Defects Liability Period Afrika Tshipembe yo Ṱalutshedzwa

Zwigwada zwinzhi zwi sedza defects liability period fhedzi musi retention yo no farwa nahone mukhasiṱama o no litsha u fhindula di-imeiḽi.

Nyendedzi iyi i ṱalutshedza uri defects liability period ndi mini Afrika Tshipembe, uri i lapfa hani fhasi ha dzikonteraka dza JBCC, NEC na GCC, uri i ṱangana hani na warranty ya NHBRC, na nḓila ya u tshimbidza maitele a u vala ane a ni swikisa kha final completion na retention yaṋu i tshi badelwa.

Defects liability period ndi mini Afrika Tshipembe?

Defects liability period ndi tshifhinga nga murahu ha practical completion tshine mukonteraka a fanela u humela khatsho na u lugisa vhukhakhi nga tshelede yawe. Afrika Tshipembe, vhulapfu na maitele ayo zwi bva kha konteraka yo sainiwaho na contract data yayo. I fhela nga final completion, ine kanzhi ya vula final account na u bviswa ha retention.

Tshifhinga itshi tshi hone ngauri vhuṅwe vhukhakhi vhu vhonala fhedzi musi tshifhaṱo tshi tshi khou shumiswa. Seal ya shawara i ṋeaho, vothi ḽi namelaho kana screed yo kwashekaho zwi nga si vhonale nga ḓuvha ḽa u ṋetshedza.

Nga tshifhinga itshi, mukonteraka u dzula na mishumo miraru:

U lugisa vhukhakhi vhune principal agent, engineer kana mushumisi a vhu bula, ngomu ha tshifhinga tshine konteraka ya tshi tendela.
U ṋea mukhasiṱama vhuṱanzi ha uri tshithu tshiṅwe na tshiṅwe tsho lugiswa.
U dzula a tshi fara vhakonteraka vhaṱuku vhawe vha na vhuḓifhinduleli ha mushumo wavho, nga milayo ya subcontract ya back-to-back.

Mushumisi na ene u na mushumo. U fanela u ṋea mukonteraka u dzhena fhethu u itela u lugisa vhukhakhi. Arali a ḓisa muṅwe mufhaṱi a songo ḓivhadza, a nga xelelwa nga pfanelo ya u wana ndeme idzo.

U itela khwiṋo dzine dza ḓa phanḓa ha tshifhinga itshi, sedzani mutevhe wa u sedza wa u ṋetshedza phurodzheki ya u fhaṱa.

Defects liability period i lapfa hani fhasi ha JBCC, NEC na GCC?

Fhasi ha dzikonteraka dza JBCC, NEC na GCC, defects liability period yo vhewa kha contract data, ngauralo phindulo fhedzi i fulufhedzeaho i kha konteraka yaṋu yo sainiwaho. Dzikonteraka dza u fhaṱa dza JBCC kanzhi dzi shumisa maḓuvha a khalenda a ṱoḓaho u vha 90. NEC i shumisa “defects date” na defect correction period. Dzikonteraka dza civil dza GCC kanzhi dzi lapfa, kanzhi miṅwedzi ya 12.

Thebulu i re fhasi i vhambedza miṱa miraru ya dzikonteraka i shumiswaho nga maanḓa Afrika Tshipembe.

Fomo ya konteraka	Nḓila ine tshifhinga tsha ṱalutshedzwa ngayo	Zwine zwa tshi vala	Khombo arali na xelelwa nga ndaulo
JBCC Principal Building Agreement (mishumo ya u fhaṱa)	Tsho bulwa kha contract data, kanzhi maḓuvha a khalenda a ṱoḓaho u vha 90 u bva kha practical completion.	Vhukhakhi ho lugiswa u ya nga u fushea ha principal agent, ndi hone final completion.	Tshitifiketi tsha final completion na u bviswa ha retention zwi a lenga.
NEC4 Engineering and Construction Contract	Defects date na defect correction period, zwoṱhe kha contract data.	Supervisor u ṋea Defects Certificate.	Vhukhakhi vhu songo lugiswaho vhu nga ṱolwa nahone ha bviswa kha zwine na badelwa.
GCC 2015 (mishumo ya civil)	Tsho bulwa kha contract data, kanzhi miṅwedzi ya 12 kha phurodzheki dza civil.	Engineer u ṱanganedza mushumo wa malugiso nahone u ṋea final certificate.	Vhukhakhi vhu songo valwaho vhu lengisa final account.

Zwithu zwiraru zwi na ndeme kha phurodzheki iṅwe na iṅwe ya Afrika Tshipembe:

Contract data ndi yone i langulaho. Ni songo kopa tshifhinga u bva kha mushumo waṋu wo fhiraho. Shumisani khandiso yo sainiwaho na data ya phurodzheki.
Subcontracts dzi fanela u tshimbilelana. Arali konteraka yaṋu khulwane i ni ṋea maḓuvha a 90 fhedzi subcontract yaṋu i sa ambi tshithu, ni hwala tshikhala itsho.
Humbelani nyeletshedzo kha khani. Nyendedzi iyi ndi ya angaredzo. Khani nga ha vhukhakhi i fanela u ya kha mulanguli wa konteraka kana attorney waṋu.

U itela zwinzhi nga nḓila ine fomo dza fhambana ngayo, vhalani tshaka dza dzikonteraka dza u fhaṱa Afrika Tshipembe.

Warranty ya NHBRC i ṱangana hani na tshifhinga tsha vhukhakhi?

Kha nnḓu dzo enroliwaho kha NHBRC, Housing Consumers Protection Measures Act 95 ya 1998 i engedza mishumo ya warranty ya mulayo ine ya lapfa u fhira tshifhinga tsha vhukhakhi tsha konteraka. Mufhaṱi wa nnḓu u fanela u lugisa vhukhakhi vhuhulwane ha tshivhumbeo lwa miṅwaha miṱanu, u ṋea ha tshitenga lwa miṅwedzi ya 12, na vhukhakhi huṅwe ha u sa tevhedza kana ha mushumo ho vhigwaho ngomu ha miṅwedzi miraru ya u dzhena.

Izwi zwi amba uri tshifhinga tshipfufhi tsha vhukhakhi tsha konteraka a tshi fhelisi khombo yaṋu kha nnḓu ntswa.

Lushaka lwa vhukhakhi	Tshifhinga tsha warranty fhasi ha Mulayo	Tshi thoma u bva
U sa tevhedza NHBRC technical requirements, kana design, mushumo kana zwishumiswa zwi si zwavhuḓi	Miṅwedzi ya 3	U dzhena
U ṋea ha tshitenga hu bvaho kha mushumo, design kana zwishumiswa	Miṅwedzi ya 12	U dzhena
Vhukhakhi vhuhulwane ha tshivhumbeo	Miṅwaha ya 5	U dzhena

Hune Consumer Protection Act 68 ya 2008 ya shuma kha thengiso, murengi a nga dovha a vha na pfanelo dzawe dza khwaḽithi.

Mbilo dza konteraka na dzone dzi na mukano wa tshifhinga. Fhasi ha Prescription Act 68 ya 1969, zwikolodo zwinzhi zwi a fhela nga murahu ha miṅwaha miraru. Wotshi kanzhi i thoma musi mukolodi a tshi ḓivha, kana a tshi fanela u vha a tshi ḓivha, nga ha tshikolodo. Kha vhukhakhi ho dzumbamaho (latent), izwo zwi nga vha nga murahu lukuma ha u ṋetshedza.

Zwiko zwa mutheo zwi thusaho: Housing Consumers Protection Measures Act na Consumer Protection Act. U itela mishumo yoṱhe ya mufhaṱi, sedzani ṱhoḓea dza NHBRC Afrika Tshipembe.

Ndi ngani vhukhakhi vhu tshi vha thaidzo ya u elela ha tshelede

Vhukhakhi vhu vha thaidzo ya u elela ha tshelede ngauri final completion, final account na mbadelo ya u fhedza ya retention zwoṱhe zwi lindela uri mutevhe wa vhukhakhi u valwe. Arali tshithu tshithihi tsha specialist tsho sala tshi songo valwa, tshelede yoṱhe ya retention i nga dzula na mushumisi. Kha konteraka ya R48,000,000, tshelede iyo kanzhi ndi mbuelo ya mukonteraka.

U kundelwa huraru hu ita u lenga hunzhi.

Tsha u thoma, a hu na rejisiṱara nthihi ya vhukhakhi. Zwiṅwe zwithu zwi kha minitsi dza miṱangano, zwiṅwe kha zwifanyiso zwa WhatsApp, zwiṅwe kha ndaela dza fhethu ha mushumo. Vhashumisani vha haḓa nga mutevhe nḓila ya u u lugisa.

Tsha vhuvhili, u vha muṋe a hu vhonali. Mukonteraka muhulwane, nominated subcontractor na muvhei wa specialist muṅwe na muṅwe u humbula uri muṅwe ndi ene a re na vhuḓifhinduleli. Maḓuvha a a fhira nahone tshithu tsha dzula tshi songo valwa.

Tsha vhuraru, vhuṱanzi ha u vala a vhu khwaṱhi. Mukonteraka u vhiga “zwo fhela”. Principal agent u kha ḓi ṱoḓa tshitifiketi tsha ndingo, commissioning sheet kana zwiṅwalwa zwa u vala zwo sainiwaho. Hu si na zwone, tshithu a tshi valwi.

Load-shedding na siginala i si yavhuḓi fhethu ha mushumo zwi ita uri izwi zwi vhe zwi vhi. Zwiṅwalwa zwi fhedza zwi kha bammbiri na kha milaedza, nahone rejisiṱara i sala murahu.

U vhona nḓila ine retention na zwitifiketi zwa mbadelo zwa ṱumana ngayo, vhalani zwitifiketi zwa mbadelo ya mvelaphanḓa Afrika Tshipembe.

Mutevhe wa u sedza wa nyito wa defects liability

Maitele a vhukhakhi a shuma musi hu na rejisiṱara nthihi, muṋe muthihi nga tshithu, mulayo muthihi wa ḓuvha ḽa u fhedza na tshiimo tshithihi tsha vhuṱanzi tshine vhashumisani vhoṱhe vha tshi ṱanganedza. Shumisani mutevhe u re fhasi kha phurodzheki dza JBCC, NEC kana GCC. U tendelaneni na principal agent kana engineer phanḓa ha practical completion, hu si nga murahu ha khani ya u thoma.

Tshipiḓa	Zwine na fanela u zwi ita	Vhuṱanzi ha fhasi	Muṋe
Phanḓa ha practical completion	Tendelanani zwigwada zwa vhukhakhi, zwifhinga zwa u fhindula na zwiṱalusi zwa u ṱanganedza nga u ṅwala.	Rekhodo ya muṱangano yo sainiwaho na template ya rejisiṱara yo tendelwaho.	Principal agent kana engineer, na mukonteraka
Kha practical completion	Ṋeani mutevhe wa u thoma wa vhukhakhi u re na nomboro dza zwithu na mushumo u re na vhuḓifhinduleli.	Mutevhe u re na ḓuvha, zwifanyiso, fhethu, muṋe wa mushumo.	Mulanguli wa konteraka
Nga tshifhinga tsha vhukhakhi	Tshimbidzani mutevhe wa vhege: ṋeani, lugisani, khwaṱhisedzani, sainani.	Rejisiṱara yo khwiniswaho, zwifanyiso zwa phanḓa na murahu, direkhodo dza ndingo.	Mulanguli wa fhethu ha mushumo na vharangeli vha mishumo
Phanḓa ha u humbela final completion	Sedzani tshithu tshiṅwe na tshiṅwe tshi songo valwaho nahone ni fhaṱe faela ya u vala.	Phakheiji ya u vala na matrix ya u saina.	Tshigwada tsha dzikonteraka tsha mukonteraka
Final completion	Rumelani khumbelo ya tshiofisi na vhuṱanzi hoṱhe.	Vhurifhi, rejisiṱara yo sainiwaho, zwitifiketi, as-built drawings.	Mukonteraka
Nga murahu ha u ṋetshedza	Tevhelani thaidzo dzi dovhololwaho na dzo dzumbamaho na mbilo dza warranty.	Ḓivhazwakale ya vhukhakhi na rekhodo ya vhudavhidzani.	Mubveledzi kana mushumisi

U itela uri zwi shume:

Dzudzanyani vhukhakhi nga vhuvhi hahone. Zwithu zwa tsireledzo na zwa mulayo zwi ṱoḓa ḓuvha ḽa u fhedza ḽipfufhi u fhira u lugisa pennde.
Ṋeani tshithu tshiṅwe na tshiṅwe muṋe wa konteraka. Bulani phakheiji ya subcontract, mulanguli na muthu wa u gonyisela khae.
Ṱhonifhani zwifhinga zwa ndivhadzo. Ndivhadzo yo lengaho kha mukonteraka muṱuku i nga fhungudza pfanelo yaṋu ya u wana ndeme.
Ṱumanyani u vala na mbadelo. Sumbedzani tshigwada tsha bindu zwithu zwi songo valwaho zwi faraho retention.
Vheani milayo ya vhuṱanzi nga u ṱavhanya. Kha mushumo wa electrical, plumbing na mechanical, humbelani test na commissioning sheets.

Ni kha ḓi tovhola saini dza u vala vhukhakhi phanḓa ha musi ni tshi kona u bvisa retention? Wakha i ṱumanya zwifanyiso zwa dayari ya fhethu ha mushumo, zwitifiketi zwa vhakonteraka vhaṱuku na retention kha phurodzheki iṅwe na iṅwe, kha sofuthiwea nthihi yo fhaṱelwaho vhafhati vha Afrika Tshipembe: vhonani demo ya tshibveledzwa.

Tsumbo: tshifhinga tsha vhukhakhi tsha maḓuvha a 90 kha phurodzheki ya mixed-use

Tsumbo iyi i sumbedza nḓila ine pulane yo dzudzanywaho ya vhege dza 13 ya vala ngayo vhukhakhi ha 132 ngomu ha tshifhinga tsha vhukhakhi tsha maḓuvha a 90 tsha nḓila ya JBCC. Phurodzheki ndi tshifhaṱo tsha mixed-use tsha R48,000,000 Gauteng. Vhukhakhi vhu katela finishes, waterproofing, u lingana ha air-conditioning na commissioning ya access control. Nomboro ndi tsumbo fhedzi.

Hu si na pulane, nḓila i a ḓivhea. Zwithu zwa u naka zwi valwa u thoma. Zwithu zwa thekhinikhala zwi a sala. Vhakonteraka vhaṱuku vha specialist vha humela nga u lenga. Nga ḓuvha ḽa 90, zwithu zwa commissioning zwi kha ḓi khou haḓiwa nahone retention yo farwa.

Hu na pulane:

Vhege	Nyito dza ndeme	Mvelelo	Mvelelo kha bindu
1 u ya kha 2	Tendelanani rejisiṱara ya mutheo, ṋeani vhaṋe, rumelani ndivhadzo dza subcontract.	Mutevhe muthihi wo ṱanganedzwaho u re na maḓuvha a u fhedza.	Khani dzi si nnzhi nga ha mushumo.
3 u ya kha 6	U khwaṱhisedza ha vhege, gonyiselani nṱha zwithu zwa ndeme zwo lengaho.	Zwithu zwi songo valwaho zwi a fhungudzea vhege iṅwe na iṅwe, u vala huṅwe na huṅwe hu na vhuṱanzi.	Ḓuvha ḽa final completion ḽo tsireledzwa.
7 u ya kha 10	Sedzani ndingo dza sisiṱeme, vhukhakhi vhu dovhololwaho na fhethu ha mukhasiṱama.	Zwithu zwi si zwinzhi zwi vulwaho hafhu.	Khombo ṱhukhu ya uri retention i farwe.
11 u ya kha 13	Fhaṱani phakheiji ya u vala nahone ni i sedze na principal agent phanḓa.	Khumbelo yo fhelelaho ya final completion.	Final account i tshimbila nga tshifhinga.

Ngudo ndi ya ndaulo. Maitele mathihi, o tendelanwaho nga vhashumisani vhoṱhe, a re na ndivhadzo dzi vhonalaho na vhuṱanzi havhuḓi.

Magumo

Defects liability period ndi tshifhinga tsha konteraka na tsha u elela ha tshelede, nahone i fanela u tshimbidzwa nga ndaela i fanaho na ya u fhaṱa. Sedzani vhulapfu kha contract data yaṋu, tshimbilelanyani subcontracts dzaṋu, humbulani warranty ya NHBRC kha nnḓu, nahone ni vale tshithu tshiṅwe na tshiṅwe nga vhuṱanzi. Ndi nḓila ine na swikelela ngayo final completion na u wana retention yaṋu yo badelwa.

Mbudziso dzi Vhudziswaho Kanzhi

Defects liability period kha u fhaṱa ndi mini?

Ndi tshifhinga nga murahu ha practical completion tshine mukonteraka a fanela u lugisa vhukhakhi kha mushumo wawe nga tshelede yawe. Afrika Tshipembe, vhulapfu ho vhewa kha contract data ya konteraka ya JBCC, NEC kana GCC. Musi vhukhakhi hoṱhe ho ṅwalwaho ho lugiswa nahone ho ṱanganedzwa, principal agent kana engineer a nga khwaṱhisedza final completion nahone retention yo salaho i nga bviswa.

Defects liability period i lapfa hani fhasi ha JBCC?

JBCC Principal Building Agreement i vhea tshifhinga kha contract data, ngauralo sedzani konteraka yaṋu yo sainiwaho. Phurodzheki nnzhi dza u fhaṱa dzi shumisa maḓuvha a khalenda a ṱoḓaho u vha 90 u bva kha practical completion. Tshifhinga tshi fhela musi vhukhakhi ho bulwaho nga principal agent ho lugiswa, zwine zwa isa kha final completion na u bviswa ha retention yo salaho.

Defects date fhasi ha NEC ndi mini?

Fhasi ha NEC4 Engineering and Construction Contract, defects date ndi ḓuvha ḽo bulwaho kha contract data, nga murahu ha completion. U swika nga ḓuvha iḽo, Supervisor na mukonteraka vha ḓivhadza vhukhakhi vhune vha vhu wana. Mukonteraka u fanela u lugisa vhukhakhi vhuṅwe na vhuṅwe ngomu ha defect correction period. Supervisor u ṋea Defects Certificate, ine ya vala mishumo ya vhukhakhi ya mukonteraka fhasi ha konteraka.

Vhakonteraka vha na vhuḓifhinduleli ha mushumo wavho lwa tshifhinga tshingafhani Afrika Tshipembe?

Zwi ḓitika nga konteraka na mulayo. Tshifhinga tsha vhukhakhi tsha konteraka tshi nga vha maḓuvha a 90 kana miṅwedzi ya 12. Kha nnḓu dzo enroliwaho kha NHBRC, mufhaṱi u fanela u lugisa vhukhakhi vhuhulwane ha tshivhumbeo lwa miṅwaha miṱanu. Nga nnḓa ha izwo, fhasi ha Prescription Act 68 ya 1969, mbilo nnzhi dza konteraka dzi a fhela nga murahu ha miṅwaha miraru musi mukolodi a tshi ḓivha, kana a tshi fanela u ḓivha, nga ha tshikolodo.

Hu itea mini arali mukonteraka a sa lugisi vhukhakhi?

Dzikonteraka nnzhi dzo ḓoweleaho dzi tendela mushumisi u ṋea ndivhadzo nahone, arali mukonteraka a kha ḓi sa ita tshithu, u shumisa muṅwe mufhaṱi na u wana ndeme. Ndeme iyo kanzhi i dzhiwa kha retention kana final account. Khwiṋo dzo teaho na zwifhinga zwa ndivhadzo zwi ḓitika nga konteraka yaṋu, ngauralo tevhelani maitele ayo nga vhuronwane nahone ni vhulunge direkhodo dzo ṅwalwaho dza ndivhadzo iṅwe na iṅwe.

Zwiṅwalwa zwi elanaho: