho tloha feasibility ho isa final account
Setsebi sa meralo	Ho rala moaho, hangata le ho tsamaisa tumellano	Ho tloha mohopolong ho isa phethong

Setsebi sa meralo ke mong’a moralo. Estimator ke mong’a theko ea tender. QS ke mong’a chelete ho tloha qalong ho isa qetellong.

Boemo ba Afrika Boroa

Quantity surveying Afrika Boroa e latela litumellano, maemo le melao ea lehae. QS e ntle ea SA e tseba:

Mefuta ea litumellano. JBCC e tloaelehile mosebetsing oa kaho ea meaho. NEC le GCC li tloaelehile mosebetsing oa civil le oa meralo ea motheo. E ‘ngoe le e ‘ngoe e na le melao ea eona ea li-valuation, retention le liphetoho. Tataiso ea rona e bapisang litumellano tsa JBCC, NEC le GCC e hlalosa liphapang.
Maemo a tekanyo. Hangata likoloto tsa meaho li lokisoa ho latela ASAQS Standard System of Measuring Building Work, e le hore bongata bo bolele ntho e tšoanang ho motho e mong le e mong ea etsang tender.
Mokhatlo oa setsebi. Quantity Surveying Profession Act 49 of 2000 e thehile South African Council for the Quantity Surveying Profession (SACQSP), e ngolisang li-quantity surveyor. Association of South African Quantity Surveyors (ASAQS) ke mokhatlo oa setsebi oo ho ikopanya le oona e leng boithaopo.
Melao e meng. Maemo a CIDB a sebetsa mosebetsing oa mmuso. Melao ea NHBRC e sebetsa matlong a macha. VAT le retention le tsona li ama lipalo tseo QS a li laolang.

Ke ka lebaka lena setsebi sa litjeho se koetliselitsoeng naheng e ‘ngoe se hlokang nako ea ho ithuta litumellano le maemo a lehae pele se nka projeke ea Afrika Boroa.

Kamoo u ka Tsebang hore u Hloka QS

Se etsang qeto ea hore na u hloka QS hase boholo ba projeke. Ke hore na chelete ea hau e na le likarolo tse kae tse tsamaeang. Ka sebele u mo hloka ha:

U alima chelete khahlanong le projeke, ‘me mofani oa chelete o batla tekeno e ikemetseng ea litjeho pele a lokolla chelete.
Liphetoho tsa moreki kapa tsa moralo li etsahala khafetsa, ‘me ha u na bonnete ba hore e ‘ngoe le e ‘ngoe e behetsoe theko, e amohetsoe ‘me e lefuoe.
U tsamaisa projeke e fetang e le ‘ngoe ‘me ha u khone ho bapisa litjeho tsa tsona ka tsela e tšoanang.
Chelete e netefalitsoeng e lula e le tlase ho estimate ea hau, ‘me ha u tsebe hore na hobaneng.

Mosebetsing o monyenyane oa poraefete o nang le theko e tsitsitseng le liphetoho tse fokolang, kontraka e ka laola litjeho ntle le QS ea nako eohle. Leha ho le joalo, ba bangata ba sebelisa QS bakeng sa BOQ le final account.

Ho Sebetsa Hantle le Quantity Surveyor oa Hau

QS o molemo feela joalo ka tlhahisoleseling eo a e fumanang. Bahlahisi le likontraka ba ka etsa hore mosebetsi ona o sebetse hantle haholo ka mekhoa e seng mekae:

Kenya QS kapele. Keletso ea litjeho nakong ea feasibility e boloka chelete e ngata ho feta taolo ea litjeho nakong ea kaho.
Amohela liphetoho ka ho ngoloa. Phetoho e se nang taelo e ngotsoeng e thata ho e behela theko ‘me e thata le ho feta ho e fumana.
Arolelana lirekoto tsa sebaka beke le beke. QS o hloka buka ea letsatsi, linepe tsa tsoelo-pele le li-delivery note ho behela mosebetsi boleng ka toka.
Lumellana ka sebopeho se le seng sa tlaleho ea litjeho. Sebelisa sebopeho se tšoanang khoeli le khoeli, e le hore mekhoa e bonolo ho e bona.
Boloka mohloli o le mong oa nnete. Libajete, liphetoho le li-valuation li lokela ho lula sistimeng e le ‘ngoe, eseng li-spreadsheet tse hlano.

Lihlopha tse ngata tsa QS joale li sebelisa software ho boloka BOQ, liphetoho, li-valuation le litjeho ho qeta rekotong e le ‘ngoe. Lisebelisoa tsa Afrika Boroa tse kang Wakha li tšehetsa litifikeiti tsa tefo tsa JBCC, NEC le GCC le bajete khahlanong le litjeho tsa nnete ka Rand. Software e tšehetsa QS. Ha e nke sebaka sa kahlolo ea hae. Bakeng sa lintlha tsa lisebelisoa, bona tataiso ea rona ea software ea quantity surveying Afrika Boroa.

Qetello

Quantity surveyor o boloka chelete ea projeke e tšepahala, ho tloha estimate ea pele ea feasibility, ka valuation e ‘ngoe le e ‘ngoe ea khoeli le phetoho e ‘ngoe le e ‘ngoe, ho isa final account. Liprojekeng tsa Afrika Boroa, tse nang le litumellano tsa JBCC, NEC le GCC, melao ea CIDB le NHBRC le meeli e tiileng ea bafani ba chelete, mosebetsi ona o sireletsa phaello eo u e reriloeng. Lipotso tseo QS a li arabang ha li fetohe: sena se bitsitse bokae, ho setse bokae, ‘me na re ntse re latela moralo?

Lipotso tse Botsoang Khafetsa

Quantity surveyor ke eng?

Quantity surveyor ke setsebi sa kaho se laolang litjeho tsa projeke ho tloha qalong ho isa qetellong. O etsa estimate ea litjeho, o lokisa bill of quantities, o behela mosebetsi boleng bakeng sa tefo, o behela liphetoho theko ‘me o lumellana ka final account. Afrika Boroa, li-quantity surveyor tsa setsebi li ngolisa le SACQSP.

Na quantity surveyor o tšoana le estimator?

Che, empa mesebetsi ea bona ea kopana. Estimator o behela mosebetsi theko ho hapa tender. Quantity surveyor le eena o etsa joalo, ebe o tsamaisa litjeho kahong eohle: tekanyo, liphetoho, li-valuation le final account. QS e mong le e mong a ka etsa estimate. Hase estimator e mong le e mong ea etsang mosebetsi oohle oa QS.

Na ke hloka quantity surveyor bakeng sa projeke e nyenyane?

Haeba u alima chelete khahlanong le projeke, u na le liphetoho khafetsa kapa u hloka li-valuation tsa khoeli tse netefalitsoeng, karabo hangata ke e. Se etsang qeto ke hore na chelete e rarahane hakae, eseng boholo ba fatše. Le ntlo e le ‘ngoe e nang le litefo tsa khoeli le liphetoho e ka lahleheloa ke phaello ntle le taolo e nepahetseng ea litjeho.

QS o na le mangolo afe Afrika Boroa?

Li-quantity surveyor tse ngata tsa Afrika Boroa li na le degree e amoheloang ea quantity surveying. Ho sebetsa e le setsebi, li ngolisa le South African Council for the Quantity Surveying Profession (SACQSP). Tse ngata hape ke litho tsa ASAQS.

Phapang ke efe pakeng tsa QS oa kontraka le QS oa moreki?

QS oa kontraka o sebetsa ho khutlisa litjeho tsa kontraka le ho lefuoa. PQS oa moreki o fana ka keletso e ikemetseng ‘me o khothaletsa boleng bo lokileng bakeng sa moreki. Liprojekeng tse ngata ka bobeli ba teng, ‘me tsitsipano pakeng tsa bona e boloka valuation e tšepahala.

Lingoliloeng tse amanang: