Dzi-Compensation Event dza NEC: Muendedzi wa Vhakonṱiraka

Nga fhasi ha khonṱiraka ya NEC, tshelede ya tshanduko i kundwa kana ya lozwa kha vhege dza malo dza u thoma, hu si kha final account. Dzi-compensation event dza NEC ndi nḓila ine Engineering and Construction Contract (ECC) ya ni badela ngayo nga ha tshanduko na khombo dzine na sa dzi hwale. Maitele a tshimbila nga maḓuvha a u fhedza mapfufhi nahone o vhewaho. Arali na fhirwa nga ḽa u thoma ni nga lozwa pfanelo ya tshifhinga na tshelede yo engedzeaho, hu sa londwi uri mafhungo aṋu o khwaṱha hani.

Muendedzi uyu u ṱalutshedza nḓila ine dzi-compensation event dza NEC dza shuma ngayo kha vhakonṱiraka vha civil vha Afrika Tshipembe. U amba nga ha zwine zwa vhalwa sa compensation event, nḓila ya u i ḓivhadza, nḓila ine khothesheni na u lavheleswa zwa shuma ngayo, na rekhodo dzine na dzi ṱoḓa. U tevhela NEC4 ECC, u na zwiṱuṱuwedzi zwa NEC3 hune maipfi a fhambana. Ndi muendedzi wa mushumo, a si nyeletshedzo ya mulayo. Khonṱiraka yaṋu, hu tshi katelwa contract data yayo na khethekanyo dza Z (zwiimo zwo engedzwaho), i ṱanganedzwa u thoma misi yoṱhe.

Compensation Event ya NEC Ndi Mini?

Compensation event ndi tshiitea tsho ṅwaliwaho kha khonṱiraka ya NEC tshine tsha ṋea mukonṱiraka pfanelo ya tshanduko ya Prices, Completion Date kana Key Date, arali tshi zwi kwama. Khethekanyo 60.1 ya NEC4 ECC i ṅwala dzi-compensation event dza 21, nahone contract data i nga engedza dziṅwe. Nnzhi ndi zwiitea zwine mukhasiṱama kana Project Manager a zwi langa, kana khombo dzine mukhasiṱama a dzi hwala.

Compensation event a si khireimi nga nḓila yo ḓoweleaho. A ni humbeli tshelede ya tshinyalelo magumoni a mushumo. Tshiitea tshiṅwe na tshiṅwe tshi vhewa mutengo tshi tshoṱhe, tsini na tshifhinga tshine tsha itea ngatsho, nga khothesheni ine ya vha tshipiḓa tsha khonṱiraka musi yo ṱanganedzwa.

Uyu ndi muhumbulo wa ndeme wa NEC. Tshanduko i vhewa mutengo musi i tshi khou itea, u itela uri zwipiḓa zwoṱhe zwivhili zwi ḓivhe vhuimo ha mbadelo na tshifhinga tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe. Zwi shuma fhedzi arali ndivhadzo na khothesheni zwi tshi tevhela maḓuvha a u fhedza.

Ndi Zwiitea Zwifhio Zwine Zwa Vhalwa sa Dzi-Compensation Event?

Mutevhe u re kha khethekanyo 60.1 u katela tshanduko dzine Project Manager a dzi laedza, u kundelwa ha mukhasiṱama, na khombo dziṅwe dzine mukhasiṱama a dzi hwala, u fana na mavu a sa ḓoweleaho kana mutsho u fhiraho tshikalo. Arali tshiitea tshi kha mutevhe, kana tsho engedzwa kha contract data, ndi compensation event. Arali tshi si hone, mbadelo i sala na inwi. Hezwi ndi zwiitea zwine vhakonṱiraka vha civil vha tangana nazwo nga maanḓa:

Lushaka lwa tshiitea	Tsumbo ya civil yo ḓoweleaho	Zwine na fanela u zwi ṅwala nga ḓuvha ḽeneḽo
Ndaela i shandukisaho Scope	Project Manager u shandukisa nḓila ya phaipi kana dizaini ya layer	Ndaela yo ṅwalwaho na u shandukiswa ha diroingi
Mukhasiṱama a sa ṋei u swikelela nga tshifhinga	Tshipiḓa tsha road reserve a tshi ṋetshedzwi nga ḓuvha ḽi re kha Accepted Programme	Ḓuvha ḽe u swikelela ha vha hu tshi fanela u ṋewa na ḓuvha ḽe ha ṋewa
Mukhasiṱama kana vhaṅwe vha sa shumi nga tshifhinga	U pfuluswa ha zwiimiswa zwa tshumelo nga vhaṅwe hu a lenga nahone hu thivhela mushumo waṋu	Ḓuvha ḽa mbekanyamushumo na ḓuvha ḽa ngoho
Zwiimo zwa mavu	Tombo ḽo khwaṱhaho kana maḓi a fhasi ha mavu zwine mukonṱiraka a re na tshenzhemo a vha a tshi ḓo zwi dzhia zwi na tshikhala tshiṱuku tsha u itea	Zwifanyiso, mvelelo dza ndingo na mafhungo a saithi e na vhea mutengo nga one
Mutsho	Mvula kha ṅwedzi une, musi u tshi vhambedzwa na data ya mutsho, ya itea nga tshikalo luthihi fhedzi kana nga fhasi kha miṅwaha ya fumi	Zwikalo zwa mutsho fhethu ho ambiwaho kha contract data
Phindulo yo lengaho ya Project Manager	Phindulo ya zwo rumelwaho i swika nga murahu ha tshifhinga tshine khonṱiraka ya tshi tendela	Ḓuvha ḽa u rumela na ḓuvha ḽa phindulo
U thivhelwa	Tshiitea tshine tsha ni thivhela u fhedza nga tshifhinga nahone hu si na mukonṱiraka a re na tshenzhemo we a vha a tshi ḓo tshi thivhela	Vhuṱanzi ha tshiitea na mvelelo yatsho

Mutevhe na maipfi zwi fhambana vhukati ha NEC3 na NEC4, na vhukati ha dzi-Option khulwane. Vhalani khethekanyo 60.1 kha khonṱiraka yaṋu, na zwiitea zwiṅwe zwo engedzwaho kha contract data.

Ni Ḓivhadza Hani Compensation Event?

Ḓivhadzani Project Manager nga u ṅwala nga u ṱavhanya musi no ḓivha nga ha tshiitea, nahone hu si nga murahu ha vhege dza malo. Nga fhasi ha khethekanyo 61.3, arali Project Manager a sa ṱanganedzi ndivhadzo yaṋu nga ngomu ha vhege dza malo, ni lozwa pfanelo ya tshanduko ya Prices, Completion Date kana Key Date.

U thivhelwa uhu a hu shumi hune Project Manager a vha a tshi fanela u ḓivhadza tshiitea fhedzi a songo zwi ita. Nnḓa ha zwenezwo, vhulivhisi ha NEC vhuṋe nga ha dzi-compensation event vhu amba nga hu tou ralo. Ndivhadzo i swikaho nga u lenga i lozwa pfanelo, naho mafhungo e avhuḓi.

Nga u shuma:

Ḓivhadzani hu tshee nga u ṱavhanya, naho ni sa khou khwaṱhisedza. Ndivhadzo a i badelwi tshithu. Ndivhadzo yo fhirwaho i nga ni lozisa tshiitea tshoṱhe.
Sedzani khethekanyo dza Z. Vhakhasiṱama zwiṅwe zwifhinga vha fhungudza vhege dza malo. Tshifhinga tshi re kha khonṱiraka yaṋu ndi tshone tshine tsha vhalwa.
Shumisani milayo ya vhudavhidzani ya khonṱiraka. Ndivhadzo dzi fanela u vha nga tshivhumbeo na nga nḓila ine khonṱiraka ya i amba. Mulaedza wa WhatsApp kha enzhiniere wa saithi a si ndivhadzo.
I ṱanganyiseni na early warning. Arali no vhona thaidzo i tshi ḓa, i fanela u vha i kha rezhisiṱara ya dzi-early warning.

Ndingo ya vhege dza malo. Ṅwalani tshiitea tshiṅwe na tshiṅwe kha khonṱiraka yaṋu ya NEC ya zwino u bva kha miṅwedzi mivhili yo fhiraho. Kha tshiṅwe na tshiṅwe, wanani ḓuvha ḽe na tshi ḓivha ngaḽo na ḓuvha ḽe ndivhadzo yaṋu yo ṅwalwaho ya swika ngaḽo kha Project Manager. Tshikhala tshiṅwe na tshiṅwe tshi re tsini na vhege dza malo ndi khombo ine na kha ḓi nga i lugisa ṋamusi.

Hu Itea Mini nga Murahu ha Musi No Ḓivhadza?

Nga murahu ha ndivhadzo, Project Manager u dzhia tsheo ya uri tshiitea ndi compensation event kana hai, nahone arali ndi yone, u ni humbela khothesheni. Vhulivhisi ha NEC vhu ṋea Project Manager vhege nthihi ya u fhindula, nga nnḓa ha musi ho tendelanwa nga tshifhinga tshilapfu. Nga murahu ni na vhege tharu dza u rumela khothesheni ya mvelelo ya tshifhinga na mbadelo. Project Manager u fhindula khothesheni nga ngomu ha vhege mbili.

Tshiṱepe	Nnyi	Tshifhinga tsho ḓoweleaho (NEC4 ECC)
Ḓivhadzani tshiitea	Mukonṱiraka	Nga ngomu ha vhege dza malo o tshi ḓivha (khethekanyo 61.3)
Dzhiani tsheo ya uri ndi compensation event	Project Manager	Vhege nthihi, nga nnḓa ha musi ho tendelanwa nga tshifhinga tshilapfu
Rumelani khothesheni	Mukonṱiraka	Vhege tharu nga murahu ha u laedzwa u i rumela (khethekanyo 62.3)
Fhindulani khothesheni	Project Manager	Vhege mbili nga murahu ha u rumelwa (khethekanyo 62.3)
U lavhelesa hawe muṋe	Project Manager	Hune mukonṱiraka a sa rumeli khothesheni nga tshifhinga, kana khothesheni i sa ṱanganedzwi

Project Manager a nga ṱanganedza khothesheni, a humbela i shandukiswaho, kana a ita u lavhelesa hawe muṋe. Khonṱiraka i dovha ya vha na nḓila ya u ṱanganedzwa hu dzhiiwaho (deemed acceptance) musi Project Manager a sa fhinduli nga tshifhinga. I ṱoḓa ndivhadzo iṅwe i bvaho kha inwi, nga zwenezwo tevhelani zwiṱepe nga hu tou ralo kha vesheni yaṋu. Ni songo humbula uri u fhumula zwi amba ee.

Compensation Event I Lavheleswa Hani?

Compensation event i lavheleswa nga mvelelo yayo kha Defined Cost khathihi na Fee, na kha Completion yo dzudzanywaho i sumbedzwaho kha Accepted Programme. Nga fhasi ha khethekanyo 63.1 ya NEC4, mbadelo i khethekanywa kha dividing date: Defined Cost ya ngoho ya mushumo wo no itwaho, na Defined Cost yo anganyelwaho ya mushumo u sa athu u itwa. Mvelelo ya tshifhinga ndi u lavhelesa ho fhambanaho.

Defined Cost ndi ipfi ḽo ṱalutshedzwaho. Zwipiḓa zwa mbadelo zwine khonṱiraka ya zwi tendela fhedzi ndi zwone zwine zwa vhalwa, nahone Fee ndi phesenthe yo vhewaho kha contract data. Heyi ndi tsumbo i leluwaho, i na zwivhalo zwa tsumbo:

Tshithu	Mutheo	Tshelede
Defined Cost yo anganyelwaho	U gwa ho engedzeaho tomboni kha 140 m ya phaipi: vhathu, mimishini na zwishumiswa	R420,000
Fee	Phesenthe ya Fee kha contract data (12%, tsumbo)	R50,400
Tshanduko ya Prices	Defined Cost khathihi na Fee	R470,400
Tshanduko ya Completion Date	Completion yo dzudzanywaho i ya murahu kha Accepted Programme	Maḓuvha a 9

Dividing date ndi ya ndeme. Hune tshiitea tsha vha ndaela ya Project Manager, dividing date ndi ḓuvha ḽa ndaela iyo, nga zwenezwo u lavhelesa hunzhi ndi mbadelo yo anganyelwaho. Hezwi zwi badela mukonṱiraka ane a nga vhea mutengo nga u ṱavhanya nga u shumisa reithi dzavhuḓi na rekhodo dza mimishini.

Vhulungani Accepted Programme yaṋu i ntswa. Mvelelo ya tshifhinga i kalwa nga u i vhambedza nayo. Mbekanyamushumo i re murahu nga miṅwedzi i ita uri u lavhelesa huṅwe na huṅwe ha tshifhinga hu vhe khani.

Hu Na Vhuṱumani Vhufhio na Dzi-Early Warning?

Dzi-early warning na dzi-compensation event zwi shuma khathihi: ni sevhedza nga ha khombo hu tshee nga u ṱavhanya, nahone arali ya vha compensation event, tsevhedzo i tsireledza u lavhelesa haṋu. Nga fhasi ha NEC, zwipiḓa zwoṱhe zwivhili zwi fanela u ṋea early warning ya mafhungo ane a nga engedza mbadelo kana a lengisa u fhedza. Arali no vha ni tshi fanela u sevhedza fhedzi ni songo zwi ita, tshiitea tshi nga lavheleswa u nga no zwi ita.

Mulayo uyu u nga ni lozisa tshelede. Arali early warning yo vha i tshi ḓo tendela tshigwada u wana thandululo i sa ḓuri, u lavhelesa hu nga ḓitika nga thandululo iyo i sa ḓuri.

Ndi ngazwo rezhisiṱara ya dzi-early warning i si maṅwalwa a u tou vha maṅwalwa. Takusani tsevhedzo nga u ṅwala, ni ye kha miṱangano ya dzi-early warning nahone ni ṅwale zwiito zwo tendelanwaho. Musi tshiitea tshi tshi tevhela, ṱanganyisani ndivhadzo na tsevhedzo.

Dzi-Compensation Event dza NEC Dzi Vhambedzwa Hani na Khireimi dza GCC?

Khonṱiraka dzoṱhe mbili dzi badela tshanduko, fhedzi NEC i vhea mutengo kha tshiitea tshiṅwe na tshiṅwe musi tshi tshi khou itea nga Defined Cost, ngeno GCC i tshi lavhelesa tshanduko nga reithi dza bill nahone ya langa pfanelo dziṅwe nga khireimi. Vhakonṱiraka vha civil vha Afrika Tshipembe kanzhi vha shuma nga fhasi ha zwivhumbeo zwoṱhe zwivhili, zwiṅwe zwifhinga kha ṅwaha muthihi, nga zwenezwo maitele a songo ṱanganyiswa.

	NEC4 ECC	GCC 2015
Nḓila ine tshanduko ya vhewa mutengo ngayo	Defined Cost khathihi na Fee, nga tshiitea	Reithi dza bill hune dza shuma hone, nnḓa ha zwenezwo nga nḓila ine khonṱiraka ya amba ngayo
Ane a dzhia tsheo	Project Manager	Employer’s Agent
Ndivhadzo	Vhege dza malo nga fhasi ha khethekanyo 61.3, nga nnḓa ha musi zwo shandukiswa	Zwifhinga zwo vhewaho kha khethekanyo ya khireimi, sedzani vesheni yaṋu
Mvelelo ya tshifhinga	Completion yo dzudzanywaho kha Accepted Programme	U engedzwa ha tshifhinga nga fhasi ha khonṱiraka
Rekhodo khulwane	Dzi-early warning, ndivhadzo, khothesheni	Dzi-oda dza tshanduko, khireimi, u linganya

Kha tshipiḓa tsha GCC, muendedzi washu wa maitele a ṱhanziela ya mbadelo ya GCC u amba nga ha ṱhanziela na retention, nahone muendedzi washu wa GCC 2015 vs GCC 2025 u amba nga ha zwifhinga zwiswa zwa khireimi. Muendedzi wa Wakha wa khonṱiraka dza JBCC vs NEC vs GCC u vhambedza zwivhumbeo zwiraru nga vhuphara.

Ndi Rekhodo Dzifhio Dzine Dza Kunda Compensation Event?

Mukonṱiraka ane a kunda dzi-compensation event dza NEC ndi ane rekhodo dzawe dza saithi dza nga vhea mutengo wa tshiitea nga maḓuvha, hu si ane a kaṱa zwavhuḓi. Khothesheni dzi shuma nga Defined Cost na mbadelo yo anganyelwaho, nga zwenezwo ni ṱoḓa rekhodo dza ngoho dza vhathu, mimishini na zwishumiswa, na mbekanyamushumo ntswa, misi yoṱhe.

Vhulungani rekhodo idzi dzi ntswa kha khonṱiraka iṅwe na iṅwe ya NEC:

Rezhisiṱara ya ndivhadzo: tshiitea, ḓuvha ḽe na tshi ḓivha ngaḽo, ḓuvha ḽe na ḓivhadza ngaḽo, phindulo i lavhelelwaho, khothesheni i lavhelelwaho.
Rekhodo dza saithi dza ḓuvha na ḓuvha: vhashumi na mimishini kha mushumo muṅwe na muṅwe, mutsho, u swikelela na u lenga, zwi na zwifanyiso.
Awara na mbadelo dza mimishini: mutheo wa Defined Cost nnzhi ya civil.
Accepted Programme: yo vusuluswaho na u rumelwa nga nḓila ine khonṱiraka ya ṱoḓa ngayo.
Rezhisiṱara ya dzi-early warning: khombo dzo takuswaho, zwiito zwo tendelanwaho na maḓuvha.

Sofuthiwea ya ndangulo ya fhaṱo ya civil i ngaho Sakha i vhulunga dayari ya saithi, rekhodo dza mimishini, maṅwalwa na ndangulo ya khonṱiraka kha rekhodo nthihi ya cloud, u itela uri khothesheni i thome nga data ye tshigwada tsha vha tsho no i ṅwala. Hu sa londwi tshishumiswa tshine na tshi shumisa, maḓuvha a u fhedza kha khonṱiraka a a shanduki.

Mbudziso Dzine dza Vhudziswa Kanzhi

Compensation event ya NEC ndi mini?

Ndi tshiitea tsho ṅwaliwaho kha khonṱiraka ya NEC, nga maanḓa kha khethekanyo 60.1, tshine tsha nga ṋea mukonṱiraka pfanelo ya tshifhinga na tshelede yo engedzeaho. Tshi katela tshanduko dzine Project Manager a dzi laedza, u kundelwa ha mukhasiṱama na khombo dziṅwe dza mukhasiṱama. Tshiitea tshiṅwe na tshiṅwe tshi vhewa mutengo tshi tshoṱhe nga khothesheni.

Time bar ya vhege dza malo ya NEC ndi mini?

Nga fhasi ha khethekanyo 61.3, mukonṱiraka u fanela u ḓivhadza compensation event nga ngomu ha vhege dza malo o tshi ḓivha. Ndivhadzo yo lengaho i lozwa pfanelo ya tshanduko ya Prices, Completion Date kana Key Date. Khethekanyo dza Z dzi nga fhungudza tshifhinga itshi, nga zwenezwo sedzani khonṱiraka yaṋu.

Mukonṱiraka u na tshifhinga tshingafhani tsha u rumela khothesheni?

Nga fhasi ha khethekanyo 62.3 ya NEC4 ECC, vhege tharu nga murahu ha ndaela ya Project Manager ya u i rumela. Nga murahu Project Manager u fhindula nga ngomu ha vhege mbili. Contract data kana khethekanyo dza Z dzi nga shandukisa zwifhinga izwi.

Hu itea mini arali mukonṱiraka a sa rumeli khothesheni?

Project Manager u lavhelesa compensation event. U lavhelesa uho a hu ḓo vha na vhufumakadzi u fhira khothesheni yaṋu, nga zwenezwo u rumela nga tshifhinga hu ṱoḓa u vha misi yoṱhe ndi ha mbuelo kha inwi.

Phambano vhukati ha dzi-compensation event dza NEC3 na NEC4 ndi ifhio?

Maitele a a fana nga maanḓa. NEC4 i shumisa maipfi o fhambanaho, u fana na Client nṱhani ha Employer na Scope nṱhani ha Works Information. Yo dovha ya ḓisa dividing date ya u khethekanya mbadelo ya ngoho na yo anganyelwaho. Sedzani vesheni na dzi-Option kha khonṱiraka yaṋu.

Mafhungo a Fhedzisela

Dzi-compensation event dza NEC dzi badela vhuḓifari. Ḓivhadzani nga u ṅwala hu tshee nga u ṱavhanya nahone ni songo vhuya na fhira vhege dza malo. Rumelani khothesheni nga ngomu ha vhege tharu, nga Defined Cost ine na nga i sumbedza. Vhulungani Accepted Programme i ntswa u itela uri tshifhinga tshi kone u lavheleswa. Ṱanganyisani tshiitea tshiṅwe na tshiṅwe na early warning hune na nga kona hone. Ni songo dzhia u fhumula ha Project Manager sa u ṱanganedza ni sa tevheli zwiṱepe zwa khonṱiraka. Maḓuvha a u fhedza ndi mapfufhi nga ndivho. Tshigwada tshine tsha ṅwala saithi ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe tshi nga a swikelela, nahone tsha badelwa tshanduko i tshee ntswa.

Vhaendedzi vha elanaho: